Afrika'da darbelerin tekrarlanma nedeni nedir?

Gabon sokaklarında askeri darbe kutlamaları (EPA)
Gabon sokaklarında askeri darbe kutlamaları (EPA)
TT

Afrika'da darbelerin tekrarlanma nedeni nedir?

Gabon sokaklarında askeri darbe kutlamaları (EPA)
Gabon sokaklarında askeri darbe kutlamaları (EPA)

Gabon'da Bongo ailesinin 55 yıllık iktidarının ardından cumhurbaşkanının devrilmesinin açıklanmasının sonra birçok kişi bunu kutlamak için sokaklara döküldü.

Bu, 2020'den beri sekiz darbeye tanık olan Batı ve Orta Afrika'da tanıdık bir sahne haline geldi.

Başkent Libreville sakinlerinden Hermann N'Golo, “Bu, halkın hoşnutsuzluğunun bir ifadesidir. Kötü yönetim ve gıda fiyatları ile yaşam maliyetlerinin artması nedeniyle her düzeyde derinleşen bir kriz yaşıyorduk” dedi.

AP’nin haberine göre Afrika 1950'lerden bu yana yaklaşık yüz askeri darbe gördü. Analistler, darbelerin tekrarlanmasındaki ana nedenin, demokratik kazançların azalması olduğunu belirtiyor.

Birleşmiş Milletler (BM) İnsani Gelişme Endeksi'ne göre 54 Afrika ülkesinden 27'si dünyanın en az gelişmiş 30 ülkesi arasında yer alıyor. Bu ülkeler doğal kaynaklar açısından zengin olmasına rağmen, bu zenginlik vatandaşlara yansımıyor. Bu ülkelerin çoğu, Afrika'nın batı ve orta kesimlerinde yer alıyor.

Afrobarometer araştırma ağı tarafından 2023'te yürütülen bir anket, ankete katılanların çoğunun seçimleri "liderlerini seçmek için kusurlu ama önemli bir araç" olarak gördüğünü gösterdi.

Geçtiğimiz günlerde Gabon'da gerçekleşen darbe, ilk kez uluslararası gözlemcilerin katılımının engellendiği seçimlerde cumhurbaşkanının zaferinin açıklanmasının hemen ardından gerçekleşti.

Washington'daki Freedom House'un Afrika programları direktörü Tiseke Kasambala'ya göre seçim sahtekarlığıyla bilinen bölgede gözlemcilerin dışlanması alışılmadık bir durum değil. Liderler iktidarda kalma sürelerini uzatmaya veya bu konuda getirilen kısıtlamaları değiştirdikçe vatandaşlar arasında genel bir hoşnutsuzluk ve hayal kırıklığı hâkim oluyor.

Öte yandan, Afrika'daki darbeleri durdurmak için uygulanan uluslararası yaptırımlar genellikle başarısız oluyor. Yaptırımlar, zaten yüksek oranda yoksulluk ve açlıkla mücadele eden halk üzerinde daha fazla oluşmasına yol açıyor.

Bu bağlamda, Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu (ECOWAS) Komisyonu Başkanı Omar Touray, dünyanın en az gelişmiş üçüncü ülkesi olan ve insani yardıma muhtaç 4,3 milyon insanın yaşadığı Nijer'de yaşananları aktardı. Burada, geçtiğimiz temmuz ayındaki darbeyi durdurmak için uluslararası yaptırımlar uygulama girişimleri, ciddi bir sosyal ve ekonomik felakete yol açtı.

Adekoya raporun sonunda, "Afrikalılar çok fazla bir şey istemiyor; yalnızca ülkelerinin zenginliği, güvenlik duygusu ve adil seçimler açısından birkaç basit düzenleme istiyorlar." değerlendirmesinde bulundu.



Danimarka Başbakanı: Grönland "kritik bir anla" karşı karşıya

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen (AFP)
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen (AFP)
TT

Danimarka Başbakanı: Grönland "kritik bir anla" karşı karşıya

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen (AFP)
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen (AFP)

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen dün yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland'ı ilhak etme girişiminde bulunması nedeniyle, özerk bölge Grönland'ın “karar anı” ile karşı karşıya olduğunu söyledi.

Frederiksen, diğer Danimarka partilerinin liderleriyle yaptığı görüşmede, “Grönland konusunda bir anlaşmazlık var... Bu, görünenden öteye geçen, belirleyici bir an” ifadesini kullandı.

Frederiksen bu hafta başında, ABD'nin bir NATO üyesine saldırmasının "her şeyin sonu" anlamına geleceğini, özellikle de NATO'nun ve İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinden sonra kurulan güvenlik sisteminin bitireceğini açıklamıştı.

Trump, Rusya ve Çin'in Kuzey Kutbu'nda oluşturduğu tehdidin giderek artması nedeniyle, Washington'un, bakir kaynaklar açısından zengin kutup adasını kontrol etmesinin ABD'nin ulusal güvenliği için hayati önem taşıdığına inanıyor. Perşembe günü The New York Times'a verdiği röportajda Trump, NATO'nun birliğini korumak ile Danimarka topraklarını kontrol etmek arasında bir seçim yapmak zorunda kalabileceğini kabul etti.

Frederiksen, Facebook ve Instagram'da yayınladığı bir mesajda, "Danimarka sadık ve kararlı bir müttefiktir. Büyük bir yeniden silahlanma sürecinden geçiyoruz ve Arktik dahil olmak üzere gerekli olduğu her yerde değerlerimizi savunmaya hazırız“ diyerek, ”Uluslararası hukuka ve halkların kendi kaderini tayin hakkına inanıyoruz ve bu nedenle egemenlik, kendi kaderini tayin ve toprak bütünlüğü ilkelerini savunuyoruz" ifadelerini kullandı.

Grönland halkı, Amerika Birleşik Devletleri'ne katılmayı defalarca reddetti. Grönland gazetesi Sermitsiaq'ın Ocak 2025'te yayınladığı bir ankete göre, ada nüfusunun %85'i gelecekte Amerika Birleşik Devletleri'ne katılmaya karşı çıkarken, sadece %6'sı bu adımı destekledi.


İngiltere: Ukrayna'yı desteklemek için yeni bir balistik füze geliştireceğiz

Ukraynalı askerler, Zaporijya bölgesindeki cephe hattı yakınlarında yapılan eğitim sırasında Javelin tanksavar füze sistemlerini hazırlıyorlar (AP)
Ukraynalı askerler, Zaporijya bölgesindeki cephe hattı yakınlarında yapılan eğitim sırasında Javelin tanksavar füze sistemlerini hazırlıyorlar (AP)
TT

İngiltere: Ukrayna'yı desteklemek için yeni bir balistik füze geliştireceğiz

Ukraynalı askerler, Zaporijya bölgesindeki cephe hattı yakınlarında yapılan eğitim sırasında Javelin tanksavar füze sistemlerini hazırlıyorlar (AP)
Ukraynalı askerler, Zaporijya bölgesindeki cephe hattı yakınlarında yapılan eğitim sırasında Javelin tanksavar füze sistemlerini hazırlıyorlar (AP)

İngiliz hükümeti dün, Ukrayna'nın Rusya'ya karşı savaş çabalarına destek olmak için yeni bir balistik füze geliştireceğini açıkladı.

“Nightfall” adlı projenin bir parçası olarak, İngiliz hükümeti 200 kilogramlık savaş başlığı taşıyabilen ve 500 kilometreden fazla menzile ulaşabilen kara fırlatmalı balistik füzeler geliştirmek için bir yarışma başlattığını açıkladı.


Los Angeles'ta İran karşıtı gösteri yapan protestocuların arasına bir kamyon daldı

Los Angeles polisi, İran rejimine karşı protesto gösterisi düzenleyen kalabalığın içine dalan kiralık bir kamyoneti kuşattı (Reuters)
Los Angeles polisi, İran rejimine karşı protesto gösterisi düzenleyen kalabalığın içine dalan kiralık bir kamyoneti kuşattı (Reuters)
TT

Los Angeles'ta İran karşıtı gösteri yapan protestocuların arasına bir kamyon daldı

Los Angeles polisi, İran rejimine karşı protesto gösterisi düzenleyen kalabalığın içine dalan kiralık bir kamyoneti kuşattı (Reuters)
Los Angeles polisi, İran rejimine karşı protesto gösterisi düzenleyen kalabalığın içine dalan kiralık bir kamyoneti kuşattı (Reuters)

ABD medyası, dün öğleden sonra Los Angeles'ın Westwood semtinde bir kamyon şoförünün İran rejimine karşı protesto eden kalabalığın üzerine sürdüğü araçta en az iki kişinin yaralandığını bildirdi.

Gösteri, saat 14:00'te Wilshire Federal Binası önünde başlayacaktı. Binlerce kişi, İran'da devam eden protestolara destek vermek için burada toplandı. ABD'de bulunan aktivistlere göre İran’daki protestolar sırasında çıkan şiddet olaylarında 580'den fazla kişi hayatını kaybetti.

dfg
Sosyal medyada dolaşan bir videodan alınan bir karede, Los Angeles'ta İran karşıtı protestocuların bir araç tarafından ezildiği görülüyor (Reuters)

Los Angeles İtfaiye Departmanı sağlık görevlileri, iki kişinin olay yerinde tedavi edildiğini, üçüncü bir kişinin yaralandığını ancak bulunamadığını bildirdi.

Şarku’l Avsat’ın CBS News'ten aktardığına göre, Los Angeles polis müfettişleri bölgeyi inceledi ve yetkililer olayla ilgili henüz herhangi bir gözaltına alma açıklamadı.