Libya’da öğretmenlerin 13 Eylül’den beri sürdürdüğü grevi sona erdirmek amacıyla son günlerde hükümet tarafından yürütülen girişimler, uzlaşma çabaları ve arabuluculuk faaliyetleri sonuç vermedi.
Eğitim müfettişliklerinin derslerin yeniden başladığını duyurmasına karşın sendikalar ve yerel öğretmen hareketleri grev ve oturma eylemlerini sürdürme konusunda ısrarcı oldu. Böylece taraflar arasındaki görüş ayrılığı devam etti. Protestoların Trablus’taki Eğitim ve Öğretim Bakanlığı binasının yanı sıra birçok kentte düzenlenen saha eylemlerine taşındığı görüldü.
Libya Ulusal Birlik Geçici Hükümeti Maliye Bakanlığı dün yaptığı açıklamada, geçen aya ait maaşların Libya Merkez Bankasına aktarıldığını, mevcut eğitim-öğretim yılına ilişkin ders saati ek ödeneklerinin de gerekli işlemlerin tamamlanması amacıyla Eğitim ve Öğretim Bakanlığına gönderildiğini duyurdu. Aktarılan toplam tutarın 719 milyon dinar olduğu belirtildi. (Dolar, resmî piyasada 6,40 dinar, serbest piyasada ise 9,92 dinar seviyesinde işlem görüyor.)
Öte yandan Libya Merkez Bankası, maaş ödeme talimatlarını teslim aldığını ve “Maaşın Anlık” adlı elektronik sistem üzerinden transfer işlemlerini tamamlamaya başladığını açıkladı.
Buna rağmen dün Libya'nın birçok kentinde öğretmenlerin protesto eylemleri devam etti. Misrata, Tacura, Ragdalin ve Kasr el-Ahyar kentlerinde düzenlenen gösterilerin yanı sıra Trablus’taki Eğitim ve Öğretim Bakanlığı binasında da protestolar gerçekleştirildi.
Tacura’da yerel sendika, grevin devam edeceğini ve protesto gösterisi düzenleneceğini açıkladı. Beni Velid Öğretmen Hareketi ise talepleri karşılanmadan derslere dönmeyi reddetti.
Misrata’da da yerel sendika, Eğitim ve Öğretim Müdürlüğünün derslerin yeniden başladığını duyurmasına rağmen grevin süreceğini bildirdi. Suk el-Cuma, Sabrata ve diğer bölgelerdeki sendikalar da oturma eylemlerini sürdürme kararı aldı. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre sendikalar, eylemlerin sona erdirilmesi kararının idari makamlara değil, öğretmenlere ve bağlı oldukları sendikalara ait olduğunu belirtti.
Genel Öğretmenler Sendikası, cumartesi akşamı Temsilciler Meclisi Başkanı Salihin Abdünnebi ile gerçekleştirdiği toplantının sonuçlarını açıkladı. Libya Kalkınma ve Yeniden İmar Fonu Genel Müdürü Kasım Hafter ile Doğu Bölgesi'ndeki bazı eğitim müdürlerinin de katıldığı toplantıda, “ders saati ek ödeneği” için ayrılan 719 milyon dinarın geçen ekim ayına ait maaşlarla birlikte serbest bırakılması ve diğer taleplerin görüşülmesi amacıyla yeni bir toplantı yapılması konusunda anlaşmaya varıldığı bildirilmişti. Ancak sendika, talepler yerine getirilene kadar oturma eyleminin devam edeceğini vurgulamıştı.
Krizin daha da karmaşık hâle gelmesine yol açan bir diğer gelişmede ise Öğretmenler Hareketi Başkanı Eşref el-Hadi, daha önce dün derslere yeniden başlanması yönünde açıkladığı tutumundan geri adım attı. Yerel basına göre el-Hadi, genel grev kararına geri dönüldüğünü duyurdu. Maliye Bakanı'nın mali farkların ödenmesindeki güçlüklerle ilgili açıklamalarının, önceki uzlaşmaların uygulanmasına yönelik yeterli güvencelerin bulunmadığını ortaya koyduğunu ifade etti.
Öğretmenlerin talepleri yalnızca ders saati ek ödeneğiyle sınırlı değil. Talepler arasında 2018 tarihli 4 sayılı yasa kapsamında birikmiş mali farkların ödenmesi, bütün öğretmenleri kapsayan ortak bir maaş cetvelinin kabul edilmesi, ücretlerin artırılması, sağlık sigortasının sağlanması, idari personelin alacaklarının ödenmesi ve okul müdürleri ile yardımcılarına yönelik ödeneklerin verilmesi de bulunuyor.
Ulusal Birlik Hükümeti Maliye Bakanı Raşid Ebu Guffe daha önce yaptığı açıklamada, öğretmenlerin birikmiş mali farklarının yaklaşık 24 milyar dinara ulaştığını açıklamıştı. Bakan, bu tutarın mevcut mali imkânları aştığını ifade ederek, ortak maaş cetveli taslağının yasal sürecin tamamlanması için Temsilciler Meclisine gönderildiğini bildirmişti.
Öğretmenlerin protestoları, 13 Eylül’de yeni eğitim-öğretim yılının başlamasıyla birlikte ortaya çıktı. Ayın sonuna doğru geniş çaplı greve dönüşen eylemler, çok sayıda devlet okulunun kapanmasına neden oldu.
Geçen ayın 6’sında Genel Öğretmenler Sendikası, Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdülhamid Dibeybe ile gerçekleştirilen toplantının ardından oturma eylemini sona erdirdiğini duyurdu. Dibeybe, maaş cetveli, ders saati ek ödeneği, okul müdürlerinin ek ödemeleri ve sağlık sigortası konusunda gerekli adımların atılacağına dair taahhütte bulunmuştu. Ancak bu karar, eğitim faaliyetlerinin düzenli ve ülke genelinde yeniden başlamasını sağlayamadı. Bazı sendikalar ve yerel öğretmen hareketleri, talepler yerine getirilmeden işbaşı yapmayı reddetti.
Hükümet, mali ödeneklerin aktarılması ve ortak maaş cetveli taslağının Temsilciler Meclisine gönderilmesi yoluyla krizi aşmayı hedefliyor. Ancak son gelişmeler, mali kaynakların aktarılmasının grevi sona erdirmek için tek başına yeterli olmadığını gösteriyor. Eğitim faaliyetlerinin yeniden başlaması, diğer taleplerin karşılanmasına ve sendikalar, yerel öğretmen hareketleri ile eğitim müdürlükleri arasındaki görüş ayrılıklarının giderilmesine bağlı görünüyor.
