Gazzeliler kuzeye dönmeye başladı... Hamas yerinden etme planlarını yenilgiye  mi uğrattı?

TT

Gazzeliler kuzeye dönmeye başladı... Hamas yerinden etme planlarını yenilgiye  mi uğrattı?

Gazzeliler kuzeye dönmeye başladı... Hamas yerinden etme planlarını yenilgiye  mi uğrattı?

Yerlerinden edilmiş yüz binlerce Filistinli bu sabah, Gazze şehrine ve Gazze Şeridi'nin kuzeyine kıyıdaki er-Reşid Caddesi üzerinden yaya olarak akın etti. Nostalji duyguları ile acı hatıraların birbirine karıştığı görkemli bir manzara ortaya çıktı.

Hamas, yerinden edilmiş Filistinlilerin Gazze Şeridi'nin kuzeyine dönüşünü ‘işgal ve yerinden etme planları için bir yenilgi’ olarak nitelendirdi. İslami Cihad Hareketi ise yerinden edilenlerin geri dönüşünün ‘Filistin halkını yerinden etmeyi hayal edenlere bir cevap’ olduğunu söyledi. Hamas'tan yapılan açıklamada, “Yerinden edilenlerin evlerine dönmesi, işgal güçlerinin Filistin halkını yerinden etme ve kararlılık iradesini kırma yönündeki saldırgan hedeflerine ulaşmada başarısız olduğunu bir kez daha kanıtlamaktadır. Halkımızın büyük kalabalıklarının, yıkılan evlerine rağmen kaçmak zorunda kaldıkları bölgelere geri dönmeleri, halkımızın büyüklüğünü ve acı ve trajedinin derinliğine rağmen topraklarındaki kararlılığını teyit etmektedir” denildi.

Açıklamanın devamında, “Geri dönüş sevinci, sevgi ve toprağa bağlılıkla dolu bu sahneler, halkımızın iradesini kırmak ve onları topraklarından etmek isteyenlere bir mesajdır. Yerlerinden edilen insanlarımızın evlerine dönmesi, işgalin halkımızı yerinden etme ve kararlılık iradesini kırma yönündeki saldırgan hedeflerine ulaşamadığını bir kez daha kanıtlamaktadır. Gazze Şeridi'nin tüm bölgelerine yardım malzemelerinin ulaştırılmasının yoğunlaştırılması çağrısında bulunuyoruz” ifadeleri yer aldı.

SCDFVERGTHY
On binlerce Filistinli er-Reşid Caddesi üzerinden Gazze Şeridi'nin kuzeyine doğru dönüş yürüyüşüne başladı. (EPA)

Gazze Şeridi’ndeki İçişleri Bakanlığı, bugün yerel saatle 07:00 itibariyle er-Reşid Caddesi'nin yaya trafiğine açıldığını ve Selahaddin Caddesi'nin de 09:00 itibariyle araç trafiğine açıldığını doğruladı. Bu gelişme, İsrail ordusunun dün Gazze Şeridi'nin kuzeyine yaya olarak er-Reşid Caddesi üzerinden, araç olarak da Selahaddin Caddesi üzerinden dönülebileceğini duyurmasının ardından geldi.

SXDCFEVRGTYH
Ateşkesin ardından on binlerce Filistinlinin Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki evlerine doğru yola çıktığını gösteren bir drone görüntüsü (Reuters)

Katar Dışişleri Bakanlığı cuma günü yaptığı açıklamada, İsrail ile Hamas arasında Arbel Yehud ve diğer iki esirin cuma gününe kadar teslim edilmesi konusunda anlaşmaya varıldığını ve esir değişiminin ardından Filistinlilerin Gazze Şeridi'nin kuzeyine dönmeye başlayacağını duyurdu.

Hamas cumartesi günü dört İsrailli kadın esiri serbest bıraktı. Ancak listede yer alan Yehud'un serbest bırakılmaması İsrail'in on binlerce Filistinlinin kuzey Gazze Şeridi'ne dönüşünü engellemesine neden oldu. Hamas ateşkes anlaşmasının ilk aşamasında, İsrail hapishanelerindeki yaklaşık 300 Filistinli tutukluya karşılık 33 esirden şu ana kadar yedisini serbest bıraktı.

QWSEDFRGT
Gazze Şeridi'nin kuzeyine dönmelerine izin verilmesini bekleyen araçların yanında duran yaşlı bir Filistinli (Reuters)

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun ofisinden dün yapılan açıklamada, “Yoğun ve kararlı müzakerelerin ardından Hamas, Arbel Yehud, Agam Berger ve bir diğer esiri perşembe günü serbest bırakacak” denildi. Diğer üç esirin ise İsrail ile Hamas arasındaki ateşkes anlaşmasının ilk aşamasında planlandığı üzere cumartesi günü serbest bırakılması bekleniyor.

Açıklamada, “Aynı zamanda İsrail, Hamas'tan ilk aşamada serbest bırakılabilecek canlı ve ölü tüm esirlerin durumunu gösteren bir liste aldı” denildi. Kısa bir süre sonra Hamas bu listeyi Mısırlı ve Katarlı arabuluculara verdiğini doğruladı.

Gazze Şeridi'ndeki ateşkes ikinci haftasına girerken Hamas ve İslami Cihad dün ABD Başkanı Donald Trump'ın Gazze sakinlerinin Mısır ve Ürdün'e taşınarak bölgenin yeniden düzenlenmesi önerisini kınadı.



Kudüs Gücü Komutanı, savaşın etkilerini görüşmek üzere Bağdat’ta

İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) Kudüs Gücü Komutanı İsmail Kaani (Reuters)
İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) Kudüs Gücü Komutanı İsmail Kaani (Reuters)
TT

Kudüs Gücü Komutanı, savaşın etkilerini görüşmek üzere Bağdat’ta

İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) Kudüs Gücü Komutanı İsmail Kaani (Reuters)
İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) Kudüs Gücü Komutanı İsmail Kaani (Reuters)

İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) Kudüs Gücü Komutanı İsmail Kaani, Ortadoğu’daki savaşın yansımalarını görüşmek ve Tahran’a bağlı silahlı grupların liderleri ile temaslarda bulunmak üzere Bağdat’ı ziyaret etti. Iraklı bir yetkili dün AFP’ye yaptığı açıklamada ziyareti doğruladı.

Kaani’nin ayrıca, Nuri el-Maliki’nin yeniden göreve gelme ihtimalinin zayıflamasının ardından, Irak’ta başbakan adayının belirlenmesi sürecinde yaşanan ‘siyasi tıkanıklık krizini’ de ele alacağı belirtildi.

Söz konusu ziyaret, İran ile ABD-İsrail arasında 8 Nisan’da yürürlüğe giren ve iki hafta sürmesi öngörülen ateşkesin ardından Kaani’nin kamuoyuna yansıyan ilk yurt dışı ziyareti oldu.

Bağdat yönetimi, uzun süredir dış politikasında etkili olan iki rakip güç (İran ile ABD) arasında denge kurmaya çalışıyor.

40 günden uzun süren savaşın etkilerinden Irak da kaçınamadı. Bu süreçte, Halk Seferberlik Güçleri (Haşdi Şabi) ve İran’a yakın silahlı gruplara ait noktalar, ABD ve İsrail’e atfedilen saldırıların hedefi oldu. Buna karşılık, ABD çıkarları Iraklı grupların üstlendiği saldırılarla hedef alınırken, Tahran da ülkenin kuzeyinde İranlı Kürt muhalif gruplara yönelik operasyonlar düzenledi.

Kaani’nin, Bağdat’ta ‘siyasi güçlerin liderleri ve bazı silahlı grup komutanlarıyla bir dizi görüşme gerçekleştirmeye başladığı’ bildirildi. Üst düzey bir Iraklı yetkili, temaslarda ‘bölgesel gerilimin düşürülmesi ve bunun Irak’a yansımalarının’ ele alındığını aktardı.

Yetkili, İran heyetinin ayrıca ‘Irak içinde Tahran’a yakın gruplar arasında tutum birliği sağlanması ve durumun Irak ile bölgede güvenlik açısından tırmanmaya sürüklenmemesini garanti altına alma’ hedefi taşıdığını ifade etti.

Ziyaret, İran’a yakın etkili bir silahlı gruptan bir kaynak ile Koordinasyon Çerçevesi’ne yakın iki kaynak tarafından da doğrulandı. Söz konusu ittifak, parlamentodaki en büyük blok konumunda bulunuyor ve Tahran’a yakın Şii partilerden oluşuyor.

Kaani, DMO bünyesinde dış operasyonlardan sorumlu Kudüs Gücü’nün başında bulunuyor. Kaani, görevi devraldığı Kasım Süleymani’nin Ocak 2020’de Bağdat Havalimanı yakınlarında ABD saldırısında öldürülmesinin ardından Irak’a birçok kez ziyaret gerçekleştirdi. Ancak bu tür ziyaretler nadiren kamuoyuna açıklanıyor.

Iraklı yetkili, mevcut ziyaretin aynı zamanda ‘Iraklı taraflar arasında uzlaşı sürecini desteklemeye ve görüş ayrılıklarını gidermeye yönelik yoğun İran diplomatik trafiğinin bir parçası’ olduğunu, özellikle hükümetin kurulması ve güç dengeleri konusundaki anlaşmazlıkların sürdüğünü belirtti.

Koordinasyon Çerçevesi, ocak ayında Nuri el-Maliki’yi, seçimlerin ardından başbakanlık için Muhammed Şiya es-Sudani’nin yerine aday göstermişti. Ancak ABD’nin Maliki’nin yeniden göreve gelmesi halinde Bağdat yönetimine desteği kesme tehdidinde bulunması, Irak siyasetinde belirsizliğe yol açtı.

Iraklı siyasi kaynaklar, pazartesi günü AFP’ye yaptıkları açıklamada, Maliki’nin 2006-2014 yılları arasında iki dönem yürüttüğü başbakanlık görevine geri dönme ihtimalinin zayıfladığını belirtti.

Irak parlamentosu, 11 Nisan’da Nizar Amidi’yi cumhurbaşkanı olarak seçti. Anayasaya göre Amidi’nin, seçilmesinden itibaren 15 gün içinde parlamentodaki en büyük blok tarafından gösterilen adayı hükümeti kurmakla görevlendirmesi gerekiyor.


Barguti 24 yıldır hapiste olmasına rağmen hala gücünü koruyor

Mervan Barguti, İsrail polisi tarafından Tel Aviv'deki mahkemeye duruşma için getirilirken, 20 Mayıs 2004 (Reuters)
Mervan Barguti, İsrail polisi tarafından Tel Aviv'deki mahkemeye duruşma için getirilirken, 20 Mayıs 2004 (Reuters)
TT

Barguti 24 yıldır hapiste olmasına rağmen hala gücünü koruyor

Mervan Barguti, İsrail polisi tarafından Tel Aviv'deki mahkemeye duruşma için getirilirken, 20 Mayıs 2004 (Reuters)
Mervan Barguti, İsrail polisi tarafından Tel Aviv'deki mahkemeye duruşma için getirilirken, 20 Mayıs 2004 (Reuters)

Filistinli lider Mervan Barguti (67), tutuklanmasının üzerinden 24 yıl geçmesine ve bu sürenin önemli bir bölümünü dar hücrelerde tecrit altında geçirmesine rağmen, Filistin sahnesindeki varlığını koruyor. Barguti, karar alma mekanizmalarında yer alan diğer isimlerin sembolik ağırlığını aşarak etkisini sürdürürken, geçmiş yıllarda Fetih Hareketi içindeki seçimlerde de birçok ismin önüne geçti. Gözler, önümüzdeki ay yapılması planlanan hareketin sekizinci kongresine çevrildi.

Tutuklanmadan önce Filistin lideri Yaser Arafat’a yakınlığıyla bilinen Barguti, Fetih hareketi içinde “Arafatçı” olarak tanınıyor. Bu durum, hareket içinde ona güçlü bir destek sağlarken, İsrail açısından ve Arafat çizgisine muhalif kesimler tarafından aleyhine değerlendiriliyor.

Fetih içinde geniş bir tanınırlığı olan Barguti, destekçileri tarafından Filistinlileri birleştirebilecek “kurtarıcı” biri olarak görülüyor. Hareketin sekizinci kongresi, Barguti’nin bu konumunu koruyup korumadığını veya Filistin yönetimi, Fetih ve genel siyasi dengelerde yaşanan büyük değişimlerin ardından etkisini hala sürdürüp sürdürmediğini ortaya çıkaracak.


Hizbullah, İsrail'in ateşkes ihlallerine misillemede bulunacağını belirtti

Ateşkesin ardından ailelerin geri dönüşe başladığı süreçte, Güney Lübnan’a giden yolda araçlar üzerinde Hizbullah bayrakları dalgalanıyor (DPA)
Ateşkesin ardından ailelerin geri dönüşe başladığı süreçte, Güney Lübnan’a giden yolda araçlar üzerinde Hizbullah bayrakları dalgalanıyor (DPA)
TT

Hizbullah, İsrail'in ateşkes ihlallerine misillemede bulunacağını belirtti

Ateşkesin ardından ailelerin geri dönüşe başladığı süreçte, Güney Lübnan’a giden yolda araçlar üzerinde Hizbullah bayrakları dalgalanıyor (DPA)
Ateşkesin ardından ailelerin geri dönüşe başladığı süreçte, Güney Lübnan’a giden yolda araçlar üzerinde Hizbullah bayrakları dalgalanıyor (DPA)

Lübnan’daki Hizbullah’ın Genel Sekreteri Naim Kasım, dün yaptığı açıklamada, İsrail’in Lübnan’daki ateşkes anlaşmasını “ihlal etmesi” durumunda unsurlarının buna misillemede bulunağını belirtti. Kasım, ateşkes taahhüdünün “iki tarafı da bağlaması gerektiğini” vurguladı.

Kasım, perşembeyi cumaya bağlayan gece yarısından itibaren yürürlüğe giren ve 10 gün sürmesi planlanan ateşkesin “tüm saldırgan eylemlerin tamamen durdurulması” anlamına geldiğini belirterek, “Bu düşmana güvenmediğimiz için direniş güçleri sahada kalacak, tetikte olacak ve ihlallere karşılık verecektir” ifadelerini kullandı.

Ateşkesin yalnızca direniş tarafından uygulanamayacağını ifade eden Kasım, bunun her iki taraf için de geçerli olması gerektiğini dile getirdi.

Öte yandan İsrail ordusu, dün yaptığı açıklamada, Güney Lübnan’da, Gazze Şeridi’nde Hamas’ın kontrolündeki bölgelerle kendi güçleri arasında bulunan hatta benzer şekilde bir “sarı hat” oluşturduğunu duyurdu. Ordu, bu hat yakınlarında Hizbullah mensuplarının öldürüldüğünü bildirdi.

Açıklamada, “Son 24 saat içinde, Güney Lübnan’da sarı hattın güneyinde faaliyet gösteren İsrail güçleri, ateşkes anlaşmasını ihlal eden ve hattın kuzeyinden yaklaşarak doğrudan tehdit oluşturan militanları tespit etti” ifadelerine yer verildi.

Ordunun ateşkesten bu yana ilk kez sözünü ettiği “sarı hat” ile ilgili olarak, “Tespitin ardından tehdidi ortadan kaldırmak amacıyla güçler, Güney Lübnan’daki çeşitli bölgelerde militanlara saldırı düzenledi” denildi. Açıklamada ayrıca, ateşkes yürürlükte olsa da ordunun tehditlere karşı harekete geçme yetkisine sahip olduğu hatırlatıldı.

İsrail ordusu, dün yaptığı ikinci bir açıklamada ise hava kuvvetlerinin, Güney Lübnan’da birliklerine yakın faaliyet gösteren bir “terör hücresini” etkisiz hale getirdiğini bildirdi.

ABD Başkanı Donald Trump, perşembe günü İsrail ile Lübnan arasında ateşkesin yürürlüğe girdiğini ve 2 Mart’tan bu yana İsrail ile Hizbullah arasında yeniden başlayan savaşın sona erdiğini duyurdu.

Trump, Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun 10 günlük ateşkesi kabul ettikleri belirtti.