Suriye’nin kuzeydoğusundaki Resulayn bölgesinden yaklaşık 2 bin 500 yerinden edilmiş kişi, Suriye hükümetiyle Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi kurumlarının devlet yapısına entegre edilmesini öngören anlaşmanın uygulanmaya başlamasıyla bugün evlerine döndü.
Türkiye sınırındaki bölgeye yerinden edilenlerin dönüşünün başlamasının önünde son aylarda çeşitli engeller bulunuyordu. Bu durum, bölge sakinlerinin yetkililerden dönüş sürecini hızlandırmalarını talep etmesine yol açmıştı.
Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığına göre Resulayn Yerinden Edilenler Komitesi yetkilisi Cevan İso yaptığı açıklamada, “Bu adım, Suriye hükümeti ve Özerk Yönetim başta olmak üzere bütün tarafların çabaları ve aralarındaki sürekli koordinasyonun sonucu” dedi.
İso, ikinci bir grubun da önümüzdeki birkaç gün içinde bölgeye dönmesinin beklendiğini belirtti.
AFP muhabiri, Haseke kenti çevresinde eşyalar ve ev gereçleriyle yüklü onlarca kamyonun hareket etmek üzere beklediğini, araçların yanında kadın, çocuk ve erkeklerden oluşan ailelerin bulunduğunu aktardı.
Yıllardır yerinden edilmiş olan 37 yaşındaki Nura Hıdır, Resulayn'a giden yol üzerinde yaptığı açıklamada, “Bu anı bekliyordum... Bir insanın evine dönmesi rüya gibi. Bu çilenin sona ermesinden mutluyum” ifadelerini kullandı.
On binlerce Kürt 2019 yılında bölgeden ayrıldı
2019'un sonlarında on binlerce Kürt, Türkiye'nin kendisine bağlı Suriyeli gruplarla birlikte bölgede kontrolü elinde bulunduran Kürt güçlerine yönelik düzenlediği operasyonun ardından Resulayn'dan ayrılmıştı. Operasyon sonucunda Türkiye ve müttefikleri yaklaşık 120 kilometre uzunluğundaki sınır hattını kontrol altına aldı.
Daha sonra Ankara'ya bağlı silahlı grupların mensupları ve aileleri bölgeye yerleşti. Bu grupların aileleri de Suriye'nin başka bölgelerinden yerinden edilmiş kişilerden oluşuyordu.
Bölge sakinlerinin ve insan hakları kuruluşlarının tanıklıkları, saldırılar sırasında Resulayn'da (Kürtçe: Serekaniye) ev ve mülklerin yağmalandığını, çalındığını ve tahrip edildiğini belgeledi.
Resulayn Yerinden Edilenler Komitesi bugün yaptığı açıklamada, ilk grubun dönüşünün “kapsamlı geri dönüş sürecinin başlangıcı olduğunu, dosyanın sonu olmadığını” belirtti. Komite, “mülkiyet, konut ve arazi haklarının korunması” ile “geri dönenlerin bölgede kalıcı olarak yerleşebilmesi için gerekli temel hizmetlerin ve altyapının sağlanması” çağrısında bulundu.
Kürt kurumlarının Suriye devletine entegrasyonu
Kürtlerin ağırlıkta olduğu Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ile 2024'ün sonlarında önceki yönetimi deviren yeni yönetim arasında yılın başında imzalanan anlaşma, Kürtlerin çatışma yıllarında oluşturduğu askeri ve sivil kurumların kademeli olarak Suriye devlet kurumları bünyesine entegre edilmesini öngörüyor.
Anlaşmanın uygulanması kapsamında, yakın zamanda Halep vilayetindeki Kürt nüfusun çoğunlukta olduğu Afrin bölgesine de çok sayıda yerinden edilmiş kişi döndü. Bu kişiler, 2018'de Türkiye'nin düzenlediği operasyonun ardından bölgeden kaçmıştı.
Haseke'den ayrılmaya hazırlanan 39 yaşındaki Ravda Muhammed de evine dönmenin sevincini yaşadığını söyledi.
Muhammed AFP'ye, “Evimi sordum, bana tamamen yıkıldığını söylediler” dedi. Ardından, “Kötümser olmayacağız çünkü geri döndüğümüz için mutluyuz. Resulayn'a vardığımızda neler yapabileceğimize bakacağız” ifadelerini kullandı.
