Çin'de bir bakanlık yetkilisi, "ABD için casusluk yaptığı" şüphesiyle gözaltına alındı

ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı'nın Virginia'daki karargahı (arşiv - Reuters)
ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı'nın Virginia'daki karargahı (arşiv - Reuters)
TT

Çin'de bir bakanlık yetkilisi, "ABD için casusluk yaptığı" şüphesiyle gözaltına alındı

ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı'nın Virginia'daki karargahı (arşiv - Reuters)
ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı'nın Virginia'daki karargahı (arşiv - Reuters)

Çin'de bir bakanlık görevlisinin ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) için casusluk yaptığı şüphesiyle gözaltına alındığı bildirildi.

İstihbarattan sorumlu Devlet Güvenliği Bakanlığının sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, soyadının "Hao" olduğu belirtilen 39 yaşındaki yetkilinin, Japonya'da öğrenimini sürdürürken CIA tarafından "işe alındığı" öne sürüldü.

Açıklamada, hangi bakanlıkta çalıştığı belirtilmeyen yetkilinin casusluk faaliyetinin farkına varılmasının ardından gözaltına alındığı, hakkındaki soruşturmanın sürdüğü kaydedildi.

Hao'nun Japonya'da öğrenciyken vize başvurusu için gittiği ABD'nin Tokyo Büyükelçiliğinde "Ted" adlı Amerikalı görevliyle tanıştığı ifade edilen açıklamada, görevlinin "yemek davetleri ve hediyelerle Hao ile yakın ilişki kurduğu", "ondan para karşılığı makaleler yazmasını istediği" anlatıldı.

Açıklamada Ted'in, ilerleyen zamanda Hao'yu "Li Cün" adlı, Çin asıllı olduğu anlaşılan meslektaşıyla tanıştırdığı, ikilinin birlikte çalıştıkları, Japonya'daki öğreniminin sonuna doğru Li Cün'in Hao'ya CIA'in Tokyo istasyonunda çalıştığını itiraf ederek ona casusluk önerdiği ve "Çin'in kilit kurumlarında çalışmasını" telkin ettiği öne sürüldü.

Hao'nun teklifi onaylayarak ABD ile "casus sözleşmesi imzaladığı", sınav ve eğitimlerden geçmeyi kabul ettiği" ileri sürülen açıklamada, Çin'e dönüşünde adı verilmeyen bakanlıkta çalışmaya başlayan şüphelinin, bilgi aktarmak amacıyla CIA personeliyle çok kez buluştuğu ve casusluk ücreti aldığı iddia edildi.

Devlet Güvenliği Bakanlığı, 10 Ağustos'ta da devlet ait silah şirketinin 52 yaşındaki çalışanını casusluk şüphesiyle gözaltına almış, zanlının İtalya'da öğrenim görürken CIA için çalışmaya başladığı öne sürülmüştü.

Bakanlığın yeni oluşturduğu sosyal medya hesabında her iki vakayla ilgili paylaşımlarında doğrudan CIA'e işaret etmesi dikkati çekti.

Bakanlık, 1 Ağustos'ta yaptığı paylaşımda ülkedeki casusluk faaliyetlerinin "vahim ve karmaşık durumda" olduğunu belirterek, vatandaşlardan karşı casusluk faaliyetlerine destek olmaları çağrısında bulunmuştu.

CIA Direktörü William Burns, geçen ay ülkesindeki Aspen Güvenlik Forumu'nda yaptığı konuşmada, CIA'in 10 yıl önce yaşadığı ciddi kayıpların ardından "Çin'deki casus ağını yeniden kurmakta mesafe kaydettiğini" ifade etmişti.

Pekin yönetimi, "ulusal güvenliği korumak için her türlü karşı tedbiri alacağını" belirterek açıklamaya tepki göstermişti.



Dune'dan ilham aldılar: İdrarı suya çeviren astronot kıyafeti tasarlandı

Dune serisinin beyazperde uyarlamalarını Denis Villeneuve yönetmişti (Warner Bros)
Dune serisinin beyazperde uyarlamalarını Denis Villeneuve yönetmişti (Warner Bros)
TT

Dune'dan ilham aldılar: İdrarı suya çeviren astronot kıyafeti tasarlandı

Dune serisinin beyazperde uyarlamalarını Denis Villeneuve yönetmişti (Warner Bros)
Dune serisinin beyazperde uyarlamalarını Denis Villeneuve yönetmişti (Warner Bros)

Bilim insanları idrarı içme suyuna dönüştürebilen bir astronot kıyafeti tasarladı. 

ABD'nin prestijli eğitim kurumlarından Cornell Üniversitesi'nde yürütülen araştırmada geliştirilen kıyafetin, 2030'a kadar NASA'nın Artemis görevlerinde kullanılması hedefleniyor. 

NASA, Ay'ın güney kutbuna bir mürettebat göndermeyi amaçlayan Artemis III görevine 2026'da başlamayı planlıyor. Proje kapsamında 2030'lara kadar Mars'a insanlı görevler başlatılması da öngörülüyor. 

NASA'nın mevcut uzay giysisi idrar ve dışkıyı toplamak için emici bir bebek bezi kullanıyor.

Araştırmada çalışan Sofia Etlin, "Astronotların bebek bezi giymek zorunda kalması yerine, tasarladığımız sistem idrarı topluyor ve daha sonra filtreleyerek giysi içinde içilebilir su olarak geri veriyor" dedi.

Giysi idrarı topladıktan sonra bir vakum pompası bunu filtre sistemine aktarıyor, buradaki osmoz işleminin ardından temiz su bir elektrolit çözeltisiyle karıştırılıyor ve astronotun içmesi için giysiye geri pompalanıyor. 

zxscdfvg
Arıtma sisteminin ağırlığı yaklaşık 8 kilogram (Claire Walter ve Karen Morales)

Hakemli dergi Frontiers in Space Technology'de yayımlanan çalışmaya göre 500 mililitre idrarın toplanması ve arıtılması sadece 5 dakika sürüyor. Filtrelenmiş suyun elektrolitlerle zenginleştirilip enerji içeceğine dönüştürülmesi de sistemin artılarından. 

Etlin, astronotların kıyafetlerindeki su bölümünde yalnızca 1 litre su taşınabildiğine dikkat çekerek, "Bu, 10 saat hatta acil bir durumda 24 saate kadar sürebilen daha uzun süreli Ay uzay yürüyüşleri için yetersiz" dedi.

Vücudun kaybettiği tüm nemi ve idrarı içme suyuna dönüştüren "damıtıcı giysi" (stillsuit) teknolojisi, Frank Herbert'ün ünlü bilimkurgu serisi Dune'daki Arrakis gezegeninde yaşayan Fremenler tarafından kullanılıyor. 

Dune serisini 15 yaşındayken okuduğunu söyleyen Etlin, "Kendimi bildim bileli Dune hayranıyım. Bir gün damıtıcı giysiyi tasarlamak hep hayalimdi" dedi. Bilim insanı, bu teknolojiyi ileride standart astronot kıyafeti haline getirmeyi amaçladıklarını belirtti. 

Independent Türkçe, Wall Street Journal, Guardian, Science News