İran, Rusya'dan iki savaş uçağı teslim aldı

Rus Yak-130 muharebe eğitim uçağının İran ordusu tarafından yayılan bir fotoğrafı (AP)
Rus Yak-130 muharebe eğitim uçağının İran ordusu tarafından yayılan bir fotoğrafı (AP)
TT

İran, Rusya'dan iki savaş uçağı teslim aldı

Rus Yak-130 muharebe eğitim uçağının İran ordusu tarafından yayılan bir fotoğrafı (AP)
Rus Yak-130 muharebe eğitim uçağının İran ordusu tarafından yayılan bir fotoğrafı (AP)

İran Hava Kuvvetleri, Tahran'ın gelişmiş Su-35 savaş uçaklarını edinme çabaları kapsamında "pilotlarının eğitim ihtiyaçlarını karşılamak" ve savaş eğitimi için Rus yapımı iki savaş uçağı aldı. Şarku’l Avsat’ın Tesnim haber ajansından aktardığı habere göre, Rus muharebe eğitim uçağı YAK-130 teslim edilerek, ülkenin merkezinde yer alan İsfahan’daki hava üssüne katıldı. Haberde, İran ordusu halkla ilişkiler departmanının, Rusya’nın Yakovlev şirketi tarafından tasarlanan iki  adet Yak-130 savaş uçağının İran’a teslim edilmesinin, Rusya Federasyonu ile imzalanan silah sözleşmeleri çerçevesinde gerçekleştiği aktarıldı.

ABD merkezli Forbes dergisi, bu eğitim uçaklarının Rus Su-35 kadar yetenekli olmayan hafif savaş uçağı olarak da kullanılabileceğini, bunların Tahran'a teslim edilmesinin Moskova'nın daha sonra savaş uçağını da teslim edeceğinin göstergesi olabileceğini bildirdi. Forbes son haftalarda Moskova'nın Tahran'a üstün manevra kabiliyetine sahip 24-50 çok görevli Su savaş uçağı satma konusunda daha önceki bir anlaşmadan caydığına dair artan göstergelere ve raporlara dikkat çekti. İranlı yetkililer Rusya'nın Su-35'i bu yıl Mart ayında teslim edeceğine dair iyimserliğini dile getirdi ancak bir raporda Rusya'nın Tahran'a 50 adet Su-35 uçağı tedarik etme anlaşmasındaki yükümlülüklerini yerine getirmediğinin belirtilmesiyle bu iyimserlik duygusu o zamandan bu yana azaldı. Tahran ödemeyi 2021'de yaptı. Teslimin ise bu yıl tamamlanması bekleniyordu. Hem Rusya hem de İran, ticari faaliyetlerini kısıtlayan uluslararası yaptırımlara maruz kalıyor ancak geçtiğimiz yıl iki ülke, askeri iş birliği de dahil olmak üzere çeşitli sektörlerdeki ilişkilerini güçlendirdi.

Forbes'a göre Yak-130'un teslimi, Tahran'ın son 18 ayda Moskova'ya sağladığı tüm tedariklerden sonra Rusya'nın en azından İran'a bir şeyler teslim ettiğini doğruluyor. Rusya'nın İran'a en son askeri uçak transferi 21. yüzyılın ilk on yılında gerçekleşti. Pentagon Savunma İstihbarat Teşkilatı, 2019 yılında İran'ın Rusya'dan S-400 hava savunma füzeleri, Bastion kıyı savunma sistemleri, T-90 tipi tankların yanı Su-30 uçaklarını da alacağını öngörmüştü. Çünkü Birleşmiş Milletler'in 2019'da uyguladığı silah ambargosunun süresi Ekim 2020’de doldu. Ancak Tahran o dönem Su-30 yerine daha gelişmiş Su-35’i tercih etti. Ukrayna ve birçok Batılı müttefiki, Tahran'ı Moskova'ya Kiev'e karşı savaşta kullanması için silah sağlamakla suçladı. Tahran bu suçlamaları sıklıkla reddediyor. Geçtiğimiz Mayıs ayında Washington, Tahran ve Moskova'nın "benzeri görülmemiş askeri işbirliğini genişlettiklerini iddia etti. O dönem Ulusal Güvenlik Konseyi sözcüsü John Kirby, Tahran'ın Ağustos 2022'den bu yana özellikle Şahid modelinde 400'den fazla insansız hava aracını Rusya'ya teslim ettiğini söyledi. Kirby, Tahran'ın ayrıca "saldırı helikopterleri, radar ekipmanı ve Yak-130 savaş eğitim uçağı dahil diğer askeri teçhizatı da satın almaya" çalıştığını aktardı. İran'ın, Rus MiG-29, SU-25 ve Çin F-7'si de dahil olmak üzere çeşitli modellerden oluşan yaklaşık 300 uçaktan oluşan savaş filosu var. Bu listede, 1979 öncesi Şah döneminde satın alınan Fransız "Mirage" uçaklarının yanı sıra, ABD yapımı F-4 ve F-1 uçakları da yer alıyor.

2006 yılında İran, ABD yapımı 80 F-14 Tomcat savaş uçağının tamamını resmen hizmetten çekti. Ancak hala kullanıyor çünkü ABD'nin uyguladığı yaptırımlar Tahran'ın Batı'dan uçak almasını engelliyor. Devrim Muhafızları'nın İran ordusunun hava birliğine paralel bir hava birimi var. 29 0cak 1991'de eski Irak Devlet Başkanı Saddam Hüseyin, Kuveyt'i kurtarmak için yapılan savaş sırasında bombalanma korkusuyla, 34'ü Su-22 savaşçısı da dahil olmak üzere 143 Irak savaş uçağını İran'a teslim etti. İran askeri havacılığına ilişkin özel internet sitelerinin yayınladığı bilgilere göre, 14 Su-22 savaş uçağı halen İran'da sorti ve hava görevleri yürütüyor. Temmuz 2018'de Devrim Muhafızları'nın internet siteleri, hava biriminin 10 Su-22 savaşçısını onardığını bildirdi. İran, Irak'ın silahlı isyancı gruplarla mücadelesine yardımcı olmak için 2014 yazında bir dizi Rus Su- 25 savaşçısını iade etmişti. Ancak Tahran, son yıllarda Iraklı yetkililerle İranlı mevkidaşlarıyla istişarede bulunma girişimlerine rağmen tüm Iraklı savaşçıları geri göndermeyi reddediyor.



Trump'tan medya şirketindeki 2 milyar dolarlık hisseleri satma hamlesi

Donald Trump'ın medya şirketi, medya şirketindeki 2 milyar dolardan fazla değerdeki hissesini potansiyel satış için SEC'e kaydettirdi (AFP)
Donald Trump'ın medya şirketi, medya şirketindeki 2 milyar dolardan fazla değerdeki hissesini potansiyel satış için SEC'e kaydettirdi (AFP)
TT

Trump'tan medya şirketindeki 2 milyar dolarlık hisseleri satma hamlesi

Donald Trump'ın medya şirketi, medya şirketindeki 2 milyar dolardan fazla değerdeki hissesini potansiyel satış için SEC'e kaydettirdi (AFP)
Donald Trump'ın medya şirketi, medya şirketindeki 2 milyar dolardan fazla değerdeki hissesini potansiyel satış için SEC'e kaydettirdi (AFP)

Donald Trump'ın medya şirketi Trump Media and Technology Group'un hisseleri, ABD Başkanı'nın 2 milyar dolar değerindeki payını satabileceğini düşündüren bir hamle yapmasının ardından çarşamba günü düştü.

Salı günü Trump'ın medya şirketi, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu'na (SEC) 2,3 milyar dolardan fazla değere sahip yaklaşık 115 milyon hissesini satmasına izin verecek bir kayıt başvurusu yaptı.

Bu hamle Trump'ın hisselerini satmasına izin verirken, bunu yapmasını gerektirmiyor.

ABC News'a göre Trump, medya şirketindeki hisselerini oğlu Donald Trump Jr.'ın kontrol ettiği Donald J Trump Revocable Trust'a devretti.

Eğer Trump hisselerini satarsa, bu durum diğer yatırımcıları toplu satış korkusuyla hisse senetlerini elden çıkarmaya itebilir ve potansiyel olarak hisse senedi fiyatlarını daha da düşürebilir.

Çarşamba günü öğleden sonra itibarıyla şirketin hisse senedi fiyatı yaklaşık yüzde 5 oranında düştü.

Şirket çarşamba günü hasar kontrolü yaparak haberin, geleneksel medya tarafından uydurulmuş bir suikast olduğunu belirten bir açıklama yayımladı.

Şirket yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

Geleneksel medya kuruluşları, TMTG'nin bugün yaptığı bir başvurunun Trump tröstünün TMTG'deki hisselerini satmasının önünü açtığını öne süren sahte bir haber yayıyor. Açıkçası bu hisseler geçen haziranda S-1 formuna kaydedilmişti ve bugün TMTG, şirketin başvurularını etkin tutmak amacıyla bunları S-3 formuna yeniden kaydeden rutin bir başvuru yaptı. Aslında şu anda herhangi bir iştirakin hisse satması için açık bir pencere yok.

Trump daha önce medya şirketindeki hisselerini elinde tutmaya devam etmeyi planladığını söylemişti.

Trump eyülde "Hisselerimi satmak istemiyorum. Paraya ihtiyacım yok" demişti.

New York Times'a göre Trump, şirketin tek başına en büyük hissedarı ve hisselerinin yaklaşık yüzde 53'ünü kontrol ediyor.

Trump'ın seçimleri kazanmasının ardından hisse senedi fiyatı yükseldi ancak bu yıl yaklaşık yüzde 40 oranında düştü.

Başvuruda Trump'ın hisselerine ek olarak diğer kuruluşların elindeki hisseler de potansiyel satış için kaydedildi. Bir kripto borsa yatırım fonu da dahil perakende yatırım ürünleri oluşturmak için Trump Media'yla çalışan, New Jersey merkezli yatırım şirketi Yorkville Advisors'ın hisseleri başvuru kapsamında kaydedildi. Trump Media'da 17 milyondan biraz fazla hisseyi kontrol ediyor.

Bir diğer 106 bin hisseyse ABD Adalet Bakanı Pam Bondi tarafından kontrol ediliyor. Kendisine daha önceki danışmanlık çalışmaları için hisse senedi olarak ödeme yapılmıştı. Hükümet Etik Ofisi'yle yaptığı etik anlaşmasında, onaylanmasından sonraki 90 gün içinde Trump Media'daki hisselerini elden çıkarmayı planladığını söylemişti.

Independent Türkçe