İsrail ordusu Gazze'yi işgal etmek için ayrıntılı bir plan hazırladı

Güvenlik birimleri bunun bir hata olduğunu düşünmelerine rağmen siyasi liderliğin iradesine boyun eğdiler.

TT

İsrail ordusu Gazze'yi işgal etmek için ayrıntılı bir plan hazırladı

İsrail ordusu Gazze'yi işgal etmek için ayrıntılı bir plan hazırladı

Gazze'ye yönelik savaşı tamamen durduracak yeni bir takas anlaşmasının imzalanması için büyük çaba sarf edildiği, Mossad şefi David Brennai'nin anlaşma ve diğer konuları takip etmek üzere Doha'ya gittiği ve ABD Başkanı Donald Trump'ın Tel Aviv'i ziyaret etme ihtimalinin güçlü olduğu bir dönemde, İsrail ordusu Gazze Şehrini ve tüm Gazze Şeridini işgal etmek için bir plan hazırladığını duyurdu.

Güvenlik birimleri, Gazze'yi işgal etmenin büyük bir hata olacağını, İsrail askerleri için ölüm tuzağı ve stratejik bir pusuya dönüşebileceğine inandıklarını hükümete bildirmelerine rağmen, özellikle de bir atılım ve müzakerelere dönüş umutlarının yeniden açıldığı bu dönemde, savaşta ve barışta karar verici olan siyasi liderliğin iradesine boyun eğdiler. Gazze Şeridi'nde işgal edilmemiş bölgeleri işgal etmek için bir savaş planı hazırladı. Genelkurmay Başkanı operasyonun hedeflerini Gazze'yi kontrol altına almak ve (Hamas'ı) yenilgiye uğratmak olarak formüle etti.

u6y7
İsrail askerleri 8 Haziran 2025'te Han Yunus'taki Avrupa Hastanesi'ni koruyor (DPA)

Siyasi çevreler planı, eksik ve Gazze'yi yavaş yavaş işgal etmeyi amaçlayan bir plan olarak değerlendirerek, hızlandırmak için gerekli araç ve planları geliştirmesi için orduya iade etmeyi planlıyor. Askeri kaynaklar siyasi çevrelerden gelen eleştirilere şu yanıtı verdi: "Neredeyse iki yıldır süren çatışmalardan sonra ordu, manevra yapan savaşçılarının güvenliği için en güvenli yöntemin bu yavaş yöntem olduğunu anlamaktadır. Ordu ayrıca tüm nüfusu (yaklaşık 800.000 kişi ve muhtemelen daha fazlası) sivil bölgeden çıkarıp Mevasi'deki bölgelere taşımadan işe başlamanın doğru olmayacağını da anlıyor."

Cesaret ve çatışma doktrinini terk etmekle suçlanmamak için ordu, Gazze Şehri'ndeki Zeytun mahallesine saldırarak Gazze'yi işgal etme yolunda önemli bir deneye başladığını duyurdu. Amaç bir sonraki güçlü adım için hazırlık ortamı yaratmak. İlerleme hızının yavaş olması, en azından birkaç ay sürmesi bekleniyor. Ordu, siyasi liderliğin çok sayıda silah ve  askerle hızlı ve güçlü bir “tek vuruş” operasyonu talebinin gerçekçi olmadığını açıkladı.

sdfertg
Gazze Şeridi sınırına yakın bir İsrail askeri karakolu Salı (Reuters)

İsrail Savunma Bakanlığı (IDF) Sözcüsü bugün yaptığı açıklamada “önümüzdeki günlerde binlerce yedek kuvvetler mensubunun, yedek kuvvetler için acil çağrı emri olan (Emir No. 8)'i alacağını” duyurdu. Sözcüye göre Gazze'ye doğru ilerleyişin en az iki alanda (Batı Şeria ve Yemen'deki Husiler) çatışmaların tırmanmasına yol açacağı ve başka bir alandan da meydan okuma girişimlerinin olabileceği tahmin ediliyor. Bu da Batı Şeria cephesi ve doğu sınırındaki tabur ve tugayların yanı sıra hava savunma sistemini takviye etmek üzere ilave yedek askerlerin seferber edilmesini gerektiriyor.

Yediot Ahronot'un askeri muhabiri Yoav Zeitoun'a göre dün (Perşembe) Genelkurmay Başkanı Korgeneral Eyal Zamir, Gazze'nin işgalinin düzenli ordu güçlerine ek olarak 80 ila 100 bin arasında yedek askerin askere alınmasını gerektirdiğine inanıyor. Önümüzdeki günlerde çeşitli birimler Gazze'nin en az kayıpla işgal edilmesinin nasıl olacağı konusunda ayrıntılı müzakerelere devam edecek ve tatbikata katılacak tümen ve tugaylarda yapılandırılmış bir savaş sisteminin uygulanması bekleniyor. Gazze Şehri'nde, batı yakasındaki kulelerinde ve Hamas tarafından hazırlanan gerilla hücrelerine karşı, Gazze Şeridi'nin kuzeyinin geri kalanında sık sık çatışmaların, devam etmesi bekleniyor.

safrgt
Bombardıman nedeniyle Gazze'nin kuzeyinden yükselen dumanların sınırın İsrail tarafından görüntüsü... (Reuters)

Zeitoun bu görüşmelerin Genelkurmay'ın askerlerin moralinin erozyona uğramasından endişe duyduğu bir ortamda gerçekleştiğini ve bu nedenle toparlanmanın sağlanması ve bir sonraki görevler öncesinde nefes aldırılması ışığında kuvvetlerin verimliliğinin arttırılması ve yedeklerin askere alınmaya hazır hale getirilmesinin önemine dikkat çekildiğini belirtti. Genelkurmay Başkanı'nın geçen hafta ortak bir siyasi ve askeri liderlik toplantısında uyardığı gibi IDF'nin ciddi insan gücü sıkıntısı ve sahadaki birliklerin tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olduğu bir dönemde gerçekleşiyor. Gazze Şeridi'ni işgal etmenin bir hata olacağını ve stratejik bir pusuya ve ölüm tuzağına dönüşebileceğini söyledi. Ancak siyasi liderlik bu sözleri reddetti. Netanyahu, ABD Büyükelçiliği'nin Ulusal Gün kutlamasını fırsat bilerek kendisini eleştirenlere saldırdı: “Tam zaferin ne demek olduğunu bilmeyen generaller var" dedi.

Safed'deki Kuzey Komutanlığı karargahında yaptığı konuşmada General Zamir eleştirilere şu yanıtı verdi: "Ordunun mücadelesi tüm cephelerde ve Gazze Şeridi'nde aralıksız devam ediyor. Bu, güney sakinlerinin güvenliğini sağlama hedefi doğrultusunda cesaret ve kararlılıkla yürütülen günlük bir fedakarlık gerçeğidir. Hamas yönetimini temelinden sarsmak ve kaçırılanları onurlu bir şekilde defnederek ya da evlerine getirmek, halkımıza ve aynı zamanda düşmanlarımıza verdiğimiz açık bir mesajdır. IDF güçlüdür, proaktiftir, saldırır ve tehditleri yok eder ve yeniden şekillenme sürecindedir. Yıllardır bizi boğan kıskaç düşmanlarımızın etrafında dönüyor ve sıkılaşıyor. Bu, sözlerle değil eylemlerle hayata geçirilen yeni bir gerçekliktir."



Şarku’l Avsat, Gazze’deki Hamas liderinin İsrail’in suikast girişiminden kurtulmasının ayrıntılarını ortaya koydu

Hamas lideri Ali el-Amudi (Hamas’a bağlı Filistin Basın Merkezi)
Hamas lideri Ali el-Amudi (Hamas’a bağlı Filistin Basın Merkezi)
TT

Şarku’l Avsat, Gazze’deki Hamas liderinin İsrail’in suikast girişiminden kurtulmasının ayrıntılarını ortaya koydu

Hamas lideri Ali el-Amudi (Hamas’a bağlı Filistin Basın Merkezi)
Hamas lideri Ali el-Amudi (Hamas’a bağlı Filistin Basın Merkezi)

Hamas kaynakları, İsrail’in hareketin Gazze Şeridi’ndeki Siyasi Büro yöneticisi Ali el-Amudi’ye yönelik suikast girişiminin perde arkasına ilişkin yeni ayrıntıları ortaya çıkardı. El-Amudi, 3 Ekim’de çok sayıda füze ve kamikaze insansız hava aracıyla (İHA) hedef alınarak bombalanan bir konuttan sağ kurtulmuş, saldırıda 5 Filistinli hayatını kaybetmişti.

İstihbarat raporu...

Üç kaynak, Şarku’l Avsat’a yaptıkları açıklamada, saldırıdan yaklaşık üç saat önce Ali el-Amudi’ye acil bir istihbarat raporunun ulaştığını ve bunun üzerine bulunduğu yerden ayrıldığını belirtti. Ancak raporda, şahsen kendisini doğrudan hedef alacak bir operasyon düzenleneceğine ilişkin kesin bir bilgi bulunmuyordu.

cdfvgbhy
Eylül 2026 başlarında İsrail tarafından saldırıya uğrayıp kaçırılan bir Hamas güvenlik görevlisinin evinin yakınındaki Filistinliler (EPA)

Birbirinden bağımsız ancak birbiriyle örtüşen açıklamalarda bulunan kaynaklar, el-Amudi’nin hedef alınan konuttaki dairede bulunduğunu ve istihbarat raporunda yer alan bilgileri ciddiye aldığını, bu nedenle başka bir güvenli yere geçtiğini aktardı.

Kaynaklar, Hamas’ın silahlı kanadı İzzeddin el-Kassam Tugayları’na bağlı ‘hava kuvvetleri’ mensubu iki kişinin, 2 Ekim gündüz saatlerinde, Filistin güvenlik birimleri tarafından tehlikeli teknolojileriyle tanınan İsrail’e ait iki İHA’nın yoğun uçuşlarını tespit ettiğini belirtti. İHA’ların, Gazze kentinin batısındaki liman bölgesi ve binanın çevresinde dairesel hareketlerle uçtuğu kaydedildi.

Kaynaklara göre bölgede uçan İHA’lar, yapay zekâ ve hedeflerin hassas biçimde belirlenmesine yardımcı olan diğer teknolojilerden yararlanan gelişmiş istihbarat sistemleri taşıyordu. İHA’ları saatler boyunca net biçimde gözlemleyen iki Kassam Tugayları mensubu, bölgede bulunan üst düzey bir isme yönelik suikast düzenlenebileceğini değerlendirdi. Bunun üzerine acil durum raporunu daha üst düzey güvenlik birimlerine ilettiler. Rapor, el-Amudi de dahil olmak üzere Hamas’ın üst düzey isimlerini korumakla görevli yetkililere ulaştırıldı.

Kaynaklar, el-Amudi’nin güvenliğinden sorumlu olan ve nerede bulunduğunu bilen tek kişinin raporu alır almaz kendisine gittiğini, yaşananları aktardığını belirtti. Hamaslı yetkilinin de hedefin kendisi olabileceği ihtimalini göz önünde bulundurarak vakit kaybetmeden daireden ayrılma kararı aldığı ifade edildi. Yaklaşık bir saat veya daha uzun bir süre sonra daire, tehlikeli güdümlü füzelerle ve bir ya da iki kamikaze İHA ile hedef alındı.

Merkezi karakter...

El-Amudi, Hamas’ın eski lideri Yahya Sinvar’a hem İsrail hapishanelerinde hem de hapishane dışında oldukça yakındı. İkili, serbest bırakılmadan önce aynı dönemde tutuklu bulunmuştu. El-Amudi, İsrailli asker Gilad Şalit’in serbest bırakılması karşılığında Filistinli tutukluların salıverildiği esir takası anlaşması kapsamında özgürlüğüne kavuşmuştu.

cvfg
Eylül 2026 başlarında Hamas güvenlik görevlisinin kaçırılmasıyla aynı zamana denk gelen İsrail hava saldırısının gerçekleştiği alanda yürüyen Filistinli bir adam (EPA)

Suikast girişiminden günler ve haftalar önce el-Amudi, Hamas’ın Gazze’deki liderliğini belirlemek üzere düzenlenen iç seçimlerde yarışmıştı. Ancak rakibi Nizar Avadullah karşısında sonuç alamamış, itiraz üzerine iptal edilen ikinci tur seçimlerin yapılması kararlaştırılmıştı.

El-Amudi, Hamas’ın hem Gazze Şeridi’nde hem de bölge dışında önemli isimlerinden biri olarak kabul ediliyor.

Farklı İHA’lar

İHA’lara ilişkin değerlendirmelerini sürdüren kaynaklar, sahadaki unsurların Gazze Şeridi üzerinde sürekli uçan bu araçların türleri konusunda giderek daha fazla deneyim kazandığını belirtti. Kaynaklar, bu araçların oluşturduğu tehlikenin nasıl tespit edileceğinin öğrenildiğini, İHA’ların bir bölümünün kamikaze, diğerlerinin ise istihbarat amaçlı kullanıldığını ve farklı modellerin birbirinden farklı kapasitelere sahip olduğunu aktardı.

Kaynaklar, İsrail’in kullandığı çeşitli İHA modellerinin bulunduğunu, bunların bazılarının askerî alanda bilinen, bazılarının ise bilinmeyen isimler taşıdığını ifade etti. Bazı modellere Gazze’de veya Filistinli gruplar arasında özel adlar verildiği, bu adların söz konusu araçlar ve kapasiteleri hakkında İsrail askerî kaynaklarına dayanan internet sitelerinden toplanan bilgiler doğrultusunda belirlendiği kaydedildi.

dfrgthyu
Gazze semalarında iki İsrail İHA’sı (Arşiv – AFP)

Kaynaklar, Gazze Şeridi hava sahasının farklı türlerdeki İHA’ların sürekli uçuşlarına sahne olduğunu belirtti. Bu durumun, Filistinli grupların askerî kanatlarını hava sahasını sürekli gözlemlemeye ve takip etmeye yönelttiği, böylece belirli hedeflere yönelik operasyonel tehditleri mümkün olduğunca etkisiz hâle getirmeye veya herhangi bir saldırının sonuçlarını en aza indirmeye çalıştıkları ifade edildi.

Farklı türlerdeki İHA’ların gerçek adlarını ve farklı görevlerini pek çok Gazze Şeridi sakini bilmiyor. Bu arada Filistinli gruplar, söz konusu İHA’lar hakkında daha fazla bilgi edinmek ve keşif kapasitelerini geliştirmek amacıyla çalışmalarını sürdürüyor.

Benzer olaylar

Kaynaklardan biri, Hamas’ın üst düzey güvenlik yetkililerinden Muin el-Arabid’in de benzer bir durumla karşı karşıya kaldığını açıkladı. 2 Eylül’de kaçırılan el-Arabid’in, bölgedeki benzer İHA’ların uçuşlarının oluşturduğu tehlikeye ilişkin diğer güvenlik yetkilileriyle birlikte uyarıldığını, ancak bu uyarıların dikkate alınmadığını belirtti. Kaynağa göre, el-Arabid’in veya başka bir ismin kaçırılması amacıyla karadan bir operasyon düzenleneceği kimsenin aklına gelmemişti. Hava saldırısıyla suikast düzenlenmesi bekleniyordu. Bu nedenle bazı üst düzey isimler o dönemde gizlenmeye yönelik belirli güvenlik önlemleri aldı.

Kaynaklar, İsrail’in üst düzey bir ismi hedef alıp almayacağına ilişkin niyetlerini anlamak amacıyla Gazze Şeridi’ndeki bölgelerin hava sahasında uçan tüm İHA’ların sürekli takip edildiğini belirtti.

Kaynaklardan birinin aktardığına göre, Kassam Tugayları’nın Kuzey Tugayı Komutanı İzzeddin el-Beyk de öldürülmesinden günler önce benzer bir rapor almış ve bulunduğu yerden başka bir noktaya geçmeye karar vermişti. Ancak el-Beyk, Gazze kentinin kuzeybatısındaki Nasr mahallesinde bulunan bir konutta düzenlenen saldırıda hayatını kaybetti.

Kaynak, İsrail’in yapay zekânın yanı sıra başka teknolojilerden de yoğun biçimde yararlanması nedeniyle, el-Beyk’in yer değiştirdiği konumun belirli teknolojiler aracılığıyla tespit edilmiş olabileceğini değerlendirdi. Kaynak ayrıca İsrail’in, İsrail İç Güvenlik Servisi Şin-Bet ile iş birliği yapan kişilerden de yararlandığını; bu kişilerin ekonomik, yaşam koşulları ve sosyal durumlarının istismar edilerek iş birliğine yönlendirildiğini ifade etti.


Cezayir’de kabine değişikliği: İçişleri Bakanlığı’na İbrahim Murad atandı

Cezayir Devlet Başkanı Abdelmecid Tebbun (DPA)
Cezayir Devlet Başkanı Abdelmecid Tebbun (DPA)
TT

Cezayir’de kabine değişikliği: İçişleri Bakanlığı’na İbrahim Murad atandı

Cezayir Devlet Başkanı Abdelmecid Tebbun (DPA)
Cezayir Devlet Başkanı Abdelmecid Tebbun (DPA)

Cezayir Cumhurbaşkanı Abdülmecid Tebbun, dün gerçekleştirdiği kabine revizyonu kapsamında İbrahim Murad’ı Devlet Bakanı ve İçişleri ile Yerel Yönetimler Bakanı olarak atadı. Murad, bu görevi Said Sayud’dan devraldı.

Cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamada, daha önce hem İçişleri hem de Ulaştırma bakanlıklarını bünyesinde yürüten Said Sayud’un ise yeni kabinede Ulaştırma Bakanı olarak görev yapacağı belirtildi.

İlgili kararlar kapsamında Cumhurbaşkanı Tebbun, Dışişleri Bakanlığı eski Genel Sekreteri Lunas Magraman’ı Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği görevine getirdi. Magraman, geçen hafta hayatını kaybeden Bualem Bualem’in yerine atandı.


Sudanlı siyasi güçler, savaşı sona erdirmenin yollarını Beşli Mekanizma ile görüşüyor

Hartum’da bir yardım mutfağından yemek alabilmek için kap tutan Sudanlı bir çocuk, 23 Eylül (AP)
Hartum’da bir yardım mutfağından yemek alabilmek için kap tutan Sudanlı bir çocuk, 23 Eylül (AP)
TT

Sudanlı siyasi güçler, savaşı sona erdirmenin yollarını Beşli Mekanizma ile görüşüyor

Hartum’da bir yardım mutfağından yemek alabilmek için kap tutan Sudanlı bir çocuk, 23 Eylül (AP)
Hartum’da bir yardım mutfağından yemek alabilmek için kap tutan Sudanlı bir çocuk, 23 Eylül (AP)

Addis Ababa’da, “İlkeler Bildirisi” çatısı altında bir araya gelen Sudanlı siyasi ve sivil güçlerden oluşan heyet, Beşli Mekanizma ile Sudan’daki savaşı sona erdirmenin ve insani krizi çözmenin yollarını görüştü.

Söz konusu güçler, yaptıkları yazılı açıklamada, Afrika Birliği, Birleşmiş Milletler (BM), Avrupa Birliği (AB), Arap Birliği ve Hükümetlerarası Kalkınma Otoritesinden (IGAD) oluşan Beşli Mekanizma ile pazartesi günü gerçekleştirilen toplantıda, Sudanlıların öncülüğünde yürütülecek bir barış sürecine yönelik somut adımların ele alındığını bildirdi. Sürecin, kalıcı ateşkese ve sivil demokratik geçişe zemin hazırlayacak bir insani ateşkesle başlaması öngörülüyor.

Savaşa karşı çıkan sivil ve siyasi bir ittifak olan güçler, açıklamalarında “koşulsuz ve derhâl insani ateşkes” sağlanmasının öncelikli olduğunu vurguladı. Açıklamada ayrıca sivillerin korunması ve insani yardımların ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmasının güvence altına alınması çağrısında bulunuldu. Bu adımların barış sürecinin başlatılmasına zemin hazırlayacağı ifade edildi.

Sudanlı güçler, uluslararası Beşli Mekanizma’ya üç eş zamanlı eksen üzerinde ilerleyecek kapsamlı bir barış süreci önerisi sundu. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre bu eksenlerin başında savaşın yol açtığı insani krize müdahale ve ateşkesin sağlanması geliyor. Üçüncü ekseni ise krizin kök nedenlerini ele alacak, adil ve kapsayıcı bir barışın önünü açacak ve sürdürülebilir sivil demokratik geçişi mümkün kılacak siyasi diyalog oluşturuyor.

Öneride, bölgesel ve uluslararası arabuluculuk girişimlerinin birleştirilmesi ve koordineli baskı mekanizmalarıyla desteklenmesi çağrısı da yer aldı. Bu kapsamda silah ambargosunun Sudan’ın tamamını kapsayacak şekilde genişletilmesi, savaşın finansman kaynaklarının kurutulması, ağır ihlallerden sorumlu olanların ve barışı engelleyenlerin hesap vermesinin sağlanması öngörülüyor.

Addis Ababa’daki toplantıya katılanlar, “Dörtlü Mekanizma”, Beşli Mekanizma ve troyka ülkelerini kapsayan ortak bir çatı oluşturulmasının önemini vurguladı.

Açıklamada ayrıca bütün Sudanlı sivil güçlerin, herhangi bir tarafın sürece hâkim olmasını önleyecek adil ölçütler doğrultusunda barış sürecinin tasarımına ve yönetimine katılması gerektiği belirtildi. Eski iktidar partisi Ulusal Kongre Partisi’nin ve örgütsel uzantılarının ise gelecekteki siyasi sürece katılımının dışlanması gerektiği ifade edildi.

Açıklamaya göre, İlkeler Bildirisi’ni destekleyen güçler, barış sürecinin, barışı engelleyen savaş taraflarına yönelik daha sıkı baskı önlemlerinin uygulanmasıyla ilişkilendirilmesi gerektiğini de vurguladı. Çatışmayı körükleyen her türlü dış desteğin durdurulması, savaşın finansman kaynaklarının kurutulması ve ağır ihlallerden sorumlu olanların hesap vermesi çağrısı yinelendi.

Sudan’ın toprak bütünlüğünün ve halkının birliğinin korunması gerektiğine dikkat çeken güçler, bölgesel ve uluslararası girişimlerin Sudanlılarla birlikte hareket ederek krize barışçıl bir çözüm bulması çağrısını yineledi. Açıklamada, diplomatik çabaların kan dökülmesini durduracak ve Sudan halkının çektiği acıları hafifletecek somut adımlara dönüştürülmesi gerektiği kaydedildi.

Sudanlı İlkeler Bildirisi güçleri daha önce de krizin askerî bir çözümü olmadığı yönünde ortak bir belge üzerinde uzlaşmıştı. Belge, savaşa karşı çıkan güçlerin geniş katılımıyla, tamamen Sudanlıların sahipliğinde yürütülecek bir siyasi süreç çağrısında bulunarak kalıcı çözümlere ulaşma olasılığının güçlendirilmesini hedefliyor.

İlkeler Bildirisi’ni destekleyen güçler arasında, eski Başbakan Abdullah Hamduk liderliğindeki Sumud İttifakı, Ulusal Ümmet Partisi, Federal Birlikçi Topluluk, Sudan Kongre Partisi, Sudan Halk Kurtuluş Hareketi-Devrimci Akım, Sudan Kurtuluş Ordusu Hareketi, Arap Sosyalist Baas Partisi ve çok sayıda bağımsız ulusal isim bulunuyor.