İsviçre peyniri ve özel bir ada... Kuzey Kore lideri Kim Jong-un’un abartılı ve tuhaf hobileri

Kuzey Kore lideri, halkı açlıkla boğuşurken bile yüz milyonlarca dolar harcıyor.

Kuzey Kore lideri Kim Jong-un. (Reuters)
Kuzey Kore lideri Kim Jong-un. (Reuters)
TT

İsviçre peyniri ve özel bir ada... Kuzey Kore lideri Kim Jong-un’un abartılı ve tuhaf hobileri

Kuzey Kore lideri Kim Jong-un. (Reuters)
Kuzey Kore lideri Kim Jong-un. (Reuters)

Kuzey Kore lideri Kim Jong-un’un hobileri sadece Pyongyang ile Moskova arasında zırhlı tren sürmekle sınırlı değil. Kim Jong-un boş zamanlarında füze ve nükleer denizaltı fırlatmakla da yetinmiyor. Tartışmalı liderin daha pek çok abartılı hobisi var. Uzun hobiler listesine ek olarak Kuzey Kore medyası Kim’in olağanüstü yeteneklerinin olduğunu iddia ediyor.

Kim ve basketbol

Kim, İsviçre’deki öğrencilik yıllarından beri basketbola meraklı. Öğrencilik yıllarında sosyal bir yapıya sahip olmadığı için basketbol onun en büyük arkadaşı oldu. Kim, kilosuna ve boyuna rağmen bir süre basketbol ile ilgilendi. Odasının duvarlarını ABD’li basketbolcu Michael Jordan’ın fotoğraflarıyla doldurdu, sınıf arkadaşları arasında devasa spor ayakkabı koleksiyonuyla tanınıyordu.

Fotoğraf Altı: Kuzey Kore devlet televizyonu tarafından yayınlanan Kim Jong-un’un çocukluk fotoğrafları. (EPA)
Kuzey Kore devlet televizyonu tarafından yayınlanan Kim Jong-un’un çocukluk fotoğrafları. (EPA)

Daha önce İngiliz medyasına konuşan okul arkadaşları, Kim’in gergin bir oyuncu olduğunu, yarışmayı sevdiğini ve kaybetmekten de nefret ettiğini aktardı. Kim, çocukluk kahramanı Michael Jordan’ı, 2011 yılında babasından iktidarı devraldıktan sonra Pyongyang’a davet etti. Ancak Jordan ziyaret davetini kabul etmediği için onun yerine Chicago Bulls takımındaki meslektaşı Dennis Rodman’a davet gönderdi.

Fotoğraf Altı: Kim Jong-un ve ABD’li basketbolcu Dennis Rodman. (AP)
Kim Jong-un ve ABD’li basketbolcu Dennis Rodman. (AP)

Rodman’ın 2013 yılında ülkesi ile Pyongyang arasındaki kalın, yüksek demir duvarı nasıl aştığı uzun süre dünya gündemini meşgul etti. Rodman, Pyongyang’da sıcak bir şekilde karşılandı. Rodman’ın ziyarette Kim’e yönelik, “Ömür boyu bir dostun var” sözleri insan hakları grupları tarafından eleştirilmişti. Ancak Rodman bunu umursamadı, Kuzey Kore’ye geri döndü ve kendisiyle Kim arasındaki dostluk antlaşmasını yineledi.

Rodman Kim’in halka açık bir şekilde kutladığı doğum gününde ‘Doğum günün kutlu olsun sevgili mareşal’ şarkısını söyledi.

Atlara aşık bir lider

Kim, medyada genellikle at sırtında beliriyor. 2019’daki bir medya kampanyasında, Kuzey Kore’nin en yüksek zirvesine beyaz bir atla tırmandığı söylendi. 2021’de Kuzey Kore televizyonu tarafından yayınlanan bir belgeselde, aynı kare ekranlarda yerini aldı.

Beyaz atlar ülkenin sembolü. Kurucu büyükbabası Kim İl-sung’un beyaz bir ata bindiği ve İkinci Dünya Savaşı sırasında Japon sömürgeciliğine karşı savaşlara öncülük ettiği söylendiği için beyaz atlar ülkenin kuruluş dönemini hatırlatıyor.

Fotoğraf Altı: Kim Jong-un, seçim kampanyalarında genellikle beyaz bir atın üzerinde görünüyor. (AFP)
Kim Jong-un, seçim kampanyalarında genellikle beyaz bir atın üzerinde görünüyor. (AFP)

Lüks otomobil filoları

Kuzey Kore liderinin koleksiyonunda Rusya’dan onlarca ithal at, zırhlı bir tren, özel bir uçak ve çok çeşitli lüks arabalar yer alıyor. Basında yer alan haberlere göre araba koleksiyonunda iki Maybach, bir Mercedes filosu, bir dizi Rolls Royce ve Land Roverlar bulunuyor.

Şarku’l Avsat’ın Telegraph gazetesinden edindiği bilgilere göre tren Kim’in, uçak, araba ve atların yanı sıra altı milyon dolar değerinde bir yatı da var. Bu yatın Kim’in tatillerini geçirdiği özel adasına götürecek ulaşım aracı olması muhtemel.

Arkadaşı Kim ile birlikte bu adayı ziyaret eden Rodman, adada birçok yüzme havuzu ve su tesisinin yanı sıra bir futbol ve basketbol sahası olduğunu belirtti. Adada ayrıca Kim’in özel partilerinin düzenlendiği bir alan da yer alıyor.

Fotoğraf Altı: Lüks arabaları seven Kim’in ve geniş bir araç koleksiyonu var. (DPA)
 Lüks arabaları seven Kim’in ve geniş bir araç koleksiyonu var. (DPA)

Milyon dolarlık geniş bir bütçe

Kim, hiçbir lüksten kaçınmıyor. Halkı açlıkla boğuştuğu zamanlarda bile hayatının ve saltanatının hiçbir aşamasında lüksü terk etmedi. 2014 yılında yayınlanan bir Birleşmiş Milletler (BM) raporu, Pyongyang rejiminin büyük miktarlarda pahalı mal satın aldığını ortaya koydu. Raporda, Kim’in bir kayak ve binicilik merkezi inşa ettiği, Kuzey Kore’deki yönetici seçkinlerin birçok pahalı araba, 35’ten fazla piyano ve bir dizi gelişmiş kayıt cihazı ithal ettiği yer aldı.

Rapora göre iktidar rejimi 2012 yılında, yani 3. Kim saltanatının ilk yılında lüks eşyalara yaklaşık 645 milyon dolar harcadı. Kim, lükse olan bu düşkünlüğünü babasından miras aldı, ancak masraflarında babasını geçti. Kim, sevdiklerine değerli saatler, özel içkiler, kürk mantolar ve mücevherler hediye ediyor.

Fotoğraf Altı: Kim Jong-un özel jeti bulunuyor. (KCNA)
Kim Jong-un özel jeti bulunuyor. (KCNA)

Yemekler, filmler ve şarkılar

Kim’in ithal etmediği tek ürün sigara olabilir. Zira çok fazla yerel üretim tütün içiyor. Ancak geriye kalan yiyecek ve içecekler, yurt dışından büyük miktarlarda saraylarının depolarına getiriliyor. Kuzey Kore lideri hakkında dolaşan bilgilerde, alkollü içeceklerin hayranı olduğu ve sadece pahalı olanları tükettiği de yer alıyor. Sadece 2016 yılında bir milyon dolar değerinde alkollü içecek ithal etti.

Yemek masasının vazgeçilmezleri arasında İsviçre peynirleri yer alıyor. Bu, İsviçre’deki öğrencilik yıllarından kalma bir alışkanlık. Öğle yemeklerin de ise ıstakoz ve havyar neredeyse her zaman mevcut olan iki yemek.

Fotoğraf Altı: Kim Jong-un ev yapımı yiyecekleri titizlikle hazırlanıyor. (AFP)
Kim Jong-un ev yapımı yiyecekleri titizlikle hazırlanıyor. (AFP)

Eğlence, Kim’in hayatının büyük bir bölümünü kapsıyor, sarayda bin kişilik bir sinema salonu bile var. Belki de onları kitlesel parti toplantıları için kullanıyor, ancak asıl amacı çok sevdiği Godzilla ve Jackie Chan’ın filmlerini izlemek. Yakınlarının aktardığına göre Kim’in ekrana olan düşkünlüğü, çocukluğundan beri bilgisayar oyunlarına olan ilgisine kadar uzanıyor.

Kuzey Kore liderinin hobileri arasında hiç ihmal etmediği müzikte yer alıyor. Hatta bir kadın grubu kurup şarkıcılarını kendisi seçecek kadar ileri gitti ve gruba Moranbong adını verdi.

Süper yetenekler

Kim, ülkesinin medyasına ve halkının inançlarına göre doğaüstü yeteneklere sahip. Kim’in üç yaşındayken araba kullandığı ve dokuz yaşında yelkenli yarışlara katıldığı söyleniyor. Ayrıca arkeolog ekibiyle birlikte efsanevi gergedanın yerini keşfettiği haberleri de yer alıyor.

Kim’in efsanevi yetenekleri tüm alanlara yayılıyor. Kim ve bir grup Kuzey Koreli bilim insanı, AIDS’i, belirli kanser türlerini, soğuk algınlığını, yaşlanmanın etkilerini ve diğer birçok hastalığı iyileştiren bir mucize ilaç icat etti.

Fotoğraf Altı: Kim Jong-un, Kuzey Kore’nin en yüksek dağı olan Baekdu’nun zirvesinde. (AFP)
Kim Jong-un, Kuzey Kore’nin en yüksek dağı olan Baekdu’nun zirvesinde. (AFP)

Kuzey Kore devlet televizyonu bu olağanüstü güçlerin zirvesi olarak, soğuk kış günlerinden birinde Kim’in yüksek zirvelerden birine tırmandığı anda fırtınanın dindiğini ve güneşin açtığını duyurdu. Medyada yer alanlara göre Kim bu olağanüstü güçleriyle doğayı kontrol edebiliyor.



ABD, deniz yoluyla petrol transferlerine kısıtlama getirerek İran ablukasını sıkılaştırıyor

İran'ın Bender Abbas kenti açıklarında, Hürmüz Boğazı'nda sis tabakası arasından görülen konteyner gemileri, 14 Kasım 2026 (Amirhosein Khorgooi/ISNA, AP aracılığıyla)
İran'ın Bender Abbas kenti açıklarında, Hürmüz Boğazı'nda sis tabakası arasından görülen konteyner gemileri, 14 Kasım 2026 (Amirhosein Khorgooi/ISNA, AP aracılığıyla)
TT

ABD, deniz yoluyla petrol transferlerine kısıtlama getirerek İran ablukasını sıkılaştırıyor

İran'ın Bender Abbas kenti açıklarında, Hürmüz Boğazı'nda sis tabakası arasından görülen konteyner gemileri, 14 Kasım 2026 (Amirhosein Khorgooi/ISNA, AP aracılığıyla)
İran'ın Bender Abbas kenti açıklarında, Hürmüz Boğazı'nda sis tabakası arasından görülen konteyner gemileri, 14 Kasım 2026 (Amirhosein Khorgooi/ISNA, AP aracılığıyla)

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından çarşamba günü yayımlanan bilgilendirmeye göre, ABD ordusu, İran'daki limanlardan yükleme yapan gemilerden denizde yük alan gemileri, İran limanlarına yönelik ablukayı aşmaya çalışan gemiler olarak değerlendirecek ve bu gemilere karşı müdahalede bulunabilecek.

ABD'nin İran bağlantılı petrol ihracatına yönelik deniz ablukası ilk olarak 13 Nisan'da uygulanmaya başlandı. Washington ile Tahran arasında bir taslak mutabakata varılmasının ardından haziran ayında kaldırılan abluka, anlaşmanın çökmesi üzerine 14 Temmuz'da yeniden yürürlüğe konuldu.

CENTCOM, yayımladığı güncellemede, abluka kapsamındaki bir gemiyle denizde gemiden gemiye yük transferi gerçekleştiren ve İran'daki bir limandan veya kıyı şeridinden yüklenmiş malları teslim alan gemilerin, İran limanlarına ya da kıyılarına hiç uğramamış olsalar bile ablukayı delmeye çalışıyor sayılabileceğini bildirdi.

Açıklamada, söz konusu gemilerin durdurulabileceği, gemiye çıkılarak aranabileceği, rotalarının değiştirilebileceği, el konulabileceği veya yükün çıkış noktası olan İran limanına dönmelerinin istenebileceği belirtildi.

CENTCOM, abluka ya da gemiye çıkma görevini yürüten güçlerin hukuka uygun emirlerine derhal uymayan gemilerin, yürürlükteki hukuk çerçevesinde güç kullanımı da dahil olmak üzere yaptırımlarla karşılaşabileceği uyarısında bulundu.

Reuters'a ekim ayında konuşan deniz taşımacılığı istihbaratı ve güvenlik kaynaklarına göre İran, ABD'nin deniz ablukasına rağmen temmuz ayından bu yana bir miktar sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) ve jet yakıtı ihraç etmeyi başardı.

Buna karşılık deniz taşımacılığı kaynakları, İran'ın ham petrol ihracatının aylardır neredeyse tamamen durma noktasında olduğunu belirtiyor.


Japonya afetlerde dezenformasyonla nasıl mücadele ediyor?

Araştırmaya göre doğal afetlerin ardından sosyal medyada yayılan paylaşımlar, yanıltıcı haberler için elverişli bir ortam oluşturuyor (Reuters)
Araştırmaya göre doğal afetlerin ardından sosyal medyada yayılan paylaşımlar, yanıltıcı haberler için elverişli bir ortam oluşturuyor (Reuters)
TT

Japonya afetlerde dezenformasyonla nasıl mücadele ediyor?

Araştırmaya göre doğal afetlerin ardından sosyal medyada yayılan paylaşımlar, yanıltıcı haberler için elverişli bir ortam oluşturuyor (Reuters)
Araştırmaya göre doğal afetlerin ardından sosyal medyada yayılan paylaşımlar, yanıltıcı haberler için elverişli bir ortam oluşturuyor (Reuters)

Sosyal medya platformları başta olmak üzere dijital mecralarda yanıltıcı ve sahte bilgilerin hızla yayılması, dünya genelinde toplumlar ve hükümetler açısından giderek büyüyen sorunlara yol açıyor. Bu alanda Japonya'nın izlediği yöntemler ise dikkat çekiyor. Ülke, dezenformasyonun yayılmasını önlemek ve toplumun doğru bilgiyle yanlış bilgiyi ayırt etme becerisini geliştirmek amacıyla teknolojik çözümler ile toplumsal bilinçlendirme çalışmalarını bir arada yürütüyor.

Tokyo Üniversitesi Çok Disiplinli Bilgi Çalışmaları Enstitüsü öğretim üyesi Doç. Dr. Yuno Şibuya, bu konuda yalnızca sahte haberler yayıldıktan sonra yanlış bilgilerin düzeltilmesinin yeterli olmadığını belirterek, "Asıl mesele, insanların yanıltıcı içerikleri ayırt edebilmelerini ve bunların hangi amaçlarla yayıldığını anlayabilmelerini sağlamak" değerlendirmesinde bulundu.

Mücadele için ortak çaba gerekiyor

Şibuya, dezenformasyonla mücadelenin yalnızca hükümetlerin sorumluluğunda olmadığını, araştırmacıların, dijital platformların ve kullanıcıların da sürece katkıda bulunması gerektiğini vurguladı. Toplumsal farkındalığın artırılması ve dijital okuryazarlık becerilerinin geliştirilmesinin önemine işaret etti.

Şarku’l Avsat'a konuşan Şibuya, yanıltıcı haberlerin yayılmasını önlemeye yönelik teknolojik araçların geliştirilip geliştirilmediğine ilişkin soruya, araştırmacıların ve şirketlerin kullanıcıların içeriklerin kaynağını tespit etmesine yardımcı olacak araçlar üzerinde çalıştığını söyledi. Ayrıca dolaşımdaki iddiaların asılsızlığını ortaya koyacak şekilde doğru bilgilerin nasıl sunulabileceğine ilişkin araştırmalar yürütüldüğünü kaydetti.

Ancak Şibuya, doğru bilginin tek başına yayımlanmasının yeterli olmadığını, bunun yanıltıcı içeriklerin fark edilmesini sağlayacak bir yöntemle sunulması gerektiğini vurguladı.

Şibuya, bu yaklaşımı "bilişsel koruma" olarak tanımlıyor. Buna göre bireylerin, özellikle dolandırıcılık girişimlerinde kullanılan "Hemen ödeme yap" gibi aciliyet içeren ifadelerin yarattığı baskı altında düşünmeden hareket etmelerinin önüne geçilmesi gerekiyor.

Bilişsel korumanın beş temel unsurdan oluştuğunu belirten Şibuya, bunları kişinin kendisini sorgulaması, sağlıklı şüphecilik, özdenetim, bilgi karşısında alçakgönüllülük ve bağımsız karar verebilme yeteneği olarak sıraladı.

Noto depremi, dezenformasyonun tekrarlanan örüntülerini ortaya çıkardı

Şibuya'nın aktardığı araştırmalarda incelenen örneklerden biri, 2024 yılında Japonya'nın batısındaki Noto Yarımadası'nda meydana gelen şiddetli depremin ardından, özellikle X platformunda yayılan paylaşımlar oldu.

cdvfgbhyj
Tokyo Üniversitesi Çok Disiplinli Bilgi Çalışmaları Enstitüsü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Yuno Şibuya

Şibuya, araştırmanın zamanlamasının X'in gelir elde etme mekanizmasında yaptığı değişiklikle bağlantılı olduğunu belirterek, araştırmacıların bu düzenlemenin paylaşımların niteliğini etkileyip etkilemediğini incelemek istediklerini söyledi.

Araştırmada, yardım çağrısı içeren çok sayıda paylaşım tespit edildi. Bunlardan birinde, bir kadının eşiyle birlikte enkaz altında mahsur kaldığı, eşinin nefes almakta zorlandığı, ayağının sıkıştığı ve dışarı çıkamadığı, acil yardım ekipleriyle de iletişim kuramadıkları öne sürülüyordu.

Araştırmacılar, aynı mesajın farklı hesaplar üzerinden tekrar tekrar paylaşıldığını belirledi. Kopyalanarak yayımlanan içeriklerde 45 farklı paylaşım kalıbı tespit edilirken, bu kalıpların toplamda 7 bin 230'dan fazla paylaşımda kullanıldığı ortaya çıktı.

Şibuya, bu mesajları yayımlayan hesapların kimliklerinin kesin olarak belirlenemediğini, ancak bunların önemli bir bölümünün Japoncayı ana dili olarak kullanmayan kişiler tarafından yönetildiğinin tahmin edildiğini belirti. Söz konusu hesapların, izlenme sayılarını artırmak amacıyla bu metinleri yeniden paylaştığı değerlendirildi. Araştırmada incelenen örneklemin yüzde 85'ini bu tür paylaşımların oluşturduğu tahmin edildi.

Şibuya, söz konusu içeriklerin yayılmasını X'in gelir paylaşımı mekanizmasında yaptığı değişiklik sonrasında bazı kullanıcıların kazançlarını artırma arayışına girmiş olabileceği ihtimaliyle ilişkilendirdi. Ancak bunun bütün paylaşımcıların motivasyonunu açıklayan kesinleşmiş bir bulgu değil, güçlü bir olasılık olarak değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Araştırmada ayrıca gerçek depremlerin ardından "yapay depremler" meydana getirildiğine ilişkin iddiaların yayıldığı ve bazı hesapların kendilerini resmî medya kuruluşları gibi tanıttığı belirlendi.

Bu kapsamda, Japonya Radyo ve Televizyon Kurumu NHK'nın logosunun kullanılarak asılsız iddiaların dolaşıma sokulduğu tespit edildi. Araştırmacılar, bu tür içeriklerin kamuoyunun resmî medyaya duyduğu güveni zedeleyebileceği uyarısında bulundu.

Yapay zekâ etiketleri, doğruyla yanlışı ayırt etmeyi sağlamıyor

Şibuya'nın aktardığı bir başka araştırmada ise ABD, Japonya, Almanya, Endonezya ve Fransa'dan katılımcılara çeşitli videolar izletilerek içeriklerin doğruluğunu değerlendirmeleri istendi.

Araştırmacılar, üzerinde yapay zekâ tarafından üretildiğine ilişkin ibare bulunan videolarla böyle bir bilgilendirme içermeyen videoları karşılaştırdı. Deney sonucunda, yapay zekâ etiketi kullanılmasının katılımcıların doğru ve yanlış iddiaları ayırt etme becerisinde genel bir iyileşme sağlamadığı görüldü.

Bununla birlikte katılımcıların tepkileri ülkeden ülkeye farklılık gösterdi. Japon katılımcılar arasında en sık verilen yanıtın "Bilmiyorum" olduğu belirlendi.

Araştırma daha sonra Japonya'daki seçim kampanyaları sırasında YouTube'da yayımlanan videoları da kapsayacak şekilde genişletildi.

Şibuya'nın aktardığı verilere göre incelenen içerikleri yayımlayanlar arasında geleneksel medya kuruluşlarının payı yalnızca yüzde 3'te kaldı. Buna karşılık resmî bir medya kuruluşuna bağlı olmayan bireysel içerik üreticilerinin oranı yüzde 65'e ulaştı. Bu kişilerin videoları, toplam izlenmelerin yüzde 77'sinden fazlasını elde etti.

Araştırmada incelenen içeriklerin yüzde 72'sinin yeniden üretilmiş, başka bir ifadeyle daha önce yayımlanmış materyallerin düzenlenmesi veya montajlanmasıyla hazırlanmış videolardan oluştuğu belirlendi.

Şibuya, mevcut görüntülerin yeniden kullanılmasının tek başına dezenformasyon anlamına gelmediğini belirtti. Ancak gerçek bir görüntünün farklı bölümlerinin bir araya getirilmesi veya değiştirilmesiyle bağlamının çarpıtılabileceği uyarısında bulundu.

Şibuya'ya göre yapay zekâ teknolojileri, gerçek görüntülerin bağlamından koparılarak yeniden düzenlenmesini ve yanıltıcı içeriklere dönüştürülmesini de giderek kolaylaştırıyor.


Rus uçağındaki bomba ihbarı, uçağın Antalya’ya güvenli iniş yapmasıyla sonuçlandı

Rusya’ya ait “Sukhoi Superjet 100” tipi yolcu uçağı, 18 Temmuz 2017’de Moskova yakınlarındaki Jukovski Havalimanı’nda apronda (Reuters)
Rusya’ya ait “Sukhoi Superjet 100” tipi yolcu uçağı, 18 Temmuz 2017’de Moskova yakınlarındaki Jukovski Havalimanı’nda apronda (Reuters)
TT

Rus uçağındaki bomba ihbarı, uçağın Antalya’ya güvenli iniş yapmasıyla sonuçlandı

Rusya’ya ait “Sukhoi Superjet 100” tipi yolcu uçağı, 18 Temmuz 2017’de Moskova yakınlarındaki Jukovski Havalimanı’nda apronda (Reuters)
Rusya’ya ait “Sukhoi Superjet 100” tipi yolcu uçağı, 18 Temmuz 2017’de Moskova yakınlarındaki Jukovski Havalimanı’nda apronda (Reuters)

Türk haber ajanslarının bildirdiğine göre Rusya’ya ait bir yolcu uçağı, bugün Türkiye’nin güneyine doğru seyir halindeyken bomba ihbarı aldı. AFP’nin haberine göre uçak güvenli şekilde iniş yapmasının ardından bütün yolcu ve mürettebat tahliye edildi.

Rusya’nın Azimuth Airlines şirketine ait Sukhoi Superjet 100 tipi uçak, ülkenin güneyindeki Mineralnye Vody kentinden, BM İklim Değişikliği Konferansı COP31’e ev sahipliği yapan Antalya’ya gitmek üzere havalandı.

Bomba ihbarının alınmasının ardından Antalya Havalimanı’na iniş yapan uçak, güvenlik amacıyla özel bir alana çekildi. Uçaktaki 65 yolcu ve 4 mürettebat tahliye edildi. Yapılan kontrollerde şüpheli herhangi bir unsura rastlanmadı.

Bu ayın başlarında Avrupa genelinde çok sayıda ticari uçuşu hedef alan bir dizi asılsız bomba ihbarı da çeşitli ülkelerin soruşturma başlatmasına neden oldu. İrlanda, henüz herhangi bir şüphelinin kimliği belirlenememiş olsa da olayların “koordine edilmiş bir sabotaj kampanyasının” parçası olabileceğinden şüphelendiklerini açıkladı.