ABD Senatörü Ted Cruz, eski bir büyükelçiyi Hizbullah'ı desteklemekle suçladı

Ted Cruz, Elizabeth Richard'ın Dışişleri Bakanlığı'nda terörle mücadele koordinatörü olarak atanmasını, onun Lübnan'daki siciline atıfta bulunarak eleştirdi.

2017'de ABD'nin eski Lübnan Büyükelçisi Elizabeth Richard (AFP)
2017'de ABD'nin eski Lübnan Büyükelçisi Elizabeth Richard (AFP)
TT

ABD Senatörü Ted Cruz, eski bir büyükelçiyi Hizbullah'ı desteklemekle suçladı

2017'de ABD'nin eski Lübnan Büyükelçisi Elizabeth Richard (AFP)
2017'de ABD'nin eski Lübnan Büyükelçisi Elizabeth Richard (AFP)

Cumhuriyetçi Senatör Ted Cruz, ABD Başkanı Joe Biden tarafından Dışişleri Bakanlığı'nın terörle mücadele koordinatörlüğü görevine aday gösterdiği eski ABD Lübnan büyükelçisi Elizabeth Richard'ı, Washington'ın terörist olarak sınıflandırdığı Hizbullah milislerini desteklemek ve finanse etmekle suçladı.

Üst düzey yetkililerin atamalarını onaylayan Senato'da bir konuşma yapan Cruz, oklarını, 2016-2020 yılları arasında Lübnan büyükelçisi olduğu sırada Hizbullah ile ilişkisi nedeniyle bu pozisyonu üstlenmek için yetersiz gördüğü Richard'a yöneltti.

Cruz, yaptığı konuşmada: "Dışişleri Bakanlığı'ndaki bu pozisyon önemlidir ve nitelikli bir kişi tarafından doldurulmalı ve dünyanın her yerinde Amerikalıları hedef alan teröristlere karşı kullanılmalıdır. Ne yazık ki Bayan Richard'ın sicili, onu pozisyon için tamamen yetersiz kılıyor." ifadeleriini kullandı

Kongre'deki konuşmasının bir bölümünün videosuna eklediği bir tweet'te Cruz, eski Lübnan büyükelçisini "Hizbullah'a ve onunla bağlantılı gruplara faaliyetlerinde alan açmak ve hatta finanse etmekle" suçladı.

Cruz, sözlerine devamla: "Bayan Richard Lübnan'dayken ne yaptı? İç Güvenlik Güçlerini Amerika vatandaşlarının vergi parasıyla finanse edecek ve destekleyecek politikalar için baskı yaptı. Lübnan'daki İç Güvenlik Güçlerinin devletin resmi bir aygıtı olduğunu belirten Cruz, "Amerikan vergileriyle finanse edilen İç Güvenlik Güçleri Akademisi'nin inşasını bile denetledi" dedi.

Fahuri davası

Cruz konuşmasında, Richard'ın 2020'de Lübnan'da tutuklanan ve İsrail adına cinayet ve ajanlık suçlarından Askeri Mahkeme'de yaklaşık altı ay yargılanan Lübnanlı-Amerikalı Amer el-Fahuri'nin davasını ele alış biçimine değindi. Önce Amerikan baskısı onu serbest bırakma kararı almayı başardı ve ardından özel uçakla Amerika Birleşik Devletleri'ne transfer edildi. Tutuklandığı sırada kanser hastası olan Fahuri'nin sağlık durumu kötüleşti ve Amerika'ya döndükten 5 ay sonra hayatını kaybetti.

Biden, 2022'nin sonlarında Dışişleri Bakanlığı Terörle Mücadele Koordinatörlüğünü devralması için Richard'ı aday gösterdiğinde, Fahuri ailesi Fox News'e yaptığı açıklamada, bu karar karşısında duydukları şoku şöyle dile getirdi: "Büyükelçi Richard döneminde ABD Büyükelçiliği, Hizbullah'ın desteklediği Lübnan hükümetine hizmet etmek yerine bir Amerikan vatandaşının hayatına öncelik vermiş olsaydı, babamız bugün yaşıyor olurdu."

Lübnan Büyükelçiliği güvenliği

Cruz, Richard'ın bu meseleyle başa çıkamadığını düşünürken, İran Devrim Muhafızları Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani'nin 2020'nin başlarında Bağdat'ta öldürülmesinin ardından Beyrut'taki ABD büyükelçiliğini korumak için gönderilen ABD güçlerini geri gönderme kararına da değindi.

Cruz, Politico tarafından hazırlanan ve Richard'ın askerleri ABD Dışişleri Bakanlığı'na dönmeden geri gönderme kararı alarak, büyükelçiliğin güvenliğini tehlikeye attığını ortaya koyan bir rapora atıfta bulunarak şunları dile getirdi: "Büyükelçiliğe yönelik tehditlere ve orada çalışan Amerikalıların hayatlarını koruma görevine rağmen, Bayan Richard büyükelçiliği açıkta ve savunmasız bıraktı, çünkü politikası Hizbullah ile mücadeleden kaçınmaktı."

Beyaz Saray veya Richard'dan Cruz'un suçlamalarına ilişkin herhangi bir yorum veya yanıt gelmedi.

Elizabeth Richard, ABD Dışişleri Bakanlığı’nda yaklaşık 30 yıl görev yapmış, 2016 yılında ABD'nin Lübnan Büyükelçisi olarak atanan ve 2020 yılına kadar bu görevi sürdüren Amerikalı bir diplomattır. Şarku’l Avsat’ın Independen Arabiadan çevirdiği habere göre Richard bundan önce, yaklaşık üç yıl ABD Yardım İşlerinden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcılığı görevini yürüttü ve ayrıca 2010'dan 2013'e kadar Yemen'deki ABD Misyonu Başkan Yardımcılığı görevini yürüttü.



İran hava sahasını kısmen açtı

İran hava sahasını kısmen yeniden açtı (Arşiv- Reuters)
İran hava sahasını kısmen yeniden açtı (Arşiv- Reuters)
TT

İran hava sahasını kısmen açtı

İran hava sahasını kısmen yeniden açtı (Arşiv- Reuters)
İran hava sahasını kısmen yeniden açtı (Arşiv- Reuters)

İran Sivil Havacılık Otoritesi, İran'ın doğu bölgelerinden geçen uluslararası uçuşlara hava sahasının kısmen yeniden açıldığını duyurdu.

Şarku'l Avsat'ın AFP'den aktardığına göre Sivil Havacılık Otoritesi, "İran hava sahasının doğu kesimindeki hava koridorlarının İran üzerinden transit geçen uluslararası uçuşlara açık olduğunu" ve bazı havaalanlarının da sabah 7'de (03:30 GMT) yeniden açıldığını belirtti.

Duyurudan üç saatten fazla bir süre sonra, uçuş takip siteleri İran hava sahasının uluslararası uçuşlardan tamamen arındırıldığını gösterirken, bazıları İran hava sahasından kaçınmak için uzun dolambaçlı yollara başvurmak zorunda kaldı.


İran savaşı Trump'ın zayıf noktasını ortaya koydu: Ekonomik baskı

ABD Başkanı Donald Trump, dün akşamı Beyaz Saray'a gelişinde (AP)
ABD Başkanı Donald Trump, dün akşamı Beyaz Saray'a gelişinde (AP)
TT

İran savaşı Trump'ın zayıf noktasını ortaya koydu: Ekonomik baskı

ABD Başkanı Donald Trump, dün akşamı Beyaz Saray'a gelişinde (AP)
ABD Başkanı Donald Trump, dün akşamı Beyaz Saray'a gelişinde (AP)

Yedi haftalık savaş, İran’daki yönetimi devirmeyi ya da ABD Başkanı Donald Trump’ın tüm taleplerini kabul ettirmeyi başaramadı. Reuters’ın analizine göre bu süreç, ABD ve müttefiklerinin karşıtları açısından Trump’ın temel zayıflıklarından birini ortaya koydu: ekonomik baskı.

İran’ın dün Hürmüz Boğazı’nı yeniden deniz trafiğine açacağını açıklamasına rağmen, Ortadoğu’daki kriz Trump’ın iç ekonomik maliyetlere ne ölçüde katlanabileceğinin sınırlarını gösterdi.

Trump, 28 Şubat’ta İsrail’e katılarak İran’a yönelik saldırılara başlamış, bunu özellikle nükleer programla ilgili “yakın güvenlik tehditleri” ile gerekçelendirmişti. Ancak ABD’de yakıt fiyatlarının artması, enflasyonun yükselmesi ve kamuoyu desteğinin düşmesiyle birlikte Trump, iç etkileri hafifletecek bir anlaşmaya varmak için zamanla yarışıyor.

Malta bayraklı bir petrol tankeri, Hürmüz Boğazı'nı geçtikten sonra Irak'a yaklaşıyor (Reuters).Malta bayraklı bir petrol tankeri, Hürmüz Boğazı'nı geçtikten sonra Irak'a yaklaşıyor (Reuters).

Analistlere göre İran ağır askeri darbe almasına rağmen, Trump ve ekibinin hafife aldığı ekonomik maliyetler yaratma kapasitesini gösterdi. Bu durum, küresel ölçekte ciddi bir enerji şokuna yol açtı.

Enerji maliyetleri ve resesyon riski

Trump, savaşın yol açtığı iç ekonomik kaygıları sık sık kamuoyu önünde küçümsedi. ABD, İran’ın kontrolü nedeniyle fiilen kesintiye uğrayan küresel petrol sevkiyatlarının beşte birine doğrudan bağımlı olmasa da artan enerji fiyatları Amerikan iç piyasasını olumsuz etkiledi. Uluslararası Para Fonu’nun küresel resesyon riskine ilişkin uyarıları ise tabloyu daha karamsar hale getirdi.

ABD’de geniş destek bulmayan savaştan çıkış yolu bulma yönündeki baskılar artarken, Trump’ın Cumhuriyetçi Partisi, kasım ayındaki ara seçimlerde Kongre’deki sınırlı çoğunluğunu korumaya çalışıyor.

İranlı yetkililer de bu durumun farkında olduğundan Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolü, Trump yönetimini müzakere masasına çekmek için kullandığı belirtiliyor.

Analistler, Çin ve Rusya’nın da benzer ders çıkarabileceğini değerlendiriyor. Buna göre Trump ikinci döneminde askeri güç kullanmaya istekli görünse de iç ekonomik baskılar arttığında diplomatik çıkış yolları arıyor.

ABD Eski Başkanı Barack Obama döneminde görev yapmış dış politika danışmanı Brett Bruen, “Trump ekonomik baskıyı hissediyor; bu da bu savaşta bir zayıflık noktası” değerlendirmesinde bulundu.

Şarku’l Avsat’ın Reuters’ten aktardığı habere göre Beyaz Saray Sözcüsü Kush Desai ise yönetimin enerji piyasalarındaki “geçici” sorunları çözmek için İran’la anlaşma arayışını sürdürürken, “başkanın maliyetleri düşürme ve büyüme gündemine odaklanmayı sürdürdüğünü” ifade etti.

Politika değişimi

Trump’ın 8 Nisan’da hava saldırılarından diplomasiye yönelmesi, finans piyasaları ve bazı destekçilerinin baskısı sonrası gerçekleşti.

Ekonomik sıkıntının bir kısmı, gübre sevkiyatlarının aksaması nedeniyle Trump’ın önemli seçmen tabanlarından olan çiftçilere yansıdı. Artan jet yakıtı fiyatları ise uçak bileti maliyetlerini yükseltti.

İki haftalık ateşkesin sona ermesine yaklaşılırken, öngörülemez bir lider olarak bilinen Trump’ın hedeflerini karşılayan bir anlaşmaya varıp varamayacağı, ateşkesi 21 Nisan sonrasına uzatıp uzatmayacağı ya da askeri operasyonları yeniden başlatıp başlatmayacağı belirsizliğini koruyor.

Diğer yandan, İran’ın boğazın açık kalacağını duyurmasıyla birlikte küresel petrol fiyatları sert bir düşüş gösterdi, finans piyasaları ise yükseldi.

Çin'in Henan eyaletinde iki çiftçi, buğday tarlasında kullanılmak üzere gübre hazırlıyor (Reuters)Çin'in Henan eyaletinde iki çiftçi, buğday tarlasında kullanılmak üzere gübre hazırlıyor (Reuters)

Trump, Hürmüz Boğazı’nın güvenli olduğunu açıklayarak İran’la “büyük ölçüde şartları belirlenmiş” bir anlaşmanın yakında imzalanacağını söyledi. Ancak İranlı kaynaklar, henüz giderilmeyen pürüzlerin bulunduğunu ifade etti.

Uzmanlar, savaş kısa sürede bitse bile ekonomik hasarın giderilmesinin aylar hatta yıllar alabileceği uyarısında bulunuyor.

Temel soru ise olası anlaşmanın, İran’ın nükleer silah elde etmesinin önlenmesi de dahil, Trump’ın belirlediği hedefleri karşılayıp karşılamayacağı.

ABD-İsrail saldırılarının ardından yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokunun yer altına taşındığı tahmin edilirken, Trump Reuters’a yaptığı açıklamada, anlaşmanın bu malzemelerin çıkarılıp ABD’ye taşınmasını da içerdiğini söyledi. İran ise uranyumun yurt dışına gönderilmesini kabul ettiğini reddetti.

Trump yönetiminden üst düzey bir yetkili, müzakerelerde ABD’nin “birkaç kırmızı çizgiyi” koruduğunu belirtti.

Öte yandan Trump’ın savaşın başında İran halkına hükümeti devirmeleri yönündeki çağrısı da karşılık bulmadı.

ABD’nin Avrupa’dan Asya’ya uzanan müttefikleri ise Trump’ın kendileriyle istişare etmeden savaşa girme kararından ve İran’ın boğazı kapatmasının yaratabileceği risklerden başlangıçta endişe duydu.

Washington merkezli Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nden Gregory Poling, “Bu savaş müttefikler için alarm zili oldu. ABD yönetiminin sonuçları yeterince hesaba katmadan plansız hareket edebileceğini gösterdi” yorumunda bulundu.

2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrasında dönemin ABD Başkanı Joe Biden, petrol arzını azaltıp fiyatları artırma riskinden dolayı Moskova’nın enerji sektörüne yaptırımlar konusunda temkinli davranmıştı.

İkinci dönem kampanyasında düşük benzin fiyatı ve düşük enflasyon vaat eden Trump’ın ise fiyat artışlarına yol açtığı yönündeki eleştirilerden etkilendiği görülüyor. Geçen yıl Çin’e uygulanan gümrük tarifelerini, Pekin’in misilleme yapmasının ardından düşürmesi buna örnek gösteriliyor.

Yanlış hesaplar

Trump’ın ticaret savaşında Çin’in tepkisini yanlış hesaplamasına benzer şekilde, İran’ın bölgedeki enerji altyapısını hedef alarak ve stratejik su yolunu kapatarak vereceği ekonomik karşılığı da öngöremediği değerlendiriliyor.

 Los Angeles'ta arabasına yakıt dolduran bir adam (AP)Los Angeles'ta arabasına yakıt dolduran bir adam (AP)

ABD’li yetkililer, Trump’ın bu savaşın Venezuela’ya yönelik sınırlı bir operasyon gibi olacağını düşündüğünü, ancak bu kez sonuçların çok daha geniş çaplı olduğunu ifade etti.

Analistlere göre bu durum, Japonya, Güney Kore ve Tayvan gibi Asyalı müttefiklere, Trump’ın Çin ile daha dostane ilişkiler arayışı kapsamında kendi bölgesel hedeflerini onların güvenlik kaygılarını ikinci planda tutarak ilerletebileceği mesajını veriyor.

Aynı durum Ortadoğu için de geçerli. Bölgedeki aktörler diplomatik bir çözüm isterken, uzun vadeli istikrarı sağlayacak güvenlik garantilerinin de gerekli olduğuna dikkat çekiyor.


İran Hürmüz Boğazı'nı yeniden kapattı, zenginleştirilmiş uranyum konusunda anlaşmazlık

İran Hürmüz Boğazı'nı yeniden kapattı, zenginleştirilmiş uranyum konusunda anlaşmazlık
TT

İran Hürmüz Boğazı'nı yeniden kapattı, zenginleştirilmiş uranyum konusunda anlaşmazlık

İran Hürmüz Boğazı'nı yeniden kapattı, zenginleştirilmiş uranyum konusunda anlaşmazlık

İran, bugün İran Parlamento Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf'ın X internet sitesinde Amerikan ablukasının devam etmesi halinde "Hürmüz Boğazı'nın açık kalmayacağı" yönündeki tehditlerinin ardından, bir günlüğüne açılan Hürmüz Boğazı'nı tekrar kapattı.

İran dün Hürmüz Boğazı'nı ticari gemilere tamamen yeniden açtığını duyurdu, ancak ABD Başkanı Donald Trump, Tahran ABD ile bir anlaşmaya varana kadar İran gemilerine ve limanlarına uygulanan ABD ablukasının "tam olarak yürürlükte kalacağını" söyledi. Trump, Tahran'ın herhangi bir anlaşmada "para almayacağını" vurgulayarak, NATO ülkelerinin boğazın güvenliğini sağlamaya yardımcı olma teklifini reddetti.

İki ülke arasında İran'ın zenginleştirilmiş uranyumunun durumu konusunda bir anlaşmazlık çıktı; Trump, ülkesinin bu uranyumu alacağını iddia ederken, İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü bu iddiayı yalanladı.

Sahada, Lübnan'daki ateşkes anlaşmasının ilk saatleri, halkın köylerine geri dönme telaşına eşlik eden saha operasyonları ve kayıpların devam etmesiyle, adeta ateş altında yönetilen "kırılgan bir ateşkes" gibiydi.

Tahran, Devrim Muhafızları aracılığıyla koordineli geçiş yollarını açarken, Lübnan iç kesimlerinin karmaşıklığı, özellikle dün öğleden sonra büyük bir patlamanın yaşandığı ve anlaşmayı gerçek bir sınava tabi tutan, "ateş açılmasına" dayanamayan Bint Cubeyl şehri başta olmak üzere, İsrail işgali altındaki kasabaların kaderine bağlı kaldı.