Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Avrupa'nın yeni Suriye yönetimiyle ilişkilerinde ve yaptırımların kademeli olarak kaldırılmasında ‘adım adım’ yaklaşımını izleyeceğini söyledi.
Şarku’l Avsat’a geniş kapsamlı bir mülakat veren Kallas, Suriye'ye ilişkin Riyad toplantılarının ‘çok önemli’ olduğunu ve uygun bir zamanda yapıldığını belirtti. Kallas, toplantıların bölgesel ve uluslararası aktörlere yeni Suriye yönetiminden ne istediklerini ve ne istemediklerini iletmeleri için bir platform sağladığını kaydetti.
Kallas, Suriye'deki yeni yönetimin Dışişleri Bakanı Esad Hasan eş-Şeybani ile Riyad'da yaptığı görüşmenin ‘çok önemli ve ilginç’ olduğunu vurguladı. Avrupa'nın, Esed rejiminin işlediği suçlardan dolayı yargılanması için gereken teknik uzmanlığın yanı sıra, anayasa taslağının hazırlanması ve hesap verebilirlik tedbirleri konusunda da Suriye’ye yardımcı olabileceğini belirtti.
Yeni yönetimle iletişim
Kallas, AB'nin başlangıçta Avrupalı büyükelçilerin Şam'a dönmesi ve işlerin nasıl gittiğini görmek için yeni Suriye yönetimiyle iletişim kurulması konusunda anlaştığını açıkladı. Kallas, “Yeni yönetimin Suriye'yi nasıl yönettiğini göreceğiz. Eğer işler yolunda giderse, istikrarlı bir devlet ortaya çıkacak, kaos olmayacak ve mülteciler Suriye devletinin inşası için ülkeye geri dönebilecekler” ifadelerini kullandı.
Kallas’a göre AB, Suriye’ye yönelik en büyük insani yardım sağlayıcısı, ancak Avrupalılar ‘anayasa taslağının hazırlanması, hesap verebilirliğe yardımcı olmak ve Esed rejiminin işlediği suçlar nedeniyle yargılanması için gereken teknik uzmanlığı sağlamak’ gibi daha fazla konuda liderlik edebilirler.
Riyad toplantısının önemi
Suriye'ye ilişkin Riyad toplantılarının ‘çok önemli’ olduğunu ve uygun bir zamanda yapıldığını vurgulayan Kallas şu ifadeleri kullandı:
“Bölgesel ve uluslararası aktörlerin bir araya gelerek Suriye'ye aynı mesajı vermeleri çok önemli: Neleri görmek istiyoruz ve neleri görmek istemiyoruz? Suriye Dışişleri Bakanı’nın toplantıya katılması iyi oldu, doğrudan kendisinden dinledik ve o da hepimizin yorumlarını dinledi.”
Kallas, “Farklı bölgesel aktörleri dinlememiz çok önemli. Bazı endişeler mevcut ve Suriye liderliğinde bir barış süreci görmek isteyen bazı taraflar var” dedi.
Suriye'nin istikrarının sağlanması
Kapsayıcı bir hükümet ve devlet kurumları inşa etmenin, ekonomiye ve yargı sistemine yatırımcı güveni getirmenin, dış yardımla birlikte Suriye'ye umut getireceğini vurguladı.
Eş-Şeybani ile görüşme
Riyad'da eş-Şeybani ile yaptığı görüşmeyi ‘çok önemli ve ilginç’ olarak nitelendiren Kallas, asıl sorunun şu olduğunu söyledi: “Suriye'nin yararına olacak kapsayıcı bir süreci nasıl inşa etmeyi düşünüyorlar ki ülke hükümet içindeki tüm gruplarla istikrarlı olsun?
Kallas, “AB olarak bizlerin laf dinlemeye ihtiyacı yok; aynı yönde ilerleyen eylemler görmek istiyoruz. Önümüzdeki aylarda işlerin doğru yönde gidip gitmediğini söyleyeceğiz” şeklinde konuştu.
Yaptırımların kaldırılması
AB'nin Suriye'ye yönelik yaptırımların kaldırılması konusunda ‘adım adım’ yaklaşımını benimsediğini belirten Kallas, AB ülkelerinin ulus inşası sürecini engelleyen bazı yaptırımları kaldırmaya açık olduğunu söyledi.
Kallas sözlerini şöyle sürdürdü: “Yaptırımları geçtiğimiz aralık ayında Dışişleri Bakanları Konseyi toplantısında ele aldık. 27 Ocak'ta da bir toplantı yapacağız ve bunu tartışacağız. Avrupa bazı yaptırımların kaldırılması yönünde bir karar almaya açık. Ancak dediğim gibi Suriye'deki gelişmelerin doğru yönde ilerlediğini görmek istiyoruz, işlerin doğru yönde gidip gitmediğini görmek için bir yol haritası yapmayı planlıyoruz. Bazı ek yaptırımları kaldıracağız. ‘Adım adım’ yaklaşımını izleyeceğiz. İlk olarak devlet inşasını engelleyen yaptırımları kaldıracağız. Eğer kapsayıcı bir hükümet görürsek ve aşırıcılık olmazsa, o zaman başka kararlar veya adımlar atacağız.”
Körfez ile ortaklık
Kallas AB ile Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ülkeleri arasındaki stratejik ilişkilerin gelişmekte olduğunu ve büyük önem taşıdığını vurguladı. Kallas sözlerini şu ifadelerle noktaladı: “Bu stratejik ilişkiler pek çok eksen etrafında dönüyor. Geçen yıl başarılı bir zirve gerçekleştirdik ve bu yılın ilerleyen günlerinde ortaklık ve farklı alanlarda neler yapabileceğimiz konusunda bir toplantı daha olacak. Bugün içinde yaşadığımız jeopolitik dünyada konuşabileceğimiz, müttefik olabileceğimiz yerlerin olmasının çok önemli olduğunu düşünüyorum.”
