Lübnan-İsrail arasında "çerçeve anlaşma " ve güvenlik ekiyle ilgili önemli ilerlemehttps://turkish.aawsat.com/arap-d%C3%BCnyasi/5289126-l%C3%BCbnan-i%CC%87srail-aras%C4%B1nda-%C3%A7er%C3%A7eve-anla%C5%9Fma-ve-g%C3%BCvenlik-ekiyle-ilgili-%C3%B6nemli
Lübnan-İsrail arasında "çerçeve anlaşma " ve güvenlik ekiyle ilgili önemli ilerleme
ABD'nin başkenti Washington'da Dışişleri Bakanlığı ile Savunma Bakanlığı (Pentagon) binalarında dört gün süren yoğun müzakerelerin ardından Lübnan ve İsrailli müzakereciler, Başkan Donald Trump yönetiminin üst düzey yetkililerinin yoğun diplomatik çabalarıyla önemli bir ilerleme kaydetti. Taraflar, bir "çerçeve anlaşma" ile buna ilave olarak "güvenlik düzenlemelerini" içeren bir ek metin üzerinde uzlaşmaya vardı.
Anlaşma, gelecekte imzalanabilecek olası bir barış anlaşmasının yol haritasını belirlerken, tarafların sahada atacağı acil adımları da içeriyor. Buna göre İsrail, Lübnan ordusunun Litani Nehri'nin güneyindeki tüm bölgelerde kontrolü sağlamasına yönelik pilot uygulama niteliği taşıyacak, görece küçük iki "örnek bölgeden" çekilecek. Bu adımın, ilerleyen süreçte Hizbullah'ın yalnızca Litani'nin güneyinde değil, Lübnan genelinde herhangi bir askeri varlık göstermesinin önlenmesine zemin hazırlaması hedefleniyor. Pilot bölgelerden biri, Litani Nehri'nin kuzeyinde İsrail'in işgali altında bulunan alanı da kapsıyor.
Müzakerelerin beşinci turunda dün ciddi görüş ayrılıkları ve gerginlik yaşanması üzerine ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio doğrudan devreye girdi. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Lübnan heyeti, pilot bölgelerden başlanarak İsrail güçlerinin işgal altındaki Lübnan topraklarından çekilmesi için net bir takvim belirlenmesinde ısrar ederken, İsrail tarafı ise sınır boyunca ve Lübnan toprakları içinde bir "tampon bölge" oluşturulmasını talep etti.
Adının açıklanmasını istemeyen bir ABD'li yetkiliye göre Rubio, nihai anlaşmazlıkların giderilmesi amacıyla İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn'ı telefonla aradı. Rubio, dün sabah da doğrudan müzakere heyetine katılarak görüşmelere dahil oldu.
Rubio: İsrail ve Lübnan, Washington'daki görüşmelerin ardından çerçeve anlaşmasına vardılarhttps://turkish.aawsat.com/arap-d%C3%BCnyasi/5289134-rubio-i%CC%87srail-ve-l%C3%BCbnan-washingtondaki-g%C3%B6r%C3%BC%C5%9Fmelerin-ard%C4%B1ndan-%C3%A7er%C3%A7eve
Rubio: İsrail ve Lübnan, Washington'daki görüşmelerin ardından çerçeve anlaşmasına vardılar
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio yaptığı açıklamada, Washington'da iki ülke heyetleri arasında gerçekleştirilen görüşmelerin ardından dün İsrail ve Lübnan'ın bir çerçeve anlaşmasına vardığını duyurdu.
Rubio, "Lübnan halkı güvenlik ve barış içinde yaşamayı hak ediyor" diyerek, "Amerika Birleşik Devletleri'nin arabuluculuğu ve desteğiyle, egemen Lübnan hükümeti ve elbette İsrail hükümeti arasında bir çerçeve anlaşmasını duyurmaktan memnuniyet duyuyoruz" ifadelerini kullandı. Bakan, bu anlaşmanın "kalıcı ve güvenli bir barış çerçevesine" zemin hazırladığını belirtti.
Açıklamasına, "Önümüzde yapacak çok iş var. İsrail ve Lübnan arasında barışın sağlanması yönünde önemli bir adım attık ancak hâlâ önümüzde uzun bir süreç var" diyerek devam etti.
Lübnan’ın Washington Büyükelçisi Nada Moawad ise "Cumhurbaşkanı Joseph Avn ve Başbakan Nevvaf Salam adına Başkan Donald Trump’a teşekkür ediyoruz. Bugün atılan imza, Lübnan’ın egemenliğini yeniden kazanması yolunda ilk adımdır" dedi.
İsrail’in Washington Büyükelçisi Yechiel Leiter da "İran ve kolları yıkım istiyor, biz ise İsrail ile Lübnan arasında gerçek bir barış istiyoruz. Bu anlaşmayla İran ve Hizbullah denklem dışı kalıyor" diyerek, "Üçlü çerçeve anlaşmasının uygulama odaklı (performansa dayalı) olduğunu" vurguladı.
Avn ve Selam'ın açıklamaları
Beyrut’ta Lübnan Cumhurbaşkanlığı, "X" platformu üzerinden şu metni paylaştı: "Cumhurbaşkanı Joseph Avn; müzakerelere ev sahipliği yapma, himaye etme ve bugün ilan edilen adıma ulaşılması için Lübnan'ın pozisyonunu destekleme konusundaki çabalarından dolayı Başkan Donald Trump liderliğindeki ABD yönetimine teşekkürlerini iletti. Ayrıca bu zorlu müzakereler boyunca devletimizin duruşunu destekleyerek yanımızda olan tüm kardeş ve dost ülkelere teşekkür etti."
Başbakan Nevvaf Salam ise şu paylaşımda bulundu: "İsrail ile ABD himayesinde bugün varılan çerçeve anlaşmasının amacı; İsrail'in bütün Lübnan topraklarından çekilmesini sağlamak, devlet egemenliğini bu topraklarda yeniden tesis etmek ve vatandaşlarımızın evlerine dönmesini sağlamaktır. Lübnan’ın bu çerçevedeki yükümlülüklerine gelince; Lübnan devletinin kendi silahlı kuvvetleri aracılığıyla tüm topraklarında otoritesini kurması, Lübnanlıların daha önce Taif Anlaşması’nda üzerinde uzlaştığı hususlardan başka bir şey değildir. Bu anlaşma, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 1701 sayılı kararında da uygulanması gerektiği vurgulanan bir metindir."
Selam ayrıca, önceki hükümet tarafından onaylanan 2024 yılı çatışmaların durdurulması deklarasyonunun da giriş kısmında, Lübnan’da silah taşıma yetkisinin yalnızca ve münhasıran meşru devlet güçlerine ait olduğunu açıkça belirttiğini hatırlattı.
Selam, "Hükümetimizin parlamentodan güvenoyu aldığı hükümet programında da bu ulusal ilkeler yeniden teyit edilmiş, savaş ve barış kararının yalnızca devlete ait olduğu vurgulanmıştır. Bu anlaşmaya varılmasında çaba gösteren Amerika Birleşik Devletleri’ne, Arap kardeşlerimize ve dünyadaki dostlarımıza teşekkür ederim. İsrail’in çekilmeye başlayacağı, böylece zorla ayrılmak zorunda kalan aziz halkımızın evlerine güvenli ve onurlu bir şekilde dönebileceği ve buralarda imar çalışmalarını başlatabileceğimiz o mübarek saati sabırsızlıkla bekliyorum" dedi.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu (DPA)
Netanyahu: Silahsızlanma olmadan çekilme yok
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, anlaşmanın imzalanmasından önce yayınladığı video mesajda, "Her şeyden önce en önemlisi, İsrail'in Güney Lübnan'daki güvenlik bölgesinde kalmaya devam edecek olmasıdır. Bu büyük bir başarıdır ve Hizbullah silahsızlandırılmadığı sürece bunu koruyacağız" dedi.
Üçlü çerçeve anlaşmasının imzalanmasının hemen ardından yayınlanan videoda Netanyahu, İsrail'in Lübnan ordusunun "iki pilot bölgede" kontrolü sağlamasına izin vereceğini belirterek, bu bölgelerden birinin tamamen güvenlik bölgesinin dışında ve Litani Nehri'nin güneyinde, diğerinin ise Litani Nehri'nin kuzeyinde yer aldığını ifade etti.
Ancak Netanyahu, İsrail'in Güney Lübnan'da kurduğu "güvenlik bölgesinden" göç etmek zorunda kalan Lübnanlı sivillerin evlerine dönmelerine izin verilmediğini vurguladı. Netanyahu, "Güvenlik bölgesini tanksavar ateşi menzilinin dışında kalacak şekilde her zaman koruyoruz. Hizbullah'ın buraya girmesine izin vermeyeceğimiz gibi, sivil nüfusun girmesine de izin vermeyeceğiz" dedi.
Hizbullah'tan "İç Savaş" uyarısı
Hizbullah'ın tepkisi ise Parlamento Milletvekili Hasan Fadlallah kanadından geldi. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre Fadlallah, bu anlaşmanın ancak bir "iç savaş" yoluyla "dayatılabileceği" uyarısında bulundu.
Daha önce partisi adına Lübnan ile İsrail arasında doğrudan müzakereleri defalarca reddettiklerini açıklayan Fadlallah, "Netanyahu kendi kendine müzakere ediyordu... Bu (Lübnan) yönetim, ABD desteğiyle bir iç savaşa girişmediği sürece Washington'da imzalanan anlaşmayı uygulayamaz" ifadelerini kullandı.
Fadlallah, bu anlaşmanın, Lübnan da dahil olmak üzere Ortadoğu'daki çeşitli cephelerde savaşın durdurulmasını öngören İran-ABD mutabakatına atıfta bulunarak "İslamabad sürecini baltalama girişimi" olduğunu savundu.
İsrail'in Gazze'ye düzenlediği hava saldırılarında 4 Filistinli hayatını kaybettihttps://turkish.aawsat.com/arap-d%C3%BCnyasi/5289088-i%CC%87srailin-gazzeye-d%C3%BCzenledi%C4%9Fi-hava-sald%C4%B1r%C4%B1lar%C4%B1nda-4-filistinli-hayat%C4%B1n%C4%B1
İsrail'in Gazze'ye düzenlediği hava saldırılarında 4 Filistinli hayatını kaybetti
Gazze Şeridi'nin merkezindeki Megazi mülteci kampında İsrail hava saldırısında hedef alınan aracı inceleyen bir Filistinli (AP)
Gazze Şeridi’nin orta ve kuzey kesimlerinde dün düzenlenen iki ayrı İsrail hava saldırısında 4 Filistinli hayatını kaybetti.
Görgü tanıkları ve yerel kaynaklara göre İsrail’e ait bir insansız hava aracı (İHA), orta kesimdeki Megazi Mülteci Kampı girişinde yer alan Shomer fabrikası yakınlarında bir araca füze saldırısı düzenledi. Saldırıda 3 kişi hayatını kaybederken, bazıları ağır olmak üzere çok sayıda kişi yaralandı. Yaralıların tamamının Deyr el-Belah kentindeki el-Aksa Hastanesi’ne kaldırıldığı bildirildi.
Gazze İçişleri Bakanlığı, ölen üç kişinin polis teşkilatına mensup bir subay ve iki personel olduğunu açıkladı. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre hayatını kaybedenler Nükte Mansur Sami Şehhût, Nükte Muhammed Halid Nufel ve Başçavuş Mehdi Nadir Cebr olarak açıklandı.
Bakanlık, polis personelinin hedef alınmasını kınayarak, bunun “bölgede kaos yaratma girişimi” olduğunu belirtti ve uluslararası topluma ve ateşkesin garantör ülkelerine İsrail’e bu tür saldırıları durdurması için baskı yapma çağrısında bulundu. Açıklamada, polis teşkilatının uluslararası hukuk kapsamında sivil koruma statüsüne sahip olduğu vurgulandı.
Ayrı bir olayda ise Gazze’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya beldesinde, yakacak odun topladığı sırada İsrail bombardımanına maruz kalan bir Filistinli genç hayatını kaybetti. Gazze’de yakıt kıtlığı nedeniyle birçok kişi yemek pişirmek için odun kullanmak zorunda kalıyor.
İsrail ordusu, her iki olaya ilişkin henüz bir açıklama yapmadı.
Öte yandan Hamas, ateşkes sürecine ilişkin yeni yaklaşımların değerlendirilmesi için heyetinin önümüzdeki günlerde Kahire’ye gideceğini duyurdu.
Hamas Sözcüsü Hazım Kasım, İsrail ile ateşkesin “tam olarak uygulanmasını sağlayacak yeni yaklaşımlar” üzerinde görüşmelerin sürdüğünü belirterek, heyetin diğer Filistinli gruplarla birlikte Mısır’a giderek bu önerilere ilişkin yanıtı ileteceğini söyledi.
Kasım, hareketin özellikle yönetim komitesinin oluşturulması, uluslararası güçlerin konuşlandırılması ve silah meselesi gibi başlıklarda ikinci aşamaya geçilmeden önce İsrail’in birinci aşama yükümlülüklerini yerine getirmesini istediğini ifade etti.
Husi lideri, Yemenlilerin artan sıkıntılarına rağmen savaş söylemini sertleştirdihttps://turkish.aawsat.com/arap-d%C3%BCnyasi/5288898-husi-lideri-yemenlilerin-artan-s%C4%B1k%C4%B1nt%C4%B1lar%C4%B1na-ra%C4%9Fmen-sava%C5%9F-s%C3%B6ylemini
Husi lideri, Yemenlilerin artan sıkıntılarına rağmen savaş söylemini sertleştirdi
Sana'da Husilerin, ABD Başkanı Donald Trump'ı protesto etmek amacıyla düzenlediği etkinlikten bir görüntü. (AFP)
Yemen'de Husilerin kontrolündeki bölgelerde ekonomik ve insani krizler derinleşirken, örgütün lideri Abdulmelik el-Husi, perşembe günü yayımlanan son televizyon konuşmasında yerel ve bölgesel düzeyde siyasi ve askeri söylemini sertleştirdi. El-Husi, İsrail ve ABD'ye karşı mücadeleyi sürdürme, Somali'de saldırılar düzenleme ve İran'ın yanında yeni bir bölgesel savaşa müdahil olma tehdidinde bulundu.
El-Husi'nin açıklamaları, Husilerin içeride seferberlik ve kitlesel mobilizasyon faaliyetlerini yoğunlaştırdığı bir döneme denk geldi. Bu tablo, milyonlarca Yemenlinin yaşam koşullarındaki kötüleşmeye rağmen örgütün gerilim politikasında ısrar ettiğini ortaya koyuyor.
Husi liderinin konuşması, örgütün ABD ve İsrail'e karşı tutumunun değişmediğini yinelemesiyle başladı. El-Husi, "Direniş Ekseni" olarak adlandırılan oluşumla koordinasyonun sürdüğünü belirterek, özellikle Gazze Şeridi veya başka bir bölgesel cepheyle bağlantılı olması halinde yeni bir çatışma dalgasına katılmaya hazır olduklarını ifade etti.
Yemen'in Husilerin kontrolündeki başkenti Sana'da araçlar, Husi liderinin fotoğrafının yer aldığı bir reklam panosunun altından geçiyor. (AP)
El-Husi ayrıca İran'ı, İsrail ile son çatışmasında elde ettiğini öne sürdüğü "zafer" dolayısıyla kutladı ve bunun tüm "Direniş Ekseni" için bir başarı olduğunu söyledi. Bu açıklama, Husilerin Tahran öncülüğündeki eksenle bağlarını sürdürdüğünü bir kez daha ortaya koydu.
Somali tehdidi
El-Husi'nin konuşması yalnızca Gazze'deki savaş ve İsrail'le çatışmayla sınırlı kalmadı. Afrika Boynuzu'na da değinen Husi lideri, İsrail'in Somaliland'da askeri varlık oluşturma girişiminde bulunduğunu öne sürdü.
Bunun Aden Körfezi, Babülmendep Boğazı ve Kızıldeniz'i kontrol altına alma amacı taşıdığını savunan El-Husi, örgütün bölgede oluşabilecek herhangi bir İsrail varlığını "mevcut tüm imkânlarla" hedef alacağını söyledi.
Kızıldeniz'e kıyısı bulunan ülkelere de ortak tavır alma çağrısı yapan El-Husi, böylece örgütün askeri söylemini Yemen sınırlarının ötesine taşıyan yeni bir tırmanış mesajı verdi.
İç seferberlik ve askeri hazırlık
Siyasi söylemin sertleşmesine paralel olarak Husiler son günlerde Aşura etkinlikleri kapsamında başkent Sana başta olmak üzere kontrol ettikleri kentlerde geniş çaplı seferberlik kampanyaları yürüttü.
Yerel kaynaklara göre Husi yetkilileri mahallelerde, kamu kurumlarında ve eğitim kuruluşlarında saha çalışmaları yaparak halkı, kamu çalışanlarını ve öğrencileri etkinliklere katılmaya zorladı. Katılımcıların isim listeleri hazırlanarak organizasyonu yürüten makamlara iletildi.
Sana'da yaşayanlar, birçok kişinin hesap vermek veya baskıya maruz kalmaktan çekindiği için etkinliklere katıldığını belirtti. Husilerin daha fazla katılım sağlamak amacıyla hoparlörler ve çeşitli propaganda araçlarını kullandığı ifade edildi.
Main ilçesinde yaşayan bir kişi, mahalle ileri gelenlerine mümkün olduğunca fazla kişiyi etkinliklere getirmeleri yönünde açık talimat verildiğini söyledi. Kamu çalışanları ise yıllardır maaş alamamalarına rağmen törenlere katılmalarının zorunlu tutulduğunu aktardı.
Bölge sakinleri, mezhepsel nitelikli etkinliklere ve kitlesel gösterilere ağırlık verilmesinin, ailelerin gıda, ilaç ve temel yaşam ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandığı, fiyatların sürekli yükseldiği ve satın alma gücünün gerilediği bir dönemde gerçekleştiğine dikkat çekiyor.
Husilerin kontrolündeki bölgelerde yaşayan milyonlarca Yemenli, ağır açlıkla karşı karşıya. (EPA)
Öte yandan El-Husi, "iç cephenin korunması" çağrısı yaparak genel seferberlik programlarının ve askeri eğitim kurslarının sürdürülmesini istedi. Ayrıca örgütün kontrolündeki bölgelerde kabilelerin ve halk komitelerinin yürüttüğü faaliyetleri övdü.
Gözlemcilere göre bu çağrılar, Husilerin mezhepsel içerikli dini etkinlikleri kullanarak askeri ve ideolojik seferberliğe yatırım yapmayı sürdürdüğünü gösteriyor. Uzun süredir bu organizasyonların siyasi ve askeri nüfuzu genişletmenin yanı sıra yeni savaşçılar devşirmek için araç olarak kullanıldığı belirtiliyor.
Analistler, El-Husi'nin son konuşmasının, Gazze savaşının başlamasından bu yana örgütün benimsediği; bölgesel gelişmeleri iç söylemini güçlendirmek ve tabanını sürekli seferber durumda tutmak amacıyla kullanma stratejisiyle de uyumlu olduğunu değerlendiriyor.
Gıda krizine ilişkin uyarılar sürüyor
Husilerin tırmandırdığı söylem, Yemen'deki insani durumun kötüleşmeye devam ettiğine ilişkin uluslararası uyarılarla aynı döneme denk geldi.
Birleşmiş Milletler ve uluslararası kuruluşların raporlarına göre Yemen hâlâ dünyanın en ağır insani krizlerinden birini yaşıyor ve milyonlarca kişi acil gıda ve insani yardıma ihtiyaç duyuyor.
Kıtlık Erken Uyarı Ağı'nın (FEWS NET) son raporunda, Husilerin kontrolündeki bölgelerde gıda güvensizliği krizinin bu yılın üçüncü çeyreği sonuna kadar devam etmesinin beklendiği belirtildi.
Rapora göre Hudeyde ve Hacce vilayetleri ile Taiz'in bazı kesimleri "gıda acil durumu" seviyesinde kalmaya devam ederken, Husilerin kontrolündeki diğer bölgelerde de kriz koşulları sürüyor.
Rapor, krizin devam etmesini iş ortamının bozulmasına, ekonomik faaliyetlere getirilen kısıtlamalara, gelir elde etme imkânlarının zayıflamasına ve savaşın etkilerinin sürmesine bağladı. Bu faktörlerin yoksulluğun yaygınlaşmasına ve insani yardıma ihtiyaç duyanların sayısının artmasına yol açtığı ifade edildi.
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu (DPA)
