Lübnan-İsrail sınırında geniş çaplı çatışmaların başlamasından bu yana ilk kez bir Lübnan askeri öldürülürken, Tel Aviv'in Washington'u kuvvetlerinin Lübnan içinde yakın bir kara operasyonuna hazırlandığı konusunda bilgilendirdiği bildirildi.
Associated Press'e konuşan ABD'li yetkililer İsrail'in şu anda Lübnan'da sınırlı sınır ötesi kara operasyonları yürüttüğünü söyledi. ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Matthew Miller Pazartesi günü yaptığı açıklamada İsrail'in ABD'yi “sınırlı” olarak nitelendirdiği ve sınıra yakın Hizbullah altyapısını hedef alan operasyonlar konusunda bilgilendirdiğini söyledi. İsrail'in daha geniş kapsamlı bir operasyon konusunda nihai bir karar verip vermediği daha netleştirmedi.
İsrail ordusu Lübnan sınırına yakın Metulla, Maskaf Amir ve Kfar Giladi çevresindeki bölgeleri kapalı askeri bölge ilan ederek bu bölgelere girişi yasakladı. İsrail ordusu kararın durum değerlendirmesinin ardından alındığını söyledi.
#عاجل بناء على تقييم الوضع تقرر الإعلان عن فرض منطقة عسكرية مغلقة في منطقة المطلة ومسغاف عام وكفر غلعادي.
يوضح جيش الدفاع انه يحظر الدخول إلى هذه المناطق. pic.twitter.com/QK2cOcAcoA
— افيخاي ادرعي (@AvichayAdraee) September 30, 2024
Reuters haber ajansı yerel sakinlere dayanarak Lübnan ordusunun İsrail ile güney sınırındaki bazı mevzilerden çekildiğini bildirdi.
Ajansa konuşan Lübnanlı bir güvenlik kaynağı, askerlerin İsrail'le olan güney sınırının en az beş kilometre kuzeyine çekildiğini söylerken AFP, İsrail'in olası bir saldırı tehdidi üzerine Lübnan ordusunun Lübnan'ın güneyinde sınıra yakın bir yerde yeniden mevzilendiğini bildirdi.
İsrail'in suikast savaşını sürdürdüğü ve Pazartesi günü şafak vakti ilk kez Beyrut'un merkezini hedef aldığı saldırıda Filistin Halk Kurtuluş Cephesi'nin üç üyesi öldürülürken, Lübnan'ın güneyindeki bir Filistin kampına düzenlenen hava saldırısında üst düzey bir Hamas komutanı hayatını kaybetti.
İsrail, Lübnan ile Suriye arasında bulunan ve Lübnan'dan kaçan insanlarla dolup taşan Jdeidet Yabous sınır kapısı civarındaki bir binayı da vurdu.
İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırıları son saatlerde özellikle güneyde, Bekaa Vadisi'nde ve Beyrut'un güney banliyölerinde yoğunlaşarak devam ettirirken yüzlerce insan hala enkaz altında mahsur durumda.
Kara işgali tehdidi
Tüm bunlar olurken İsrail medyası, İsrail Savunma Bakanı Yoav Galant'ın Pazartesi günü Lübnan'da Hizbullah'a karşı olası bir kara harekâtını ima ettiğini bildirdi.
Ordudan yapılan açıklamada Galant'ın Lübnan-İsrail sınırında konuşlu zırhlı birlikteki askerleri ziyareti sırasında şu ifadeleri kullandı: “Hizbullah lideri Hasan Nasrallah'ı ortadan kaldırmak önemli bir adım ama bu son adım değil. Kuzey İsrail sakinlerinin geri dönüşünü sağlamak için tüm imkanlarımızı kullanacağız. Elimizdeki tüm imkânları kullanacağız ve eğer karşı taraftaki hiç kimse bu imkânların ne anlama geldiğini anlamıyorsa, biz tüm imkânları kastediyoruz ve siz de bu çabanın bir parçasısınız.”
Lübnan tarafında askeri hareketlilikte bir değişiklik olmazken, Pazartesi günü İsrail'in olası bir kara harekatına ilişkin çelişkili haberler medyada yer aldı. İsrail komandolarının Lübnan'ın Mavi Hat'a yakın bölgelerinde operasyonlara başladığı bildirilirken, ABD'li bir yetkili İsrail'in Lübnan'a kara operasyonu planladığını ABD'ye bildirdiğini açıkladı.
ABD medyası, adının açıklanmasını istemeyen bu yetkilinin, Başkan Joe Biden yönetiminin İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu hükümeti tarafından kara harekâtının “sınırlı olacağı” konusunda bilgilendirildiğin aktardı.
Ancak İsrailli yetkililerin geçtiğimiz hafta ABD'li muhataplarına söylediği gibi, askeri operasyon Hizbullah'ın lider kadrosuna ve saha yetkililerine suikast düzenlemenin ötesine geçecek.
Ancak ABD'li yetkili, ABD'nin İsrail'in 2006 yılında Lübnan'da gerçekleştirdiği 34 günlük operasyona benzer bir niyet taşıdığına “inanmadığını”, daha ziyade “bunun önemli ölçüde küçültülmüş bir versiyonu” olduğunu söyledi.
Bununla birlikte ABD'li kaynak, Biden yönetimi yetkililerinin sınırlı bir saldırı olarak başlayabilecek bu harekatın uzun vadede daha büyük bir operasyona dönüşmesinden endişe duydukları konusunda uyardı.
Bu endişelerin, sınırlı bir kara harekatının İsrail sınırı yakınlarındaki Hizbullah altyapısını hedef alacağını ve İsrail sınırındaki topluluklara yönelik tehdidi ortadan kaldırmak için sınır boyunca militan altyapısını temizlemeye odaklanacağını iddia eden İsrail tarafıyla görüşüldüğünü söyledi.
ABD, İsrail'in olası bir kara saldırısına yönelik hazırlıkların bir parçası olarak İsrail özel kuvvetlerinin son günlerde Lübnan topraklarında küçük çaplı baskınlar düzenlediği konusunda bilgilendirildi. İsrail güçlerinin saldırıdan sonra geri çekilmesi bekleniyor.
New York Times'ın altı İsrailli subay ve yetkili ile bir Batılı yetkiliye dayandırdığı haberine göre baskınlar, sınıra yakın Hizbullah mevzileri hakkında istihbarat toplamanın yanı sıra hava ya da kara saldırısına hazırlık amacıyla Hizbullah'ın tünellerini ve askeri altyapısını tespit etmeye odaklandı.
Yetkililerden üçü baskınların, İsrail özel kuvvetlerinin keşif için Lübnan sınırını kısa süreliğine geçtiği, ancak komutanların daha büyük bir manevraya hazırlandığı son günlerde yoğunluğu artan benzer gizli görevlerin ardından geldiğini söyledi.
Jerusalem Post gazetesi İsrail'in Lübnan'ı işgal etmesinin “birkaç gün meselesi” olduğunu yazdı.
Lübnanlı asker ve Hamas lideri Lübnan'da öldürüldü
Pazartesi günü Lübnan ordusu, İsrail'in güney Lübnan'daki bir kontrol noktasından geçerken bir motosikleti hedef alan insansız hava aracı saldırısında bir askerin öldüğünü ve bunun İsrail'in çeşitli bölgelere yönelik yoğun saldırılara başlamasından bu yana öldürülen ilk asker olduğunu duyurdu.
Ordu, “X” platformunda yaptığı paylaşımda şu ifadelere yer verdi: İsrail sınırındaki Wazzani bölgesinde “İsrail'e ait bir insansız hava aracının kontrol noktasından geçerken bir motosikleti hedef alması sonucu bir asker şehit oldu.”
Ulusal Haber Ajansı (NNA) üç İHA saldırısı düzenlendiğini, ilkinde Hiyam kavşağında bir motosikletin hedef alındığını ve iki Suriyelinin öldüğünü, ikincisinde Vazzani'de bir karakolun hedef alındığını ve bir askerin şarapnel parçalarıyla yaralandığını, askerin tedavi için hastaneye kaldırıldığını, üçüncüsünde ise iki meyve bahçesinin eteklerinde bir motosikletin hedef alındığını ve iki Suriyelinin yaralandığını bildirdi.
Daha önce Filistin Halk Kurtuluş Cephesi (FHKC), İsrail'in Beyrut'un Kola bölgesindeki bir apartman dairesini hedef alan ve geçen yıl 8 Ekim'den bu yana Lübnan başkentinin kalbini hedef alan ilk hava saldırısında bazı üyelerinin öldürüldüğünü duyurdu.
Filistin Halk Kurtuluş Cephesi (FHKC) yaptığı açıklamada, İsrail saldırısında öldürülen üç liderinin FHKC Siyasi Büro Üyesi ve Askeri Güvenlik Dairesi yetkilisi Muhammed Abdulal (Ebu Gazi), FHKC Genel Merkez Komitesi üyesi ve Lübnan’daki askeri komutanı İmad Avde (Ebu Ziyad) ile FHKC yöneticilerinden Abdurrahman Abdulal olduğunu belirtti.
Televizyon kanalları tarafından gösterilen video görüntülerinde, başkenti Beyrut havaalanına bağlayan yolun yakınında bulunan ve çoğunluğu Sünni olan Kola mahallesindeki bir binaya yapılan saldırının neden olduğu kısmen yıkılmış bir daire görülüyor.
FHKC, İsrail ve Avrupa Birliği tarafından terör örgütü olarak tanımlanan solcu bir Filistin örgütüdür ve Lübnan Hizbullah'ını Gazze'ye “destek amacıyla” İsrail'in kuzeyindeki askeri operasyonlarında desteklemiştir.
Filistinli Hamas hareketi ise Lübnan'daki komutanının ülkenin güneyinde düzenlenen bir hava saldırısında öldüğünü duyurdu. Hamas yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı: “Lübnan'daki İslami Direniş Hareketi - Hamas'ın lideri ve hareketin yurtdışındaki liderliğinin bir üyesi olan şehit lider Feth Şerif Ebu el-Emin'in yasını tutuyoruz (...) Lübnan'ın güneyindeki Tyre yakınlarındaki el-Buss kampındaki evini hedef alan “terörist ve kriminal bir suikast operasyonunda öldürüldü. Feth Şerif Ebu el-Emin'in saldırıda eşi, oğlu ve kızıyla birlikte öldürüldü."
Ulusal Haber Ajansı (NNA) Filistin kampının ilk kez hedef alındığını kaydetti.
Bu hedef alma Hamas'ın siyasi büro başkan yardımcısı Salih el-Aruri'nin 2 Ocak'ta Beyrut'un güney banliyösünde İsrail'e atfedilen bir saldırıda öldürülmesinin ardından gerçekleşti.
Suriye İnsan Hakları Gözlemevi'ne (SOHR) göre Pazartesi günü şafak vakti de Lübnan'la Cdeidet Yabus sınır kapısı yakınlarındaki bir binayı hedef alan bombardımanda beşi Suriyeli olmayan yedi İran yanlısı savaşçı yaralandı.
Suriye ile Lübnan arasındaki en büyük geçiş noktası olan Cdeidet Yabus sınır kapısı, İsrail'in Lübnan'a yönelik ağır hava saldırılarından kaçan binlerce Suriyeli ve Lübnanlı mültecinin akın etmesi nedeniyle günlerdir büyük bir yoğunluk yaşıyor.
Bekaa Vadisi ve Güney Lübnan'da devam eden bombardıman
Pazartesi günü Beyrut'un güney banliyölerinde temkinli bir sükûnet hâkim olurken, İsrail'in Lübnan'ın Bekaa ve güneyine yönelik bombardımanı devam etti. Sağlık Bakanlığı Sayda'nın doğusundaki Ayn el-Dalb bölgesinde İsrail bombardımanının hedef aldığı binadaki ölü sayısının 45'e, yaralı sayısının ise 70'e yükseldiğini duyurdu.
Sağlık Bakanlığı, İsrail uçaklarının Bekaa'nın batısındaki Sahmar kasabasındaki merkezlerini hedef alması sonucu “İslami Sağlık Otoritesi ‘ne bağlı ’Sivil Savunma'nın altı üyesinin öldüğünü, Sidon bölgesindeki Benaful Meydanı civarına düzenlenen saldırıda ise üç kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı.
Bekaa'daki Hermel bölgesi, İsrail bombardımanı sonucunda iki yeni katliama tanık oldu; gece yarısı El-Şalman ve Hoş El-Seyyid Ali'deki evlere atılan iki füze 10 kişinin ölümüne ve bir aileden 20 kişinin yaralanmasına neden oldu.
İsrail savaş uçakları Hasbayya bölgesindeki Kafr Shuba ve Kafr Hamam kasabalarına iki, güneydeki Shaqra ve Bra'shit'e de iki saldırı düzenledi.
Hizbullah füzeleri
Hizbullah peş peşe yaptığı açıklamalarda İsrail'in El Naoura üssünü “Fadi 2” füzeleriyle vurduğunu, Safed şehrini, Gesher Hazif yerleşim birimini ve Capri yerleşim birimini “roket salvosuyla” vurduğunu duyurdu.
İsrail ordusu ise ülkenin kuzeyindeki ekonomik sulara giren bir insansız hava aracının durdurulduğunu duyurdu. Ordu, kuzeydeki Karish gaz sahasını hedef aldığını söylediği insansız hava aracının bir videosunu yayınladı.
19 Mart 2026'da Lübnan'ın güneyindeki sahil kenti Sur'daki el-Huş mahallesini hedef alan İsrail hava saldırısının ardından yükselen dumanlar (AFP)
