İsrail'in yargılanması için UCM'ye şikayette bulunan İngiliz milletvekili Webbe, AA'ya konuştu

Fotoğraf: Raşid Necati Aslım/AA
Fotoğraf: Raşid Necati Aslım/AA
TT

İsrail'in yargılanması için UCM'ye şikayette bulunan İngiliz milletvekili Webbe, AA'ya konuştu

Fotoğraf: Raşid Necati Aslım/AA
Fotoğraf: Raşid Necati Aslım/AA

İsrail'in Gazze'de işlediği savaş suçlarının soruşturulması ve yargılanması için Uluslararası Ceza Mahkemesine (UCM) resmi şikayette bulunan İngiliz milletvekili Claudia Webbe, Gazze'deki saldırılara müdahil olanların ve İsrail'in uluslararası suç ortaklarının ceza mahkemelerinde yargılanması gerektiğini söyledi.

İngiltere parlamentosunda bağımsız milletvekili olan Webbe, İsrail'in Gazze'deki saldırılarının yol açtığı yıkım, insani kriz ve İngiltere'nin siyasi ve askeri destek sağlaması nedeniyle İsrail'in suç ortağı olduğu iddialarına ilişkin AA muhabirine değerlendirmelerde bulundu.

Webbe, Gazze'deki durumun kahredici olduğunu dile getirerek, İsrail'in Gazze halkına yönelik 160 günü aşkın süredir devam eden saldırılarının korkunç boyutta olduğuna işaret etti.

Uluslararası Adalet Divanının (UAD), bu saldırıların makul soykırım riski taşıdığı tespitinde bulunduğunu vurgulayan Webbe, "Ramazan ayındayız. Ne bir ara ne de bir ateşkes var. Bu kesinlikle yıkıcı." ifadesini kullandı.

Webbe, İsrail'in açlığı "savaş silahı" olarak kullandığını, Gazze'deki sivillere yönelik bombardıman ve hava saldırılarının devam ettiğini belirterek, her gün Gazze'de insanların hayatını kaybettiğini ve bu durumdan özellikle kadınlar ve çocukların etkilendiğini söyledi.

"Bu dehşet verici ve buna gerçek zamanlı olarak tanıklık etmemiz kesinlikle korkunç." diyen Webbe, açık şekilde ateşkes çağrısında bulunulması ve İsrail'e Gazze halkına yönelik bombardıman ve zulme son vermesi için ciddi çağrı yapılması gerektiğini bildirdi.

- "Saldırı eylemlerine karışanlar ceza mahkemeleri önüne çıkarılmalı"

İngiliz milletvekili Webbe, İsrail hükümetinin soykırım ve insanlığa karşı suçlar dahil Filistin halkına karşı işlediği savaş suçlarının soruşturulması ve yargılanması çağrısıyla Aralık 2023'te UCM'ye yaptığı resmi şikayete ilişkin, şu değerlendirmelerde bulundu:

Gazze halkına, sivillere yönelik saldırı eylemlerine karışan kişilerin ceza mahkemeleri önüne çıkarılması, eylemleri ve kararları için hesap vermesi gerektiğine inanıyorum. Bu nedenle, İsrail hükümetini, (İsrail Başbakanı Binyamin) Netanyahu dahil kilit rollerdekileri ve tüm kabinesini bu cinayetlerde suç ortağı oldukları, cinayetleri yönlendirerek Gazze halkına zarar verilmesine neden oldukları için sorumlu tutuyorum.

- "İngiltere'nin suç ortağı olduğu açıktır"

Webbe, İngiltere'nin İsrail'e sağladığı siyasi ve askeri desteği gerekçe göstererek, İsrail'in suç ortağı olduğu iddialarıyla ilgili de "İngiltere'nin 7 Ekim'den bu yana sadece İsrail'i korumakla kalmadığı, aynı zamanda İsrail'e bir süredir devam etmekte olan silah tedarikiyle de suç ortağı olduğu açıktır." dedi.

İngiltere'nin İsrail'i silahlandırmaya son vermesi gerektiğinin altını çizen Webbe, buna karşın ülkesinin İsrail'e silah satışı lisansları verdiğini ve askeri yardım sağlamaya devam ettiğini bildirdi.

Webbe, İngiltere'nin bu eylemlerinin Gazze'de sivil halka yönelik işlenen soykırımda suç ortaklığı anlamına geldiğini, buna artık son verilmesi gerektiğini ifade etti.

İngiliz parlamenter, "Bu nedenle uluslararası aktörlerin İngiltere ve ABD gibi ülkelerden yaptıklarının hesabını sorması gerekmektedir. İngiltere, ABD'nin Gazze halkına yönelik eylemlerini takip ederek ABD ile suç ortaklığı yapmaktadır." diye konuştu.

Gazze'de akan kanın durması için İngiliz hükümetine de çağrıda bulunan Webbe, sözlerini şöyle tamamladı:

İngiliz hükümeti İsrail'e silah yardımını derhal durdurmalı. Derhal yaptırım uygulamalı. Gazze halkına gerekli gıda ve kaynakları sağlayacak olan Birleşmiş Milletler (BM) Yakın Doğu'daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansına (UNRWA) finansmanını yeniden başlatmalıdır. Bunu derhal yapmalıdır.

- İngiliz milletvekili Webbe, AA'nın "Kanıt" kitabını inceledi

Webbe, röportajın ardından Anadolu Ajansının (AA) İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırılarında beyaz fosfor kullanması başta olmak üzere işlediği savaş suçlarına yönelik belge niteliğindeki fotoğrafların yer aldığı "Kanıt" kitabını inceledi.

AA'nın bu kitapla Gazze'de yaşanan ihlalleri belgeleyerek uluslararası kamuoyunun dikkatine sunduğu bilgisini alan Webbe, daha sonra kitaptaki bazı fotoğraflara ilişkin yorum yaptı.

İsrail ordusunun şiddetli saldırılarına maruz kalan Filistinlilerin, güneydeki bölgelere göç ettiğini ortaya koyan bir fotoğrafı inceleyen Webbe, "Bu kesinlikle korkunç. Yeni Nekbe gibi. Nekbe'nin devamı. Nekbe'nin üzerinden 75 yıl geçti." ifadesini kullandı.

Daha sonra Webbe, kitap ve kitabın hazırlanmasında yapılan tüm çalışmalar için teşekkür etti.

- "Kanıt" kitabı İsrail'in suçlarını belgeliyor

İsrail'in Gazze'de kadın ve çocuk ayrımı gözetmeksizin gerçekleştirdiği saldırılara başta Batılı ülkeler olmak üzere çoğu ülke sessiz kalırken, bazı ülkeler ise katliamlar için "delil yetersizliği" tezini ileri sürdü.

Söz konusu iddialar üzerine AA, saldırıların başından bu yana önemli görev üstlenen foto muhabirleri ve kameramanların görüntülerini, uluslararası hukukta delil olması amacıyla kitaplaştırma kararı aldı.

Uzman bir ekip tarafından Türkçe, İngilizce ve Arapça hazırlanan kitap "Kanıt" ismiyle yayımlandı. Kanıt'ta İsrail'in Gazze'de işlediği insanlık suçları belge niteliğindeki fotoğraflarla gözler önüne serildi.

BM Konvansiyonel Silahlar Sözleşmesi'ne göre kullanılması suç olan ve İsrail ordusunun Gazze'nin yoğun nüfuslu sivil bölgelerinde kullandığı beyaz fosforlu top mermilerinin fotoğrafları da kitapta yer aldı.



Savaş, Hamas’ın yeni bir lider seçimi sürecini aksatıyor

Batı Şeria'nın Ramallah kentinde Filistinli tutukluların karşılanması sırasında Hamas bayraklarını sallayan Filistinliler, Kasım 2023 (AFP)
Batı Şeria'nın Ramallah kentinde Filistinli tutukluların karşılanması sırasında Hamas bayraklarını sallayan Filistinliler, Kasım 2023 (AFP)
TT

Savaş, Hamas’ın yeni bir lider seçimi sürecini aksatıyor

Batı Şeria'nın Ramallah kentinde Filistinli tutukluların karşılanması sırasında Hamas bayraklarını sallayan Filistinliler, Kasım 2023 (AFP)
Batı Şeria'nın Ramallah kentinde Filistinli tutukluların karşılanması sırasında Hamas bayraklarını sallayan Filistinliler, Kasım 2023 (AFP)

ABD ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaş, Hamas'ın yeni lider seçimi sürecini altüst etti. Kaynaklar, çeşitli karmaşıklıklar ve ‘bölgedeki güvenlik ve siyasi değişiklikler’ nedeniyle sürecin dondurulmasının planlandığını bildirdi.

Yaklaşık bir buçuk yıldır Hamas'ın işlerini bir ‘liderlik konseyi’ yönetiyor. Son iki aydır hareketi yönetecek yeni bir lider seçmek için bir süreç başlatıldı. Şarku’l Avsat'a konuşan Gazze’nin içinden ve dışından Hamaslı dört bilgili kaynak, bölgedeki mevcut durum nedeniyle hareketin başkanlık seçimini geçici olarak askıya alma eğilimi olduğunu aktardı.

Hamas’ın liderliği için rekabet, hareketin yurtdışındaki Siyasi Büro Başkanı Halid Meşal ile Gazze Şeridi'ndeki muadili ve ateşkes müzakere ekibi başkanı Halil Hayye arasında sürüyor. Hem Meşal, hem de Hayye, Hamas’ın liderlik konseyinde yer alıyor.

Hamas’tan biri Gazze Şeridi içinde, diğeri dışındaki iki kaynak, önümüzdeki günlerde seçimlerin iptal edilmesi ve siyasi büro seçimlerinin bu yılın sonunda yapmayı planlandığını teyit etti.


Irak Başbakanı Sudani, silahlı gruplarla diyaloğu kesecek mi?

Sudani, bombaların hedefi olan istihbarat merkezini incelerken (X)
Sudani, bombaların hedefi olan istihbarat merkezini incelerken (X)
TT

Irak Başbakanı Sudani, silahlı gruplarla diyaloğu kesecek mi?

Sudani, bombaların hedefi olan istihbarat merkezini incelerken (X)
Sudani, bombaların hedefi olan istihbarat merkezini incelerken (X)

Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani, Irak istihbarat teşkilatının merkezini hedef alan silahlı grupla ‘diyalog kurma’ olasılığını reddetti ve onu ‘korkak bir grup’ olarak nitelendirdi.

Başbakan Sudani dün, bir subayın hayatını kaybetmesine ve çok sayıda personelin yaralanmasına neden olan insansız hava aracı (İHA) ile saldırı düzenlenen kurumun merkezini ziyaret etti. Sudani, siyasi güçleri, resmi kurumlara yönelik saldırılara karşı ‘açık ve net’ bir tutum sergilemeye çağırdı. Bu çağrı, ABD’nin Bağdat Büyükelçiliği'ne yönelik saldırılardan elçiliğe bağlı diplomatik lojistik destek üssüne ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin (IKBY) başkenti Erbil'deki ABD konsolosluğuna kadar silahlı grupların gerçekleştirdiği saldırılar konusunda net bir tutum sergilemeyen bazı Şii Koordinasyon Çerçevesi güçlerine yönelikti.

Sudani, ziyaretin kenarında yaptığı açıklamalarda, ‘saldırının’ koşullarına ilişkin titiz soruşturmanın sürdürülmesini, sonuçların açıklanmasını ve bu ‘utanç verici terör eylemin’ arkasında kimin olduğunun kamuoyuna duyurulmasını istedi.


Husilerin söylemleri, Kızıldeniz kartını kullanma tehdidinde bulunan İran açıklamalarıyla uyumlu

Husi liderinin çağrısıyla Sana’da İran’a destek mitinginde toplanan Husiler (EPA)
Husi liderinin çağrısıyla Sana’da İran’a destek mitinginde toplanan Husiler (EPA)
TT

Husilerin söylemleri, Kızıldeniz kartını kullanma tehdidinde bulunan İran açıklamalarıyla uyumlu

Husi liderinin çağrısıyla Sana’da İran’a destek mitinginde toplanan Husiler (EPA)
Husi liderinin çağrısıyla Sana’da İran’a destek mitinginde toplanan Husiler (EPA)

ABD-İsrail ile İran ve ona bağlı Lübnanlı ve Iraklı unsurlar arasında süren doğrudan askeri gerilim ortamında, Yemen’deki Husiler söylem düzeyinde tansiyonu yükseltmeyi sürdürüyor. Örgüt, sessiz kalmayacağını vurgulasa da şu ana kadar Tahran’ın yanında doğrudan askeri müdahaleye geçmedi.

22 Mart itibarıyla, yani savaşın başlamasından yaklaşık üç hafta sonra, İran’a yakınlığıyla bilinen Husiler uyarı ve sert tonlu açıklamalarla yetinerek ‘her türlü gelişmeye hazır olduklarını’ dile getirdi. Bu söylemler, İran’ın Kızıldeniz ve Babu’l Mendeb Boğazı gibi stratejik deniz geçişlerinde gerilimi genişletebileceği yönündeki tehditleriyle örtüşüyor.

Husilerin son açıklaması, kendi kurdukları yönetimin dışişleri makamına atfedilen bir bildiriyle geldi. Açıklamada, Hürmüz Boğazı’na ilişkin uluslararası girişimlere karşı çıkılırken, ABD’nin politikalarıyla ‘bölgeyi stratejik bir çıkmaza sürüklediği’ öne sürüldü.

Aynı açıklamada, bölge ülkeleri olası bir tırmanışa dahil olmamaları konusunda uyarıldı; ABD politikalarına ‘bağımlılık’ eleştirilirken, dış müdahalenin geniş çaplı olumsuz sonuçlar doğuracağı iddia edildi.

fgb
Husiler, Ali Hamaney’in öldürülmesinin ardından Sana sokaklarına onun devasa posterlerini astı. (EPA)

Açıklamada, çatışmanın genişlemesinin yaratabileceği risklere dikkat çekilerek bunun küresel tedarik zincirleri ve enerji fiyatları üzerinde etkiler doğurabileceği vurgulandı. Husiler ise ‘elleri bağlı durmayacaklarını’ belirterek, savaşa dahil olma ihtimaline işaret etti.

Bu tutum, İran’dan gelen son açıklamalarla örtüşüyor. Tahran yönetimi, ABD’nin Harg Adası’na yönelik olası bir saldırısı durumunda, Kızıldeniz ve Babu’l Mendeb’de güvenliği sarsmak için Husileri devreye sokabileceği mesajını verdi ve bunu ‘direniş ekseninin seçenekleri’ arasında gösterdi.

Atılacak adımın ertelenmesi

Husilerin lideri Abdulmelik el-Husi, 28 Şubat’ta savaşın başlamasından bu yana İran’a siyasi ve ideolojik destek açıklamalarıyla, doğrudan askeri müdahaleden kaçınmayı bir arada yürüten bir çizgi izliyor.

Abdulmelik el-Husi, grubunun Tahran’ın yanında olduğunu vurgulayarak çatışmayı ‘İslam’a karşı bir savaş’ olarak nitelendirdi. Tüm senaryolara hazır olduklarını dile getiren el-Husi, destek amacıyla kitlesel gösteriler düzenlenmesi çağrısında bulundu.

Ancak Husiler, şu ana kadar İran’a yönelik savaşla doğrudan bağlantılı herhangi bir adım atmış değil. Daha önce değerlendirmelerde bulunan uzmanlara göre bu temkinli tutum, başta ABD ve İsrail’den gelebilecek geniş çaplı askeri saldırılara maruz kalma endişesi olmak üzere bir dizi karmaşık hesapla bağlantılı. Özellikle Kızıldeniz ve Babu’l Mendeb hattının küresel ticaret açısından taşıdığı kritik önem, bu çekingenliğin başlıca nedenleri arasında gösteriliyor.

Son iki yılda Kızıldeniz’de gemileri hedef alarak ve İsrail’e yönelik saldırılar düzenleyerek gerilimi artıran grup, mevcut koşullarda bu tırmanma kartını erken tüketmek yerine ilerleyen döneme saklamayı tercih ediyor olabilir.

Bu yaklaşım, Husilere hem askeri hem de siyasi düzeyde daha geniş bir manevra alanı sağlarken, İran öncülüğündeki ‘direniş ekseni’ içindeki konumlarını da esnek biçimde sürdürmelerine imkân tanıyor.

Önceki karşılaşma

Bu tutum, Husilerin 2023 yılı sonlarından itibaren başlattığı tırmanışın devamı niteliğinde görülüyor. Grup, Gazze Şeridi’ndeki Filistinlilere destek gerekçesiyle Kızıldeniz’de gemilere yönelik saldırılar düzenlemeye başlamıştı. Yaklaşık iki yıl içinde balistik füzeler, insansız hava araçları (İHA) ve patlayıcı yüklü botlarla yüzlerce saldırı üstlenen örgüt, bazı gemilerin batmasına ve onlarcasının hasar görmesine yol açtı.

rggrt4g
Sana’da Husiler tarafından kurulan bir mezarlık (EPA)

Söz konusu eylemler, geniş çaplı güvenlik ve ekonomik sonuçlar doğurdu. Bu gelişmeler üzerine ABD ve Birleşik Krallık, Husilere ait hedeflere yönelik yüzlerce hava ve deniz saldırısı içeren bir askeri operasyon başlattı; operasyonlar daha sonra bölgesel arabuluculukla durduruldu.

İsrail de saldırılara karşılık olarak, Husilerin kontrolündeki bölgelerde limanlar, elektrik santralleri, çimento fabrikaları ve Sana Havalimanı gibi altyapı tesislerini hedef aldı. Ayrıca düzenlenen operasyonlarda örgütün üst düzey yöneticileri hedef alınarak genelkurmay başkanı ve hükümet başkanıyla birlikte dokuz bakanın öldürüldüğü bildirildi.