Domino etkisi: Fransa ekonomisi ve Gabon darbesi

Paris uranyum ve altını kaybederken petrol, manganez, kereste, elmas ve değerli taşları kaybetmekten kaçınıyor

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Papua Yeni Gine'nin Port Moresby şehrinde Managala halkıyla buluştu, 28 Temmuz 2023 (AFP)
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Papua Yeni Gine'nin Port Moresby şehrinde Managala halkıyla buluştu, 28 Temmuz 2023 (AFP)
TT

Domino etkisi: Fransa ekonomisi ve Gabon darbesi

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Papua Yeni Gine'nin Port Moresby şehrinde Managala halkıyla buluştu, 28 Temmuz 2023 (AFP)
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Papua Yeni Gine'nin Port Moresby şehrinde Managala halkıyla buluştu, 28 Temmuz 2023 (AFP)

Muhammed eş-Şarki

Fransa’nın Afrika’daki çıkarlarının üzerinde bir lanet mi dolaşıyor? Fransız ekonomisinin, çıkar çatışmasına ve zenginliğe dayalı yeni bir dünya düzeni adına Afrika’daki varlığını güçlendiren büyük güçlerle rekabet edebilmesi için hammadde ve çeşitli yer üstü ve yer altı doğal kaynaklarıyla kıtaya ihtiyacı var.

Afrika'da yaşanan her yeni darbe sonrasında, bu darbenin arkasında kimin olduğu, yeni yöneticilerin koruyucularını ya da geleneksel kolonilerini, ekonomik, jeopolitik çıkarlarını ve sonsuz ayrıcalıklarını sırasıyla kaybeden eski sömürgeciye olan kırgınlığının boyutlarının ne olduğu sorusu gündeme geliyor. Sahra Altı Afrika ülkelerinde son üç yıl içinde, bazıları Fransız askeri okullarından mezun olan subaylar öncülüğünde sekiz darbe gerçekleşti. Yöneticileri yozlaştırmak, devrimleri sömürmek ve halkı yoksullaştırmakla suçladıkları Paris'le göbek bağını kesmeye kararlı görünüyorlar. Uluslararası toplumun, ordunun iktidarı zorla ele geçirmesini kınamasına ve bu ülkelerin Afrika Birliği (AfB) üyeliğinin askıya alınmasına rağmen yozlaşmış yöneticilerine karşı öfkeli olan halklar, sömürgeciliğe karşı olduklarını ve Fransız paternalizminin (babacılık) yıkıldığını açıkça ifade ediyor.

Nijer, Burkina Faso, Mali ve son olarak Gine’nin aralarına katıldığı bu ülkeler, Afrika kıtasındaki bu öfke dalgasına öncülük ediyor. Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu (ECOWAS) üyesi ülkelerin halkları da bu darbelere karşı çıkmıyor. Açıkça söylenmese de bu halkların Fransa ile ilişkileri değiştirmek istediği ve bunun barışçıl yollarla yapılmasını tercih ettiği kulaktan kulağa fısıldanıyor.

Batı Afrika, kıtanın en eski, en avantajlı ve en zengin Fransız kolonisi. Senegal'in kuzeyinden Gine'nin güney kıyılarına kadar uzanan Batı Afrika, Fransa'ya enerji, mineraller, tarım ürünleri ve diğer ihtiyaçları sağlıyor.

ECOWAS’ın tahminlerine göre Afrika kıtasında 2050 yılında 800 milyon kişilik bir tüketici pazarı oluşması bekleniyor. Fransa’nın nüfuzu, kıtanın orta kesimlerinden güneye, büyük göller ve tropik ormanlara, Çad’dan Kongo Demokratik Cumhuriyeti’ne kadar 3 milyon kilometrekareden fazla bir alana yayılıyor. Bunlar aynı zamanda muazzam doğal güzelliklere ve zengin madenlere sahip olmasına rağmen düşük gelirli ülkeler.

Cumhurbaşkanı Macron’un endişesi

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, aynı nedenlerin ve coşkunun diğer ülkelerde de olduğunu ve kıtanın birçok ülkesinde durumun istikrarsızlaşacağını düşünüyor. Fransız Cumhurbaşkanı, tüm bunlar göz önüne aldığında Afrika’da domino taşlarının peş peşe devrilmesi gibi darbelerin art arda gelerek petrol bölgesine yayılmasından duyduğu endişeyi “Darbe salgınından (epidémies de putschs) çok korkuyorum” ifadeleriyle dile getirdi. Macron, bu açıklamayı beş kıtada akredite Fransız büyükelçilerin katıldığı geleneksel Büyükelçiler Konferansı’nda yaptı. Büyükelçiler de Nijer’in başkenti Niamey’de Fransız Büyükelçi Sylvain Itte’nin diplomatik dokunulmazlığının kaldırılması ve darbeciler tarafından ‘istenmeyen kişi’ ilan edilerek sınır dışı edilmesinin kendi başlarına gelmesinden ve aşağılanmaktan korktuklarını ifade etti. Ancak Cumhurbaşkanı Macron, ülkesinin kara kıtayı terk etmeyeceğini belirterek “Zayıflık gösterirsek oyunun dışında kalacağız” ifadelerini kullandı. Bu sözler, Afrika'da yeni ekonomik güçlerin ortaya çıktığının göstergesi olarak kabul edildi. Ayrıca ekonomik ilişkilerin de yerel karar vericilere bağlı Fransız şirketlerini dışarıda bırakabileceklerinin üstü kapalı bir göstergesi olabileceği belirtildi.

Cumhurbaşkanı Macron, Afrika'da yeni ekonomik güçlerin ortaya çıktığının ve ekonomik ilişkileri yerel karar vericilere bağlı olan Fransız şirketleri dışarıda bırakabileceklerinin üstü kapalı bir göstergesi olacağını belirterek, “Zayıflık gösterirsek oyunun dışında kalacağız” ifadelerini kullandı.

Fransa Hazine Bakanlığı’nın raporuna göre Paris’in Sahra Altı Afrika ülkeleri ile olan ticaret hacmi, toplam uluslararası dövizin yüzde 2’sini, enerji, petrol ve doğalgaz ithalatının yüzde 11'ini ve tarım ürünlerinin yüzde 10'unu oluşturuyor. En önemli ithalat ürünleri çeşitli madenler olurken endüstriyel ihracat, ekipman, elektronik ve elektrik malzemelerine yönelik bir pazar oluşturuyor. İç ticaret hacmi 2022’de 16 milyarı ihracat, 11 milyarı ise ithalat olmak üzere yaklaşık 27 milyar euroya ulaştı.

Fransa’nın Sahra Altı Afrika ülkelerindeki yatırımlarının toplamının 60 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor. Fransa’yı 65 milyar dolarlık yatırımlarıyla İngiltere takip ediyor. Hazine Bakanlığının raporuna göre bu yatırımlar 2010-2020 arasındaki on yılda iki katına çıktı. Paris çoğu Afrika ülkesiyle, özellikle de en büyük ticaret ortakları olan Fildişi Sahili ve Senegal'in de dahil olduğu Batı Afrika'yla ticaret değerinde fazlalık elde ediyor. Paris, kıtadaki ekonomik risklerin diğer kıtalardaki benzer risklerden daha ağır bastığını düşünüyor.

Batı Afrika ülkeleriyle 2022 yılında 2,3 milyar euroluk ticaret fazlası elde edildiği belirtilen aynı rapora göre bunun 877 milyon eurodan fazlasını Senegal, 374 milyon eurodan fazlasını Fildişi Sahili ve 350 milyon eurodan fazlasını Mali oluşturuyor.

Gabon darbesinin ardından

Gabon darbesinin hemen ardından Paris Borsası, Eramet Şirketi hisselerinin yüzde 15 değer kaybetmesiyle sarsıldı. Şirket, dünyanın en büyük manganez madeni olan Moanda'dadaki manganez ve nikel madenlerinin yüzde 90'ını işletiyor. Fransa’nın Gabon'da petrol, doğalgaz, manganez, kereste, değerli metaller, elmas ve altın gibi alanlarda faaliyet gösteren 81 şirketi bulunuyor. Fransa Hazine Bakanlığı’nın raporuna göre başta Maurel & Prom, Eramit, TotalEnergies, Air France, Eiffage et Colas, Bourbon, Air Liquide ve CMA-CGM Meridiam Fonds olmak üzere toplam 81 şirket, geçtiğimiz yıl 3 milyar avro kar etti.

 bgh
Fotoğraf: EPA

Le Monde gazetesine göre Gabon’daki yeni askeri darbe Mali, Burkina Faso, Nijer ve Gine'dekine benzemeyebilir. Fakat Fransa için Senegal ve Fildişi Sahili'ndeki askerlerini geri çekmenin yanı sıra yeni, ağır ve maliyetli zorlukları da beraberinde getiriyor. Paris, tıpkı babası eski Gabon Cumhurbaşkanı Omar Bongo gibi Fransa’nın tüm Afrika ülkeleri arasındaki en sadık müttefiki olan Ali Bongo iktidarına yapılan darbeyi kınarken yumuşak bir dil kullanmaya çalıştı. Nijer darbesinde olduğu gibi savaş ve çatışma çağrısı yaparak tehditler savurduğu ve meşru cumhurbaşkanına bağlılığını vurguladığı bir dil kullanmaktan kaçındı.

Avrupa Birliği (AB) ise AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, ağzından daha önce geçirdiği felç nedeniyle sağlık sorunları yaşayan ve Fransız eşinin siyasi işlere müdahale etmesine izin veren Cumhurbaşkanı Bongo’nun iktidardan düşürülmesi öncesinde cumhurbaşkanlığı seçimlerinde birtakım kusurların olduğunu gizlemedi.

AB, yeni liderlere karşı hiçbir tehditte bulunmadı. Çünkü üstü kapalı olarak darbenin barışçıl olduğunu, sarayın içinden ve aileden biri olan General Brice Oligui Nguema tarafından yönetildiğini düşünüyordu. Devletin yeni lideri, darbeyle görevden alınan Cumhurbaşkanı Ali Bongo'nun akrabası, Fas'ın Meknes kentindeki Kraliyet Askeri Koleji mezunu ve önce Rabat'ta, ardından Senegal'in Dakar kentinde askeri ataşe olarak görev yapmış bir isim.

Gabon, Atlantik Okyanusu’na bakan kıyıları ve uçsuz bucaksız ormanlarıyla önemli bir ülke. Ekonomisi, başta gayri safi yurt içi hasılanın (GSYİH) yüzde 36’sını ve ihracatın yüzde 70’ini oluşturan petrol ve doğalgaza dayanıyor. Petrol ve doğalgazın ardından onu yüzde 7 ile manganez takip ediyor. Ülkenin üçüncü zenginlik kaynağı ise ticaret hacmi 846 milyon euroyu bulan kereste. Gabon, Fransa'ya 536 milyon euroluk kereste ihracatı yapıyor.

1960 yılında Fransa'dan bağımsızlığını kazanmasından sonra tarihinde hiçbir darbe gerçekleşmemesi, Gabon’u diğer ülkelerden farklı kılıyor. Gabon, Angola, Burundi, Kamerun, Orta Afrika Cumhuriyeti, Kongo, Kongo Demokratik Cumhuriyeti ve Ekvator Ginesi ile birlikte Orta Afrika Ülkeleri Ekonomik Topluluğu (ECCAS) üyesi bir ülke. Gabon, 1983 yılında kurulan ECCAS üyeleri arasında kişi başına yaklaşık 8 bin 600 dolar gelir, 22 milyar dolar olarak tahmin edilen GSYİH ve yaklaşık 2,5 milyonluk nüfusla en yüksek gelire sahip ülkeler arasında yer alıyor.

Gabon, barış ve birlikte yaşama çağrısında bulunan istikrarlı bir ülke. Müslüman bir cumhurbaşkanı tarafından yönetilen ülkenin nüfusunun yüzde 80'ini Hıristiyanlar oluşturuyor. Darbe öncesi yerel demokratik uygulamalarda saygın bir deneyime sahip olan Gabon'un siyasi sistemi, Fransa'nın desteklediği diğer rejimlerden daha az yozlaşmış değildi. Fransa’ya olan sadakatini, Elysee Sarayı'na yakın şirketlere verilen büyük tavizlerle gösteriyordu. Gabon, Atlantik Okyanusu’na bakan kıyıları ve uçsuz bucaksız ormanlarıyla önemli bir ülke. Ekonomisi, başta GSYİH yüzde 36’sını ve ihracatın yüzde 70’ini oluşturan petrol ve doğalgaza dayanıyor. Petrol ve doğalgazın ardından onu yüzde 7 ile manganez takip ediyor. Ülkenin üçüncü zenginlik kaynağı ise ticaret hacmi 846 milyon euroyu bulan kereste. Gabon, Fransa'ya 536 milyon euroluk kereste ihracatı yapıyor. Buna karşın Gabon’un Fransa’dan yaptığı ithalat hacmi 310 milyon euro.

Domino etkisi

Belki de Paris ve onunla birlikte Brüksel, Fransa'nın hayati çıkarları için gerçek bir yenilgi olan ve Orta Afrika’da devam etmesi muhtemel domino etkisinin farkına çok geç varmıştır. Kıtada Paris siyasetine yakın ülkeler arasında darbeler gerçekleşebilir. Anlaşmazlıklar ise yöneticilerle değil, onların eski sömürgecilikle ilişkileri ve yabancı şirketlerle sosyal eşitsizliklere ve mali yolsuzluklara yol açmasıyla ilgilidir.

Sahra Altı Afrika ülkelerinde uranyum ve altın kaynaklarını kaybeden Paris, artık petrol, manganez, kereste, elmas ve değerli taşların yanı sıra yurt dışındaki yüzbinlerce asker ve çalışanın maaşını ödemeye yeten, geriye kalanı ise bütçe açığının kapatılması için Paris'e aktarılan kıtanın 10 milyon kilometrekareden fazla alandaki nimetlerinin üçte birine eşdeğer olan bir buçuk asırlık pastadan geriye kalanları kaybetmekten kaçınıyor.

Fransa Maliye ve Ekonomi Bakanı Bruno Le Maire, Gabon’daki darbeyle ilgili yorumunda zamanlamanın kötü olduğunu ve ülke ekonomisinin zor bir dönemden geçtiğini söyledi. Bu dönemin, Rusya’nın Ukrayna’ya açtığı savaş, iklim değişikliği ve yüksek akaryakıt fiyatları nedeniyle yeşil enerjiye geçiş ihtiyacı, sosyal reformların maliyeti, GSYİH'nın yüzde 120'sine yakın borçlanma ve içerideki siyasi bölünmelerin getirdiği zorluklardan ötürü daha zor ve daha belirsiz olduğuna şüphe yok.

Uranyum ve altın kaynaklarını kaybeden Paris şimdi petrol, manganez, kereste, elmas ve değerli taşların yanı sıra yurtdışındaki yüzbinlerce asker ve çalışanın maaşlarını ödemek için yeterli olan, geri kalanı ise bütçe açığının kapatılması için Paris'e aktarılan kıtanın büyük bir alana yayılan nimetlerinin üçte birine eşdeğer olan 150 yıllık pastadan geriye kalanı kaybetmekten kaçınıyor.

Fransız karar vericilerden hiçbiri, tüm bu küresel koşulların getirdiği zorlukların ekonomiyi en güçlü rekabet unsurlarından yani 2024’te GSYİH'nın yüzde 4,4'üne ulaşması beklenen bütçe açığının azaltılmasına yardımcı olan ucuz ve dayanıklı hammaddelerden, siyaset kisvesi altında yapılan ticaret ve ekonomik anlaşmalardan mahrum bırakabilecek darbelerle çakışmasını beklemiyordu. Yıllık ekonomik büyüme oranına katkı sağlayan Afrika, yurtdışında faaliyet gösteren Fransız şirketlerine çok büyük fırsatlar sunuyor. Eğer Fransa Afrika'dan çıkarılırsa, ekonomisi buna uzun süre dayanamayabilir.

Yeni faydalanıcılar

Öte yandan Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, darbeyle iktidardan uzaklaştırılan Gabon Cumhurbaşkanı Ali Bongo'yu ‘Çin'in eski bir dostu’ olarak nitelendirdi. Pekin ile Libreville arasındaki ilişkiler son yıllarda büyük bir ivme kazandı ve kapsamlı bir stratejik ortaklığa dönüştü. Çin, Gabon’da manganez, kereste ve petrol arama ve çıkarma alanında imtiyazlar kazandı. Altyapı alanında da çeşitli mutabakatlar imzalayarak Fransa'dan sonra ikinci, kereste alanında ise ilk tedarikçi oldu.

Ancak Fransa’nın siyasi kayıpları yalnızca darbe ya da siyasi istikrarsızlık yaşayan ülkelerle sınırlı kalmayıp Çin, Rusya, Almanya, İspanya ve İtalya'nın on milyarlarca dolarlık sözleşmeler imzaladığı ve yatırımlar yaptığı Kuzey Afrika'ya (Mağrip) kadar uzanıyor. Cumhurbaşkanı Macron, bu yüzden Mağrip ülkeleriyle ilişkilerin olması gereken düzeyde olmadığını itiraf etmek zorunda kaldı. Macron artık Avrupa'ya giden yolun önce Akdeniz'den geçtiğini anlamış görünüyor.



Netanyahu erken seçim çağrılarına kapıyı kapattı

AA
AA
TT

Netanyahu erken seçim çağrılarına kapıyı kapattı

AA
AA

Netanyahu, düzenlediği basın toplantısında, artan uluslararası baskıya karşı İsrail ordusuna hareket özgürlüğü sağladıklarını ifade etti.

İsrail'in Hamas'a karşı zafer elde etmesi için 1,4 milyon Filistinlinin sığındığı Refah kentine saldıracaklarını söyleyen Netanyahu, bunu uluslararası hukuka uygun biçimde yapacaklarını ileri sürdü.

Netanyahu, Hamas ile İsrail arasındaki esir takası müzakerelerine ilişkin ise "Hamas'tan bir sonraki turda serbest bırakılacak İsrailli esirlerin listesini talep ettiklerini ancak henüz bunun ellerine ulaşmadığını" belirtti.

İsrailli esirlerin serbest kalması için bir uzlaşı sağlanabileceğini aksi takdirde kendilerinin zafer için savaşmaya devam edeceğini söyleyen Netanyahu, "Hamas'ın gerçek dışı taleplerini kabul etmeyeceklerini" dile getirdi.

Mescid-i Aksa'da ramazan uygulamaları yeniden görüşülecek

Netanyahu, ramazan ayında işgal altındaki Doğu Kudüs'te bulunan Mescid-i Aksa'da Filistinlilerin ibadetinin kısıtlanmasına ilişkin ise "gelecek hafta yapılacak görüşmelerde güvenlik durumuna göre karar alacaklarını" belirtti.

İsrail Başbakanı, Filistinlilerin Mescid-i Aksa'da ibadetinin yasaklanması çağrısı yapan aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir'in görüşmelerden dışlanmadığını söyledi.

Netanyahu erken seçime kapıyı kapattı

İsrail'de muhalefet ve protesto hareketlerinin çağrısını yaptığı erken seçim talebine değinen Netanyahu, "Şimdi erken seçim ülkenin felç olması ve savaşın durması anlamına geliyor. Savaşçılarımız bölünecek. Seçimlerde duygular, başkaldırı devreye girecek. Seçim, zafere bu kadar yakınken ulusal birliğimize bir darbe olacak." dedi.

Netanyahu, erken seçimlerin "Hizbullah Genel Sekreteri Hasan Nasrallah, Hamas'ın Gazze'deki lideri Yahya Sinvar ve İran'ın hayali olduğunu" söyleyerek, dünya liderlerine hitaben "Bizim hakkımızda yanılmayın. Kesin zafere ulaşana kadar savaşmakta kararlıyız." ifadesini kullandı.

İsrail Başbakanı ayrıca Ultra Ortodoks (Haredi) Yahudilerin askerlik hizmetine katılması için yeni hedefler belirlendiğine işaret etti ve yeni askerlik yasasında "herkesin ortak fikirde olmasının mümkün olmadığını" kaydetti.


Filistinli çocuk Abdullah el-Kahil Mısır'da yeniden dikkat çekti

Mısır Cumhurbaşkanı, Filistinli çocuğu öpüyor (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
Mısır Cumhurbaşkanı, Filistinli çocuğu öpüyor (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
TT

Filistinli çocuk Abdullah el-Kahil Mısır'da yeniden dikkat çekti

Mısır Cumhurbaşkanı, Filistinli çocuğu öpüyor (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
Mısır Cumhurbaşkanı, Filistinli çocuğu öpüyor (Mısır Cumhurbaşkanlığı)

İsrail'in Gazze'ye yönelik bombalı saldırısında yaralanan Filistinli çocuk Abdullah el-Kahil, tedavi gördüğü Mısır'da dikkatleri üstüne çekti. Dün Kahire’de bazı özel şahsiyetleri onurlandırmak amacıyla düzenlenen ‘Farklılık Yaratanlar’ etkinliğinde yer alırken, söz konusu etkinliğe Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, bir dizi bakan ve üst düzey Mısırlı yetkililer de katıldı.

Kahil, Kasım ayında Mısır Cumhurbaşkanı’na yardım çağrısı göndermiş, Gazze'deki savaş sonucu aldığı ağır yaralar nedeniyle tedavisinin Kahire'de tamamlanmasını istemişti. Cumhurbaşkanı Sisi ise çocuğun Refah Sınır Kapısı üzerinden Kahire'ye hızla nakledilmesi ve tedavi edilmesi talimatını verdi.

df vdfe
Mısır Cumhurbaşkanı, Farklılık Yaratanlar etkinliğinde (Mısır Cumhurbaşkanlığı)

Kahil’in söz konusu etkinlikte yer alması ve sağlık durumunun iyileştiğinin görülmesi üzerine sosyal medya sayfaları Kahil hakkında paylaşımlar yaptı. Cumhurbaşkanı Sisi ise onun yeni talebini yerine getirdi.

Özel yeteneklere sahip kişiler için her yıl düzenlenen Farklılık Yaratanlar etkinliği, Cumhurbaşkanı Sisi’nin himayesinde düzenleniyor. Etkinlik ayrıca, sosyal dayanışma, gençlik ve spor bakanlıkları ile Mısır Zihinsel Engelliler Spor Federasyonu tarafından organize ediliyor.

Kahil, etkinlikte yaptığı konuşmada, ailesi ile birlikte Tel el-Hava bölgesinde yaşadıklarını, ardından Nuseyrat'a yerlerinden edildiklerini anlattı. Yerlerinden edildikleri bölgenin bombalandığını belirten Kahil, “Bombalama nedeniyle bacağım kesilecekti. Ertesi gün karnıma dikiş atılmış halde iken bacağımın ameliyatta olduğunu gördüm” dedi.

Hastanedeki doktorların babasına ayağının kesilmesi gerektiğini söylediğini belirten Kahil, ancak annesinin Mısır'a gidip tedavi göreceğini umarak bu teklifi reddettiğini belirtti. Etkinlik sırasında Kahil'in Gazze'ye tekrar dönme niyetinde olduğunu belirtmesi üzerine katılımcılar alkışları ile kendisine destek verdi.

sxzfv
Filistinli bir çocuk, İsrail'in Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki saldırıları sırasında yıkılan bir binanın yakınındaki molozların arasında oturuyor (AFP)

Kahil, Cumhurbaşkanı Sisi’ye sarılıp onu öpmek istediğini belirtti. Bu arzusunu memnuniyetle karşılayan Sisi ise “Hoş geldin Abdullah, senin ve yara alan herkesin selameti için Allah'a şükürler olsun. Bir insan sabırlı, dayanıklı ve çalışkan olsa, Allah’a tevekkül etse de hayatta geçirilecek zor günler olacaktır. Rabbimizin yardıma ve zafere kadir olduğuna, Rabbimizin imkansızı gerçekleştirmeye kadir olduğuna inanıyorum” açıklamalarında bulundu.

fvbfb
Mısır Cumhurbaşkanı, Farklılık Yaratanlar etkinliğinde (Mısır Cumhurbaşkanlığı)

Mısır Cumhurbaşkanı’nın Kahil’e sarılarak onu öpmesi salonda uzun süre ayakta alkışlandı. Sosyal medya kullanıcıları ise Cumhurbaşkanı Sisi'nin Kahil’i öptüğü görüntüleri paylaşarak çocuğun iyileşmesi yönünde dua etti.

Eymen isimli bir sosyal medya kullanıcısı, “Filistinliler başımızın üstündedir. Onları tüm kalbimizle destekliyoruz” dedi. Hişam adlı başka bir kullanıcı ise Filistinli çocuk için “Allah senden razı olsun kahraman” duasında bulundu. Yaser isimli başka bir kişi ise, “Allah sıhhat nasip etsin” dedi.

Gazze Şeridi'ndeki Filistin Sağlık Bakanlığı, 7 Ekim'den bu yana 29 bin 878 can kaybı ve 70 bin 215 yaralı kaydedildiğini bildirdi. Salı günü bakanlığın Facebook hesabından yapılan açıklamada, “İsrail işgali, Gazze Şeridi'nde son 24 saatte ailelere karşı 11 katliam gerçekleştirdi. Neticede 96 kişi hayatını kaybetti, 172 kişi ise yaralandı” denildi.


Savcılık detayları açıkladı: Dünyayı sarsan siyasi suikastın arkasından 'Kurtlar' çıktı

Fernando Villavicencio'nun cenazesine binlerce kişi katılmıştı (Reuters)
Fernando Villavicencio'nun cenazesine binlerce kişi katılmıştı (Reuters)
TT

Savcılık detayları açıkladı: Dünyayı sarsan siyasi suikastın arkasından 'Kurtlar' çıktı

Fernando Villavicencio'nun cenazesine binlerce kişi katılmıştı (Reuters)
Fernando Villavicencio'nun cenazesine binlerce kişi katılmıştı (Reuters)

Ekvador'da geçen yıl seçime günler kala suikasta kurban giden devlet başkanı adayı Fernando Villavicencio'nun ölümüyle ilgili yeni detaylar ortaya çıktı.

Cinayeti araştıran savcılık, suikastın bir suç örgütü tarafından cezaevinde tasarlandığını öne sürdü.

Ülkedeki çetelerle mücadele vaadiyle seçim kampanyası yapan Villavicencio geçen ağustosta başkent Quito'da bir miting çıkışında arabasına binerken silahlı saldırıya uğramıştı.

Salı günü görülen duruşmada Savcı Ana Hidalgo, soruşturma sürecinin detaylarını paylaştı.

Hidalgo, Ekvadorlu siyasetçiyi öldüren tetikçinin suikastın ardından polisle çatışmaya girdiği sırada intihar ettiğini söyledi.

Güvenlik kamerası görüntülerini inceleyen polis, bir diğer saldırganı belirleyip onu şehrin doğusunda gittiği eve kadar takip etti.

Eve baskın düzenleyen güvenlik güçleri, 6 Kolombiyalı şüpheliyi silah, mühimmat ve el bombalarıyla yakaladı.

Ancak olaydan birkaç hafta sonra 6 Kolombiyalı şüpheli El Litoral cezaevinde ölü bulundu. Adli tıp uzmanları, 6 şüphelinin boğularak öldüğünü belirlerken, El Pais gazetesi 6 şüphelinin de cezaevinde asıldığını yazdı.

Soruşturma kapsamında tutuklu bulunan 7. şüpheliyse bir sonraki gün başka bir cezaevinde öldürüldü.

Savcılık, Villavicencio'ya saldıran 7 şüphelinin cezaevinde ölmüş olmasına rağmen bu kişileri kiralama ve Ekvadorlu siyasetçiyi öldürme talimatının cezaevindeki bir tutuklu tarafından verildiği sonucuna ulaştı.

Tetikçilerden birine gönderilen mesajın izini süren savcılık, talimatın Los Lobos (Kurtlar) isimli suç örgütünden geldiğini tespit etti.

Ekvador'un en güçlü suç örgütlerinden biri olan Los Lobos'un 8 binden fazla üyesi olduğu tahmin ediliyor. Çetenin, Meksika'daki Yeni Nesil Jalisco karteliyle bağlantılı olduğu düşünülüyor.

 

Independent Türkçe, BBC, 20 Minutos


ABD'nin İsrail'e koşulsuz desteği neden akıllıca değil?

ABD Başkanı Joe Biden İsrail'e gelişinde ve 18 Ekim 2023'te İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu tarafından karşılandığında (AFP)
ABD Başkanı Joe Biden İsrail'e gelişinde ve 18 Ekim 2023'te İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu tarafından karşılandığında (AFP)
TT

ABD'nin İsrail'e koşulsuz desteği neden akıllıca değil?

ABD Başkanı Joe Biden İsrail'e gelişinde ve 18 Ekim 2023'te İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu tarafından karşılandığında (AFP)
ABD Başkanı Joe Biden İsrail'e gelişinde ve 18 Ekim 2023'te İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu tarafından karşılandığında (AFP)

Bilal Saab

13 Aralık 2023'te İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile İsrail'in Gazze'deki askeri harekâtına ilişkin görüşmelerin ardından ABD Başkanı Joe Biden, Kongre'nin Yahudi devletine yönelik ABD askeri yardımını durdurma veya bunu şartlarla kısıtlama yönündeki çağrılarını reddedip, “Bu süreçte İsrail'i korumaktan başka bir şey yapmayacağız” demişti. Bir ay önce Başkan Yardımcısı Kamala Harris, ABD'nin ‘İsrail'e kendisini savunması için vereceği desteğe hiçbir koşul koymayacağını’ söylemişti.

Ancak Demokrat Parti’nin artan baskısıyla karşı karşıya kalan Biden, 9 Şubat'ta ABD askeri yardımı alan herkesin insan hakları yasalarına uyacaklarına dair yazılı güvence sağlamasını gerektiren bir idari muhtıra yayınladı. Ancak Beyaz Saray, ABD'nin İsrail'e yardımını kısıtlayacak koşulların ve ‘yeni standartların olmayacağını’ açıkça ifade etti.

sd
ABD Başkanı Harry Truman (sağda) İsrail Başbakanı David Ben-Gurion ile 8 Mayıs 1951'de Beyaz Saray'da görüşme (AP)

Bu yeni bir şey değil, zira Biden yönetimi İsrail'e koşulsuz askeri yardım politikasını destekleyen ilk yönetim değil. Harry Truman'dan Biden'a kadar neredeyse her ABD Başkanı da aynı şeyi yaptı.

Bu alışkanlıktan kurtulmanın zamanı geldi. Bu kötü bir dış politikadır. Hiçbir müttefik ya da ortak mükemmel değildir, dolayısıyla Washington'un ortağın davranışı ne olursa olsun tam destek politikasına bağlılığı ne akıllıca ne de hikmetlidir. Böyle bir politika, özellikle ortağın (bu durumda İsrail'in) uzun vadede ABD'nin çıkarlarına ve dünyadaki duruşuna zarar verecek politikalar benimsemesi durumunda sorunlu hale geliyor. İsrail'in, İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana ABD askeri yardımının en büyük kümülatif alıcısı olması ve bu yardımı kullanma konusundaki benzersiz ayrıcalıkları, Washington'un mutlak desteğini giderek sorumsuz hale getiriyor.

Gazze'nin kuşatılmasıyla insani durumun felaket olduğunu söylemek, durumu tam olarak ifade etmiyor

İsrail, diğer ülkeler gibi, tarihin en kötü saldırılarından biri olarak anılacak bir terör saldırısı olan 7 Ekim'de bin 200 İsrailliyi öldüren ve 240 kişiyi rehin alan Hamas da dahil olmak üzere, düşmanlarının oluşturduğu tehditlere karşı kendisini savunma hakkına sahip.

Bu meşru müdafaa hakkı kutsaldır ve uluslararası hukukta tanınmıştır. Ancak, ABD'nin İsrail'e sağladığı yardımın ahlaki, yasal ve stratejik değerlendirmesinde nesnel bir şekilde kaybettiğine dair geçerli bir neden olmaksızın savunulamaz.

ABD vergi mükelleflerinin yüz milyarlarca dolarlık parası, muazzam miktardaki ultra modern ABD silahları ve onları Birleşmiş Milletler'de (BM) savunma avukatı yapan destek, hiçbir koşul olmadan verilmemeli. ABD'nin müttefiklerine ve ortaklarına yaptığı askeri yardım, duygusal ve/veya maddi bir yatırım. Bu yatırımın geri dönüşü şüpheli hale geldiğinde Washington, yeniden değerlendirmek ve uyum sağlamak için her türlü çabayı göstermeli. Federal ve uluslararası kanunların yanı sıra saf mantık da ABD'yi diğer tüm müttefikleri veya ortaklarıyla bunu yapmaya zorluyor. Peki İsrail neden bir istisna?

Hareketin 7 Ekim'de başlattığı saldırıya İsrail'in Hamas'a verdiği misilleme yanıtı ışığında bu soru yeniden gündeme geldi. Biden yönetimi, endişe verici derecede yüksek sivil ölümlerine rağmen İsrail'in askerî harekâtına tutarlı bir destek gösterdi. Şu ana kadar üçte ikisi kadın ve çocuk olmak üzere 29 binden fazla Filistinli öldürüldü. BM ayrıca 1,7 milyon Filistinlinin yerinden edildiğini, 2,2 milyon kişinin de ‘yakın açlık riskiyle karşı karşıya olduğunu’, Gazze'deki konutların yüzde 60'ından fazlasının hasar gördüğünü ve yaklaşık 17 bin çocuğun refakatsiz olduğunu veya ebeveynlerinden ayrıldığını bildirdi. Ayrıca 1,7 milyon Filistinlinin yerlerinden edildiğini, diğer 2,2 milyon kişinin ‘yakın bir açlık tehlikesi’ altında olduğunu, Gazze'deki evlerin yüzde 60'ından fazlasının zarar gördüğünü ve yaklaşık 17 bin yetimin veya ailelerinden ayrılmış çocuğun olduğunu bildirdi. Gazze'deki insani durumun felaket olduğunu söylemek, durumu tam olarak ifade etmiyor.

vdvfde
Protestocular, 31 Ekim 2023'te Kongre binasında İsrail'e 105 milyar dolarlık askeri yardım sağlayacağına dair ifade veren ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken'in arkasında kırmızıya boyanmış ellerini kaldırıyor (AFP)

Bu nedenle, genel olarak ve özellikle Gazze'deki mevcut krizle ilgili olarak, ABD'nin İsrail'e koşulsuz askeri yardımının potansiyel maliyetinin kapsamlı ve samimi bir değerlendirmesi zorunlu hale geldi. ABD'nin daha önce böyle bir uygulama yapmadığına inanmak zor ama ne yazık ki bu kesinlikle doğru.

Kendi fikrimden bahsedecek olursam ben müttefik ülkeler tarafından ABD askeri yardımının kullanımını düzenleyen ABD yasalarının altınının oyulmasının en büyük bedel olduğunu düşünüyorum.

İsrail'e koşulsuz askeri yardım, ABD'nin ve uluslararası düzeyde mevcut savaşı sona erdirme çabalarını baltalıyor

İsrail'e Gazze'deki askeri operasyonlarında mutlak yetki verilmesi ve Amerikan askeri yardımlarının etkin denetimini sağlayamamak (İsrail, Amerikan askeri yardımlarını kontrol etme mekanizmalarını belirlemek için herhangi bir Amerikan gözetimine sahip olmayan dünyadaki tek alıcı), Amerikan yasalarının ihlallerini değerlendirmeyi imkânsız hale getirir. Dolayısıyla, ABD aslında dış yardım yasasını, silah ihracatı yasasını ve 'Leahy Yasası'nı temelde yıkar; çünkü bu yasalar, Amerikan askeri yardımlarının alıcılarının insan hakları standartlarını karşılamalarını zorunlu kılar. Bu standartları ihlal eden herhangi bir ülke, İsrail'in Filistin halkına kolektif cezalandırma yaptığı gibi, cezalara maruz kalacak ve ABD finansmanı için uygun olmayacak.

Bu çok önemli ve ABD'nin dış ilişkileri açısından gerçek sonuçları var. ABD'nin İsrail'e askeri yardımı konusunda herhangi bir koşul getirilmemesi, diğer alıcıların ABD yasalarına saygı duymasını engelleyebilir. Bu ülkelerin tek yapması gereken, İsrail'in ihlallerini meşrulaştırmaktır. ABD’nin bu çifte standardı, Washington'dan ABD silahları alan Arap başkentlerinin gözünden kaçmıyor.

dsvcdsvf
ABD'nin Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Linda Thomas-Greenfield, 20 Şubat'ta Gazze'de ateşkes kararı taslağına karşı oy kullandı (AFP)

Uluslararası hukuku reddetmenin ve belki de zayıflatmanın (en azından varsayımsal olarak) başka bir bedeli daha var. ABD, İsrail'in Filistinlilerin insan haklarına yönelik ağır ihlallerine göz yumarken aynı zamanda Ukrayna'nın Rus saldırganlığına direnme çabalarını desteklemek için uluslararası hukuka dayanan argümanları kullanamaz. Buna karşılık Washington’un, kendisini ilgilendiren konularda uluslararası forumlarda uluslararası işbirliği araması ve koalisyonlar kurması giderek daha da zorlaşacaktır. Eğer Washington, örneğin Küresel Güney ile daha güçlü ilişkiler kurmak istiyorsa ve onu Rusya'nın Ukrayna'ya karşı savaşını kınamaya teşvik etmek istiyorsa, İsrail'in Gazze operasyonuna yönelik söylemini ve koşulsuz desteğini değiştirmek zorunda kalacak.

Biden yönetimi, ABD'nin küresel sahnede liderlik rolünü yeniden tesis etmek, çok taraflılığın geri dönüşü ve kurallara dayalı bir düzen gibi asil hedeflerle iktidara geldi. Ancak ABD'nin İsrail'i hukukun üstüne yerleştirerek değerlerine ihanet etmeye devam etmesi halinde bu dış politika düzenlemesi daha az inandırıcı görünüyor.

Stratejik olarak, İsrail'e koşulsuz askeri yardım politikası, mevcut savaşı sona erdirmeye ve sonunda İsrail-Filistin barış anlaşmasına ulaşmaya yönelik Amerikan ve uluslararası çabaları zayıflatır. Bu anlaşma olmadan, geniş kapsamlı Arap-İsrail normalleşmesinin gerçekleşme olasılığı düşüktür. Suudi liderler, Suudi-İsrail normalleşmesinin gereksinimlerini açık bir şekilde belirtmişlerdir - ki bu Biden'in Ortadoğu'ya yönelik dönüşüm planının bir parçasıdır - ve bunun 1967 sınırlarında bağımsız bir Filistin devletini ve başkenti Doğu Kudüs'ü tanımayı içermesi gerektiğini vurgulamışlardır.

Güvenilirliği ve itibarı söz konusu olduğunda ABD'nin yapacak çok işi var

Ancak Netanyahu'nun Filistin topraklarındaki Yahudi yerleşimlerini yasa dışı olarak genişletmeye kararlı çok sayıda aşırıcı unsurdan oluşan iktidar koalisyonu, iki devletli bir çözüme yönelik çalışmaya ilgi göstermedi. Biden yönetimi, bu hükümeti tam olarak destekleyerek, bölgesel gerilimleri azaltmak ve Gazze'deki feci durumdan çıkar sağlayan İran'ı ve onun vekillerini dizginlemek de dahil olmak üzere Ortadoğu'da yapmaya çalıştığı her şeyi yerle bir ediyor. Bölgedeki Amerikan güçlerine saldırıp onları öldürüyorlar. Ayrıca Kızıldeniz ve Aden Körfezi'nde seyrüsefer özgürlüğünü ve ticaretin serbest akışını tehlikeye atmaya çalışıyorlar.

scdfve
13 Ocak'ta Beyaz Saray önünde Filistin yanlısı gösteri (AFP)

Son olarak Biden'ın İsrail'i dizginsizce kucaklamasının iç siyasi bir bedeli var. ABD tarihinde ilk kez, kamuoyu yoklamalarına göre, Demokratlar Filistinlilere (yüzde 49) İsraillilerden (yüzde 38) daha fazla sempati göstermektedirler. Demokrat Parti'nin daha genç ve daha ilerici kanadı - ki bu kanat Biden'i iktidara getirmede etkili bir rol oynamıştır - Washington'un İsrail'e koşulsuz destek vermesine giderek daha fazla şüpheyle bakmaktadır. Biden'ın İsrail'e yönelik bu politikayı sürdürmesi durumunda bu seçmenlerin bir sonraki başkanlık seçimlerinde başka bir adayın yanında yer alıp almayacakları belli değil, ancak hayır oyu bile onun şansını zedeleyebilir.

Yasaların, kuralların ve insan haklarının küresel savunucusu olarak güvenilirliği ve itibarı söz konusu olduğunda ABD'nin yapması gereken çok şey var. Washington'un durdurmak için çok az şey yaptığı Gazze'deki yıkım ve ölümün boyutu göz önüne alındığında, ahlaki otoriteyi yeniden tesis etmek uzun zaman alacak. Ama kurtuluşa giden yol iki şeyle başlar: Birincisi, ahlaki, akılcı, insani ve stratejik bir mesele olduğu için Gazze'de ateşkes çağrısı yapmak. İkincisi, tıpkı Washington'un dünyadaki herhangi bir müttefik veya ortakla yaptığı gibi, Amerikan askeri yardımını İsrail'e uyarlamak ve Amerikan yasalarını uygulamak.


Azerbaycan ve Ermenistan dışişleri bakanlarının Berlin görüşmesi sona erdi

Fotoğraf: Halil Sağırkaya/AA
Fotoğraf: Halil Sağırkaya/AA
TT

Azerbaycan ve Ermenistan dışişleri bakanlarının Berlin görüşmesi sona erdi

Fotoğraf: Halil Sağırkaya/AA
Fotoğraf: Halil Sağırkaya/AA

Azerbaycan ve Ermenistan arasında yürütülen barış müzakerelerinde bazı temel konularda ilave çalışmalara devam edilmesi gerektiği belirtildi.
Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov ile Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan'ın barış anlaşması müzakereleri çerçevesinde Almanya'nın başkenti Berlin'de gerçekleştirdiği ve 2 gün süren görüşmeler sona erdi.

Azerbaycan Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, "Bakanlar ve heyetleri, 'Barış ve Devletlerarası İlişkilerin Kurulmasına İlişkin İkili Anlaşma' taslağının hükümlerine ilişkin tutumlarını müzakere etti. Bazı temel konularda ilave çalışmalara devam edilmesi gerektiği kaydedildi." ifadeleri yer aldı.

Bakan Bayramov'un görüşmelere ev sahipliği yapan Almanya Dışişleri Bakanı Annalena Baerbock'a teşekkür ettiği kaydedildi.


İsrail savaş kabinesinin Ulusal Güvenlik Bakanı Ben-Gvir'i Aksa'nın idaresinden azlettiği iddia edildi

Fotoğraf: AA
Fotoğraf: AA
TT

İsrail savaş kabinesinin Ulusal Güvenlik Bakanı Ben-Gvir'i Aksa'nın idaresinden azlettiği iddia edildi

Fotoğraf: AA
Fotoğraf: AA

İsrail savaş kabinesinin, ramazan ayı öncesinde Filistinlilere karşı ırkçı söylem ve politikalarıyla tanınan Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir'in yetki alanında olan Mescid-i Aksa'nın idaresinden uzaklaştırıldığı ileri sürüldü.İsrail Kanal 12'nin haberine göre, savaş kabinesi, ramazan ayında Filistinlilerin işgal altındaki Doğu Kudüs'teki Mescid-i Aksa'ya girişinin engellenmesi gerektiğini savunan Ben-Gvir'i bu bölgenin idaresinden azletti.

Savaş kabinesi, Ben-Gvir'in ramazanda İsrail vatandaşı, 40 yaş altı Filistinlilerin Mescid-i Aksa'ya alınmaması yönündeki talebini uygulamama kararı aldı.

Ben-Gvir ise sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Başbakan Binyamin Netanyahu'dan söz konusu haberi yalanlamasını istedi. Ben-Gvir, söz konusu habere atıfta bulunarak, Başbakan'ın "Mescid-i Aksa konusunda savaş kabinesi üyesi Benny Gantz'ın, barışın baş eğerek ve teröre teslim olarak elde edildiği görüşünü benimsediğini", Ulusal Güvenlik Bakanı'nın yetkilerinin "algı kabinesine teslim edildiğini" belirtti.

Öte yandan, ana muhalefet lideri Yair Lapid de sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Ben-Gvir'in Mescid-i Aksa çevresindeki idare yetkilerinden azleden savaş kabinesini aldıkları "doğru karar" nedeniyle tebrik etti.

Ben-Gvir Filistinlilerin Mescid-i Aksa'ya girişinin yasaklanmasını talep etmişti
Aşırı sağcı Ben-Gvir, 18 Şubat'ta X hesabından yaptığı paylaşımda, Filistinlilerin ramazan ayında Mescid-i Aksa'ya girişinin yasaklanması çağrısında bulunmuştu.

İsrail Başbakanlığından 19 Şubat'ta yapılan açıklamada da Ben-Gvir'in talep ettiği "ramazanda Filistinlilerin Mescid-i Aksa'da ibadetlerinin kısıtlanması" kararının "güvenlik göz önüne alınarak dengeli biçimde alındığı" ifade edilmişti.

İsrail basınında çıkan haberlerde ise İsrail vatandaşı Filistinlilerden de belirli yaşın altındakilerin Mescid-i Aksa'ya girişinin yasaklanacağı belirtilmişti.

İsrail polisi, 7 Ekim 2023'ten bu yana başta cuma günleri olmak üzere Filistinlilerin Mescid-i Aksa'ya girişlerine kısıtlama getiriyor.

İsrail'in geçmişte Mescid-i Aksa'ya yönelik ihlalleri Filistin coğrafyasında tansiyonu yükseltmiş, 2021'in ramazan ayında Aksa'ya düzenlediği baskın, İsrail içindeki şehirlerin yanı sıra işgal altındaki Doğu Kudüs ve Batı Şeria'da olayların çıkmasına yol açmıştı. Bölgedeki gerilim İsrail'in Gazze'ye 11 gün süren şiddetli saldırılarıyla son bulmuştu.

Filistinlilerin arasında "şeytanın avukatı" olarak tanınıyor
İşgal altındaki Doğu Kudüs ve Batı Şeria'da Yahudi yerleşimcilerin şiddet eylemlerini teşvik etmesiyle bilinen Ben-Gvir, fanatik Yahudilerin terör saldırılarına ilişkin davalarda avukatlık yaptığı için Filistinliler tarafından "katillerin avukatı", "şeytanın avukatı" ve "sabıkalı" olarak adlandırılıyor.

Ben-Gvir, İsrail'in 1998'de terör eylemleri nedeniyle yasakladığı ve ABD'nin terör örgütü olarak tanımladığı ırkçı "Kah" hareketinin de üyesiydi.

Görüşlerinin radikalliği nedeniyle askerlikten muaf tutulan ve hakkında "nefret, kışkırtıcı söylem ve ırkçılık" gibi suçlamalardan 53 iddianame hazırlanan Ben-Gvir, 2007'de "ırkçılık ve terör örgütünü desteklemek" suçundan hüküm giymiş, aşırı görüşleri nedeniyle askerlikten "ideolojik çürük" olarak terhis edilmişti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun 2023'te göreve başlayan koalisyon hükümetinde Ben-Gvir, ülkedeki kolluk kuvvetlerinden sorumlu Ulusal Güvenlik Bakanlığına getirilmişti.


AP milletvekilleri, AB'nin genişlemeden önce "hazır" olması gerektiğini belirtti

Fotoğraf: AA
Fotoğraf: AA
TT

AP milletvekilleri, AB'nin genişlemeden önce "hazır" olması gerektiğini belirtti

Fotoğraf: AA
Fotoğraf: AA

Avrupa Parlamentosu (AP) milletvekilleri, Avrupa Birliği'nin (AB) genişlemeden önce "hazır" hale gelmesi gerektiğini savunarak, bu amaçla reformlar yapılması gerektiğini kaydetti.AP Genel Kurulunda "Gelecekteki genişleme ışığında AB entegrasyonunun derinleştirilmesi" başlıklı oturum düzenlendi.

Konuya ilişkin raporu hazırlayanlardan Portekizli milletvekili Pedro Silva Pereira, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın genişlemenin jeopolitik boyutlarının gözden geçirilmesine neden olduğunu dile getirdi.

Silva Pereira, aday ülkelerle devam eden süreçlerin hızlı ilerlememesi ve zorlu bir süreç olması gerektiğini savunarak, "Aday ülkelerin kriterlerimize, Birliğin temel ilkelerine, insan haklarına, demokrasinin işleyişine ve hukukun üstünlüğüne uymak için ellerinden geleni yapmaları gerekmektedir." değerlendirmesinde bulundu.

"35 ya da daha fazla üyeden oluşan bir AB, 27 üyeli bir AB'nin kurallarıyla çalışamayacaktır." diye konuşan Silva Pereira, aday ülkeler reformlar yaparken AB'nin de kendi içinde oylama, karar alma ve Parlamento yapısına yönelik reformlar yapması gerektiğini kaydetti.

"Genişleme liyakate dayalı bir süreçtir ve öyle kalacaktır"
AB Komisyonunun adaletten sorumlu üyesi Didier Reynders, AB Konseyinin Aralık 2023'te Ukrayna, Moldova ve Gürcistan'a aday ülke statüsü verdiğini hatırlatarak, bu ülkeler ve Batı Balkanlar'ın Avrupa'nın parçası olduğunu söyledi.

AB'nin genişlemesinin ülke ve vatandaşlar için fırsatlar yaratacağını dile getiren Reynders, "Daha büyük bir birlik, ekonomik açıdan da küresel sahnede daha fazla jeopolitik ağırlığa ve etkiye sahiptir. Birliğin kritik bağımlılıkları azaltmasına yardımcı olabilir ve daha özerk hareket etmesine izin verir." değerlendirmesinde bulundu.

Reynders, Birliğin büyümesinin ayrıca, Avrupa'nın genelinde hukukun üstünlüğünü ve insan haklarına saygılı demokrasilerin sayısının artması anlamına geleceğine işaret etti.

AB'nin genişlemesi için söz konusu aday ülkelerin tam ve sürekli siyasi kararlılık göstererek ilgili reformları yapması gerektiğini vurgulayan Reynders, "Genişleme liyakate dayalı bir süreçtir ve öyle kalacaktır." dedi.

AP milletvekilleri arasında fikir ayrılığı yaşandı
Oturumda söz alan bazı milletvekilleri Batı Balkanlar, Moldova, Ukrayna ve Gürcistan'ın Rusya'nın etkisinden uzaklaşması için AB üyesi olması gerektiğini savunurken, bazılarıysa söz konusu ülkelerin katılımının bölgenin güvenliğine neden olacağı etkiler konusunda endişelerini dile getirdi.

AB genişlemesine karşı çıkan milletvekilleri, bunun Birliğin güvenlik, demokrasi ve egemenliğine zarar verebileceğini iddia ederek, aday ülkelerin AB'ye entegrasyonunda sorunlar yaşanabileceğini öne sürdü.

Milletvekillerinden bazıları ise aday ülkelerin iç işlerinde yaşanan gelişmeler nedeniyle sürecin "politikleştirilmemesi" gerektiğini vurguladı.


Avrupa Parlamentosu Gazze'de "acil ve kalıcı ateşkes" çağrısı yaptı

Fotoğraf: AA
Fotoğraf: AA
TT

Avrupa Parlamentosu Gazze'de "acil ve kalıcı ateşkes" çağrısı yaptı

Fotoğraf: AA
Fotoğraf: AA

Avrupa Parlamentosu (AP) ilk kez, İsrail'in saldırılarını sürdürdüğü Gazze'de "acil ve kalıcı ateşkes" çağrısında bulundu.AP Genel Kurulunda "Dünyada insan hakları ve demokrasinin durumu ile AB'nin buna yönelik politikası" konusunda hazırlanan 2023 raporu, 265 lehte, 253 aleyhte ve 10 çekimser oyla kabul edildi.

AP'deki Sol Grup üyelerinin değişiklik talebinde bulunduğu raporun 62'nci maddesine "Gazze'de acil ve kalıcı ateşkes çağrısı" eklendi.

Revize edilerek onaylanan yeni raporda, "AB'ye, üye ülkelere ve uluslararası topluma Gazze Şeridi'nde, herkesin gıda ve suya kesintisiz erişimini sağlamak amacıyla özellikle acil ve kalıcı bir ateşkes çağrısında bulunulur." ifadesi yer aldı.

Böylece AP ilk kez, Gazze'de ateşkes çağrısında bulunmuş oldu. 18 Ocak'ta kabul edilen kararda, "kalıcı ateşkes", tüm esirlerin serbest bırakılması ve Hamas'ın tasfiyesi şartlarına bağlanmıştı.

Genel Kurulda dün söz konusu rapora ilişkin yapılan oturumda birçok milletvekili, raporda Gazze'ye yer verilmemesini eleştirerek, AB'yi İsrail'i işlediği suçlara rağmen cezasız bırakmakla suçlamıştı.


ABD, İsrail'den Amerikan silahlarını "uluslararası hukuka uygun kullanması" için yazılı güvence bekliyor

Fotoğraf: AA
Fotoğraf: AA
TT

ABD, İsrail'den Amerikan silahlarını "uluslararası hukuka uygun kullanması" için yazılı güvence bekliyor

Fotoğraf: AA
Fotoğraf: AA

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Matthew Miller, sadece İsrail'in değil, diğer ülkelerin de 45 gün içinde yazılı bir taahhütle söz konusu silahları "uluslararası hukuka uygun kullanacaklarını" taahhüt etmelerini beklediklerini söyledi.ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Miller, bakanlıkta düzenlediği günlük basın brifinginde Gazze'deki son durumu ve İsrail'e giden Amerikan silahlarıyla ilgili güncel tartışmaları değerlendirdi.

Sözcü Miller, İsrail'in ABD'ye söz konusu silahların uluslararası hukuka uygun kullanımı konusunda yazılı taahhütte bulunmasıyla ilgili bir soruyu yanıtladı.

Miller, söz konusu ulusal güvenlik memorandumunun şubat ayı başında Başkan Joe Biden tarafından yayımlandığını ve sürecin halen devam ettiğini belirtti.

Memorandumun sadece İsrail'i değil, ABD'den silah yardımı alan diğer ülkeleri de kapsadığını ifade eden Miller, Amerikan medyasında yeni çıkan ve memorandumun temelde İsrail'le bağlantılı olarak çıkarıldığını kaydeden haberlere katılmadığını söyledi.

Miller, "İsrail de dahil söz konusu ülkeler bize, bu silahları savaş hukukuna uygun kullanacakları ve kasıtlı olarak insani yardımları engellemeyecekleri hususlarında yazılı güvence verecekler. Bu ülkeler memorandumdan itibaren 45 gün içinde bu yazılı güvencelerini sunacaklar. Şu anda ilgili ülkelerle bu süreci yürütüyoruz." değerlendirmesini yaptı.

ABD Başkanı Biden, 8 Şubat'ta yayımladığı memorandumda, Dışişleri Bakanlığının ABD'den silah yardımı alan ülkelerden 45 gün içinde yazılı güvence almasını ve bu güvencelerin yıllık olarak Kongreye sunulmasını karara bağlamıştı. Memorandumda, yazılı güvenceyi vermeyen ülkelere askeri yardımların geçici olarak askıya alınabileceği kaydedilmişti.

Söz konusu memorandumun İsrail'in Gazze'de kullandığı Amerikan silahlarıyla ilgili olabileceği yorumları Amerikan medyasına yansımış, Biden yönetimi ise söz konusu yazılı güvencelerin ilgili tüm ülkelerden istendiğini dile getirmişti.


rump, emlak dolandırıcılığı davasının temyiz sürecinde 100 milyon dolar teminat yatırmayı önerdi

Fotoğraf: AA
Fotoğraf: AA
TT

rump, emlak dolandırıcılığı davasının temyiz sürecinde 100 milyon dolar teminat yatırmayı önerdi

Fotoğraf: AA
Fotoğraf: AA

Eski ABD Başkanı Donald Trump, kendisi, çocukları ve şirketleri hakkında yargılandıkları dava sonucu çarptırıldıkları toplam 454 milyon dolar para cezasının temyiz sürecinde tahsilatını durdurmak için 100 milyon dolar ödemeye hazır olduğunu belirtti.Trump’ın avukatları, New York Temyiz Mahkemesine cezanın toplam tahsilatının durdurulması için başvuru yaptı.

Dilekçede avukatlar, davadaki kararın hükümlerinin fahiş olduğunu ve Trump’ın "cezai tutarın tamamının teminatını sağlamasını imkansız hale getirdiğini" öne sürerek, toplam 454 milyon ceza tahsilatını durdurmak için 100 milyon dolarlık teminat ödemeye hazır olduklarını belirtti.

Avukatlar, yargılama sonucunda verilen cezanın "bankalardan kredi çekmeyi yasaklaması" nedeniyle Trump’ın talep edilen toplam miktarı temyiz sürecinde temin etmekte zorlandıklarını savundu.

Emlak dolandırıcılığı olarak bilinen davaya bakan yargıç Arthur Engoron, 16 Şubat’ta Trump’a, çocuklarına ve şirkete toplam 364 milyon dolardan fazla para cezası vermişti.

Trump, bu hafta başında kararı New York temyiz mahkemesine götürmüştü.

Ancak temyizde dava görülürken Trump'ın, New York Başsavcılığının cezai karar yetkisi ile mal varlıklarına haciz koymasını engellemek için toplam miktarı 25 Mart’a kadar teminat olarak sağlaması gerekiyor.

Cinsel tacizde bulunma ve hakaretten yargılanması sonucunda E. Jean Carroll adlı kadına ödeyeceği 88,3 milyon dolar tazminat ile emlak dolandırıcılığı davasının para cezası ve bu davaların mahkeme masraflarıyla Trump’ın 454 milyon dolar civarında hukuki borcu bulunuyor.

Trump hakkındaki dolandırıcılık davası
New York Başsavcısı Letitia James, Trump'ın, üç çocuğu ve şirketinin servetini 3,6 milyar dolar fazla gösterdiğini öne sürdüğü iddianamede, yargıçtan Trump ve çocuklarının New York'ta şirket kurmalarını, 5 yıl boyunca ticari gayrimenkul satın almalarını yasaklamasını ve 370 milyon dolar para cezasına çarptırılmalarını talep etmişti.

Yargıç Arthur Engoron, "emlak sektöründe yıllarca çok sayıda kişi ve kurumu dolandırdığı" suçlamasıyla açılan davada eski Başkan Trump ve "Trump Organization" adlı şirketinin anlaşmalar ve finansman sağlama evrakında varlıklarına aşırı değer biçerek ve net servetini abartarak bankaları, sigortacıları ve iş dünyasından kişileri dolandırdığına ilişkin iddiaların mahkemede değerlendirilmesine hükmetmişti.

Engoron, 35 sayfalık kararında Trump ile şirketi ve yöneticilerinin, yıllık finansal durumları hakkında sürekli yalan söyleyerek uygun şartlarda kredi ve düşük sigorta primi elde ettiklerini belirtmişti.

2 Ekim 2023'te başlayan duruşmalar, 11 Ocak'taki kapanış konuşmalarıyla sona ermiş, 16 Şubat’ta da yargıç Engoron, "emlak sektöründe hileli işler yapmak"tan Trump’a 354,9 milyon dolar, çocukları Donald Trump Jr. ve Eric Trump’ın her birine dörder milyon dolar, şirketin eski mali işler müdürüne de 1 milyon dolar para cezası vermişti.

Davadaki toplam 364 milyon dolar para cezasının yanı sıra Trump'a 3 yıl, çocuklarına da ikişer yıl New York’taki şirketlerinde üst düzey yetkili olarak görev yapmalarına ve bankalardan kredi almalarına yasak getirilmişti.