Mladenov ile Hamas arasındaki görüş ayrılıkları... Bu durum Gazze anlaşmasını nasıl etkileyecek?

Mısır, teknokratlar komitesi ve istikrar gücünün Gazze Şeridi’ne girmesini talep ediyor

(foto altı) Deyr el-Balah’taki el-Aksa Şehitleri Hastanesi’nde bir yakınlarının vefatının yasını tutan Filistinliler (AFP)
(foto altı) Deyr el-Balah’taki el-Aksa Şehitleri Hastanesi’nde bir yakınlarının vefatının yasını tutan Filistinliler (AFP)
TT

Mladenov ile Hamas arasındaki görüş ayrılıkları... Bu durum Gazze anlaşmasını nasıl etkileyecek?

(foto altı) Deyr el-Balah’taki el-Aksa Şehitleri Hastanesi’nde bir yakınlarının vefatının yasını tutan Filistinliler (AFP)
(foto altı) Deyr el-Balah’taki el-Aksa Şehitleri Hastanesi’nde bir yakınlarının vefatının yasını tutan Filistinliler (AFP)

Gazze Barış Kurulu Yüksek Temsilcisi Nikolay Mladenov ile Hamas arasındaki ilişkiler, tarafların karşılıklı suçlamalarda bulunduğu ve sorumluluğu birbirine yüklediği yeni bir gerilim sürecine girdi. Sürecin, aylardır ilerleme kaydedilemeyen ateşkes anlaşması nedeniyle daha da karmaşık hale geldiği belirtiliyor.

Taraflar arasındaki gerilim, Kahire’de yürütülen müzakerelerin sonuçsuz kalmasının ardından daha da arttı. Son olarak Mladenov’un Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi’ne sunduğu raporda ‘Hamas’ın anlaşmanın uygulanmasının önündeki engel olarak gösterilmesi’, hareketin sert tepkisine yol açtı. Uzmanlar, Şarku’l Avsat’a yaptıkları değerlendirmede, karşılıklı suçlamaların ateşkes anlaşmasının tam olarak uygulanmasını olumsuz etkileyeceğini ve mevcut tıkanıklığı derinleştireceğini ifade etti.

Mladenov’un BM Güvenlik Konseyi’ne sunduğu raporda, Gazze Şeridi’nde ateşkesin süregelen ihlal ve zorluklara rağmen yedi ay boyunca korunduğu belirtildi. Raporda, ‘kapsamlı planın uygulanmasının önündeki temel engelin Hamas’ın silahsızlanmayı ve Gazze üzerindeki kontrolü bırakmayı reddetmesi olduğu’ kaydedildi.

Hamas ise dün yayımladığı açıklamada, Barış Kurulu’nun raporunda yer alan ifadeleri reddetti. Açıklamada, raporun ‘İsrail hükümetini Gazze’de ateşkese yönelik günlük ihlallerinden sorumlu tutmayan bir dizi yanlış bilgi içerdiği’ savunuldu. Hamas ayrıca, silahsızlanma konusunun gündeme getirilmesinin ‘meseleyi karmaşıklaştırmayı ve aşamaları açık şekilde belirlenmiş ateşkes anlaşmasını sekteye uğratmayı amaçladığını’ ileri sürdü. Hareket, Gazze yönetiminin ulusal komiteye devredilmesine hazır olduğunu daha önce birçok kez dile getirdiğini de vurguladı.

Yaklaşık bir hafta önce Kahire’de gerçekleştirilen ancak sonuçsuz kalan görüşmelerin ardından Hamas ile Mladenov arasındaki anlaşmazlıklar daha da belirgin hale geldi. Hamas Siyasi Büro Üyesi Basim Naim, Barış Kurulu’nun üst düzey yetkilisine yönelik sert eleştirilerde bulundu.

Mısır Dış İlişkiler Konseyi üyesi ve İsrail meseleleri uzmanı akademisyen Ahmed Fuad Enver, Mladenov ile Hamas arasındaki görüş ayrılıklarının giderek derinleştiğini belirterek, bunun Gazze anlaşmasına olumsuz yansıyacağını söyledi. Enver, Barış Kurulu yetkilisinin ‘İsrail’in imajını düzeltmeye çalıştığını ve Gazze Şeridi’ne yönelik kapsamlı saldırılar için zemin hazırladığını’ öne sürdü. Hamas’ın, Kassam Tugayları komutanlarından İzzeddin el-Haddad’ın öldürülmesine karşılık vermediğini hatırlatan Enver, buna rağmen hareketin Mladenov’dan eleştiri dinlemek zorunda kaldığını belirtti. Enver, “Bu durum ne herhangi bir arabulucunun ne de anlaşma sürecinin başarılı olmasına yardımcı olur” değerlendirmesinde bulundu.

Enver ayrıca, İsrail’in günlük ihlallerini sürdürdüğü ve anlaşmaya bağlı kalacağına dair herhangi bir güvence bulunmadığı sürece Hamas’ın silahsızlandırılmasının kabul edilemeyeceğini ifade etti. Mladenov’a tutumunu gözden geçirme çağrısında bulunan Enver, aksi halde müzakere süreci ile bölgesel istikrarın zarar görebileceğini söyledi. Enver, “Mladenov artık müzakereleri kolaylaştıran değil, sürece yük olan bir isim haline geldi” dedi.

tghyju
Han Yunus’taki yerinden edilmiş Filistinliler için kurulan geçici kampta su taşıyan bir kız çocuğu (AFP)

Filistinli siyaset analisti Husam ed-Decni, Mladenov’un ‘yalnızca silah meselesine odaklanan ve çatışmanın özü olan işgal ile Filistin halkının kendi kaderini tayin hakkını göz ardı eden İsrail yaklaşımını benimsediğini’ söyledi. Decni, bu tutumun ‘anlaşmanın uygulanmasına yönelik gerçek bir ilerlemeyi engellediğini ve ateşkesin çökmesi ile askeri gerilimin yeniden tırmanması dahil tehlikeli senaryolara yol açabileceğini’ ifade etti.

Sorunun Mladenov’un şahsından değil, yürüttüğü görevin niteliğinden kaynaklandığını savunan Decni, mevcut görevin, kim üstlenirse üstlensin Gazze’nin silahsızlandırılması ve bölge için halkın beklentileriyle örtüşmeyen yeni bir düzen kurulmasını hedeflediğini dile getirdi.

Bu gelişmeler, Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati’nin dün Londra’da Birleşik Krallık Ulusal Güvenlik Danışmanı Jonathan Powell ile gerçekleştirdiği görüşmede, Gazze Şeridi’ni yönetmek üzere oluşturulan ulusal komitenin görevine sahada başlamasının ve uluslararası istikrar gücünün hızla konuşlandırılmasının önemine dikkat çektiği bir dönemde geldi.

Enver, Mısır’ın, teknokratlardan oluşacak komitenin Gazze’ye giriş yapması ve istikrar güçlerinin konuşlandırılmasıyla anlaşma sürecinin ilerletilmesi gerektiği yönündeki vurgusunu sürdürdüğünü belirtti. Enver, bunun mevcut süreçte anlaşmayı tehdit eden siyasi manevraların aşılmasına katkı sağlayabileceğini söyledi.

Decni ise üç farklı senaryo öngördüğünü ifade etti. İlk senaryoda arabulucuların tüm tarafların kabul edebileceği yeni bir yaklaşım geliştirmesi gerektiğini belirten Decni, Mısır’ın komitenin göreve başlaması ve istikrar güçlerinin konuşlandırılması yoluyla çözüm için bir kapı açmaya çalıştığını söyledi. Ancak bunun için öncelikle İsrail’in askeri tırmanışı durdurması, insani yardımların girişine izin vermesi ve olumlu bir atmosfer oluşturulması gerektiğini kaydetti. İkinci senaryonun mevcut durumun devam etmesi olduğunu belirten Decni, üçüncü senaryonun ise ‘yeniden kitlesel yıkım, zorunlu göç ve ölümlerin yaşanması’ olacağını söyledi. Decni’ye göre İsrail, özellikle İran’la savaş ihtimalinin yeniden gündeme gelmesi nedeniyle ikinci senaryoyu tercih ediyor.



İsrail tankları Gazze Şeridi’nin orta kesimlerine ilerliyor

İsrail ordusuna mensup askerler, Gazze Şeridi sınırı yakınlarında, İsrail’in güneyinde konuşlu bir tankın kulesi üzerinde duruyor (AFP)
İsrail ordusuna mensup askerler, Gazze Şeridi sınırı yakınlarında, İsrail’in güneyinde konuşlu bir tankın kulesi üzerinde duruyor (AFP)
TT

İsrail tankları Gazze Şeridi’nin orta kesimlerine ilerliyor

İsrail ordusuna mensup askerler, Gazze Şeridi sınırı yakınlarında, İsrail’in güneyinde konuşlu bir tankın kulesi üzerinde duruyor (AFP)
İsrail ordusuna mensup askerler, Gazze Şeridi sınırı yakınlarında, İsrail’in güneyinde konuşlu bir tankın kulesi üzerinde duruyor (AFP)

İsrail tankları ve askeri buldozerleri, İsrail ordusunun Gazze Şeridi’nin orta kesimindeki üç bölgede askeri operasyon başlattığını duyurmasının ardından bölgeye ilerledi. Filistin yerel basınında bugün yer alan haberlere göre, İsrail güçlerinin bölgedeki hareketliliği sürüyor.

Filistin merkezli Kudüs Ağı’nın internet sitesinde yayımlanan haberde, “İşgal güçlerine ait tanklar ve askeri buldozerler, Gazze Şeridi’nin orta kesiminde, Bureyc Mülteci Kampı’nın doğusundaki Atlet el-Reis bölgesine, yoğun topçu atışı ve aralıksız silah sesleri eşliğinde ilerledi” ifadelerine yer verildi.

Şarku’l Avsat’ın Kudüs Ağı’ndan aktardığına göre bu gelişme İsrail ordusunun Gazze Şeridi’nin orta kesiminde, “Sarı Hat” olarak bilinen hattın çevresindeki üç bölgede askeri operasyon başlattığını duyurmasının ardından yaşandı. Operasyonun Bureyc ve Nuseyrat mülteci kampları çevresindeki üç alanı kapsadığı belirtildi.

İsrail tankı, Gazze Şeridi sınırında (AFP)
İsrail tankı, Gazze Şeridi sınırında (AFP)

İsrail ordusu yaptığı açıklamada, operasyonun 660, 661 ve 666 numaralı bölgeleri kapsadığını bildirdi. Ayrıca bu bölgelerde Selahaddin Caddesi’nin araç trafiğine kapatıldığını duyurdu.

Kudüs Ağı’nın aktardığına göre 660 numaralı bölge, Bureyc Mülteci Kampı’nın kuzeyinde ve kuzeybatısında yer alırken, 661 numaralı bölge kampın bitişiğinde bulunuyor. 666 numaralı bölge ise Nuseyrat Mülteci Kampı’nın kuzeyinde yer alıyor ve Davet bölgesi ile güneydeki Gazze Vadisi çevresini kapsıyor.

Öte yandan, ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze’de savaşı sona erdirmeye yönelik planını denetleyen kurul, İsrail ve Hamas’ı çatışmaları sona erdirme konusundaki yükümlülüklerini yerine getirmemekle suçladı. Kurul, tarafların yükümlülüklerini yerine getirmemesinin Gazze halkının hayat şartlarını daha da kötüleştirdiğini ve ateşkesin çökme riskini artırdığını bildirdi.

Reuters’ın incelediği 12 sayfalık Barış Konseyi raporu, ABD’nin desteklediği ateşkesin 13 ay önce yürürlüğe girmesinden bu yana Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ne sunulan ikinci rapor olma özelliğini taşıyor. Raporda, söz konusu dönemde kaydedilen ilerlemeye ilişkin sahadaki gelişmeleri esas alan bir değerlendirme yapılıyor.

Trump’ın kurduğu ve başkanlığını yürüttüğü Barış Konseyi’nin, raporun sonuçlarını kasım ayının sonunda New York’ta düzenlenecek BM Güvenlik Konseyi toplantısında sunması bekleniyor.

Raporda, “Üzerinde anlaşmaya varılan hususlarla sahada yaşananlar arasındaki uçurum, sürecin karşı karşıya olduğu en büyük risk olmaya devam ediyor” denildi. Raporda ayrıca, “Somut sonuçlar üretmeyen hiçbir ateşkes sonsuza kadar sürdürülemez” uyarısında bulunuldu.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisi ile Hamas Siyasi Büro Sözcüsü, rapora ilişkin yorum taleplerine henüz cevap vermedi.


Washington, Sudanlı Ahmed Harun'un tutuklanması sürecine müdahil oluyor

ABD Başkanı'nın Arap ve Afrika İşlerinden Sorumlu Kıdemli Danışmanı Massad Boulos (AFP)
ABD Başkanı'nın Arap ve Afrika İşlerinden Sorumlu Kıdemli Danışmanı Massad Boulos (AFP)
TT

Washington, Sudanlı Ahmed Harun'un tutuklanması sürecine müdahil oluyor

ABD Başkanı'nın Arap ve Afrika İşlerinden Sorumlu Kıdemli Danışmanı Massad Boulos (AFP)
ABD Başkanı'nın Arap ve Afrika İşlerinden Sorumlu Kıdemli Danışmanı Massad Boulos (AFP)

ABD, Sudan'da feshedilen “Ulusal Kongre Partisi”nin eski lideri Ahmed Harun'un tutuklanması sürecine müdahil oldu. ABD Başkanı'nın Arap ve Afrika İşlerinden Sorumlu Kıdemli Danışmanı Massad Boulos, Washington'un Harun'un gözaltına alınmasından “haberdar olduğunu” belirterek, Darfur'da sivillere yönelik vahşet olaylarındaki rolü nedeniyle kendisine uygulanan yaptırımları hatırlattı.

Feshedilmiş Ulusal Kongre Partisi'nin eski lideri Ahmed Harun’un son görüntüsü (Ulusal Kongre Partisi)
Feshedilmiş Ulusal Kongre Partisi'nin eski lideri Ahmed Harun’un son görüntüsü (Ulusal Kongre Partisi)

Boulos, Sudan'da şiddetin devam etmesinden sorumlu kişilerin hesap vermesi ve aşırılık yanlısı şiddet ağları ile Müslüman Kardeşler bağlantılı grupların savaşı körükleyen faaliyetleriyle mücadele edilmesi çağrısında bulundu. Ancak Harun'un Lahey'deki Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne teslim edilmesi yönündeki talebini açıkça yinelemedi. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre Harun, mahkemede savaş suçları ve insanlığa karşı suçlardan 42 ayrı suçlamayla karşı karşıya bulunuyor.

ABD'den gelen açıklama, Harun'un tutuklandığına ilişkin haberlerin ortaya çıkmasından 9 gün sonra yapıldı. Açıklama, Washington'un yakalanmasına, teslim edilmesine veya mahkûm edilmesine yol açacak bilgiler için 5 milyon dolara kadar ödül koyduğu Harun'un geleceğine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

Bu gelişmeler, Ulusal Kongre Partisi içinde liderliğin meşruiyetine ilişkin görüş ayrılıklarının yaşandığı ve İslamcı çevrelerin Harun'un tutuklanmasına farklı yaklaştığı bir dönemde meydana geldi. Bazı kesimler tutuklamayı uluslararası kamuoyuna güven verme mesajı olarak değerlendirirken, bazıları bunun orduya destek veren cepheyi zayıflatabileceği uyarısında bulunuyor.


Waltz: “Hizbullah kanseri” sona erdirilmeli

Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri, ABD'nin Lübnan Özel Temsilcisi Mike Waltz ve ABD'nin Beyrut Büyükelçisi Michel Issa ile Beyrut'ta gerçekleştirdiği görüşmede (Lübnan Meclis Başkanlığı)
Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri, ABD'nin Lübnan Özel Temsilcisi Mike Waltz ve ABD'nin Beyrut Büyükelçisi Michel Issa ile Beyrut'ta gerçekleştirdiği görüşmede (Lübnan Meclis Başkanlığı)
TT

Waltz: “Hizbullah kanseri” sona erdirilmeli

Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri, ABD'nin Lübnan Özel Temsilcisi Mike Waltz ve ABD'nin Beyrut Büyükelçisi Michel Issa ile Beyrut'ta gerçekleştirdiği görüşmede (Lübnan Meclis Başkanlığı)
Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri, ABD'nin Lübnan Özel Temsilcisi Mike Waltz ve ABD'nin Beyrut Büyükelçisi Michel Issa ile Beyrut'ta gerçekleştirdiği görüşmede (Lübnan Meclis Başkanlığı)

ABD, Hizbullah'ın silahsızlandırılması konusunda tutumunu sertleştirdi. ABD'nin Birleşmiş Milletler Daimî Temsilcisi Mike Waltz, Lübnanlı yetkililerle gerçekleştirdiği görüşmelerin ardından Hizbullah'ı “kanser” olarak nitelendirerek, bütün silahların devletin denetimine alınması gerektiğini vurguladı. Waltz, “Amerika'nın mesajı açık: Tek devlet, tek ordu” ifadelerini kullandı.

Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri ile yaptığı görüşmeyi açık ve samimi olarak tanımlayan Waltz, silahların devletin elinde toplanmasının “isteğe bağlı olmadığını, ilerlemenin tek yolu olduğunu” ifade etti. Waltz, “Büyük Lübnan ulusunu etkisi altına alan Hizbullah kanseri devam etmemeli” dedi.

Waltz, Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam ile yaptığı görüşmeye de değinerek, ekonomik reformlar ve güvenlik konularının ele alındığını söyledi. Lübnan'ın yatırımları çekebilmesi ve krizler döngüsünü kırabilmesi için gerçek reformlara ve devlet otoritesinin ülke genelinde tesis edilmesine ihtiyaç duyduğunu vurguladı.

Öte yandan Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri, Fransa'nın Beyrut Büyükelçisi Patrick Durel ile görüşmesinde 1701 sayılı Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararına bağlılığını yineledi. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Berri, kararın hükümlerini uygulayacak herhangi bir gücün Birleşmiş Milletler yetkisi altında faaliyet göstermesi, İsrail işgalinin sona erdirilmesi ve bölge sakinlerinin köylerine geri dönmesi gerektiğini belirtti.