İsviçre peyniri ve özel bir ada... Kuzey Kore lideri Kim Jong-un’un abartılı ve tuhaf hobileri

Kuzey Kore lideri, halkı açlıkla boğuşurken bile yüz milyonlarca dolar harcıyor.

Kuzey Kore lideri Kim Jong-un. (Reuters)
Kuzey Kore lideri Kim Jong-un. (Reuters)
TT

İsviçre peyniri ve özel bir ada... Kuzey Kore lideri Kim Jong-un’un abartılı ve tuhaf hobileri

Kuzey Kore lideri Kim Jong-un. (Reuters)
Kuzey Kore lideri Kim Jong-un. (Reuters)

Kuzey Kore lideri Kim Jong-un’un hobileri sadece Pyongyang ile Moskova arasında zırhlı tren sürmekle sınırlı değil. Kim Jong-un boş zamanlarında füze ve nükleer denizaltı fırlatmakla da yetinmiyor. Tartışmalı liderin daha pek çok abartılı hobisi var. Uzun hobiler listesine ek olarak Kuzey Kore medyası Kim’in olağanüstü yeteneklerinin olduğunu iddia ediyor.

Kim ve basketbol

Kim, İsviçre’deki öğrencilik yıllarından beri basketbola meraklı. Öğrencilik yıllarında sosyal bir yapıya sahip olmadığı için basketbol onun en büyük arkadaşı oldu. Kim, kilosuna ve boyuna rağmen bir süre basketbol ile ilgilendi. Odasının duvarlarını ABD’li basketbolcu Michael Jordan’ın fotoğraflarıyla doldurdu, sınıf arkadaşları arasında devasa spor ayakkabı koleksiyonuyla tanınıyordu.

Fotoğraf Altı: Kuzey Kore devlet televizyonu tarafından yayınlanan Kim Jong-un’un çocukluk fotoğrafları. (EPA)
Kuzey Kore devlet televizyonu tarafından yayınlanan Kim Jong-un’un çocukluk fotoğrafları. (EPA)

Daha önce İngiliz medyasına konuşan okul arkadaşları, Kim’in gergin bir oyuncu olduğunu, yarışmayı sevdiğini ve kaybetmekten de nefret ettiğini aktardı. Kim, çocukluk kahramanı Michael Jordan’ı, 2011 yılında babasından iktidarı devraldıktan sonra Pyongyang’a davet etti. Ancak Jordan ziyaret davetini kabul etmediği için onun yerine Chicago Bulls takımındaki meslektaşı Dennis Rodman’a davet gönderdi.

Fotoğraf Altı: Kim Jong-un ve ABD’li basketbolcu Dennis Rodman. (AP)
Kim Jong-un ve ABD’li basketbolcu Dennis Rodman. (AP)

Rodman’ın 2013 yılında ülkesi ile Pyongyang arasındaki kalın, yüksek demir duvarı nasıl aştığı uzun süre dünya gündemini meşgul etti. Rodman, Pyongyang’da sıcak bir şekilde karşılandı. Rodman’ın ziyarette Kim’e yönelik, “Ömür boyu bir dostun var” sözleri insan hakları grupları tarafından eleştirilmişti. Ancak Rodman bunu umursamadı, Kuzey Kore’ye geri döndü ve kendisiyle Kim arasındaki dostluk antlaşmasını yineledi.

Rodman Kim’in halka açık bir şekilde kutladığı doğum gününde ‘Doğum günün kutlu olsun sevgili mareşal’ şarkısını söyledi.

Atlara aşık bir lider

Kim, medyada genellikle at sırtında beliriyor. 2019’daki bir medya kampanyasında, Kuzey Kore’nin en yüksek zirvesine beyaz bir atla tırmandığı söylendi. 2021’de Kuzey Kore televizyonu tarafından yayınlanan bir belgeselde, aynı kare ekranlarda yerini aldı.

Beyaz atlar ülkenin sembolü. Kurucu büyükbabası Kim İl-sung’un beyaz bir ata bindiği ve İkinci Dünya Savaşı sırasında Japon sömürgeciliğine karşı savaşlara öncülük ettiği söylendiği için beyaz atlar ülkenin kuruluş dönemini hatırlatıyor.

Fotoğraf Altı: Kim Jong-un, seçim kampanyalarında genellikle beyaz bir atın üzerinde görünüyor. (AFP)
Kim Jong-un, seçim kampanyalarında genellikle beyaz bir atın üzerinde görünüyor. (AFP)

Lüks otomobil filoları

Kuzey Kore liderinin koleksiyonunda Rusya’dan onlarca ithal at, zırhlı bir tren, özel bir uçak ve çok çeşitli lüks arabalar yer alıyor. Basında yer alan haberlere göre araba koleksiyonunda iki Maybach, bir Mercedes filosu, bir dizi Rolls Royce ve Land Roverlar bulunuyor.

Şarku’l Avsat’ın Telegraph gazetesinden edindiği bilgilere göre tren Kim’in, uçak, araba ve atların yanı sıra altı milyon dolar değerinde bir yatı da var. Bu yatın Kim’in tatillerini geçirdiği özel adasına götürecek ulaşım aracı olması muhtemel.

Arkadaşı Kim ile birlikte bu adayı ziyaret eden Rodman, adada birçok yüzme havuzu ve su tesisinin yanı sıra bir futbol ve basketbol sahası olduğunu belirtti. Adada ayrıca Kim’in özel partilerinin düzenlendiği bir alan da yer alıyor.

Fotoğraf Altı: Lüks arabaları seven Kim’in ve geniş bir araç koleksiyonu var. (DPA)
 Lüks arabaları seven Kim’in ve geniş bir araç koleksiyonu var. (DPA)

Milyon dolarlık geniş bir bütçe

Kim, hiçbir lüksten kaçınmıyor. Halkı açlıkla boğuştuğu zamanlarda bile hayatının ve saltanatının hiçbir aşamasında lüksü terk etmedi. 2014 yılında yayınlanan bir Birleşmiş Milletler (BM) raporu, Pyongyang rejiminin büyük miktarlarda pahalı mal satın aldığını ortaya koydu. Raporda, Kim’in bir kayak ve binicilik merkezi inşa ettiği, Kuzey Kore’deki yönetici seçkinlerin birçok pahalı araba, 35’ten fazla piyano ve bir dizi gelişmiş kayıt cihazı ithal ettiği yer aldı.

Rapora göre iktidar rejimi 2012 yılında, yani 3. Kim saltanatının ilk yılında lüks eşyalara yaklaşık 645 milyon dolar harcadı. Kim, lükse olan bu düşkünlüğünü babasından miras aldı, ancak masraflarında babasını geçti. Kim, sevdiklerine değerli saatler, özel içkiler, kürk mantolar ve mücevherler hediye ediyor.

Fotoğraf Altı: Kim Jong-un özel jeti bulunuyor. (KCNA)
Kim Jong-un özel jeti bulunuyor. (KCNA)

Yemekler, filmler ve şarkılar

Kim’in ithal etmediği tek ürün sigara olabilir. Zira çok fazla yerel üretim tütün içiyor. Ancak geriye kalan yiyecek ve içecekler, yurt dışından büyük miktarlarda saraylarının depolarına getiriliyor. Kuzey Kore lideri hakkında dolaşan bilgilerde, alkollü içeceklerin hayranı olduğu ve sadece pahalı olanları tükettiği de yer alıyor. Sadece 2016 yılında bir milyon dolar değerinde alkollü içecek ithal etti.

Yemek masasının vazgeçilmezleri arasında İsviçre peynirleri yer alıyor. Bu, İsviçre’deki öğrencilik yıllarından kalma bir alışkanlık. Öğle yemeklerin de ise ıstakoz ve havyar neredeyse her zaman mevcut olan iki yemek.

Fotoğraf Altı: Kim Jong-un ev yapımı yiyecekleri titizlikle hazırlanıyor. (AFP)
Kim Jong-un ev yapımı yiyecekleri titizlikle hazırlanıyor. (AFP)

Eğlence, Kim’in hayatının büyük bir bölümünü kapsıyor, sarayda bin kişilik bir sinema salonu bile var. Belki de onları kitlesel parti toplantıları için kullanıyor, ancak asıl amacı çok sevdiği Godzilla ve Jackie Chan’ın filmlerini izlemek. Yakınlarının aktardığına göre Kim’in ekrana olan düşkünlüğü, çocukluğundan beri bilgisayar oyunlarına olan ilgisine kadar uzanıyor.

Kuzey Kore liderinin hobileri arasında hiç ihmal etmediği müzikte yer alıyor. Hatta bir kadın grubu kurup şarkıcılarını kendisi seçecek kadar ileri gitti ve gruba Moranbong adını verdi.

Süper yetenekler

Kim, ülkesinin medyasına ve halkının inançlarına göre doğaüstü yeteneklere sahip. Kim’in üç yaşındayken araba kullandığı ve dokuz yaşında yelkenli yarışlara katıldığı söyleniyor. Ayrıca arkeolog ekibiyle birlikte efsanevi gergedanın yerini keşfettiği haberleri de yer alıyor.

Kim’in efsanevi yetenekleri tüm alanlara yayılıyor. Kim ve bir grup Kuzey Koreli bilim insanı, AIDS’i, belirli kanser türlerini, soğuk algınlığını, yaşlanmanın etkilerini ve diğer birçok hastalığı iyileştiren bir mucize ilaç icat etti.

Fotoğraf Altı: Kim Jong-un, Kuzey Kore’nin en yüksek dağı olan Baekdu’nun zirvesinde. (AFP)
Kim Jong-un, Kuzey Kore’nin en yüksek dağı olan Baekdu’nun zirvesinde. (AFP)

Kuzey Kore devlet televizyonu bu olağanüstü güçlerin zirvesi olarak, soğuk kış günlerinden birinde Kim’in yüksek zirvelerden birine tırmandığı anda fırtınanın dindiğini ve güneşin açtığını duyurdu. Medyada yer alanlara göre Kim bu olağanüstü güçleriyle doğayı kontrol edebiliyor.



Latin Amerika'nın en şiddetli siyasi rekabeti İspanya'ya taşındı

Lula, Sanchez'e desteğiyle İspanya'da radikal sağın iktidara gelmesini engellemeye çalışıyor (Reuters)
Lula, Sanchez'e desteğiyle İspanya'da radikal sağın iktidara gelmesini engellemeye çalışıyor (Reuters)
TT

Latin Amerika'nın en şiddetli siyasi rekabeti İspanya'ya taşındı

Lula, Sanchez'e desteğiyle İspanya'da radikal sağın iktidara gelmesini engellemeye çalışıyor (Reuters)
Lula, Sanchez'e desteğiyle İspanya'da radikal sağın iktidara gelmesini engellemeye çalışıyor (Reuters)

Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva'yla Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei arasındaki siyasi tartışma İspanya'daki genel seçim mücadelesine de yansıdı.

Solcu Lula, pazartesi günü İspanya Başbakanı Pedro Sanchez'le Madrid'de bir araya gelerek sosyalist lidere desteğini gösterdi.

Brezilya'daki İşçi Partisi (PT), ziyareti "radikal sağın küresel yükselişine karşı demokrasiyi savunma" diye niteledi.

Milei ise iki haftadan kısa süre önce İspanya'yı ziyaret ederek radikal sağcı Vox partisinin lideri Santiago Abascal'a destek vermişti. Milei, sol karşıtı mücadeleyi "iyilik ve kötülük arasındaki daha geniş bir savaşın parçası" şeklinde tanımlamıştı.

Lula ve Milei arasındaki gerilim, Arjantin liderinin 2023'te göreve gelmesinden bu yana sürüyor. Radikal sağcı Milei, Lula'yı "öfkeli bir komünist" diye nitelemiş, Brezilya lideri ise Milei'nin "saçma sapan konuştuğunu" söylemişti.

Wall Street Journal'ın analizine göre iki lider arasındaki rekabet, Lula'nın geçen ayki seçim zaferinin ardından daha da tırmandı. Milei, Lula'nın sağcı rakibi Senatör Flavio Bolsonaro'yu açıkça desteklemiş ve solcu liderin zaferini tanımamıştı.  

Eski Brezilya lideri Jair Bolsonaro'nun oğlu, seçimdeki mağlubiyetin ardından yolsuzluk iddiaları nedeniyle hakkında yurtdışına çıkış yasağı getirilmesine rağmen ABD'ye kaçmıştı. Milei'nin danışmanlarından Santiago Caputo'nun, Flavio'nun ABD'deki kardeşi Eduardo'yla senatörün kaçışını koordine ettiği öne sürülmüştü.

Washington merkezli düşünce kuruluşu Carnegie Uluslararası Barış Vakfı'ndan Oliver Stuenkel, uluslararası siyasette diplomasinin giderek siyasallaştığına dikkat çekiyor. Stuenkel'e göre Sanchez liderliğindeki sosyalistlerin seçimi kaybetmesi halinde Lula, İspanya'nın yeni hükümetiyle yapıcı ilişkiler kurmakta zorlanabilir.

İngilizce yayın yapan Arjantin gazetesi Buenos Aires Times'ın analizinde, "Latin Amerika'nın en şiddetli siyasi rekabetinin İspanya'ya taşındığı" yazılıyor.

Lula'nın, Flavio karşısında ilk turu kaybetmesine rağmen büyük başarı yakalayarak ikinci turda seçimleri kazandığı hatırlatılırken, Sanchez'in benzer bir geri dönüş yapıp yapamayacağının merak edildiği aktarılıyor. Sanchez, Lula'nın zaferini kutlarken "Küresel solun geri dönüşü daha yeni başladı" demişti.

Brazilya ve Buenos Aires arasındaki anlaşmazlık, Arjantin ekonomisinin resesyona girdiği ve Milei'nin gelecek yıl yeniden seçilmek için yarışacağı hassas bir döneme denk geliyor. Arjantin'in en büyük ticaret ortağı olan Brezilya, komşusuna kamyonetten buğdaya kadar birçok ürün satıyor. Arjantin de Brezilya'da üretilen otomobiller ve yedek parçaları için önemli bir pazar konumunda.

Sanchez yönetimi, ekimde 69 kişinin yaşamını yitirdiği tren kazası ve yıllardır süren konut krizinin etkileriyle boğuşuyor. Ayrıca sosyalist başbakan, son dönemde ailesi ve yakın siyasi çevresini kapsayan bir yolsuzluk soruşturması nedeniyle de baskı altında.

Independent Türkçe, Wall Street Journal, Buenos Aires


Çin, Amerikan yapay zeka modellerini nasıl kullanıyor?

Çin yönetimi, endüstriyel ölçekli yasadışı distilasyon faaliyeti yürüttüğüne yönelik iddiaları defalarca reddetti (Reuters)
Çin yönetimi, endüstriyel ölçekli yasadışı distilasyon faaliyeti yürüttüğüne yönelik iddiaları defalarca reddetti (Reuters)
TT

Çin, Amerikan yapay zeka modellerini nasıl kullanıyor?

Çin yönetimi, endüstriyel ölçekli yasadışı distilasyon faaliyeti yürüttüğüne yönelik iddiaları defalarca reddetti (Reuters)
Çin yönetimi, endüstriyel ölçekli yasadışı distilasyon faaliyeti yürüttüğüne yönelik iddiaları defalarca reddetti (Reuters)

Çinli şirketler, ABD'nin gelişmiş çiplere erişimi kısıtlama girişimlerine karşı kendi yapay zeka modellerini geliştirmek için Amerikan şirketlerinin sistemlerinden yararlanıyor.

Nvidia'nın kurucusu Jensen Huang, Çin adına casusluk yaptığı iddia edilen Alice Huang'la evlilik dışı ilişki yaşadığı hakkındaki haberlerin ardından 12 Kasım'da CEO'luk görevinden istifa etmişti. Çin yönetimiyse iddiaları "karalama kampanyası" diye nitelemişti. 

Tartışmaların ardından Donald Trump yönetiminden pazartesi günü yapılan açıklamada, Çin'in Nvidia gibi şirketlerin gelişmiş çiplerine erişiminin daha da kısıtlanacağı bildirilmişti. 

Reuters özel haberinde, Çin'in yapay zeka geliştirme faaliyetleriyle ilgili ülkede yayımlanan 300'den fazla akademik makale, patent, şirket açıklaması ve hükümet belgesi incelendi. 

Bu faaliyetlerde başvurulan "distilasyon" yöntemi, güçlü yapay zeka modellerinin ürettiği yanıtların, kodların ve problem çözümlerinin daha küçük yerli modelleri eğitmek amacıyla kullanılmasını sağlıyor. Böylece Çinli geliştiriciler, daha az işlem gücü gerektiren ve işletme maliyeti düşük sistemler oluşturabiliyor.

Şanghay Jiao Tong Üniversitesi'nden araştırmacılar, Kasım 2024'te yayımladığı çalışmada, ChatGPT'nin geliştiricisi OpenAI'ın o1 modelinden yaklaşık 5 bin yanıt seçildiğini belirtti. Bunlar, Alibaba'nın Qwen2.5-72B modelini geliştirmek için kullanılmış.

Alibaba'dan araştırmacılar da Nisan 2025'teki çalışmalarında, GPT-4 ve GPT-4o modellerinden yararlanarak daha küçük çaptaki Qwen modelleri için eğitim materyali ürettiklerini belirtti.

Şanghay Jiao Tong Üniversitesi ve Meituan araştırmacıları ise Şubat 2026'da GPT-4o'nun programlama görevlerini yerine getiren yapay zeka ajanlarını eğitmek için kullanıldığını aktardı.

Reuters'a göre Pekin yönetimi, distilasyonu Çin'in imalat sektöründe yapay zekayı yaygınlaştırmanın bir yolu olarak destekliyor. Ocak ayında 8 devlet kurumu tarafından yayımlanan ulusal yapay zeka ve imalat politikası da endüstriyel uygulamalar için model eğitimi ve distilasyon yöntemlerini teşvik ediyor.

Ancak distilasyon, gelişmiş modellerin tüm yeteneklerini diğer modellere aktarmıyor.

ABD yönetimi eylülde Çinli şirketleri Amerikan yapay zeka modellerini endüstriyel ölçekte ve hedefli biçimde taklit etmekle suçlamıştı. Pekin ise suçlamaları "asılsız" diye nitelemişti.

Adlarının paylaşılmaması şartıyla ajansa konuşan kaynaklar, temmuzda Çengdu'da yapılan görüşmelerde ABD Ticaret Bakanlığı'ndan yetkililerin, bu faaliyetlerle ilgili endişelerini Çin yönetimine ilettiğini söylüyor. Washington, bazı faaliyetlerin fikri mülkiyet hırsızlığı kapsamına girebileceği uyarısında bulunmuş.

Görüşmeler hakkında bilgi sahibi ABD'li bir yetkiliye göre Pekin, distilasyonun yapay zeka geliştirmede standart bir yöntem olduğunu savundu. Çinli yetkililer, fikri mülkiyet hırsızlığı durumunda harekete geçmeye açık olduklarını söylese de somut bir taahhütte bulunmamış.

Reuters, iddialarla ilgili yorum talebine Çin Siberuzay İdaresi'nin yanıt vermediğini belirtiyor.

Diğer yandan ABD'li Anthropic firmasından şubatta yapılan açıklamada, Çinli yapay zeka şirketleri DeepSeek, Moonshot AI ve MiniMax'in binlerce sahte hesap üzerinden Claude'un yeteneklerini izinsiz olarak distilasyon yöntemiyle kopyaladığını iddia etmişti. Çin ise Anthropic'in "gerçekleri çarpıttığını" savunarak iddiaları reddetmişti.

Independent Türkçe, Reuters, Global Times


Trump, Nvidia'nın kurucusu Jensen Huang’ı neden savunuyor?

Trump'ın casusluk uyarılarından haberdar olmasına rağmen Jensen Huang'la kamuoyu önünde görüşmeye devam ettiğinin ortaya çıkması ciddi tartışma yaratabilir (Reuters)
Trump'ın casusluk uyarılarından haberdar olmasına rağmen Jensen Huang'la kamuoyu önünde görüşmeye devam ettiğinin ortaya çıkması ciddi tartışma yaratabilir (Reuters)
TT

Trump, Nvidia'nın kurucusu Jensen Huang’ı neden savunuyor?

Trump'ın casusluk uyarılarından haberdar olmasına rağmen Jensen Huang'la kamuoyu önünde görüşmeye devam ettiğinin ortaya çıkması ciddi tartışma yaratabilir (Reuters)
Trump'ın casusluk uyarılarından haberdar olmasına rağmen Jensen Huang'la kamuoyu önünde görüşmeye devam ettiğinin ortaya çıkması ciddi tartışma yaratabilir (Reuters)

ABD Başkanı Donald Trump, Nvidia'daki krizin ardından 12 Kasım'da CEO'luktan istifa eden Jensen Huang'ın tekrar görevine dönmesini istiyor.

Trump, Filipinler'e ve 18-19 Kasım'da düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi'ne katılmak üzere Çin'e yapacağı ziyaret için dün Beyaz Saray'dan ayrılırken basın mensuplarının sorularını yanıtladı.

Huang'ın görevine yeniden getirilmesini isteyip istemediği sorulan Trump, "Benim için sorun olmaz" yanıtını verdi. Huang'ın önemli bir ders aldığını düşündüğünü ve şirkete dönmesini isteyenler olduğunu ifade etti.

Tesla ve SpaceX CEO'su Elon Musk ve teknoloji sektöründen yaklaşık 180 bin kişi de Huang'ın tekrar Nvidia'nın başına geçmesi için dilekçe yayımladı.

Trump'ın Jensen Huang'ın Çin adına casusluk yaptığı iddia edilen Alice Huang'la evlilik dışı ilişki yaşadığına ilişkin istihbarat uyarılarını dikkate almadığı da öne sürülmüştü.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun da Alice Huang'la ilgili şüpheleri Trump'la paylaştığı iddia edilmişti.  

Ancak ABD Başkanı, böyle bir bilgi almadığını savundu.

Diğer yandan adlarının paylaşılmaması şartıyla BBC'ye konuşan kaynaklar, Nvidia yönetim kurulunun Huang'ın görevine yeniden getirilmesine yönelik kampanyayı dikkate almadığını savunuyor.

Wall Street Journal, Trump yönetiminin Nvidia'yı yapay zeka alanında “ulusal şampiyon” ilan edebileceğini de yazmıştı.

ABD Ticaret Bakanlığı verilerine göre geçen yıl duyurulan bu program, sözkonusu unvanı alan firmaların çip ve diğer teknolojilerin ihracatı için lisansların hızlı onaylanması, yurtdışındaki faaliyetlere yönelik devlet desteği ve federal finansmana erişim gibi ayrıcalıklar elde etmesini sağlıyor.

CNN'in analizine göre Trump'ın Huang'ı destekleyen tutumu, ABD'nin Çin'le teknoloji rekabetinde Nvidia'nın taşıdığı kritik önemle yakından ilişkili.

Şirket, ABD'nin yapay zeka endüstrisinin merkezinde yer alıyor ve ülkenin Çin karşısındaki teknolojik üstünlük mücadelesinde kritik rol oynuyor. Nvidia çipleri ABD ordusunun çeşitli uygulamalarında da kullanılıyor.

Analizde Nvidia'nın ABD ekonomisi açısından taşıdığı öneme de dikkat çekiliyor. Ülkenin en değerli ikinci şirketi olan Nvidia, Trump'ın ikinci döneminin ilk iki yılında yapay zeka hisselerindeki yükselişin başlıca itici güçlerinden biriydi. Ancak firmanın hisseleri skandalın ardından düşüşe geçti.

Haberde ayrıca Trump'ın yatırımları arasında Nvidia hisselerinin bulunduğu hatırlatılıyor. Beyaz Saray ise Cumhuriyetçi liderin görevinden mali çıkar sağlamadığını ve yatırımlarının dışarıdan yöneticiler tarafından kontrol edildiğini savunuyor.

Independent Türkçe, CNN, BBC, NBC News