عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
ARAP DÜNYASI

İsrail ordusu Gazze'yi işgal etmek için ayrıntılı bir plan hazırladı

Güvenlik birimleri bunun bir hata olduğunu düşünmelerine rağmen siyasi liderliğin iradesine boyun eğdiler.

TT
TT

İsrail ordusu Gazze'yi işgal etmek için ayrıntılı bir plan hazırladı

İsrail ordusu Gazze'yi işgal etmek için ayrıntılı bir plan hazırladı

Gazze'ye yönelik savaşı tamamen durduracak yeni bir takas anlaşmasının imzalanması için büyük çaba sarf edildiği, Mossad şefi David Brennai'nin anlaşma ve diğer konuları takip etmek üzere Doha'ya gittiği ve ABD Başkanı Donald Trump'ın Tel Aviv'i ziyaret etme ihtimalinin güçlü olduğu bir dönemde, İsrail ordusu Gazze Şehrini ve tüm Gazze Şeridini işgal etmek için bir plan hazırladığını duyurdu.

Güvenlik birimleri, Gazze'yi işgal etmenin büyük bir hata olacağını, İsrail askerleri için ölüm tuzağı ve stratejik bir pusuya dönüşebileceğine inandıklarını hükümete bildirmelerine rağmen, özellikle de bir atılım ve müzakerelere dönüş umutlarının yeniden açıldığı bu dönemde, savaşta ve barışta karar verici olan siyasi liderliğin iradesine boyun eğdiler. Gazze Şeridi'nde işgal edilmemiş bölgeleri işgal etmek için bir savaş planı hazırladı. Genelkurmay Başkanı operasyonun hedeflerini Gazze'yi kontrol altına almak ve (Hamas'ı) yenilgiye uğratmak olarak formüle etti.

u6y7
İsrail askerleri 8 Haziran 2025'te Han Yunus'taki Avrupa Hastanesi'ni koruyor (DPA)

Siyasi çevreler planı, eksik ve Gazze'yi yavaş yavaş işgal etmeyi amaçlayan bir plan olarak değerlendirerek, hızlandırmak için gerekli araç ve planları geliştirmesi için orduya iade etmeyi planlıyor. Askeri kaynaklar siyasi çevrelerden gelen eleştirilere şu yanıtı verdi: "Neredeyse iki yıldır süren çatışmalardan sonra ordu, manevra yapan savaşçılarının güvenliği için en güvenli yöntemin bu yavaş yöntem olduğunu anlamaktadır. Ordu ayrıca tüm nüfusu (yaklaşık 800.000 kişi ve muhtemelen daha fazlası) sivil bölgeden çıkarıp Mevasi'deki bölgelere taşımadan işe başlamanın doğru olmayacağını da anlıyor."

Cesaret ve çatışma doktrinini terk etmekle suçlanmamak için ordu, Gazze Şehri'ndeki Zeytun mahallesine saldırarak Gazze'yi işgal etme yolunda önemli bir deneye başladığını duyurdu. Amaç bir sonraki güçlü adım için hazırlık ortamı yaratmak. İlerleme hızının yavaş olması, en azından birkaç ay sürmesi bekleniyor. Ordu, siyasi liderliğin çok sayıda silah ve  askerle hızlı ve güçlü bir “tek vuruş” operasyonu talebinin gerçekçi olmadığını açıkladı.

sdfertg
Gazze Şeridi sınırına yakın bir İsrail askeri karakolu Salı (Reuters)

İsrail Savunma Bakanlığı (IDF) Sözcüsü bugün yaptığı açıklamada “önümüzdeki günlerde binlerce yedek kuvvetler mensubunun, yedek kuvvetler için acil çağrı emri olan (Emir No. 8)'i alacağını” duyurdu. Sözcüye göre Gazze'ye doğru ilerleyişin en az iki alanda (Batı Şeria ve Yemen'deki Husiler) çatışmaların tırmanmasına yol açacağı ve başka bir alandan da meydan okuma girişimlerinin olabileceği tahmin ediliyor. Bu da Batı Şeria cephesi ve doğu sınırındaki tabur ve tugayların yanı sıra hava savunma sistemini takviye etmek üzere ilave yedek askerlerin seferber edilmesini gerektiriyor.

Yediot Ahronot'un askeri muhabiri Yoav Zeitoun'a göre dün (Perşembe) Genelkurmay Başkanı Korgeneral Eyal Zamir, Gazze'nin işgalinin düzenli ordu güçlerine ek olarak 80 ila 100 bin arasında yedek askerin askere alınmasını gerektirdiğine inanıyor. Önümüzdeki günlerde çeşitli birimler Gazze'nin en az kayıpla işgal edilmesinin nasıl olacağı konusunda ayrıntılı müzakerelere devam edecek ve tatbikata katılacak tümen ve tugaylarda yapılandırılmış bir savaş sisteminin uygulanması bekleniyor. Gazze Şehri'nde, batı yakasındaki kulelerinde ve Hamas tarafından hazırlanan gerilla hücrelerine karşı, Gazze Şeridi'nin kuzeyinin geri kalanında sık sık çatışmaların, devam etmesi bekleniyor.

safrgt
Bombardıman nedeniyle Gazze'nin kuzeyinden yükselen dumanların sınırın İsrail tarafından görüntüsü... (Reuters)

Zeitoun bu görüşmelerin Genelkurmay'ın askerlerin moralinin erozyona uğramasından endişe duyduğu bir ortamda gerçekleştiğini ve bu nedenle toparlanmanın sağlanması ve bir sonraki görevler öncesinde nefes aldırılması ışığında kuvvetlerin verimliliğinin arttırılması ve yedeklerin askere alınmaya hazır hale getirilmesinin önemine dikkat çekildiğini belirtti. Genelkurmay Başkanı'nın geçen hafta ortak bir siyasi ve askeri liderlik toplantısında uyardığı gibi IDF'nin ciddi insan gücü sıkıntısı ve sahadaki birliklerin tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olduğu bir dönemde gerçekleşiyor. Gazze Şeridi'ni işgal etmenin bir hata olacağını ve stratejik bir pusuya ve ölüm tuzağına dönüşebileceğini söyledi. Ancak siyasi liderlik bu sözleri reddetti. Netanyahu, ABD Büyükelçiliği'nin Ulusal Gün kutlamasını fırsat bilerek kendisini eleştirenlere saldırdı: “Tam zaferin ne demek olduğunu bilmeyen generaller var" dedi.

Safed'deki Kuzey Komutanlığı karargahında yaptığı konuşmada General Zamir eleştirilere şu yanıtı verdi: "Ordunun mücadelesi tüm cephelerde ve Gazze Şeridi'nde aralıksız devam ediyor. Bu, güney sakinlerinin güvenliğini sağlama hedefi doğrultusunda cesaret ve kararlılıkla yürütülen günlük bir fedakarlık gerçeğidir. Hamas yönetimini temelinden sarsmak ve kaçırılanları onurlu bir şekilde defnederek ya da evlerine getirmek, halkımıza ve aynı zamanda düşmanlarımıza verdiğimiz açık bir mesajdır. IDF güçlüdür, proaktiftir, saldırır ve tehditleri yok eder ve yeniden şekillenme sürecindedir. Yıllardır bizi boğan kıskaç düşmanlarımızın etrafında dönüyor ve sıkılaşıyor. Bu, sözlerle değil eylemlerle hayata geçirilen yeni bir gerçekliktir."

Daha fazlasını oku

 
 
ARAP DÜNYASI

‘Boş oy pusulaları’ turunun ardından... Hamas başkanlık seçimlerine yeniden başlıyor

Hamas liderleri... (Sağdan sola) Ruhi Müşteha, Salih el-Aruri, İsmail Heniyye, Halid Meşal ve Halil el-Hayye (Arşiv – Hamas medyası)
Hamas liderleri... (Sağdan sola) Ruhi Müşteha, Salih el-Aruri, İsmail Heniyye, Halid Meşal ve Halil el-Hayye (Arşiv – Hamas medyası)
TT
TT

‘Boş oy pusulaları’ turunun ardından... Hamas başkanlık seçimlerine yeniden başlıyor

Hamas liderleri... (Sağdan sola) Ruhi Müşteha, Salih el-Aruri, İsmail Heniyye, Halid Meşal ve Halil el-Hayye (Arşiv – Hamas medyası)
Hamas liderleri... (Sağdan sola) Ruhi Müşteha, Salih el-Aruri, İsmail Heniyye, Halid Meşal ve Halil el-Hayye (Arşiv – Hamas medyası)

Hamas, hareketin en üst düzey liderlik makamı olan Siyasi Büro Başkanlığı seçimlerini ikinci tur oylamayla yeniden başlattı. Geçtiğimiz ay gerçekleştirilen ilk turda yeni liderin belirlenememesi ve bazı seçmenlerin aday ismi yazılmamış ‘boş oy pusulaları’ kullanması nedeniyle sonuç alınamamış, seçim süreci ertelenmişti.

Siyasi Büro Başkanlığı için daha önce bu görevi yürüten Halid Meşal ile Gazze’de Hamas’ın liderliğini üstlenen ve halen Gazze’de ateşkes görüşmelerini yürüten müzakere heyetine başkanlık eden Halil el-Hayye yarışıyor.

Gazze’deki Hamas kaynaklarının Şarku’l Avsat’a verdiği bilgiye göre, ikinci tur oylama Gazze Şeridi’nde başladı. Kaynaklardan biri, güvenlik koşullarının zorluğu ve devam eden suikastlar nedeniyle oy kullanma hakkına sahip isimlerin daha gizli ve karmaşık yöntemlerle oylamaya katıldığını söyledi.

Hamas, 1987’deki kuruluşundan bu yana en ciddi krizlerinden biriyle karşı karşıya bulunuyor. Hareket, 7 Ekim 2023 saldırısının ardından İsrail’in başlattığı operasyonlarda siyasi ve askeri kanatları dahil olmak üzere farklı kademelerde ağır kayıplar verdi. Bu durumun örgüt içinde çeşitli idari ve mali sorunlara yol açtığı belirtiliyor.

İki kaynak, birbirinden bağımsız olarak yaptıkları açıklamalarda, oy verme işleminin ‘seçim hakkına sahip kişilere ulaştırılan kapalı zarf veya mühürlü mektuplar’ aracılığıyla gerçekleştirildiğini belirtti. Kaynaklar, seçmenlerin tercih ettikleri adayı belirledikten sonra oyların, hareketin hem seçmenlerin hem de seçim sürecini yöneten kişilerin güvenliğini korumak amacıyla uyguladığı özel güvenlik prosedürleri çerçevesinde geri gönderildiğini ifade etti.

Hamas’ta Siyasi Büro Başkanı, hareketin üç faaliyet bölgesini (Gazze Şeridi, Batı Şeria ve yurt dışı) temsil eden 71 üyeli Şura Meclisi tarafından seçiliyor. Yaklaşık 10 yıl önce 50 üyeden oluşan meclisin üye sayısı, hareketin iç tüzük ve yönetmeliklerinde yapılan değişikliklerin ardından artırılmıştı.

Kaynaklar, seçimlerin Batı Şeria ve yurt dışı teşkilatlarında da mevcut dönemde yapılmasının öngörüldüğünü belirtirken, her iki bölgede seçim sürecinin fiilen başlayıp başlamadığına ilişkin kesin bir bilgi vermedi.

‘Daha gizli bir tur’

Hamas, 16 Mayıs’ta yaptığı açıklamada, Siyasi Büro Başkanlığı seçimlerinin ilk turunda herhangi bir adayın gerekli desteği sağlayamaması nedeniyle sonucun belirlenemediğini duyurmuştu. Hareket, iç tüzük ve yönetmelikleri doğrultusunda seçimlerin ikinci turunun daha ileri bir tarihte gerçekleştirileceğini bildirmişti.

Hamas’ın iç düzenlemelerine göre ikinci turun 20 gün içerisinde yapılması gerekiyordu. Ancak hareket içinden kaynaklar, Gazze’deki güvenlik ve siyasi koşulların yanı sıra devam eden suikastlar ile yurt dışındaki Hamas liderlerinin arabulucular ve çeşitli taraflarla yürüttüğü temas ve görüşmeler nedeniyle sürecin ertelendiğini belirtti. Kaynaklar, seçimlerin ilk tura kıyasla çok daha gizli bir şekilde yürütüldüğünü, bunun da olası güvenlik açıklarının ve medya sızıntılarının önüne geçmeyi amaçladığını ifade etti.

sdvdf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye Mülteci Kampı’nda İsrailli rehinelerin cesetlerini arayan İzzeddin el-Kassam Tugayları savaşçılarının yanında duran Filistinli bir çocuk, 1 Aralık 2025 (EPA)

Hamas yönetimi, gelecek yılın başında Siyasi Büro, Şura Meclisi ve diğer idari organlar için kapsamlı seçimler yapılıncaya kadar yalnızca hareketin Siyasi Büro Başkanı’nın seçilmesi konusunda uzlaşıya vardı.

İsrail, Hamas’ın Siyasi Büro Başkanı İsmail Heniyye’yi Temmuz 2024’te Tahran’da düzenlediği operasyonla öldürmüş, aynı yılın ekim ayında ise yerine geçen Yahya Sinvar Gazze’de hayatını kaybetmişti.

Yaklaşık bir buçuk yıldır Hamas’ın işlerini bir ‘Liderlik Konseyi’ yürütürken, hareket içerisinde bu yılın başında yeni bir lider seçilmesine yönelik süreç yeniden başlatıldı. Seçilmesi planlanan yeni başkanın, görev süresi bir yıl uzatılan mevcut Siyasi Büro döneminin kalan kısmında hareketi yönetmesi ve ardından yıl sonu ya da gelecek yılın başında yapılması planlanan genel seçimlere kadar görevde kalması öngörülüyor.

Şarku’l Avsat’ın 21 Mayıs’ta Hamas kaynaklarına dayandırdığı haberine göre, ilk tur oylamada bazı seçmenler iki adaydan herhangi birini desteklemediklerini göstermek amacıyla boş oy kullandı. Bu adaylar, Hamas’ın Gazze sorumlusu Halil el-Hayye ile hareketin yurt dışı teşkilatının liderlerinden Halid Meşal’di. Kaynaklar, Siyasi Büro Başkanlığı seçimlerinde bu ölçekte boş oy kullanımının ilk kez görüldüğünü belirtti.

Söz konusu kaynaklar, boş oy kullanımının, hareket içinde iki adaydan da memnun olmayan bir kesimin varlığına işaret ettiğini değerlendirdi. Kaynaklara göre bu durum, Hamas’ın bazı dosyalardaki politikalarına yönelik bir tepkinin yanı sıra daha genç bir liderlik kadrosunun önünün açılması yönündeki talepleri de yansıtıyor olabilir. Buna karşılık diğer kaynaklar ise boş oyların doğrudan adaylara yönelik bir protesto olarak yorumlanmaması gerektiğini belirtti. Bu görüşe göre, boş oylar daha çok hareketin çeşitli konularda izlediği bazı politikalara yönelik itirazları veya geçici bir başkan seçmek yerine kapsamlı seçimlerin yapılmasını bekleme ve mevcut Liderlik Konseyi’nin görevini sürdürmesi yönündeki tercihleri ifade ediyor. Kaynaklar, bu eğilimin Hamas içerisinde gelecekteki liderlik yapısı ve hareketin siyasi yönelimine ilişkin farklı yaklaşımların bulunduğunu ortaya koyduğunu kaydetti.

ARAP DÜNYASI

Hizbullah’ın finans kolu Lübnan yargısı önünde

2024 savaşında İsrail’in bombardımanına maruz kalan Beyrut’un güney banliyösündeki Karz-ı Hasen şubelerinden biri (Arşiv – Şarku’l Avsat)
2024 savaşında İsrail’in bombardımanına maruz kalan Beyrut’un güney banliyösündeki Karz-ı Hasen şubelerinden biri (Arşiv – Şarku’l Avsat)
TT
TT

Hizbullah’ın finans kolu Lübnan yargısı önünde

2024 savaşında İsrail’in bombardımanına maruz kalan Beyrut’un güney banliyösündeki Karz-ı Hasen şubelerinden biri (Arşiv – Şarku’l Avsat)
2024 savaşında İsrail’in bombardımanına maruz kalan Beyrut’un güney banliyösündeki Karz-ı Hasen şubelerinden biri (Arşiv – Şarku’l Avsat)

Yargısal, mali ve siyasi boyutlar taşıyan bir adım atan Lübnan Adalet Bakanı Adil Nassar, Hizbullah’ın finans kolu olarak bilinen Karz-ı Hasen kurumunu faaliyetleri hakkında soruşturma açılması talebiyle Temyiz Başsavcılığı’na sevk etti. Karar, Hizbullah ile devlet kurumları arasında, Lübnan bankacılık sistemine paralel şekilde yürütülen mali faaliyetler ve bu faaliyetlerin yürürlükteki yasa ve düzenlemelere uygunluğu konusundaki tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Söz konusu girişim, Karz-ı Hasen’in mali işlemlerinin yasal çerçevede incelenmesini hedeflerken, aynı zamanda Hizbullah’ın resmi finans sisteminin dışında oluşturduğu ekonomik ağların denetlenmesi konusundaki uzun süredir devam eden tartışmalara da yeni bir boyut kazandırdı.

dcvdv
Lübnan Adalet Bakanı Adil Nassar (Lübnan Ulusal Haber Ajansı/NNA)

Bu sevk kararı, Lübnan’ın kara para aklama ve terörizmin finansmanıyla mücadele konusunda artan uluslararası baskılarla karşı karşıya olduğu bir dönemde geldi. Aynı zamanda ülkede yürütülen tüm mali faaliyetlerin, Lübnan Merkez Bankası ile ilgili denetim kurumlarının resmi gözetimine tabi tutulması yönündeki çağrılar da son dönemde yoğunlaşmış durumda.

Nassar, söz konusu adımın bakanlık tarafından yürütülen bir inceleme sonucunda atıldığını belirterek, “Yapılan çalışma neticesinde elimizde oluşan kanaat ve gerekçeler doğrultusunda dosyanın gerekli işlemleri yürütmesi için savcılığa sevk edilmesine karar verdik” dedi. Şarku’l Avsat’a konuşan Nassar, birden fazla başlık üzerinde çalışma yürütüldüğünü ve dosyanın yargıya taşınmasını gerektirecek yeterli nedenlerin tespit edildiğini ifade etti. Nassar, “Bir suç unsurunun bulunup bulunmadığına karar vermek Temyiz Başsavcılığı’nın yetkisindedir. Savcılık gerekli değerlendirmeleri yapacak ve uygun gördüğü adımları atacaktır” dedi. Bakanlıklarının rolünün, soruşturma açılmasını gerektirecek verilerin ortaya çıkması halinde dosyayı yetkili mercilere sevk etmekle sınırlı olduğunu vurgulayan Nassar, bundan sonraki sürecin tamamen yargı makamlarının sorumluluğunda olduğunu kaydetti.

İç rol… Dış talep yok

Karz-ı Hasen kurumu, uzun yıllardır ABD Hazine Bakanlığı tarafından uygulanan yaptırımlara tabi bulunuyor. Washington, kurumu Hizbullah’a ve örgütün yasa dışı faaliyetlerine mali destek sağlayan bir yapı olarak değerlendirmekle suçluyor. Öte yandan kurumun faaliyetleri, Lübnan’daki resmi bankacılık otoriteleri tarafından tanınmıyor ve herhangi bir lisansa sahip bulunmuyor. Lübnan Merkez Bankası da daha önce yayımladığı genelgelerde, lisanslı bankalar ve finans kuruluşlarının Karz-ı Hasen ile herhangi bir işlem yapmasını yasakladığını duyurmuştu. Söz konusu gelişmeler, Hizbullah’ın finansal ağlarının resmi mali sistemle ilişkisi ve bu yapıların yasal statüsü konusundaki tartışmaların yeniden gündeme gelmesine yol açarken, kurumun faaliyetlerinin yargı makamlarınca incelenmesi yönündeki sürece de yeni bir boyut kazandırdı.

ervg
İsrail, Ekim 2024’te Beyrut’un güney banliyölerindeki Karz-ı Hasen binasını hedef aldı. (Arşiv – Şarku’l Avsat)

Nassar, söz konusu adımın herhangi bir dış kurumdan gelen yazışma ya da talep üzerine atılıp atılmadığı yönündeki sorulara ilişkin olarak, işlemin tamamen bakanlığın kendi yürüttüğü belirli bir çalışma kapsamında gerçekleştirildiğini ve herhangi bir dış başvuru ya da talebin sonucu olmadığını vurguladı. Nassar, bu sürecin yalnızca Karz-ı Hasen ile sınırlı olmadığını, başka bazı kuruluşları da kapsadığını ifade etti. Bakanlık içinde yapılan iç incelemeler sonucunda bu yapıların faaliyetlerinin niteliğine ve bunlardan doğabilecek mali işlemlere ilişkin bazı soru işaretleri ve bulgular tespit edildiğini söyledi. Nassar ayrıca, yürütülecek adli soruşturmanın bu faaliyetlerin herhangi bir ihlal ya da suç teşkil edip etmediğini ortaya koyacağını belirterek, bu değerlendirmenin tamamen yargının bağımsızlığı çerçevesinde yapılacağını ve Adalet Bakanlığı dahil hiçbir makamın bu konuda belirleyici olamayacağını kaydetti.

Soruşturma ve dosyanın incelenmesi

Gözler, yargı sürecinin nasıl ilerleyeceğine ve bunun kurum ya da sorumluları hakkında herhangi bir somut karar ya da hukuki tedbire yol açıp açmayacağına çevrilmiş durumda. Bir yargı kaynağı, Temyiz Başsavcısı Rami el-Hac’ın Adalet Bakanı’nın sevk yazısını dün teslim aldığını ve konuya ilişkin soruşturma oturumları için tarih belirlemeden önce dosyayı incelemeye devam ettiğini aktardı. Aynı kaynak, soruşturmanın ‘çok yönlü’ olabileceğini ifade etti. Şarku’l Avsat’a konuşan yargı kaynağına göre dosyanın bir bölümünün Genel Güvenlik Müdürlüğü’nün yetki alanına girebileceği, bir diğer kısmının ise İçişleri Bakanlığı kapsamında değerlendirilerek Karz-ı Hasen’in ruhsatının halen geçerli olup olmadığı ya da askıya alınıp alınmadığının tespit edilebileceği belirtildi. Kaynak ayrıca, mali ihlallerin tespit edilmesi halinde soruşturmanın bir bölümünün Lübnan Merkez Bankası ve Özel Soruşturma Komitesi’ne devredilerek para kaynaklarının inceleneceğini aktardı.

sxdvdfv
Sosyal medyada dolaşan bir fotoğrafta, 2018 yılında Dahiye’de kurulan Karz-ı Hasen ATM’si görülüyor. (Arşiv)

Bu adım, 2019’dan bu yana bankacılık sektörünü derinden sarsan mali çöküşün ardından, alternatif finans ağlarının genişlemesi ve devletin finansal denetim kapasitesi açısından önemli bir sınav olarak değerlendiriliyor. Özellikle Karz-ı Hasen gibi yapıların, ABD yaptırımlarını aşma imkânı sunduğu ve zamanla kendi içinde bir finansal sistem haline gelerek Hizbullah ve tabanına hizmet verdiği, binlerce kişiye mücevher ve gayrimenkul karşılığında kredi sağladığı ifade ediliyor.

ATM ve para transferleri durduruldu

Öte yandan dosyanın geniş çaplı bir siyasi tartışma yaratması ve Hizbullah’tan karşı bir siyasi tepki gelmesinin beklendiği ifade ediliyor. Hizbullah, bu kuruma yönelik artan baskıları, kendisine ve destek tabanına yıllardır uygulanan yaptırımlar ve mali kuşatma sürecinin bir devamı olarak değerlendiriyor. Özellikle savaş süreci ve yerinden edilen geniş bir kesime yönelik yardımların da bu çerçevede ele alındığı belirtiliyor.

Yargı kaynağı, Hizbullah’ın bu dosya kapsamında yargı ile iş birliği yapmasının ve kurumun herhangi bir yasa dışı faaliyet yürütmediğini kanıtlamaya yönelik deliller sunmasının beklendiğini ifade etti. Aynı kaynak, Hizbullah milletvekillerinden oluşan bir heyetin iki hafta önce Temyiz Başsavcısı ile görüştüğünü aktardı.

ARAP DÜNYASI

Schneider, Şarku’l Avsat’a konuştu: Marib, Yemen’de uluslararası iş birliği için ideal bir model sunuyor

Almanya’nın Yemen Büyükelçisi Thomas Schneider, Marib’teki Belkıs Otel’de verdiği röportajda (Şarku’l Avsat)
Almanya’nın Yemen Büyükelçisi Thomas Schneider, Marib’teki Belkıs Otel’de verdiği röportajda (Şarku’l Avsat)
TT
TT

Schneider, Şarku’l Avsat’a konuştu: Marib, Yemen’de uluslararası iş birliği için ideal bir model sunuyor

Almanya’nın Yemen Büyükelçisi Thomas Schneider, Marib’teki Belkıs Otel’de verdiği röportajda (Şarku’l Avsat)
Almanya’nın Yemen Büyükelçisi Thomas Schneider, Marib’teki Belkıs Otel’de verdiği röportajda (Şarku’l Avsat)

Almanya’nın Yemen Büyükelçisi Thomas Schneider, Marib’ten ayrılmasına saatler kala, ilk kez ziyaret ettiği kentte geçirdiği birkaç güne ilişkin izlenimlerini anlattı. Yerinden edilmiş kişilerin kamplarını, insani yardım projelerini, yerel yetkililer ve aşiret liderleriyle gerçekleştirdiği görüşmeleri anlatan Schneider, ziyaretinin her aşamasında kendisine eşlik eden ortak unsurun ‘gülümseme’ olduğunu söyledi.

Alman diplomat, milyonlarca yerinden edilmiş kişiye ev sahipliği yapan ve yıllar boyunca savaşın ön cephesinde yer alan Marib’te çatışmalar ve insani krizlere ilişkin manşetlerin çizdiği tablodan farklı bir manzarayla karşılaştığını ifade etti. Schneider, kentte zorlu koşulların, iyimserlik ve hayata tutunma iradesiyle iç içe geçtiğini gözlemlediğini belirtti.

1980’li yıllarda Marib kent merkezinde Sebe mimarisiyle inşa edilen Belkıs Otel’de Şarku’l Avsat’a konuşan Schneider, görünürde insani yardım ve kalkınma odaklı olan ziyaretin, aynı zamanda Yemen’in geleceği açısından önemli gördüğü siyasi ve toplumsal boyutları da ortaya koyduğunu dile getirdi.

Schneider, ziyaretinin amacının, ülkenin içinde bulunduğu zorlu koşullar karşısında Marib halkı ve genel olarak Yemenlilerle dayanışma mesajı vermek olduğunu söyledi. Alman heyetinin, halkın ihtiyaçlarını yerinde gözlemlemek ve Almanya ile uluslararası ortaklarının desteklediği programların etkisini değerlendirmek amacıyla çeşitli insani yardım projelerini, yerinden edilmiş kişilerin kamplarını ve mülteci yerleşimlerini ziyaret ettiğini kaydetti.

Schneider’in ziyaret sırasında dikkatini en fazla çeken unsur ise Marib’te yerel yönetimler ile uluslararası kuruluşlar ve Birleşmiş Milletler (BM) ajansları arasında kurulan iş birliği olmuş.

Alman büyükelçi, “Yemen hükümeti ile bağışçı ülkeler arasında olumlu bir iş birliği modeli gördük. Daha da önemlisi, vilayetteki yerel yönetimlerle BM’ye bağlı kurumlar ve uluslararası kuruluşlar arasında yakın bir koordinasyonun bulunduğuna tanık olduk” dedi.

Schneider, söz konusu deneyimin öneminin yalnızca hayata geçirilen projelerin büyüklüğünden kaynaklanmadığını, aynı zamanda sahada faaliyet gösteren farklı taraflar arasında gerçek bir ortaklık oluşturabilme kapasitesinden ileri geldiğini vurguladı. Bu yönüyle Marib’in, diğer bölgelerde de yararlanılabilecek bir model sunduğunu ifade etti.

“Bu ortaklık son derece önemli bir unsur” diyen Schneider, “Marib deneyiminin, insani yardım ve kalkınma alanında faaliyet gösteren tüm taraflar için örnek alınabilecek başarılı bir model oluşturduğunu gözlemledik” ifadesini kullandı.

dsvdf
Almanya’nın Yemen Büyükelçisi Thomas Schneider, Marib vilayetindeki tarihi Baran Tapınağı’nı ziyaret ederken (Almanya’nın Yemen Büyükelçiliği)

Yıllar süren savaş boyunca Marib, Yemen’de yerinden edilmiş kişilerin kabul edildiği en büyük merkez haline geldi. Çatışma bölgelerinden kaçan ailelerin ardı ardına gelen göç dalgalarına ev sahipliği yapan kentin bu süreçte sergilediği tutumun, Yemen’in savaş yıllarındaki en önemli başarı hikâyelerinden biri olduğunu değerlendiren Schneider, yerel halkın yaklaşımına övgüde bulundu.

“Marib, Yemen’in farklı bölgelerinden gelen çok sayıda yerinden edilmiş kişiyi kabul etti. Ayrıca başka ülkelerden gelen mültecilere de kapılarını açtı. Bu durum, kent halkının cömertliğini ve insani değerlerini yansıtıyor. Bu zorluklarla nasıl başa çıkıldığına dair son derece olumlu örnekler gördük” diyen Schneider, bölgedeki dayanışma ruhuna dikkat çekti.

Ziyaret kapsamında Alman heyeti, çok sayıda yerinden edilmiş kişiyle görüşerek onların hikâyelerini ve ihtiyaçlarını dinledi. Heyet ayrıca BM temsilcileri ve yerel yetkililerle de bir araya geldi. Bu temasların, karmaşık insani sorunlarla mücadelede koordinasyon ve sürekli iletişimin en önemli unsur olduğu yönündeki kanaatini güçlendirdiğini belirten Schneider, farklı taraflar arasındaki iş birliğinin kritik önem taşıdığını vurguladı.

Ziyaretin en dikkat çekici duraklarından biri ise Marib’teki aşiret liderleriyle gerçekleştirilen görüşmeler oldu. Yemen’de aşiret yapılarının çoğu zaman güvenlik veya geleneksel toplumsal yapı çerçevesinde değerlendirildiğini belirten Schneider, bu görüşmeler sonucunda farklı bir izlenim edindiğini söyledi. Alman diplomat, Yemen aşiretlerini yalnızca yerel gelenekleri temsil eden yapılar olarak değil, aynı zamanda toplumsal dayanışmayı ve istikrarı destekleyen, ülkenin geleceğinde önemli rol oynayan geniş bir sosyal ağ olarak gördüğünü ifade etti.

Schneider, aşiret liderleriyle gerçekleştirdiği görüşmenin ziyaretin en önemli deneyimlerinden biri olduğunu belirterek, “Aşiret şeyhleriyle bir araya gelmek son derece önemliydi. Onların yalnızca toplumsal bir rol üstlenmediklerini, aynı zamanda Yemen’in karşı karşıya bulunduğu sorunlara ilişkin güçlü bir siyasi farkındalığa sahip olduklarını gördüm” dedi.

Görüşmeler sırasında yapılan değerlendirmelerin ülkenin geleceğine ilişkin önemli fikir ve perspektifler ortaya koyduğunu ifade eden Schneider, aşiretlerin barışın tesisine yönelik her ciddi siyasi sürecin temel aktörlerinden biri olacağına inandığını söyledi.

“Yemen'de barışa giden herhangi bir süreçte aşiretlerin merkezi bir rol oynayacağını düşünüyorum” diyen Schneider, “Bu ziyaretin ardından, aşiretlerin gerçek bir ulusal değer ve istikrarın güçlendirilmesi için üzerine inşa edilebilecek önemli bir unsur olduğu yönündeki kanaatim daha da pekişti” ifadesini kullandı.

Siyasi ve insani mesajların öne çıktığı ziyaret boyunca Alman büyükelçi üzerinde en güçlü etkiyi bırakan unsur ise Marib halkının tutumu oldu. Yıllardır süren savaşın, ekonomik sıkıntıların ve yerinden edilmenin getirdiği ağır yükümlülüklere rağmen kentte umut ve iyimserliğin hâkim olduğunu belirten Schneider, halkın geleceğe olumlu baktığını gözlemlediğini söyledi.

“Marib’te bulunduğum her yerde, insanların içinde yaşadığı zorlu koşullara rağmen gülümsemelerine tanık oldum” diyen Schneider, “Bu iyimser ruh ve sıcak misafirperverlik, ziyaretimi benim için son derece anlamlı ve değerli bir deneyime dönüştürdü” değerlendirmesinde bulundu.

Schneider, Marib’te edindiği izlenimleri çocuklarına, ailesine, Berlin’deki bakanlığına ve Avrupa Birliği (AB) ile uluslararası kuruluşlardaki ortaklarına da aktaracağını belirterek, kentte gördüklerinin zorluklar karşısında ayakta kalabilme ve krizleri aşabilme konusunda önemli dersler içerdiğini söyledi.

Röportajın sonunda, büyükelçiden Marib’i yalnızca üç kelimeyle tanımlaması istendi. Kısa bir duraksamanın ardından gülümseyen Schneider, yanıtını şu sözlerle verdi: “Gülümseme... kahve... misafirperverlik.”

Bu üç kelime, savaşın gölgesinde yaşamını sürdüren ancak misafirlerini gülümseyerek karşılamaktan, kahve ikram etmekten ve Yemen’in geleceğinin daha iyi olabileceğine inanmaktan vazgeçmeyen Marib’in hikâyesini özetleyen bir tablo ortaya koydu.