Lübnan’da Maruni Hristiyan tabanlı Özgür Yurtsever Hareket Genel Başkanı Cibran Basil, bir yandan (Şii) Hizbullah ile ilişkisi ve diğer yandan muhalif güçlerle ilişkisi arasında denge sağlamaya çalışıyor.
Basil, muhaliflerle yeni cumhurbaşkanı konusunda anlaşmaya vararak, geçen hafta büyük mesafe kat etti. Ancak muhalefetteki bir parlamento kaynağına göre, eski bakan Cihad Azur’un görevlendirilmesine ilişkin uzlaşı, henüz dondurulmuş durumda. Aynı şekilde Basil ile dolaylı temasların sürdüğü ve kesintiye uğramadığı belirtildi.
Geçen hafta Basil ile (Maruni Hristiyan) Lübnan Kuvvetleri Partisi (LKP) başta olmak üzere muhalefet güçleri arasındaki temaslar, cumhurbaşkanlığı yarışında (Maruni Hristiyan) Marada Hareketi lideri Süleyman Franciyye’ye alternatif bir aday belirlemeye yaklaştı. Temaslar, eski Bakan Cihad Azur’un adı konusunda ‘uzlaşma’ aşamasına ulaştı. Ancak anlaşma, son anlarda Milletvekili Cibran Basil’in kararlı bir pozisyon alma konusundaki isteksizliği ile çarpıştı. Cumhurbaşkanının kimliği konusunda bölünmüş olan güçler, bloğunda 20 milletvekili bulunan Basil’in bugün ‘kazanımlar açısından bir ölçüt oluşturduğuna’ ve ‘Franciyye’ye karşı çıkan herhangi bir tarafın aday gösterilmesinde onsuz ilerlemenin mümkün olmadığına’ inanıyor.
Pek çok kişi, Basil’in belirleyici bir andaki isteksizliğinin, ‘krizi en başa döndürdüğünü’ söylerken, Özgür Yurtsever Hareket ile muhalif güçler arasındaki temasları takip eden bir muhalif kaynak ise bu tahminleri yalanladı. Şarku’l Avsat’a konuşan kaynak, temasların devam ettiğini ileri sürdü. “Hala olağan dinamiğe göre ilerliyor” diyen kaynak, Hizbullah’ın ‘karşı karşıya gelme’ ya da ‘meydan okuma’ adayı olarak gördüğü bir adayla ilerlemenin mümkün olmadığına inanan görüşler olduğuna ve bu çerçevede Yurtsever Hareket içerisinde bir ‘çatışmaya’ dikkati çekti. Basil’in Hizbullah ile ilişkisi, iki taraf arasında en az bir buçuk aydır görüşme olmaksızın, bir kayıtsızlık döneminden geçiyor.
Bu tutarsızlığın ortasında muhalif kaynağa göre Basil, artık kararsızlık hususunda rahat görünüyor. Ayrıca kendi pozisyonunda sıkışmış gibi görünen blok içinde herhangi bir sorun yaşamaktan ve Hizbullah ile ilişkiyi tamamen bitirmekten kaçınıyor. Bu nedenle muhalefet, Basil’in Hizbullah’a güven verecek ve onu kışkırtmayacak bir adayı desteklemeye kendini adamasından sonra bu durumu, Basil’in muhalefetle ve Hizbullah ile ilişkisini dengeleme girişimini olarak algılıyor. Kaynak, “Basil’in kararsızlığından, Hizbullah adayı Süleyman Franciyye ile ilerlemeyeceği anlaşılıyor. Aynı zamanda Hizbullah’tan yeşil ışık yanmadan, Hizbullah ile tamamen kopmaya yol açacak veya bir adayın başarısına katkıda bulunacak bir aday çıkarmayacak” dedi.
Muhalefete göre bu kararsızlık, cumhurbaşkanlığı boşluğu çerçevesinde Lübnan’a maliyeti de artırıyor. Ancak bugün kendisine yöneltilen suçlamaların uzlaşma bekleyen meseleleri çözmeyerek cumhurbaşkanlığı seçimlerini engellediği düşünülürse, kararsızlık aşamasının uzun sürmeyeceğine dikkati çekti.
Muhalif güçler arasındaki tartışma, Franciyye’yi reddederek, Basil ile başka biraday etrafında yaşanıyor. Cihad Azur isminin ortaya atılmasının ardından Basil olumlu görüş bildirdi ve muhalif güçler de bu tavrı takip etti. Bununla birlikte muhalifler, “Henüz resmi bir cevap almadık, bekliyoruz. Çünkü kararsız kalmak cumhurbaşkanının seçilmesini engeller ve herkes kaybeder” açıklaması yaptı.
Bu atmosfer çerçevesinde Franciyye’yi destekleyenler, muhalefet ile Basil arasındaki anlaşmanın sağlanamamasının veya çözümün gecikmesinin, Hizbullah ve Emel Hareketi ikilisinin desteklediği Franciyye’nin şansını güçlendirdiğine inanıyor. Eski Meclis Başkanı Yardımcısı Elie Ferzli, Meclis Başkanı Nabih Berri ile görüşmesinin ardından “Cumhurbaşkanlığı konusunda önümüzdeki gelişmelerin doğal seyri umut verici. Gerçek cumhurbaşkanı, Temsilciler Meclisi’nde rekabet esasına ve cumhurbaşkanı olabilmek için gerekli yeter çoğunluğu sağlayabilme esasına göre seçilen ve ardından devlete bir başkan olmak için değil, devlet için devletin başı olan kişidir” açıklamasında bulundu.
Öte yandan Hizbullah parlamentodaki bloğu Direnişe Sadakat’in başkanı Milletvekili Muhammed Raad, “Siyasi muhaliflerimizle diyalog penceresi oluşturanları aday gösterdik. Bu ülkenin tüm bileşenleriyle ortaklığı arzuladığımız için ve Meclis Başkanı Nebih Berri liderliğindeki Emel Hareketi’ndeki kardeşlerimizle aramızdaki anlayış çerçevesinde bu seçeneği değerlendirdik. Ve Süleyman Franciyye’yi destekledik” ifadelerini kullandı. Raad, “Herkes için zaman daralıyor, bir başkan istiyoruz ve bir başkanlık seçimi yapmak istiyoruz. Bize bizim devletimizi, size sizin devletinizi anlatan bir başkan değil, herkes için olan bir başkan seçmek istiyoruz” diyerek, tüm Lübnan ve Lübnanlılar için bir başkan istediklerine vurgu yaptı.
