Brezilya lideri Lula, Amazon'a nefes aldırdı

"2005'ten beri görülen en büyük düşüş"

1 Ocak'ta ülkenin başına geçen Lula, ormansızlaşmayı durdurmak için 1 milyar dolarlık Amazon Koruma Fonu'nu hayata geçirmişti (AFP)
1 Ocak'ta ülkenin başına geçen Lula, ormansızlaşmayı durdurmak için 1 milyar dolarlık Amazon Koruma Fonu'nu hayata geçirmişti (AFP)
TT

Brezilya lideri Lula, Amazon'a nefes aldırdı

1 Ocak'ta ülkenin başına geçen Lula, ormansızlaşmayı durdurmak için 1 milyar dolarlık Amazon Koruma Fonu'nu hayata geçirmişti (AFP)
1 Ocak'ta ülkenin başına geçen Lula, ormansızlaşmayı durdurmak için 1 milyar dolarlık Amazon Koruma Fonu'nu hayata geçirmişti (AFP)

Brezilya Çevre ve İklim Değişikliği Bakanı Marina Silva, Birleşik Krallık'ın önde gelen gazetelerinden Guardian'a, Amazon'daki ormansızlaşmanın temmuzda geçen yılın aynı ayına göre en az yüzde 60 oranında azaldığını söyledi. 

Silva, küresel ısınmanın özellikle Güney Amerika ülkelerini ciddi şekilde etkilediğine dikkat çekerek, 8-9 Ağustos'ta Brezilya'nın ev sahipliğinde yapılacak Amazon zirvesinden somut sonuçlar elde edilmesinin önemli olduğunu vurguladı.

Devlet Başkanlı Luiz Inacio Lula da Silva'nın girişimiyle gerçekleştirilecek toplantıya, yağmur ormanlarına ev sahipliği yapan Kolombiya, Peru, Bolivya, Ekvador, Venezuela, Guyana ve Surinam da katılacak. 

Zirvede Amazon İşbirliği Antlaşması Örgütü'nün çalışmalarının geliştirilmesi, ormansızlaşmayla mücadele, yerli halkların korunması ve çevre yatırımları gibi konular ele alınacak.

Lula da dünkü açıklamasında "Dünyanın Amazon'u korumamıza ve geliştirmemize destek olması lazım" dedi. 

Çevre Bakanı Silva, Amazon yağmur ormanlarının yüzde 60'ının Brezilya'nın sınırlarında olduğuna işaret edip, Lula'nın haziranda sıfır ormansızlaşma hedefini duyurduğunu hatırlatarak, şunları söyledi: 

Temelde Lula'nın sıfır ormansızlaşma hedefi sayesinde bu ilerlemeyi kaydettik. Yeni koruma birimleri ve yerliler için yeni alanlar oluşturduk. Artık daha az yağmacı davranan, yerel halka ve ormana daha az zarar veren yeni bir refah modeline doğru ilerlememiz gerekiyor.

Brezilya merkezli arazi analiz firması MapBiomas'ın kurucusu Tasso Azevedo ise temmuz ayı verilerinin son halinin, Brezilya Uzay Ajansı'nın Deter uydu takip sisteminin ölçümlerinden sonra belirleneceğini söyleyerek, ormansızlaşmadaki azalma oranının yüzde 70'i bile görebileceğini belirtti. 

Orman mühendisi, bunun 2005'ten beri görülen en büyük düşüş olduğunu da söyledi.

Azvedo, söz konusu düşüşün bankaların ağaç kesen arazi sahiplerine kredi vermemekte daha kararlı davranmasıyla, Avrupa Birliği'nin ormansızlaşmayla bağlantılı ürünlerin ithalatını yasaklamasıyla ve kurumların daha verimli çalışmasıyla ilgili olduğunu belirtti.  

Resmi rakamlara göre yılın ilk 6 ayında Brezilya Amazonu'ndaki ormansızlaşma, geçen yılın aynı dönemine kıyasla toplamda yüzde 34 azalmıştı.

Öte yandan Guardian ve Brezilyalı medya kuruluşu Reporter Brasil'in haziranda yayımladığı çalışmada, 2017 - 2022'de Brezilya'daki et endüstrisinin ihtiyaçlarının karşılanması için Amazon'da en az 800 milyon ağacın kesildiği ortaya konmuştu. 

Çalışmada, Amazon'daki ormansızlaşmanın özellikle eski Brezilya Devlet Başkanı Jair Bolsonaro'nun yönetimine denk gelen 2019 - 2022 döneminde hat safhaya ulaştığına da dikkat çekilmişti.

Independent Türkçe, Guardian, AFP, Politico



İran iki kritik hafta ile karşı karşıya

Ortadoğu'daki bir hava üssünde Boeing KC-135 hava ikmal uçağı üzerinde son kontrollerini yapan teknisyenler (CENTCOM)
Ortadoğu'daki bir hava üssünde Boeing KC-135 hava ikmal uçağı üzerinde son kontrollerini yapan teknisyenler (CENTCOM)
TT

İran iki kritik hafta ile karşı karşıya

Ortadoğu'daki bir hava üssünde Boeing KC-135 hava ikmal uçağı üzerinde son kontrollerini yapan teknisyenler (CENTCOM)
Ortadoğu'daki bir hava üssünde Boeing KC-135 hava ikmal uçağı üzerinde son kontrollerini yapan teknisyenler (CENTCOM)

İran, diplomatik yolun başarısızlığının askeri harekete kapı açabileceği yönündeki ABD uyarıları arasında, nükleer programı hakkında ayrıntılı yazılı öneriler sunmak için “kararlı” olarak nitelendirilen iki haftalık bir süre ile karşı karşıya. ABD’li bir yetkili CBC'ye yaptığı açıklamada, Cenevre’deki görüşmelerde İran'ın sınırlı bir süre için uranyum zenginleştirmeyi askıya almak da dahil olmak üzere bazı öneriler sunduğunu, ancak bunların zenginleştirmenin tamamen sona erdirilmesi talebini ‘tek başına karşılamadığını’ söyledi. Yetkili, 14 gün içinde pratik öneriler sunmak için ‘topun artık Tahran'ın sahasında olduğunu’ vurguladı.

Öte yandan ABD Enerji Bakanı Chris Wright, ülkesinin İran'ın nükleer silah elde etmesini ‘bir şekilde’ engelleyeceğini belirtti. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, ülkesinin Başkan Trump'ın kırmızı çizgilerine bağlılığını teyit etti. Vance, görüşmeler sırasında İranlıların “bunu kabul etmek istemediklerini” gösterdiklerini söyledi.

Diğer taraftan İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Genel Direktörü Rafael Grossi'ye Tahran'ın müzakereleri tamamlamak için ‘tutarlı bir ön çerçeve’ hazırladığını bildirdi.

Washington Yakın Doğu Politikası Enstitüsü analistlerinden Ferzin Nedimi, ABD'nin taleplerini İran'ın füzeleri ve bölgesel davranışlarını da kapsayacak şekilde genişletmesiyle müzakerelerin ‘pratik bir çıkmaza girdiğini’ düşünüyor. Nedimi, gerilimi geciktirmek için aşamalı bir anlaşma yapılmasının muhtemel olduğunu öne sürdü. New America Enstitüsü'nden Barak Barfi de iki tarafın itibarlarını koruyacak bir formül bulmaya çalıştıklarına işaret ederek, zamanın henüz dolmadığını söyledi.


Kuzey Kore, nükleer savaş başlığı taşıyabilen yeni füze fırlatıcısını tanıttı

Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ve kızı Kim Ju-ae, Kuzey Kore'de gizli bir yerde füze fırlatma testini yerinde gözlemlerken, 27 Ocak 2026 (EPA)
Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ve kızı Kim Ju-ae, Kuzey Kore'de gizli bir yerde füze fırlatma testini yerinde gözlemlerken, 27 Ocak 2026 (EPA)
TT

Kuzey Kore, nükleer savaş başlığı taşıyabilen yeni füze fırlatıcısını tanıttı

Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ve kızı Kim Ju-ae, Kuzey Kore'de gizli bir yerde füze fırlatma testini yerinde gözlemlerken, 27 Ocak 2026 (EPA)
Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ve kızı Kim Ju-ae, Kuzey Kore'de gizli bir yerde füze fırlatma testini yerinde gözlemlerken, 27 Ocak 2026 (EPA)

Kuzey Kore devlet medyası bugün, ülkenin lideri Kim Jong-un’un, Güney Kore'ye nükleer savaş başlıkları ateşleyebilen devasa çok namlulu roketatarın resmi tanıtımını yerinde gözlemlediğini bildirdi.

Kim, dün düzenlenen törende yeni 600 milimetrelik çoklu roketatar sistemini dünyada eşi benzeri olmayan bir sistem olarak öven bir konuşma yaptı. Kore Merkez Haber Ajansı KONA’nın aktardığına göre Kim, sistemin ‘özel bir saldırı, yani stratejik bir görevi yerine getirmek için uygun’ olduğunu söyledi. Bu sözler, nükleer silah kullanımını ifade etmek için yaygın olarak kullanılıyor.

KONA ayrıca Kuzey Kore lideri Kim Jong-un'un kız kardeşi Kim Yo-jong'un bugün yaptığı açıklamada, Güney Kore'nin ülkesine insansız hava araçları gönderdiğini resmi olarak kabul etmesini takdir ettiğini söylediğini aktardı. Kim Yo-jong, Kuzey Kore'nin egemenliğine yönelik bu kadar ciddi bir ihlalin tekrarlanmasını önlemenin Güney Kore'nin çıkarına olduğunu söyledi ve Kuzey Kore ordusunun iki ülke arasındaki sınırda güvenlik önlemlerini artıracağını belirtti. KONA, Kim'in “Düşmanla olan sınır güçlendirilmeli” dediğini aktardı.

Öte yandan Güney Kore Birleşme Bakanı Chung Dong-young dün yaptığı açıklamada, Devlet Başkanı Lee Jae-myung'un geçtiğimiz yıl göreve gelmesinden bu yana dört olayda üç sivilin Kuzey Kore'ye insansız hava aracı (İHA) gönderdiğini ve bunun Kore yarımadasındaki ilişkileri etkilediğini söyledi. Kuzey Kore'ye üzüntüsünü dile getiren bakan, hükümetin insansız hava araçlarıyla ilgili olayları ciddiye aldığını belirtti.


Rubio, İran ile yaşanan gerilimler arasında önümüzdeki hafta İsrail'i ziyaret edecek

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio (DPA)
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio (DPA)
TT

Rubio, İran ile yaşanan gerilimler arasında önümüzdeki hafta İsrail'i ziyaret edecek

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio (DPA)
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio (DPA)

Bir ABD yetkilisi, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun İran ile artan gerilimler ortamında önümüzdeki hafta İsrail'i ziyaret edeceğini duyurdu.

Yetkili AFP'ye verdiği demeçte, "Bakan Rubio, Başbakan Binyamin Netanyahu ile görüşmek üzere 28 Şubat'ta İsrail'i ziyaret edecek" dedi.

Geçtiğimiz hafta Washington'u ziyaret eden ve Başkan Donald Trump ile görüşmeler yapan Netanyahu, İran'a karşı sert bir yaklaşımı savunuyor ve haziran ayında İran'a yönelik 12 günlük savaşa yol açan bir saldırı başlattı.

Amerika Birleşik Devletleri, İran'ın önemli nükleer tesislerine yönelik saldırılarla bu girişime destek verdi.

Trump, salı günü elçileri Steve Wittkoff ve Jared Kushner'ı Umman'ın arabuluculuğuyla Cenevre'de İranlı yetkililerle dolaylı görüşmeler yapmak üzere görevlendirdi.

Tahran ilerleme kaydedildiğini açıklarken, Trump askeri müdahale olasılığını gündeme getirdi ve İran sınırına yakın bölgelere ABD güçlerinin konuşlandırılması emrini verdi.

Yeniden ortaya çıkan baskı, insan hakları örgütlerine göre binlerce protestocunun ölümüne yol açan İranlı yetkililerin protestoculara yönelik şiddetli müdahalesinden bir ay sonra geldi.