Birçok üst düzey lideri suikasta kurbana giden Hamas politbürosunun kalan üyeleri kimlerdir?

Hamas'ın üst düzey yöneticileri bir hafta içinde beş suikasta kurban gitti.

Ravhi Müştaha, Salih el-Aruri, İsmail Haniye, Halid Meşal ve Halil el-Haya (Hamas medyası)
Ravhi Müştaha, Salih el-Aruri, İsmail Haniye, Halid Meşal ve Halil el-Haya (Hamas medyası)
TT

Birçok üst düzey lideri suikasta kurbana giden Hamas politbürosunun kalan üyeleri kimlerdir?

Ravhi Müştaha, Salih el-Aruri, İsmail Haniye, Halid Meşal ve Halil el-Haya (Hamas medyası)
Ravhi Müştaha, Salih el-Aruri, İsmail Haniye, Halid Meşal ve Halil el-Haya (Hamas medyası)

İsrail son günlerde Gazze Şeridi'ndeki Hamas politbüro liderlerine yönelik suikastlarını yoğunlaştırarak, hareketin karmaşık güvenlik koşulları ve sürekli İsrail takibi altında örgütsel boşluğu doldurmasını daha da zorlaştırdı.

İsrail bu hafta Hamas'ın Gazze'deki siyasi bürosunun önde gelen iki üyesi Salah el Berdevil ve İsmail Berhum'a suikast düzenleyerek İsrail ordusunun Salı günü Gazze Şeridi'ne yönelik bombardımanını yeniden başlatmasından bu yana öldürülen büro üyesi sayısını beşe çıkardı.

Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'a düzenlenen saldırıda 24 saat arayla öldürülen Berdevil ve Berhum'dan önce, Büro üyeleri Muhammed el Cemasi, İssam el Delis ve Yaser Harb, İsrail'in 18 Mart'ta şafak vakti savaşı yeniden başlatmasıyla aynı anda üç ayrı olayda öldürüldü.

xcsdvfg
Filistinliler Hamas'ın siyasi büro üyesi İsmail Berhum'un tabutunu 24 Mart 2025 tarihinde Gazze Şeridi'nde taşırken (AP)

Berdevil Ulusal İlişkiler Ofisinde, Berhum mali işlerden sorumlu, el-Cemasi Hukuk Departmanında ve genel üye, el-Delis Ekonomi Departmanından sorumlu Gazzeli üye ve daha sonra hükümet işlerinin yönetiminden sorumlu olurken, Harb Gazze Ofisinde ve kuzey Gazze Şeridinin örgütsel yönetiminden sorumluydu.

En önemli suikastlar

İsrail'in 7 Ekim 2023 saldırısının ardından başlattığı savaşın başında Hamas liderlerine ulaşmakta zorlanan İsrail, birkaç ay sonra bazıları yakın zamanlarda olmak üzere bir dizi suikast düzenledi.

En önde gelen isimlerden Hamas'ın siyasi büro başkanı İsmail Haniye Temmuz 2024 sonunda İran'ın başkenti Tahran'da suikasta uğradı; Haniye'den önce aynı yılın Ocak ayında Beyrut'ta suikasta uğrayan yardımcısı Salih el-Aruri geldi.

Onları, Hamas'ın Gazze Şeridi'ndeki siyasi bürosunun başkanı olan ve 16 Ekim 2024'te Gazze Şeridi'nin güneyindeki Refah'ın Tel el-Sultan mahallesinde ölümünden sonrasına kadar kimliği tespit edilemeyen bir İsrail gücüyle girdiği çatışmalar sırasında öldürülen Haniye'nin ardından hareketin genel başkanı olan Yahya Sinvar izledi.

sax
İsmail Haniye ve Yahya el-Sinvar (Kassam Tugayları videosundan bir kare)

Zekeriya Ebu Muammer ve Cevad Ebu Şamale 10 Ekim 2023'te, Hamas'ın Gazze'deki İsrail kasabalarına düzenlediği saldırıdan sadece üç gün sonra, Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta bir binayı hedef alan bombardımanda öldürüldü.

Ebu Muammer Hamas'ın Gazze Şeridi'ndeki siyasi bürosunda ulusal ilişkiler dosyasından sorumluydu ve genel büronun bir üyesiydi; Cevad Ebu Şamala ise sadece Gazze'deki siyasi büronun bir üyesiydi ve güvenlik dosyalarını yönetiyordu.

Aynı ayın 19'unda İsrail, Gazze'deki Siyasi Büro'nun yanı sıra Genel Büro'nun da üyesi olan Cemile el Şanti'yi Gazze Şehri'nin kuzeyindeki bir bombardımanda öldürdü. Aynı gün, Gazze Şeridi'nden Siyasi Büro üyesi ve Gazze Şeridi'ndeki Genel Şura Konseyi Başkanı Usame el-Müzeyni, Tel el-Hava mahallesinde içinde bulunduğu bir apartman dairesine düzenlenen bombalı saldırıda öldürüldü.

Mart 2024'te İsrail, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Nuseyrat kampındaki bir tünelde kendisini hedef alan bir saldırının ardından generalin yanı sıra Gazze siyasi bürosunun bir üyesi olan Mervan İsa'ya suikast düzenledi. Kanser hastası olan İsa, Hamas'ın askeri kanadı Kassam Tugayları'nın komutan yardımcısı olarak siyasi ve askeri kademeler arasındaki bağlantıyı sağlıyordu.

Ağustos 2024'te, Gazze'den siyasi büro üyeleri Ruhi Müştaha (Ebu Cemal) ve Samih es-Serrac, Gazze Şehri'nin güneyindeki el-Sina'a bölgesinde içinde bulundukları bir tünelin bombalanmasının ardından suikasta uğradı.

xcdfvg
Ruhi Müştaha (Filistin medyası)

Müştaha, el- Sinvar'a çok yakındı ve hareket içinde siyasi ve idari görevleri vardı; Serrac ise güvenlik dosyalarından sorumluydu.

Politbüro'nun Oluşumu

Gazze Şeridi, Batı Şeria ve yurtdışı olmak üzere tanınan üç bölgede Hamas genellikle bir genel siyasi büro ve her bölge için büro üyeleri seçer; bunlardan bazıları aldıkları oylara göre genel büro üyesi olurlar.

Dönem dönem Genel Siyasi Büro'nun üye sayısı sadece 17 iken, son iki seçim döneminde bu sayı 24'e çıkarıldı ve her bölge, Batı Şeria bölgesi gibi saha durumuna göre belirlenen ve 10'dan az olmayan belirli sayıda Büro üyesini muhafaza etti.

Bu suikastların ardından Halil el Haya, Nizar Awadallah, Mahmud el Zahar, Gazi Hamad, Fethi Hammad ve Suhail el Hindi Gazze Şeridi'nden, İbrahim Sabra ve Kemal Ebu Avn ise Gazze'den Politbüro'nun tek üyeleri oldu.

rfge
Yahya Sinvar Halil el Haya ile birlikte 2017 yılında çekilmiş bir fotoğrafta (AFP)

Bunlardan el-Haya, Awadallah, Hamad ve el-Hindi İsrail savaşı öncesinden beri Gazze Şeridi dışında yaşamaktadır.

Diğer Politbüro üyeleri arasında Halid Meşal, Musa Ebu Marzuk, Muhammed Nazzal, İzzet el-Rişk, Zaher Cebarin, Mahmud Merdavi ve Hamas'ın güvenlik gerekçesiyle ismini açıklamadığı diğer isimler yer alıyor.

Politbüro Hamas'ın en yüksek yürütme organıdır ve hareket içinde nihai kararları alır, kader kararları ise Politbüro ile 50 üyeli Şura Konseyi arasında oybirliğiyle alınır.



Gazze 4 bölgeye ayrılmış ve “nüfus adaları” kuşatılıyor

 Onlarca can kaybına yol açan İsrail bombardımanının sonrasında cuma günü Gazze'deki Dar el-Erkam Okulu'nun genel görüntüsü (Reuters)
Onlarca can kaybına yol açan İsrail bombardımanının sonrasında cuma günü Gazze'deki Dar el-Erkam Okulu'nun genel görüntüsü (Reuters)
TT

Gazze 4 bölgeye ayrılmış ve “nüfus adaları” kuşatılıyor

 Onlarca can kaybına yol açan İsrail bombardımanının sonrasında cuma günü Gazze'deki Dar el-Erkam Okulu'nun genel görüntüsü (Reuters)
Onlarca can kaybına yol açan İsrail bombardımanının sonrasında cuma günü Gazze'deki Dar el-Erkam Okulu'nun genel görüntüsü (Reuters)

İsrail Gazze Şeridi'ne yönelik saldırılarını artırdı,

Gazze Şeridi 4 ayrı bölgeye bölünmüş durumda ve “nüfus adaları' kuşatma altına alınmış bulunuyor. Bu, Tel Aviv'deki siyasi kaynakların, Hamas liderliğini İsrailli tutukluların yarısının serbest bırakılması yönündeki bir öneriyi kabul etmeye zorlamak amacıyla ABD yönetiminin Binyamin Netanyahu hükümetine savaşı Gazze'de ve ayrıca Batı Şeria'da genişletmesi için yeşil ışık yaktığını ortaya çıkardığı bir zamanda meydana geldi.

Askeri kaynaklar, İsrail ordusunun önümüzdeki günlerde Gazze Şeridi topraklarının yüzde 40'ını, İsrail güçlerinin geri döndüğü Morag ekseni (Refah'ı Gazze Şeridi'nin geri kalanından ayıran, batıda denizden, doğuda Selahaddin Caddesi'ne ve İsrail sınırına kadar uzanan) ve Philadelphi ekseni olmak üzere iki eksende olanlara benzer şekilde, kara ve deniz arasında dört bölgeye bölerek kontrol edeceğini belirtti. Batıda denizden doğuda Selahaddin Caddesi'ne ve İsrail sınırına kadar uzanan), Netzarim ekseni (Gazze Şeridi'ni kuzey ve güney bölümlerine ayıran) ve Gazze'nin Mısır sınırı boyunca uzanan ve son ateşkes anlaşmasında öngörülmesine rağmen İsrail'in çekilmediği Philadelphia ekseni.

Askeri kaynaklar, İsrail ordusunun, İsrail güçlerinin geri döndüğü iki eksende yaşananlara benzer şekilde, önümüzdeki günlerde Gazze Şeridi'ni kara ve deniz arasında dört bölgeye bölerek topraklarının yüzde 40'ını kontrol edeceğini söyledi. Bunlar, Refah vilayetini Gazze Şeridi'ndeki diğer vilayetlerden ayıran ve batıda denizden, doğuda Selahaddin Caddesi ve İsrail sınırına kadar uzanan "Morag" ekseni ile (Gazze Şeridi'ni kuzey ve güney olmak üzere iki kısma ayıran) "Netzarim" ekseni ve Gazze Şeridi'nin Mısır sınırı boyunca uzanan ve son ateşkes anlaşmasında öngörülmesine rağmen İsrail'in çekilmediği Philadelphia ekseni.

Bu eksenlere ilave olarak, İsrail şimdi her taraftan kuşatılmış topluluklar için adalar inşa ediyor.