Esir takası anlaşması: Hamas müzakerelerde manevra yaparken İsrail askeri baskı uyguluyor

Netanyahu son gelişmeleri görüşmek üzere bakanlarıyla bir araya geldi. Bin 200 Filistinlinin serbest bırakılması bekleniyor

Şimdiye kadar öne sürülenlerde İsrail'in Gazze ile savaşını sona erdireceğine dair bir işaret yok (AFP)
Şimdiye kadar öne sürülenlerde İsrail'in Gazze ile savaşını sona erdireceğine dair bir işaret yok (AFP)
TT

Esir takası anlaşması: Hamas müzakerelerde manevra yaparken İsrail askeri baskı uyguluyor

Şimdiye kadar öne sürülenlerde İsrail'in Gazze ile savaşını sona erdireceğine dair bir işaret yok (AFP)
Şimdiye kadar öne sürülenlerde İsrail'in Gazze ile savaşını sona erdireceğine dair bir işaret yok (AFP)

Emal Şehade

ABD’nin seçilmiş Başkanı Donald Trump'ın Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff'un Tel Aviv'de gerçekleştirdiği görüşmelerin ardından İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun müzakere heyetini apar topar Katar'a göndermeyi kabul etmesinden sonra, İsrailliler arasında kısa süre içinde bir anlaşmaya varılabileceğine dair büyük bir iyimser hava hâkim oldu. Ancak siyasetçiler ve müzakerelerin gidişatını bilen bazı askeri ve güvenlik kurumlarından yetkililer, müzakerelerde bir ilerleme olmadığını vurguladılar.

Esir takası müzakerelerine katılmak üzere Doha'ya gidecek İsrail heyetinde İsrail Dış İstihbarat Servisi Mossad Şefi David Barnea, İç İstihbarat Servisi Şin-Bet (Şabak) Direktörü Ronen Bar ve İsrail ordusunda kayıp kişiler ve esirlerden sorumlu komutan Nitzan Alon’un yanı sıra Netanyahu'nun siyasi danışmanı Ofir Falic, Başbakan'ın müzakere oturumlarına katılması için ısrar ettiği kişi. Heyete dahil edilmesine yönelik protestolara rağmen, bazıları bunu bir yandan Netanyahu ile müzakere heyeti arasındaki güven eksikliği, diğer yandan da Netanyahu'nun gündeme getirerek anlaşmanın ilerlemesine engel teşkil ettiği bazı noktalarda, aralarında anlaşmazlık olduğu yorumlarının yapılmasına yol açtı.

Bu hızlı adımlar, özellikle Witkoff'un Tel Aviv'de ABD’nin seçilmiş Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray'a girmeden önce bir anlaşmaya varılması gerektiğine dair verdiği mesajın ardından atıldı. Mesaj, İsrail'in Trump'ın 20 Ocak'tan önce bir ateşkes anlaşmasına varılması talebine karşı gösterdiği iyimserlik ve duyarlılıkla, Trump'ın Beyaz Saray'a girmesine yedi gün kala bunu başarmanın imkânsızlığı arasındaki uçurumu derinleştirdi.

Netanyahu bir önceki müzakere turunda, esir takası listesine İsrailli rehinelerden dokuzunun eklenmesi konusunda ısrar etmiş, çeşitli arabulucuların ve Washington'ın baskıları sonucunda bu konuda anlaşmaya varılmıştı. Netanyahu, Witkoff ile yaptığı görüşmesinde, İsrail ordusunun Philadelphia (Selahaddin) Ekseni’nden ikinci aşamanın sonunda çekilmesi şartıyla, ikinci aşamanın birinci aşamanın uygulanması sırasında müzakere edilmesini kabul ettiğini belirtti.

Müzakerelerin gidişatı hakkında bilgi sahibi olan birçok İsrailli yetkili, başlıca konularda halen bir mutabakat olmadığını ve anlaşmaya yönelik herhangi bir ilerlemenin ancak Hamas'ın savaşın durması şartından ya da Netanyahu'nun savaşı sürdürmekten geri adım atması halinde gerçekleşeceğini ve şimdiye kadar taraflardan hiçbirinin böyle bir taviz vermediğini belirtti.

Müzakerelerin başarılı olmasının Hamas'a bağlı olduğunu söyleyen Netanyahu'ya yakın bir isim, “Bugünlerde, birçok ayrıntıyı barındıran karmaşık bir anlaşmanın imzalanması ve uygulanması için anlaşmanın tüm yönleriyle uğraştık. Anlaşmayı sonuçlandırmaya yakın olduğumuzu umuyoruz, ancak henüz imza aşamasına gelmediğimizi, bunun da büyük ölçüde Hamas'a bağlı olduğunu ve tüm konuların masada olduğunu ve Hamas’ın şimdi bir sonraki adımı atması gerektiğinin açıklığa kavuşturulması büyük önem taşıyor” ifadelerini kullandı.

defvrgtbyh
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu (AFP)

Öte yandan İsrail'de Netanyahu'nun ikinci aşamanın sonunda İsrail ordusunun Philadelphia Ekseni’nden çekilmesini kabul edeceği yönündeki söylemlerin savaşı sona erdirmeyi hala reddettiğinin bir göstergesi olduğunu düşünenler var. Zira şimdiye kadar öne sürülenlerde İsrail'in Gazze ile savaşını sona erdireceğine dair bir işarete rastlanmadı.

İsrailli müzakere heyetinin bir anlaşmaya varmadan geri dönmemesini isteyen rehinelerin aileleri Netanyahu'yu anlaşmayı engellemekle suçlarken, yakınları, anlaşmanın ilk aşamasına dâhil edilmeyen rehinelerin aileleri ise kapsamlı ve acil bir esir takası anlaşmasıyla savaşın sona erdirilmesini talep etti. Rehinelerin aileleri, böyle bir anlaşmaya varılmamasının, yakınlarının Hamas tünellerinde ölüme mahkûm edilmesi anlamına geleceğini söyleyerek doğrudan Netanyahu'yu suçladılar.

İsrailliler pazar günü müzakerelerin ilerletilmesi için çabaların yoğunlaştırıldığını açıklarken müzakerelere yakın bir kaynak, önümüzdeki günlerin belirleyici olacağını söyledi. İsrail müzakere heyetinin adımlarını, arabulucuların yanı sıra Witkoff ve Brett McGurk ile koordinasyon içinde attığını söyleyen kaynak, “ABD’nin mevcut ve gelecek yönetimleriyle çok iyi çalışıyoruz. Bu da uzlaşının sürekliliğini sağlıyor. Her iki tarafla da tam bir anlayış var” şeklinde konuştu.

Aralarında müebbet hapis cezasına çarptırılanların da olduğu bin 200'den fazla Filistinli mahkûm

Anlaşmanın ilk aşamasında İsrailli esirlerden 33’ünün serbest bırakılması planlanıyor. Ancak bunların kaçının canlı kaçının ölü olduğu henüz bilinmiyor. İsrailliler, üzerinde anlaşmaya varılacak formüle göre serbest bırakılacak Filistinli mahkûm sayısını belirlemek için canlı ve ölü mahkûmlarla, siviller ve askerler arasında ayrım yapılmasını bekliyor.

Şarku’l Avsat’ın Independent Arabia’dan aktardığı habere göre konu hakkında konuşan Filistin Esirler Cemiyeti Başkanı Kadura Faris, anlaşmaya varılacağına dair temkinli bir iyimserliğe sahip olduklarını söyledi.

Faris, sözlerini şöyle sürdürdü:

“İsrailliler ve özellikle de İsrail Başbakanı ile daha önceki müzakerelerde edindiğimiz tecrübeler, Netanyahu’nun son dakikada bile olsa anlaşmayı engelleyecek adımlar atıp atmayacağını merak etmemize neden oluyor. Netanyahu’ya göre hükümetinin devamlılığı, şahsi ve siyasi çıkarları ile hükümet koalisyonunun korunması hala diğer tüm kararların üstünde.”

İsrail'in Hamas'ı taviz vermeye ve İsrail'in şartlarını kabul etmeye zorlamak için askeri baskı politikasına rağmen, Netanyahu ve hükümetinin savaşı durdurmayı kabul etmekten başka çaresi olmadığını söyleyen Faris, “Netanyahu, Doha'da gerçekleşen bir önceki müzakere turunda dokuz İsrailli rehinenin daha salıverilecekler listesine eklenmesi konusunda ısrar etmişti” dedi. Faris’e göre 10 gün önce varılması beklenen anlaşmanın gecikmesinin nedeni de buydu.

Yetkililere göre Witkoff'un Tel Aviv ziyaretinin ardından Netanyahu, ikinci aşamanın, birinci aşamanın uygulanması sırasında müzakere edilmesini ve İsrail ordusunun ikinci aşamanın sonunda Philadelphia Ekseni’nden çekilmesini kabul etti.

Ancak bu şart, başlı başına bir engel teşkil ediyor. Bir anlaşmaya varma ihtimalinin her zamankinden çok daha yakın olduğunu belirten Faris, bin 200 Filistinli mahkûmun serbest bırakılması konusunda anlaşmaya varılmasının ardından kısa süre önce eklenen İsrailli dokuz rehineye karşılık serbest bırakılacak Filistinli mahkûm sayısını beklediklerini söyledi.

Öte yandan esir takasına ilişkin nasıl bir denklemin olduğu bilinmiyor. Çünkü mevcut aşamada kadın askerlerin de aralarında olduğu yaşayan ya da ölmüş olan İsrailli rehinelerin serbest bırakılması da bu denklemde yer alıyor. Oysa daha önce üzerinde anlaşılan formüller yalnızca yaşayan İsrailli rehineleri kapsıyordu.

Filistin Esirler Cemiyeti’nin, İsrailli dokuz rehinenin daha serbest bırakılması formülü üzerinde anlaşmaya varılması beklentisi çerçevesinde üzerinde çalışmaya başladığı isimlere göre, İsrail hapishanelerindeki bin 200 Filistinli mahkûmdan 200’ü ömür boyu hapis cezasına çarptırılan mahkûmlar. Bunlardan bazıları Filistin topraklarının ve söz konusu ülkeler olan Mısır, Katar ve Türkiye'nin dışına sürgün edilecek. Faris’e göre buna karşı çıkılmasına ve mahkûmların Batı Şeria, Kudüs ve Gazze'deki memleketlerine dönmek istemelerine rağmen, İsrail'in sürekli tehditleri karşısında yurtdışına çıkmak en iyi seçenek olabilir.

Yine bu bin 200 Filistinli mahkûm arasında Gilad Şalit anlaşmasıyla serbest bırakılan ve İsrail tarafından yeniden tutuklanan 48 mahkûm da bulunuyor ve bunların tamamı kadın, çocuk, yaşlı ve hastalardan oluşuyor. Geriye kalan mahkûmlardan 86’sı kadın ve 326’sı çocukken uygun tıbbi tedaviden mahrum bırakıldıkları cezaevlerindeki insanlık dışı koşullar nedeniyle durumları her geçen gün kötüleşen çok sayıda hasta mahkûm da listede yer alıyor.

Ancak Hamas'ın üst düzey üyelerinden mahkûmları ya da 7 Ekim 2023'te tutuklananlar bu listede yer almayacak.

Hamas'a ödül

Diğer taraftan birçok kişi Trump'ın Beyaz Saray'a girmesine yedi gün kala bir anlaşmaya varılabileceğine şüpheyle yaklaşırken Netanyahu, hükümetini oluşturan koalisyon üyelerinin anlaşmaya tamamen karşı çıkması nedeniyle, hükümetinin tamamen dağılması ihtimaliyle karşı karşıya. Netanyahu, esir takası anlaşmasının onaylanması halinde Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ve diğer bakanların hükümetten ayrılabileceği yönündeki spekülasyonların ardından Maliye Bakanı Bezalel Smotrich ile dün acil bir görüşme gerçekleştirdi.

c svfbrgtyh
Rehinelerin aileleri, Netanyahu hükümetine savaşı durdurması çağrısında bulundu (AFP)

Smotrich'in kalması Netanyahu'nun hükümetini sürdürmesini sağlayacağından Netanyahu, anlaşmanın onaylanması halinde Smotrich'in tutumunu ve partisinin bu durumda hükümetten çekilip çekilmeyeceğini anlamaya çalışıyor.

Netanyahu'nun yakın çevresine göre iki taraf arasındaki en iyi anlaşma, Smotrich'in anlaşmaya karşı oy kullanması olacak, ancak hükümette kalması için bu henüz garanti değil.

İsrail Yerleşim ve Ulusal Vizyon Bakanı Orit Struck, anlaşmayı ‘terörizm için bir ödül’ olarak nitelendirdi. Netanyahu’ya kendisine karşı gelmemesini söyleyen Struck, “Kırmızı çizgilerimizi biliyor, Hamas'la anlaşma yok, ordu çekilmeyecek ve Gazze'deki savaş sona ermeyecek” diye konuştu.

Bu arada bir yandan kapsamlı ve acil bir anlaşma yapılması ve savaşa son verilmesi çağrısında bulunanlar Gazze'deki çatışmalara ilişkin veriler sunarken Netanyahu hükümeti, Gazze'deki çatışmaları yoğunlaştırarak Hamas'a şartlarını kabul etmesi için askeri baskı politikasını sürdürüyor.

İsrail ordusu dün 188. Tugayı Lübnan'dan Cibaliye’ye nakletti ve müzakerelerin başarısız olması halinde geniş çaplı askeri operasyona hazırlandığını duyurdu.

İsrail ordusundan gelen tehditler İsrail'de öfkeye yol açarken, savaşa son verilmesi çağrısında bulunanlar, son bir hafta içinde 10 askerin öldürüldüğünü, onlarcasının yaralandığını ve her ay en az bin yaralı askerin ağır travmalar nedeniyle rehabilitasyon merkezlerine başvurduğunu gösteren verilere atıfta bulunarak tepki gösterdiler.

İsrailli askeri Uzman Amos Harel'e göre İsrailli yetkililerin açıklamalarının tersine, Gazze'deki savaşın hiçbir gerçek faydası bulunmuyor. İsrail ordusundaki ölümlere ve yaralanmalara ilişkin verilerin ciddi boyutlarda olduğunu belirten Harel, “İsrail ordusunun Hamas'a ağır bir bedel ödettiği doğru ama tam bir askeri zaferin yakınından bile geçmiyor. Dahası uzun ve acımasız bir yıpratma savaşında ağır kayıplar veriyor” yorumunda bulundu.

Anlaşmanın, Gazze'de farklı bir siyasi gerçeklik oluşturma sürecinin başlangıcı olabileceğini ve ABD ile ılımlı Arap ülkelerinin de çözüme dahil edebileceklerini söyleyen Harel, “Bu büyük bir kumar, ancak kan dökmeye devam etmekten daha iyi. En azından Hamas yeniden saldırırsa, İsrail’in ona karşı savaşı sürdürmesi için gerekçesi olacak” değerlendirmesinde bulundu.



Irak Başbakanı, Curf es-Sahr için yol haritası önerdi

Irak Başbakanı, Curf es-Sahr için yol haritası önerdi
TT

Irak Başbakanı, Curf es-Sahr için yol haritası önerdi

Irak Başbakanı, Curf es-Sahr için yol haritası önerdi

Irak Başbakanı Ali Zeydi, Bağdat'ın güneyindeki Curf es-Sahr bölgesi için yeni bir “yol haritası” hazırladı. Dün ortaya çıkan resmî belgelere göre plan, bölgede güvenliğin ordu, polis, Haşdi Şabi ve Enerji Polisi birlikleri tarafından belirlenen sorumluluk dağılımı çerçevesinde sağlanmasını öngörüyor.

Silahlı Kuvvetler Başkomutanlığı Ofisi tarafından yayımlanan belgeye göre yol haritası, Savunma Bakanlığına bağlı birliklerin güvenlik sorumluluğunu üstlenmesini, Curf es-Sahr merkezinin İçişleri Bakanlığına bağlı birliklere devredilmesini ve Haşdi Şabi tugaylarının da bölgedeki güvenlik faaliyetlerine katılmasını içeriyor. Plan kapsamında ayrıca Felluce kentine ulaşımı sağlayan ve daha önce kapatılmış olan bir yolun yeniden açılması öngörülüyor.

Yol haritası, acil durumlara müdahale etmek üzere Silahlı Kuvvetler Başkomutanlığına bağlı güç bünyesinde, bölgedeki bir askerî kampa terörle mücadele taburunun konuşlandırılmasını da kapsıyor.

Siyasi bir kaynak Şarku’l Avsat’a, planın Zeydi'nin bölgedeki krizin çözümüne yönelik yaklaşımını yansıttığını ancak plan üzerinde siyasi uzlaşma sağlanmasının henüz erken olduğunu belirtti. Kaynak, planı “iddialı” olarak nitelendirdi.


Washington'dan “Hizbullah” bağlantılı yeni yaptırım kararı

Beyrut’un güney banliyösünde Hizbullah destekçileri örgütün bayraklarını taşıyor (AFP)
Beyrut’un güney banliyösünde Hizbullah destekçileri örgütün bayraklarını taşıyor (AFP)
TT

Washington'dan “Hizbullah” bağlantılı yeni yaptırım kararı

Beyrut’un güney banliyösünde Hizbullah destekçileri örgütün bayraklarını taşıyor (AFP)
Beyrut’un güney banliyösünde Hizbullah destekçileri örgütün bayraklarını taşıyor (AFP)

ABD Hazine Bakanlığı, İran'a bağlı vekil ağlarını etkisiz hale getirmeye yönelik daha geniş kapsamlı çabalar çerçevesinde, dün Lübnan'daki Hizbullah ile bağlantılı üç kişi ve üç kuruluşa yönelik yeni yaptırımlar uygulandığını açıkladı.

Bakanlık, Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi'nin (OFAC) yaptırım listesine “Vetaavenu” adlı yardım derneğini ve kurucusunu, ayrıca ABD'nin silahlı gruba destek sağladığını öne sürdüğü iki Lübnanlı kardeşi eklediğini bildirdi.

Şarku’l Avsat'ın Reuters'ten aktardığına göre ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, “İran rejiminin Hizbullah gibi terörist vekilleri aracılığıyla Lübnan'ın egemenliğini ihlal etme girişimlerine karşı hiçbir müsamaha gösterilmeyecek” dedi.

Bessent, “ABD hükümeti, İran'ın bölgedeki nüfuzunu genişletme ve vekillerini finanse etme girişimlerini engellemeyi sürdürecek” ifadelerini kullandı.


Yemen Enformasyon Bakanı el-Avlaki: Halkın güvenini kazanmanın yolu açık ve etkili resmî yayıncılıktan geçiyor

Yemen Enformasyon Bakanı, halkın güvenini yeniden kazanmak için insanların sorunlarıyla ilgilenen bir medya anlayışına ihtiyaç duyulduğunu belirtti. (SABA)
Yemen Enformasyon Bakanı, halkın güvenini yeniden kazanmak için insanların sorunlarıyla ilgilenen bir medya anlayışına ihtiyaç duyulduğunu belirtti. (SABA)
TT

Yemen Enformasyon Bakanı el-Avlaki: Halkın güvenini kazanmanın yolu açık ve etkili resmî yayıncılıktan geçiyor

Yemen Enformasyon Bakanı, halkın güvenini yeniden kazanmak için insanların sorunlarıyla ilgilenen bir medya anlayışına ihtiyaç duyulduğunu belirtti. (SABA)
Yemen Enformasyon Bakanı, halkın güvenini yeniden kazanmak için insanların sorunlarıyla ilgilenen bir medya anlayışına ihtiyaç duyulduğunu belirtti. (SABA)

Yemen Enformasyon Bakanı Salim Sabit el-Avlaki, bakanlığının karşı karşıya olduğu en büyük sınavın “resmî medyanın yeniden etkili hale getirilmesi” olduğunu belirterek, halkın güvenini kazanmak için insanların sorunlarıyla ilgilenen, onlara karşı dürüst davranan ve bildikleri gerçekleri olduğundan farklı göstermeyen bir yayıncılık anlayışına ihtiyaç duyulduğunu söyledi.

Yeni görevine gelmesinin ardından ilk kez Şarku’l Avsat’a konuşan el-Avlaki, önümüzdeki dönemde bakanlığın geçici başkent Aden'deki faaliyetlerini etkinleştirmeye, resmî medya kuruluşlarının performansını iyileştirmeye ve kamu kurumları arasındaki koordinasyonu güçlendirmeye odaklanacağını belirtti. El-Avlaki, böylece bilgi akışının gazetecilere ve kamuoyuna daha hızlı ve düzenli biçimde ulaştırılmasının hedeflendiğini kaydetti.

“Yemen Şafağı” (Fecr el-Yemen) operasyonunun medya tarafından yakından takip edilmesinin temel sorumlulukları arasında yer aldığını vurgulayan el-Avlaki, bu süreçte yayıncılığın disiplinli ve sorumlu bir yaklaşım benimsemesi gerektiğini ifade etti. Medyanın sahadaki gelişmeleri yakından izlerken askerî açıdan hassas bilgileri erkenden paylaşmaması, olayları abartmadan aktarması ve gerçek dışı beklentiler oluşturmadan halkın güvenini koruması gerektiğini belirtti.

fvgthy
El-Avlaki, uluslararası kamuoyuna ulaşmanın ve bu kesimlere kendi dillerinde hitap etmenin önemini vurguladı. (Enformasyon Bakanı'nın X hesabı)

El-Avlaki, Husilerin Yemen'deki çatışmanın tarihini çarpıtarak yeniden yazma girişimlerine karşı uyarıda bulunarak, bu anlatıyla mücadelenin somut olayların ve kanıtların ortaya konulmasını, Husilerin projesinin uygulamaları ve sonuçları üzerinden gerçek yüzünün gösterilmesini gerektirdiğini söyledi.

Söylentiden önce bilgi

Bakan, resmî bilginin gecikmesinin söylentilerin yayılmasına ve düzeltilmesi güç algıların oluşmasına zemin hazırladığını belirtti. Bazı kurumların bilgiyi hâlâ yavaş işleyen prosedürlerle paylaştığını veya yaşananları açıklamak için uzun süre beklediğini kaydeden el-Avlaki, buna karşılık medyanın 24 saat boyunca faaliyet gösterdiğine dikkati çekti.

Bakanlığın kamu kurumları arasındaki koordinasyonu geliştirmeye, resmî sözcülerin rolünü güçlendirmeye ve bilgi paylaşımı için daha etkili mekanizmalar oluşturmaya odaklanacağını belirten el-Avlaki, böylece gazetecilerin ve vatandaşların olaylar sırasında başvurabilecekleri açık ve güvenilir bir kaynağa erişebileceklerini ifade etti.

Medya dilinin birleştirilmesinin bütün yayın kuruluşlarının aynı kelimeleri kullanması anlamına gelmediğini vurgulayan el-Avlaki, devletin tutumunun açık, paylaşılan bilgilerin ise tutarlı olması gerektiğini söyledi. Bakan, aynı olayla ilgili devlet kurumlarından birbiriyle çelişen açıklamalar yapılmaması gerektiğini kaydetti.

Halkla ilişkilerde açık ve dürüst olmanın önemine işaret eden el-Avlaki, bazı ayrıntılar henüz doğrulanmamışsa kamuoyunun çelişkili anlatımlarla baş başa bırakılması veya eksik bilgilerin kesin gerçekler gibi sunulması yerine, bu durumun açıkça belirtilmesinin daha doğru olacağını dile getirdi.

vfgthy
Bakan, “Yemen Şafağı” operasyonunun medya tarafından yakından takip edilmesinin önemine işaret ederek haberlerin doğrulanmış ve hassasiyet gözetilerek paylaşılması gerektiğini söyledi. (SABA)

Askerî ve güvenlik koşullarının, kişilerin ve operasyonların güvenliğini korumak amacıyla bazı bilgilerin hemen paylaşılmamasını gerektirebileceğini belirten el-Avlaki, bunun açıklanabilecek konularda resmî bilgilendirme yapılmamasına gerekçe oluşturamayacağını vurguladı.

Halkın güvenini yeniden kazanmak

Yemen Enformasyon Bakanı, halkın medya kuruluşlarıyla ilişkisinin önemli ölçüde değiştiğini belirterek, vatandaşların artık cep telefonları üzerinden çok sayıda kaynağı takip edebildiğini, bunları karşılaştırdığını ve çelişkileri hızla fark ettiğini söyledi. El-Avlaki, bir bilginin yalnızca resmî bir medya kuruluşundan yayımlanmasının artık güven kazanmak için yeterli olmadığını ifade etti.

Halkın bir medya kuruluşunu takip etmesini ve ona güvenmesini sağlayan unsurların güvenilirlik, içerik kalitesi, insanların sorunlarına ve gündelik yaşamlarına gösterilen ilgi olduğunu kaydeden el-Avlaki, “Hükümetin başarılarından söz ediyorsak vatandaşın hangi işlerin aksadığını, neden aksadığını ve bunların çözümü için neler yapıldığını da bilmeye hakkı var” dedi.

Hükümete bağlı medyanın devlet kurumlarını ve politikalarını yansıtması gerektiğini belirten el-Avlaki, bunun yanı sıra olayları aktarma, kamusal meseleleri tartışma ve sorumlu eleştiriye alan açma gibi mesleki görevlerini de yerine getirmesi gerektiğini vurguladı.

Güvenin yeniden tesis edilmesinin açık yayın ilkelerini, gazetecilerin mesleki yetkinliklerini kullanabilecekleri bir çalışma ortamını ve haber ile yorumun birbirinden ayrılmasını gerektirdiğini belirten el-Avlaki, doğruluk, denge, cevap hakkı ve düzeltme ilkelerine bağlı kalınmasının önemine dikkati çekti.

El-Avlaki, “Halkın sorunlarını görmezden gelen veya insanların ayrıntılarını bizzat bildiği bir gerçekliği kusursuzmuş gibi sunan bir medyaya güveneceğini düşünmüyorum. İnsanlar kendilerine karşı dürüst davranan ve bilinçlerine saygı duyan bir medya istiyor” ifadelerini kullandı.

“Yemen Şafağı” operasyonunun takibi

El-Avlaki, “Yemen Şafağı” operasyonunun Husi isyanını sona erdirme ve devlet kurumlarını yeniden tesis etme amacı taşıyan ulusal mücadelenin bir parçası olduğunu belirterek, operasyonun medyada takip edilmesinin Enformasyon Bakanlığının temel sorumluluklarından biri olduğunu söyledi.

Bakanlığın, sahadaki gelişmeleri yakından takip etmek ve toplumun mücadelenin hedefleri ile boyutları konusunda bilinçlenmesini sağlamak amacıyla ilgili askerî ve güvenlik birimleriyle koordinasyon içinde çalışacağını kaydetti.

fvgthy
Yemen Güney Amalika Tugayları mensupları, Babülmendep Boğazı yakınlarında. (AP)

Askerî koşullarda medyanın yüksek düzeyde disiplin ve sorumlulukla hareket etmesi gerektiğini vurgulayan el-Avlaki, haberlerde ilk olma arzusunun silahlı kuvvetlere zarar verebilecek, birliklerin hareketlerini açığa çıkarabilecek veya operasyonların güvenliğini tehlikeye atabilecek bilgilerin yayımlanmasına yol açmaması gerektiğini ifade etti.

Buna karşılık resmî bilgi eksikliğinin de söylentilere ve psikolojik savaşa açık bir alan bırakmaması gerektiğini belirten el-Avlaki, şöyle konuştu:

“İhtiyacımız olan medya, sahadaki gelişmeleri hassas bilgileri önceden paylaşmadan takip eden, olayları abartmadan aktaran ve gerçek dışı beklentilerden uzak durarak halkın güvenini koruyan bir medyadır.”

Operasyonun medya takibinin, cephede mücadele edenlerin fedakârlıklarının öne çıkarılmasını, Husilerin kontrolündeki bölgelerde yaşayan sivillerin mağduriyetlerinin gündeme taşınmasını, ihlallerin ortaya çıkarılmasını ve yaşananların gerçek boyutlarının aktarılması için Arap ve uluslararası medya kuruluşlarıyla iletişimin güçlendirilmesini de kapsadığını söyledi.

El-Avlaki, operasyonun medya tarafından başarılı biçimde takip edilmesinin haber sayısının veya kullanılan söylemin sertliğinin ölçülmesiyle değerlendirilemeyeceğini belirterek, asıl ölçütün güvenilir bilgi sunmak, iç cephede dayanışmayı güçlendirmek ve mesajı Yemen'de ve ülke dışında kamuoyuna ulaştırmak olduğunu kaydetti.

Husilerin anlatısına karşı gerçeklerin ortaya konulması

El-Avlaki, Husilerin Yemen'deki çatışmanın tarihini yeniden yazmaya ve kendilerini dış güçlere karşı ulusal egemenliği savunan bir hareket olarak sunmaya çalıştığı uyarısında bulundu.

Bu anlatının, kendi ifadesiyle, çatışmanın kökenlerini, silahlı isyan sürecini, askerî yayılmayı, 2014 yılında Sana'nın ele geçirilmesini ve devlet kurumlarının işlevsiz hale getirilmesini görmezden geldiğini belirtti.

Husilerin söylemiyle mücadelenin yalnızca siyasi tutumu tekrarlamakla sağlanamayacağını vurgulayan el-Avlaki, somut olayların ve kanıtların ortaya konulması, Husi projesinin uygulamaları ve sonuçları üzerinden gerçek niteliğinin gösterilmesi gerektiğini ifade etti.

Bu kapsamda Taiz kuşatmasının, sivillere yönelik saldırıların, insani yardım kuruluşları ile Birleşmiş Milletler kuruluşlarında çalışan personelin alıkonulmasının ve uluslararası deniz taşımacılığına yönelik tehditlerin gündeme getirilmesi gerektiğini belirten el-Avlaki, Husilerin politikalarının yol açtığı insani, ekonomik ve toplumsal mağduriyetlerin de anlatılması gerektiğini söyledi.

dsfvghyju
El-Avlaki, bakanlığın doğrulama mekanizmalarını güçlendirmeye ve bilgilerin resmî kaynaklardan temin edilmesini sağlamaya odaklanacağını belirtti. (SABA)

Yemen Enformasyon Bakanı, ülke içindeki ve dışındaki kamuoyuna farklı yöntemlerle ulaşılması gerektiğine dikkati çekti. Yemenlilerin gündelik yaşamlarında karşılaştıkları sorunları krizin nedenleriyle ilişkilendiren bir medya diline ihtiyaç duyduğunu belirten el-Avlaki, uluslararası kamuoyuna ulaşmak için ise onların dilinden konuşulması, doğrulanabilir bilgiler, tanıklıklar, raporlar ve belgeler sunulması gerektiğini kaydetti.

Hükümetin zaman zaman kendi anlatısını sürekli ve sistemli biçimde ortaya koymak yerine Husi propagandasına yanıt vermekle meşgul olduğunu belirten el-Avlaki, “Haklı bir davamız ve dünyaya ulaştırılması gereken çok sayıda gerçeğimiz var. Ancak davamızın haklı olması, onu doğru biçimde anlatıp belgelemediğimiz ve dünyaya ulaştırmadığımız sürece başkalarını ikna etmeye yetmez” dedi.

Doğrulama mekanizmaları güçlendirilecek

Bakan, eleştiri ile dezenformasyonun birbirine karıştırılmaması ve hükümetin tutumuna aykırı her görüşün devleti hedef alan bir kampanyanın parçası olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı.

Gazetecilerin hükümetin ve kurumlarının performansını eleştirme, vatandaşların ise sert veya resmî tutumla çelişen görüşlerini dile getirme hakkı bulunduğunu belirten el-Avlaki, söylentilerle mücadelenin bu hakları kısıtlamak için gerekçe haline getirilmemesi gerektiğini söyledi.

İyi niyetle yanlış bilgi yayımlayan ve hatasını düzeltebilecek bir gazeteciyle kamuoyunu yanıltmak amacıyla kasıtlı olarak olayları çarpıtan, içerik üreten ve bunları yayan kişiler arasında ayrım yapılması gerektiğini kaydeden el-Avlaki, ikinci durumda hukuka uygun ve hak ve özgürlüklere saygılı yöntemlerle hareket edilmesi gerektiğini ifade etti.

Bakanlık olarak doğrulama mekanizmalarını güçlendirmeye, bilgilerin doğrudan resmî kaynaklardan temin edilmesini sağlamaya, hatalı haberleri hızla düzeltmeye ve dezenformasyonu medya özgürlüğüne zarar vermeden ortaya çıkaracak mesleki yöntemler geliştirmek üzere basın camiasıyla iş birliği yapmaya odaklanacaklarını belirtti.

El-Avlaki, “Basın özgürlüğüne saygı göstermek devletin de yararınadır. Çünkü mesleki ilkelerle çalışan basın, hataların erkenden ortaya çıkarılmasına yardımcı olur, kamuoyu tartışmalarına alan açar ve kurumlara performanslarını düzeltme fırsatı verir” diye konuştu.

Gazetecilerin çalışmaları kolaylaştırılacak

El-Avlaki, gazetecilerin bazen basit bir bilgiye ulaşmak için bir kamu kurumunda büyük çaba harcamak zorunda kaldığını, ancak sorularına yanıt verecek kimseyi bulamadığını belirtti. Buna rağmen eksik haber yayımlandığında medyanın eleştirildiğini kaydeden bakan, gazetecilerle iletişimi kolaylaştırmak için kamu kurumlarıyla birlikte çalışma yürüteceklerini söyledi.

Bu çerçevede medya ofislerinin ve resmî sözcülerin etkinleştirilmesi, soruların yanıtlanmasına yönelik açık mekanizmaların geliştirilmesi ve bilgilerin zamanında paylaşılmasının sağlanması hedefleniyor.

Sektörde çalışanların birikmiş ekonomik ve mesleki sorunlarla karşı karşıya bulunduğunu belirten el-Avlaki, bazı gazetecilerin ağır koşullarda yaşam mücadelesi verdiğini, medya kuruluşlarının ise imkân ve donanım eksikliği yaşadığını ifade etti.

Bakanlığın öncelikle bu sorunları tespit ederek önem sırasına koyacağını, ilgili kurumlarla koordinasyon içinde çalışanların alacak ve haklarının takibini yapacağını, çalışma koşullarını iyileştirmek ve eğitim ile mesleki gelişim imkânları sağlamak için çaba göstereceğini kaydetti.

El-Avlaki, görevleri nedeniyle ihlallere maruz kalan gazetecilerin durumuna, basın özgürlüğüne ve mesleki güvenliğe de önem verdiklerini vurguladı.

Bakanlığın resmî, özel, yerel ve bağımsız medya kuruluşlarında çalışan gazetecilerle yakın ilişki kurması gerektiğini belirten el-Avlaki, bu ilişkinin medya kuruluşlarının bağımsızlığı korunarak iş birliği ve karşılıklı saygı temelinde yürütülmesi gerektiğini söyledi.

Bakan, söz konusu meselelerin ciddiyet ve şeffaflıkla takip edileceğini, ancak bazı sorunların çözümünün bakanlığın yetkilerini aşan kararlar ve kaynaklar gerektirdiğinin de farkında olduklarını sözlerine ekledi.