Gazze'de beş gün süren bombardımanın ardından ateşkes yürürlüğe girdi

Filistinli gruplar ve İsrail arasındaki ateşkesin yürürlüğe girmesiyle Gazze sokaklarında kutlamalar yapıldı (AFP)
Filistinli gruplar ve İsrail arasındaki ateşkesin yürürlüğe girmesiyle Gazze sokaklarında kutlamalar yapıldı (AFP)
TT

Gazze'de beş gün süren bombardımanın ardından ateşkes yürürlüğe girdi

Filistinli gruplar ve İsrail arasındaki ateşkesin yürürlüğe girmesiyle Gazze sokaklarında kutlamalar yapıldı (AFP)
Filistinli gruplar ve İsrail arasındaki ateşkesin yürürlüğe girmesiyle Gazze sokaklarında kutlamalar yapıldı (AFP)

İsrail ile Gazze Şeridi'ndeki Filistinli gruplar arasında yapılan ateşkes anlaşması yürürlüğe girdi. İki taraf arasında beş gün boyunca karşılıklı olarak gerçekleştirilen bombardımanlar sonucunda Gazze Şeridi’nde 33, İsrail tarafında ise 2 kişi öldü.

Filistinli ve Mısırlı kaynaklar, İsrail ve Filistinli silahlı gruplar arasında Kahire'nin arabuluculuğunda dün 19.00'da başlayacak bir ateşkes anlaşmasına vardıklarını bildirdiler.

Mısırlı bir güvenlik yetkilisi, Mısır'ın iki taraf arasındaki mutabakat çerçevesinde Filistinli ve İsrailli taraflar arasında ateşkes ilan etmesi konusunda varılan anlaşmaya arabuluculuk yaptığını açıkladı.

Mısırlı kaynak, açıklamasını şöyle sürdürdü:

“Sonuç olarak sivillerin ve belirli şahısların hedef alınmasının ve evlerin yıkılmasının durdurulmasını öngören ateşkes anlaşmasına uyuluyor. Mısır, anlaşma yürürlüğe girer girmez iki tarafı anlaşmayı uygulamaya çağırıyor ve onlarla iletişim kurarak bunu takip etmeye çalışıyor.”

İsrail ordusu, İsrail'e en az bin 200 roket atıldığını söyledi (EPA)
İsrail ordusu, İsrail'e en az bin 200 roket atıldığını söyledi (EPA)

Gazze Şeridi merkezli İslami Cihad Hareketi'nin Siyasi Büro Üyesi Muhammed el-Hindi, Mısır'ın iki taraf (Filistin ve İsrail) arasında akşam saat 19.00 itibariyle yürürlüğe giren bir ateşkese arabuluculuk yaptığını açıkladı. Fransız Haber Ajansı'nın (AFP) aktardığına göre Hindi, İsrail'in daha önce tanımadığı şeyleri tanıdığını da ifade etti. Hindi, ‘(Filistinli) direniş gruplarının bu görüşmede bazı kazanımlar ve başarılar elde ettiğini’ vurguladı.

Öte yandan İsrail Başbakanlığı tarafından yapılan açıklamada, İsrail Ulusal Güvenlik Danışmanı Tzachi Hanegbi, Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi’ye teşekkür ettiği ve İsrail'in Mısır'ın ateşkese ulaşılmasındaki aktif çabalarını takdir ettiği belirtildi. Açıklamada, “İsrail, Mısır’ın arabuluculuğuna verdiği karşılık, sükûnetin sükûnetle karşılanacağı ve İsrail'e saldırılması yahut tehdit edilmesi halinde kendisini savunmak için ne gerekiyorsa yapmaya devam edeceği anlamına geliyor” denildi.

Filistinliler, Gazze Şeridi ve çevresinde ateşkesin ardından Gazze sokaklarında kutlama yapıyor (AFP)
Filistinliler, Gazze Şeridi ve çevresinde ateşkesin ardından Gazze sokaklarında kutlama yapıyor (AFP)

Hamas Basın Ofisi Sözcüsü, Gazze’de düzenlediği basın toplantısında şunları söyledi:

“Bombardımanlar, şimdiye kadar 51 konutluk 15 binanın tamamen yıkılmasına yol açarken, 940 konut hasar gördü. Bunlardan 49’u oturulamaz durumda. Ön tahminlere göre yaklaşık 5 milyon dolarlık bir kayıp söz konusu.”

Filistin Başbakanı Muhammed İştiyye, dün (Cumartesi) yaptığı açıklamada, “Birleşmiş Milletler (BM), Gazze Şeridi ve Batı Şeria'da halkımıza yönelik katliamların durdurulması için acil müdahalede bulunacak, uluslararası hukuku harekete geçirerek İsrail'i boykot edecek ve faillerin cezadan kaçmasına izin vermeyecektir” ifadelerini kullandı.

Filistinli gruplar ile İsrail arasında ateşkes anlaşmasına varılmasının ardından sokağa dökülen Filistinliler kutlama yaptılar (AFP)
Filistinli gruplar ile İsrail arasında ateşkes anlaşmasına varılmasının ardından sokağa dökülen Filistinliler kutlama yaptılar (AFP)

İki savaşan taraf arasında her zaman arabuluculuk görevini üstlenen Mısır, Gazze ile İsrail arasında 2022 yılının ağustos ayından bu yana en tehlikelisi olan bu son gerilimi bitiren ateşkes anlaşmasına da arabuluculuk yapmayı başardı.

İsrail'in salı günü İslami Cihad hareketinin üst düzey üç ismini hedef aldığı yoğun bombardımanlar ve İsrail ordusu ile Gazze'deki Filistinli silahlı gruplar arasında karşılıklı açılan ateş sonucunda Gazze Şeridi’nde 33, İsrail tarafında ise biri Gazzeli bir işçi olmak üzere 2 kişi öldü.

axs

Ölen Filistinliler arasında İsrail tarafından doğrudan hedef alınan İslami Cihat Hareketi ve Filistin Halk Kurtuluş Cephesi’nin (FHKC) altı komutanı ve savaşçılarının yanı sıra aralarında çocukların da olduğu siviller bulunuyordu.

İsrail ordusu, İsrail'e en az bin 200 füze atıldığını ve hava savunma sisteminin bunların 300'ünü engellediğini açıklarken, Gazze sınırındaki bölgelerde yaşayanlar ise dört gündür sığınaklarda kalıyor. Şarku’l Avsat’ın ulaştığı bilgilere göre Gazze Şeridi’nde yoksulluk ve işsizlikten muzdarip 2,3 milyon insan yaşıyor. Hamas'ın 2007 yılında Gazze’nin kontrolünü ele geçirmesinden beri bölge İsrail ablukası altında bulunuyor. Gazze Şeridi ile İsrail arasında 2008 yılından bu yana zaman zaman çatışmalar patlak veriyor.

BM’ye göre 2022 yılının ağustos ayında İsrail ile İslami Cihad Hareketi arasında üç gün süren çatışmalarda, 19'u çocuk olmak üzere 49 Filistinli hayatını kaybetti. O sırada Gazze'den İsrail'e binden fazla roket atıldı ve İsrail tarafında ise üç kişi yaralandı.



İsrailli yerleşimciler Filistinli çocukların okula giden yolunu dikenli tellerle kesti

Ramallah’ta İsrail Ordusu devriyesi (Reuters)
Ramallah’ta İsrail Ordusu devriyesi (Reuters)
TT

İsrailli yerleşimciler Filistinli çocukların okula giden yolunu dikenli tellerle kesti

Ramallah’ta İsrail Ordusu devriyesi (Reuters)
Ramallah’ta İsrail Ordusu devriyesi (Reuters)

Ramallah kenti yakınlarındaki Umm al-Kheir köyünün eteklerinde yaşayan Hacer ve Reşid Hathlin kardeşler, her zaman mahallelerinden okullarına gidiyordu. Ancak bu hafta, İran’la savaşın başlamasından bu yana ilk kez eğitimin yeniden başlamasıyla birlikte, iki Filistinli kardeşin köy merkezine giden yol dikenli tellerle kapatıldı.

Filistinli sakinlerin Associated Press’e (AP) yaptıkları açıklamalarda İsrailli yerleşimciler söz konusu telleri gece saatlerinde yerleştirdi. Filistinliler, bu geçici çitin, yerleşimcilerin işgal altındaki Batı Şeria’nın bir bölümünde kontrol alanlarını genişletmeye yönelik son girişimi olduğunu belirtiyor. Bölgede devlet destekli yıkımlar, kundaklamalar ve sabotajların düzenli olarak yaşandığı, yerleşimci şiddetinin ise nadiren yargılandığı ve zaman zaman ölümcül boyutlara ulaştığı ifade ediliyor.

Köy sakinlerinin yaşadığı zorluklar, 2024 yılında Oscar ödülü kazanan “No Other Land” adlı belgeselde de ele alınmıştı. Ancak bu tanınırlığın, kan dökülmesini durdurmak ya da toprak gasplarını sınırlamak konusunda kayda değer bir etkisi olmadığı belirtiliyor. Filistinliler, İsrail’in İran’la süren savaşın yarattığı ortamı kullanarak bölgedeki kontrolünü daha da sıkılaştırdığını; yerleşimci saldırılarının arttığını ve ordunun savaş gerekçesiyle güvenlik iddiasıyla hareket kısıtlamalarını artırdığını dile getiriyor.


İsrail’in gece saatlerinde Beyrut’a düzenlediği hava saldırıları ve yeni tahliye uyarıları

İsrail’in Beyrut’un güney banliyölerine düzenlediği hava saldırılarının ardından yükselen dumanlar (Reuters)
İsrail’in Beyrut’un güney banliyölerine düzenlediği hava saldırılarının ardından yükselen dumanlar (Reuters)
TT

İsrail’in gece saatlerinde Beyrut’a düzenlediği hava saldırıları ve yeni tahliye uyarıları

İsrail’in Beyrut’un güney banliyölerine düzenlediği hava saldırılarının ardından yükselen dumanlar (Reuters)
İsrail’in Beyrut’un güney banliyölerine düzenlediği hava saldırılarının ardından yükselen dumanlar (Reuters)

İsrail, pazartesi gecesi ile salı sabahı arasında, Beyrut’un güney banliyölerine yedi hava saldırısı düzenledi. Bugün sabaha karşı ise Beşamun kasabasına yapılan saldırıda iki kişi hayatını kaybetti, beş kişi de yaralandı.

Lübnan Ulusal Haber Ajansı’nın (NNA) aktardığına göre, düşman savaş uçakları gece boyunca Beyrut’un güneyinde şu bölgeleri hedef aldı: Bi’ru’l-Abd, Roueiss, Haret Hreik, Seyyid Hadi Nasrallah Otoyolu, Saint Therese, Burc el-Baracne ve Kifaat.

İsrail savaş uçakları bu sabah el-Gassaniye kasabasını hedef aldı. Farklı saldırılar sabaha karşı, Zefta’daki bir evi tamamen yıktı ve ayrıca Sarbin, Haris, Tayr Duba, Reşaf, Deyr Antar ve Tulin kasabalarına hava saldırıları düzenlendi. Saldırılarda ayrıca bazı petrol istasyonları hedef alındı; saldırılardan önce İsrail Ordu Sözcüsü Avichay Adraee tarafından tahliye uyarısı yapıldı.

Adraee, sabah saatlerinde Maşuk, Sur ve Burc eş-Şimali bölgelerindeki belirli binaların sakinlerine acil tahliye çağrısı yaptı.

X platformunda yaptığı açıklamada Adraee, “Hizbullah faaliyetleri İsrail ordusunu sert önlemler almaya zorluyor… Sivil halka zarar vermek istemiyoruz” ifadelerini kullandı.

İsrail ile Hizbullah arasındaki savaş, 2 Mart’ta Hizbullah’ın İsrail’e yönelik roket saldırıları başlatmasının ardından yeniden tırmandı. Bu saldırılar, İsrail’in İran Dini Lideri’nin öldürülmesine yönelik yürüttüğü hava operasyonlarına yanıt olarak gerçekleşti. Lübnan yetkililerine göre, İsrail’in ülke genelinde düzenlediği hava saldırıları sonucu binin üzerinde kişi hayatını kaybetti ve bir milyondan fazla kişi yerinden edildi.


Hamas’ın silahsızlanması için son tarih... Baskı taktiği Gazze anlaşmasını zorlaştırıyor

Gazze şehrinde yıkılmış bir binanın kalıntıları arasında oyun oynayan çocuklar (AFP)
Gazze şehrinde yıkılmış bir binanın kalıntıları arasında oyun oynayan çocuklar (AFP)
TT

Hamas’ın silahsızlanması için son tarih... Baskı taktiği Gazze anlaşmasını zorlaştırıyor

Gazze şehrinde yıkılmış bir binanın kalıntıları arasında oyun oynayan çocuklar (AFP)
Gazze şehrinde yıkılmış bir binanın kalıntıları arasında oyun oynayan çocuklar (AFP)

İsrail basınına yansıyan sızıntılar, yarın (19 Şubat Perşembe) Washington’da Gazze Şeridi’ne ilişkin başlıkları ele almak üzere yapılması planlanan Barış Konseyi toplantısı öncesinde gündeme geldi. Söz konusu sızıntılarda, Hamas’ın silahsızlanması için 60 günlük süre tanınacağı, aksi halde ABD’nin ‘yeşil ışığıyla’ savaşın yeniden başlayabileceği ifade edildi.

Sızıntıların, ABD Başkanı Donald Trump’ın Hamas’ın derhal ve tamamen silahsızlanması yönündeki açıklamalarıyla büyük ölçüde örtüştüğü belirtiliyor. Şarku’l Avsat’a konuşan uzmanlar, bu adımı ABD ile İsrail’in, söz konusu dosyayı toplantı gündemine dayatmak amacıyla kullandığı ortak bir baskı aracı olarak değerlendirdi. Uzmanlar, bu baskının ‘Gazze anlaşmasının seyrini sekteye uğratabileceği’ uyarısında bulundu.

Gazze’de 10 Ekim’den bu yana, Trump’ın sunduğu öneriye dayanan bir ateşkes anlaşması yürürlükte bulunuyor. Hamas’ın silahsızlandırılması, ABD’nin ocak ayı ortasında ikinci aşamasına geçildiğini duyurduğu planın temel unsurlarından biri olarak öne çıkıyor. Bu aşamanın, İsrail ordusunun Gazze Şeridi’nden kademeli çekilmesi ve bölgede istikrarın sağlanması için uluslararası bir gücün konuşlandırılmasıyla eş zamanlı ilerlemesi öngörülüyordu.

İsrail tarafı ise Trump yönetiminin talebi doğrultusunda Hamas’a silah bırakması için 60 günlük süre tanınacağını, sürenin yarınki Barış Konseyi toplantısının ardından başlayabileceğini belirtiyor. İsrail hükümet sekreteri Yossi Fuchs’un pazartesi akşamı yaptığı açıklamaya dayandırılan ve The Times of Israel tarafından aktarılan haberde, Hamas’ın talebe yanıt vermemesi halinde savaşın yeniden başlatılacağı tehdidinde bulunulduğu kaydedildi.

Bu gelişme, Trump’ın pazar günü sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımdan sonra geldi. Trump mesajında, “Hamas silahsızlanma taahhüdüne tamamen ve derhal uymalıdır” ifadesini kullandı.

Son sızıntı, aralık ayında gündeme gelen benzer bir iddiayı da hatırlattı. Israel Hayom gazetesi, ABD ile İsrail’in, Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasında Florida’da gerçekleşen görüşmenin ardından Hamas’ın silahsızlandırılması için iki aylık bir takvim üzerinde uzlaştığını öne sürmüştü.

Trump söz konusu dönemde Netanyahu ile düzenlediği ortak basın toplantısında, “Hamas ve silahsızlanma konusunu ele aldık. Silah bırakmaları için çok kısa bir süre verilecek, sürecin nasıl ilerleyeceğini göreceğiz” demişti. Netanyahu ise o tarihte Fox News kanalına verdiği mülakatta, Hamas’ın yaklaşık 20 bin silahlı unsurunun bulunduğunu ve bunların yaklaşık 60 bin Kalaşnikof tüfeği bulundurduğunu savunmuş, savaşın hedeflerinin -başta Hamas’ın tamamen ortadan kaldırılması olmak üzere- henüz tam anlamıyla gerçekleşmediğini belirtmişti.

frrftgtr
Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında, yerinden edilmiş insanların çadırlarının yanından geçen Filistinliler (AFP)

Askeri strateji uzmanı Muhammed el-Umde, söz konusu sızıntının ‘İsrail’in anlaşma sürecini yalnızca sekteye uğratmayı değil, tamamen başarısızlığa sürüklemeyi amaçlayan doktriniyle örtüştüğünü’ belirtti. El-Umde, özellikle bu yıl yapılacak seçimlerle bağlantılı çıkarlarının, Başbakan Binyamin Netanyahu’yu müzakereleri uzatmaya, süreci yavaşlatacak engeller ve savaşa dönüşü meşrulaştıracak gerekçeler üretmeye ittiğini savundu.

Filistinli siyasi analist Nizar Nazzal ise sızıntının birden fazla hedef taşıdığını ifade etti. Nazzal’a göre bunlar arasında beklenti çıtasını yükseltmek, ikinci aşama resmen sabitlenmeden önce ‘oyunun kurallarının’ değişebileceği mesajını vermek ve daha önce gündeme gelen kademeli silahsızlanma önerisinden farklı fikirler ortaya atarak Hamas üzerinde baskı kurmak yer alıyor.

Nazzal, bu gelişmeyi Washington yönetiminin Gazze anlaşmasını ilerletme konusundaki ciddiyetini test eden bir adım olarak nitelendirdi. Netanyahu hükümetinin ise süreci karmaşıklaştırmak ve Barış Konseyi’nde ortaya çıkabilecek muhtemel uzlaşıların önünü kesmek istediğini dile getirdi.

Son sızıntılar, bir hafta önce gündeme gelen farklı bir iddiayla çelişiyor. New York Times gazetesi, kaynaklara dayandırdığı haberinde Washington’un Hamas’a yönelik yeni bir teklif hazırladığını yazmıştı. Haberde, İsrail’i vurma kapasitesine sahip ağır silahların teslim edilmesini öngören teklifin, ilk aşamada Hamas’ın bazı hafif silahları elinde tutmasına izin verebileceği ve önerinin önümüzdeki haftalarda sunulmasının planlandığı belirtilmişti.

fygfy
Geçtiğimiz pazar günü Gazze Şeridi’nin güneyindeki Han Yunus’ta yıkılmış binaların enkazı üzerine Ramazan süsleri asan Filistinliler (EPA)

Hamas ise silah konusunda tutumunu koruyor. Hareketin önde gelen isimlerinden Halid Meşal, bir hafta önce Doha’da düzenlenen bir forumda silahların tamamen bırakılması çağrılarını reddetti. “Halkımız hâlâ işgal altında. Bu nedenle silahsızlanma çağrısı, halkımızı kolayca ortadan kaldırılabilecek bir kurban haline getirme girişimidir. İsrail ise uluslararası düzeyde her türlü silahla donatılmış durumda” diyen Meşal, Barış Konseyi’ne ‘dengeli bir yaklaşım’ benimseme çağrısında bulundu.

Askeri uzman Muhammed el-Umde, tartışmaların kademeli silahsızlanma önerisi etrafında şekillenebileceğini ancak iki aylık sürenin Hamas ya da başka bir yapının silah bırakması için yeterli olmayacağını savundu. El-Umde, “Hareket zaten böyle bir adım atmayacak ve bu yolu kabul etmeyecektir” dedi.

El-Umde’ye göre Hamas gibi bir yapının silahsızlandırılması, taraflar arasında bir mutabakat sağlansa dahi en az bir yıl sürecek bir süreç gerektirir.

Nizar Nazzal da çelişkili sızıntıların ‘müzakere sürecinde kullanılan bir baskı kartı’ olabileceğini ifade etti. Nazzal’a göre 60 günlük süre iki olası senaryoya işaret ediyor: Hamas’ı kısmi tavizlere zorlayarak Gazze anlaşmasının yavaş da olsa sürmesini sağlamak ya da anlaşmayı uzun süreli olarak dondurmanın ve İsrail’e daha geniş çaplı ihlaller için alan açmanın zeminini hazırlamak.