Mısırlı 42 yaşındaki Yasir Fehmi geçtiğimiz yılın temmuz ayında, 1996 model eski arabasını sattıktan sonra yeni bir özel araç almak istedi.
Gize’nin bir banliyösünde yaşayan altı kişilik bir ailenin reisi olan Fehmi, 50 bin cüneyhe yakın borç aldı ve bunu yıllardır biriktirdiği paraya ekleyerek oto galerileri dolaştı. O zamanlar ülkedeki dolar kıtlığı krizi nedeniyle fiyatlar sürekli yükseliyordu. Mısır cüneyhinin ABD doları karşısındaki kuru, aynı yılın mart ayında gerçekleşen dalgalanmanın da etkisiyle 1 dolar, 19 cüneyh civarındaydı.
Kahire'nin doğusundaki Nasr şehrinde özel bir matbaa şirketinde çalışan aile reisi, ikamet ettiği evinden iş yerine günlük gidiş gelişinde kendisine yardımcı olacak ‘makul fiyata’ yeni bir araba arıyor. Ancak dolar kıtlığı krizi yaşanan ülkede otomobil fiyatlarını olağan sınırlarına geri getirecek bir atılım umuduyla şimdilik beklemeyi tercih ediyor.
Kriz yalnızca Fehmi ile sınırlı değil. Zira Mısır otomobil pazarlarındaki uzmanlara göre ekonomik sınıf otomobil müşterilerinin geniş bir kesimi satın alma planları erteledi. Araç alma planını erteleyenler, etkileriyle baş edemedikleri kriz karşısında toplu taşıma araçlarına ve taksilere yöneldiler.
Fehmi, Şarku’l Avsat’a şu açıklamalarda bulundu:
“Son birkaç yılda birden fazla ekonomik modelle tanıştık. Eskiden bizim gibi ortalama bir aile, nakit parayla 140 bin cüneyhten başlayarak 200 bin cüneyhe kadar veya biraz daha fazla bir miktara araba satın alabiliyordu.”
Fehmi önce bir doların 24 cüneyhin üzerine çıktığı geçtiğimiz ekim ayına kadar uzun süre bekledi. Ardından ocak ayı geldi ve Yasir Fehmi ailesinin Mısır para biriminin değer kaybı nedeniyle ‘arabaya’ sahip olma hayali neredeyse ortadan kalktı. Zira bir ABD doları 30 cüneyhi aşıyordu.
Bu dramatik ekonomik değişimler karşısında, Fehmi ne yeni bir araba edinebildi ne de fiyatı neredeyse iki katına çıkan eski arabasını geri alabildi. “Artan yaşam maliyetleri nedeniyle aldığım borcu ödemeyi seçtim” diyen Fehmi, ailenin günlük giderlerini kısma çabası kapsamında seyahatleri sırasında toplu taşıma otobüslerini ve metroyu tercih ettiğini dile getirdi. 2022 yılının aynı döneminde yüzde 14,9 olan enflasyon geçtiğimiz nisan ayında yüzde 31,5 olarak açıklandı.
Fotoğraf Altı: Mısır hükümeti, artan talebi karşılamak için toplu taşıma ağını geliştirmeye çalışıyor. (Mısır Ulaştırma Bakanlığı)
Mısır'daki Oto Galericiler Derneği Başkanı Usame Ebu’l Mecid, Şarku’l Avsat'a “Mısırlıların araba satın alma isteğinden vazgeçen kesimleri var” açıklamasında bulundu.
Bugün mevcut olan bazı Çin arabalarının ortalama fiyatlarının ‘bir milyona ulaştığına ve hatta geçtiğine’ dikkat çeken Ebu’l Mecid, “Eskiden en fazla 300 bin ila 400 bin cüneyh arasında bütçe ayırabilen aileler, bugün bir milyon Mısır lirasına araba alamıyor” ifadelerini kullandı.
Ebu’l Mecid başkanlığındaki dernek birkaç gün önce, karaborsada ABD doları ticaretinin durdurulması çağrısında bulunarak Mısır'daki ulusal para birimini desteklemek için bir girişim başlattı. Ebu’l Mecid söz konusu girişimle ilgili olarak şunları söyledi:
“Bu girişimi başlatmamızın nedeni, Mısır cüneyhinin ABD doları karşısındaki büyük değer kaybı. Bu duruma karşı kendimizi acil harekete geçme ihtiyacı içinde bulduk. Çünkü doların cüneyh karşısındaki değerini daha yüksek seviyelere ulaşmaya aday hale getiren, ekonomiyi, sermayeyi, tüm emtiaları ve diğerlerini olumsuz etkileyecek Hac sezonunun eşiğindeyiz.”
Otomotiv sektöründe uzmanlaşmış yerel internet sitelerine göre geçtiğimiz nisan ayında toplam ruhsatlı özel otomobil sayısı, geçen yılın aynı döneminde 14 bin 694 olan özel otomobil sayısına kıyasla yüzde 60'tan fazla düşüşle 5 bin 598'e geriledi.
Oto Galericiler Derneği, üretim yılından önceki yıllardan araba ithalatını yasaklayan hükümet kararının iptal edilmesi çağrısında bulunuyor. Ebu’l Mecid, “Bu karar çeyrek asır öncesine dayanıyor ve bugün yaşadığımız istisnai koşullar ışığında uygun değil. Bu nedenle derhal iptalini talep ediyoruz” dedi.
Mısır'daki Oto Galericiler Derneği Başkanı, kararın iptali için Mısır Ticaret ve Sanayi Bakanı'na talepte bulunduğunu ancak bu talebin gerekçesi açıklanmadan resmi olarak reddedildiğini belirtti. “Tekrar başvuru yapacağız” ifadesini kullandı.
Mısır hükümeti, geliştirilmesi ve genişletilmesinin ardından toplu taşıma ağının, özellikle 25 milyondan fazla insanı barındıran Kahire ve çevresinde, hizmetlerine yönelik beklenen talep artışını karşılayabileceğine güveniyor.
