Netanyahu, Gazzelilerin ‘sınır dışı’ edilmesini incelemek için özel bir çalışma grubu kurmayı planlıyor

Filistinliler Kasım ayında Gazze’deki Şifa Hastanesi yakınındaki hava saldırısından korunmak için kaçıyor (AFP)
Filistinliler Kasım ayında Gazze’deki Şifa Hastanesi yakınındaki hava saldırısından korunmak için kaçıyor (AFP)
TT

Netanyahu, Gazzelilerin ‘sınır dışı’ edilmesini incelemek için özel bir çalışma grubu kurmayı planlıyor

Filistinliler Kasım ayında Gazze’deki Şifa Hastanesi yakınındaki hava saldırısından korunmak için kaçıyor (AFP)
Filistinliler Kasım ayında Gazze’deki Şifa Hastanesi yakınındaki hava saldırısından korunmak için kaçıyor (AFP)

İsrail’de iktidardaki Likud Partisi’nin üyesi milletvekili Danny Danon’a göre, Başbakan Binyamin Netanyahu, on binlerce Filistinlinin Gazze Şeridi’nden organize bir şekilde, onları kabul etmeye hazır olan Batılı ülkelerle anlaşarak sınır dışı edilme olasılığını incelemek üzere ofisinde özel bir çalışma grubu kurmayı planladığını duyurdu.

frbvre
Dün Gazze’nin güneyindeki Refah’ta İsrail saldırıları nedeniyle yerlerinden edilen Filistinliler (Reuters)

Filistinlileri sınır dışı etme fikri, İsrail’deki tüm sağ partilerde giderek daha fazla destek kazanıyor.

Söz konusu taraflar bu fikri, ‘nazik bir sınır dışı’ haline getirmek için, bunun ‘gönüllü bir göç’ olduğunu iddia ediyor.

rtbr4
İsrail sakinlerinin bölgeyi terk etmesini talep eden bir broşüre göre Cibaliye, Zeytun, Şucaiyye ve Gazze’nin Eski Şehir bölgesinin haritası (Şarku’l-Avsat)

Gazze’de savaşın başlamasıyla birlikte Filistinlilerin sınır dışı edilmesiyle ilgili tartışmalar arttı.

Gazzelilerin tamamının Mısır’a gönderilmesine yönelik iki proje kamuoyuna açıklandı.

Bunlardan ilki İstihbarat Bakanlığı tarafından hazırlandı.

İkincisi ise, Netanyahu’nun yakın arkadaşlarından ve ofisinde Ulusal Güvenlik Danışmanı olarak görev yapan Meir Ben-Shabbat’ın yönettiği Psagot Araştırma Enstitüsü’nce hazırlandı.

İsrail İstihbarat Bakanı Gila Gamliel, geçtiğimiz ay Jerusalem Post gazetesi için konuyla ilgili bir makale kaleme aldı.

İsrail’in Washington Büyükelçiliği bunun ‘hükümet politikasını temsil etmediğine’ dair bir açıklama yayınlamak zorunda kaldı.

Bu öneri Mısır ve Ürdün’de öfkeye neden olurken, Arap ülkeleri de ortak bir tavır alarak bu öneriyi reddetti.

ABD de, Arapların taleplerine yanıt vererek bu fikri tamamen reddettiğini açıkladı.

Ancak Danon, hafta başında bu konuda sadece açıklamalar değil, pratik adımlar beklediğini söyleyerek bu fikre geri döndü.

Danon ayrıca, konuyu ele alması ve uluslararası yankılarını incelemek için bir ekip kurulması çağrısında bulunarak, dünyayı ‘bu çözümün çok insancıl’ olduğuna ikna etmeleri gerektiğini vurguladı.

İsrailli milletvekili ayrıca, Gazze Şeridi’nden mültecileri kabul etmeye hazırlanan Latin Amerika ve Afrika ülkelerinden olumlu yaklaşımlar aldığını söyledi.

Suriye modeli

Danon konuya ilişkin açıklamasına şu ifadelerle devam etti;

Gazzelilerin diğer ülkelere çıkışı kolaylaştırılmalıdır. Bu, ayrılmak isteyen Filistinliler için gönüllü bir göç ve aynı zamanda orada kalan ve Gazze yeniden inşa etme çabalarına yardımcı olan Gazzelilerin de işini kolaylaştıracak. Her savaşta böyle bir şey olur. Bakın Suriye’de neler oldu: Bir buçuk milyonu Ürdün’e, 3 milyonu Türkiye’ye ve birkaç milyonu da Avrupa’ya gitti. Arap ülkelerinin Filistinlilere yardım etme görevi olduğuna inanıyorum. Kışkırtıcı konuşmalar yapmak yerine nazik davransınlar, yardımcı olsunlar.

wdev
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 24 Aralık’ta Tel Aviv’deki askeri üste düzenlenen kabine toplantısında (AP)

Danon, İsrail’de bu fikre sıcak bakanın sadece kendisi olmadığını söyleyerek, birkaç hafta önce Yair Lapid liderliğindeki Yesh Atid partisinden milletvekili Ram Ben Barak’ın The Wall Street Journal’da aynı ruhla yayınlanan yazıya dikkat çekti.

Aynı zamanda, Filistinlilerin sınır dışı edilmesi fikrinin muhalefette de destek bulduğunu söyledi.

Netanyahu’nun ilgisi

Netanyahu’nun Filistinlilerin sınır dışı edilmesi meselesiyle kendisinin de meşgul olduğunu teyit etmesi dikkat çekiyor.

Netanyahu, Knesset’te düzenlenen Likud bloğu oturumunda, milletvekili Danon’un söylediklerine şu sözlerle yanıt verdi;

“Bizim sorunumuz, mültecileri kabul etmeye hazır ülkeler. Biz bunu çözmek için çalışıyoruz.”

İsrail’in Gazze’deki eylemleriyle durum daha da tehlikeli bir hal alıyor.

İsrail’in saldırıları sonucu çoğu çocuk ve kadın olmak üzere 20 binden fazla kişi öldü. Bütün mahalleler yok edildi, korkunç bir insani kriz ortaya çıktı.

Gazze’de su, yiyecek, ilaç ve altyapı yok, hastalıklar tehlikeli bir şekilde yayılıyor.

Bu bağlamda ‘gönüllü bir göçten’ bahsetmek, bu acımasız planda ‘insani’ görünmeye yönelik alaycı bir girişim haline geldi.

Danon ve ideolojik ortakları, Gazze Şeridi’nin yeryüzünden tamamen silinip halkın sınır dışı edilmesinin ardından buraya geri dönme isteklerini gizlemiyorlar.



Belarus lideri Lukaşenko: Putin, Yahudi lobisine kandı

Lukaşenko, savaşın sonlanması için hem Ukrayna'nın hem de Rusya'nın taviz vermesi gerekeceğini söyledi (Reuters)
Lukaşenko, savaşın sonlanması için hem Ukrayna'nın hem de Rusya'nın taviz vermesi gerekeceğini söyledi (Reuters)
TT

Belarus lideri Lukaşenko: Putin, Yahudi lobisine kandı

Lukaşenko, savaşın sonlanması için hem Ukrayna'nın hem de Rusya'nın taviz vermesi gerekeceğini söyledi (Reuters)
Lukaşenko, savaşın sonlanması için hem Ukrayna'nın hem de Rusya'nın taviz vermesi gerekeceğini söyledi (Reuters)

Belarus Cumhurbaşkanı Aleksandr Lukaşenko, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Ukrayna savaşında "Yahudi lobisi tarafından kandırıldığını" öne sürdü.

Lukaşenko, Suudi Arabistan devletine ait Al Arabiya'da 15 Haziran'da yayımlanan söyleşisinde, savaşın ilk döneminde Rus ordusunun hızla Kiev'e yaklaştığını, Ukrayna için mağlubiyetin kaçınılmaz olduğunu ileri sürdü. O sırada "bazı siyasetçi ve güçlerin" devreye girerek Putin'den birliklerini çekip barış anlaşması imzalamasını istediğini iddia etti.

"Rusya geri çekilmeden önce herkes Ukrayna'nın günlerinin sayılı olduğunu biliyordu" diyen Lukaşenko, Vatikan ve "Yahudi lobisini" hedef gösterdi:

Muhtemelen bu güçler onu bir kez daha kandırdı. Vatikan ve şaşırtıcı bir şekilde Yahudi lobisi, İsrailliler devreye girdi. Zelenski adına Putin'e 'Tamam, barışa doğru ilerliyoruz artık anlaşabiliriz' dediler.

Lukaşenko, "Yahudi lobisi" ifadesiyle kimi kastettiğini açıkça söylemedi. Ancak Putin'in talimatıyla Şubat 2022'de başlayan savaşın ilk günlerinde, dönemin İsrail Başbakanı Naftali Bennett, Kiev ve Kremlin arasında arabuluculuk yapmıştı. Moskova'da Putin'le bir araya gelmiş, Zelenski'yle de telefonda görüşmüştü.

Dönemin Vatikan Devlet Başkanı Papa Francis de Mart 2022'de Rus Ortodoks Kilisesi lideri Patrik Kirill'le videokonferans düzenleyerek ateşkes çağrısında bulunmuştu. Ayrıca iki dini lider, aynı dönemde İstanbul'da yürütülen müzakerelerin önemine dikkat çekmişti.

Diğer yandan Ukrayna ordusundan mayısta yapılan açıklamada, Belarus'ta "500 potansiyel hedefin belirlendiği" bildirilerek saldırı tehdidinde bulunulmuştu. Lukaşenko da örtük şekilde Zelenski'ye atıfla Ukrayna'daki "çok önemli bir hedefi listelerine aldıklarını" söylemişti.

Belarus lideri, röportajında açıklamalarının aşırıya kaçtığını belirterek Zelenski'den özür dilerken, ülkesinin saldırıya uğramadığı sürece Ukrayna için herhangi bir tehdit oluşturmadığını ifade etti.

Röportajda Lukaşenko, İran savaşına da değinerek ABD'deki "nüfuzlu ve zengin İsrail lobisinin" ABD'yi kışkırttığını savundu. Ayrıca ABD'nin ve İran'ın komşuları Hindistan'la Pakistan'ın nükleer silaha sahip olduğuna dikkat çekerek Tahran'ın da bu silahı geliştirebilmesi gerektiğini ileri sürdü.

Independent Türkçe, Belta, Al Arabiya, Israel Hayom, RT, Kyiv Independent


Çin üniversiteleri yapay zeka reformu kapsamında 12 bin bölümü kaldırdı

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters
TT

Çin üniversiteleri yapay zeka reformu kapsamında 12 bin bölümü kaldırdı

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters

Çin'deki yerel haberlere göre ülkedeki üniversiteler, teknoloji odaklı programlara öncelik vermek amacıyla sanat, beşeri bilimler ve dil alanlarında 12 bin bölümü kaldırdı.

Bu yeniden yapılandırma, ülkedeki yükseköğretimi Çin'in yapay zeka odaklı ekonomiye geçiş çabalarına uyumlu hale getirmek amacıyla tasarlandı.

Çin Eğitim Bakanlığı verilerine göre ülkedeki üniversite programlarının neredeyse üçte biri ve milyonlarca öğrenci bu durumdan etkilendi.

Bu değişim kapsamında 2021'le 2025 arasında Çin'deki yükseköğretim kurumlarında 10 bin 200 yeni lisans programı açıldığı bildiriliyor.

South China Morning Post'un haberine göre sanat ve beşeri bilimler alanındaki lisans programları, yetkililer tarafından giderek daha fazla "modası geçmiş" ve aşırı yoğun olarak görülürken, "bedenlenmiş zeka" gibi yeni programların Pekin'in ekonomik kalkınma hedefleriyle daha uyumlu olduğu düşünülüyor.

Şanghay Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'nden yeni mezun olan bir öğrenci, yayın kuruluşuna yaptığı açıklamada istihdam olanaklarının yetersizliği nedeniyle üniversitenin bu lisans programını kaldırdığını söyledi.

İsmi açıklanmayan öğrenci, "Yapay zekanın hızlı gelişimi, ürün tasarımını derinden etkiledi" dedi.

Modelleme ve görselleştirme gibi birçok temel görevi artık yapay zeka yerine getirebiliyor.

Çin'deki eğitim reformu, ulusal müfredatları yeniden düzenleyerek yapay zekayla ilgili yeni dersleri dahil etmeyi hedefleyen dünya çapındaki çeşitli girişimlerden biri.

Hindistan, yapay zeka modüllerini doğrudan ulusal okul müfredatına dahil ederken, Birleşik Arap Emirlikleri de Ulusal Yapay Zeka Eğitim Girişimi'ni başlattı. Kazakistan ise yapay zekanın benimsenmesini ulusal bir hayatta kalma meselesi olarak niteledikten sonra yeni bir eğitim stratejisini uygulamaya koyuyor.

Avrupa'da ise İspanya, "Dijital İspanya" stratejisi kapsamında müfredatını güncelleyerek yapay zeka okuryazarlığına odaklanıyor.

Birleşik Krallık Eğitim Bakanı Bridget Phillipson da Eğitim Bakanlığı'nın, GCSE (Genel Orta Öğretim Sertifikası) ve A-level (İleri Düzey Eğitim Genel Sertifikası) sınavlarının yanı sıra veri bilimi ve yapay zeka alanında yeni bir yeterlilik sertifikası getirme olasılığını değerlendirdiğini geçen yıl açıklamıştı.

Ülkenin ulusal müfredatta son 10 yıldır yaptığı en kapsamlı revizyonun önümüzdeki yıl yayımlanması ve Eylül 2028'de uygulamaya geçmesi planlanıyor.

Phillipson o zaman yaptığı açıklamada, "Ulusal müfredatın güncellenmesinin üzerinden 10 yıldan uzun süre geçti" demişti.

Gençlerin günümüzün zorluklarıyla başa çıkabilecek donanıma sahip olmaları, böylece hayatın sunduğu heyecan verici fırsatları yakalayabilmeleri her zamankinden daha kritik önemde.

Independent Türkçe


İran’ı ABD’yle anlaşmanın ardından neler bekliyor?

ABD'deki 2026 FIFA Dünya Kupası'nda Yeni Zelanda-İran maçı öncesi hükümet karşıtları protesto düzenlemişti (Reuters)
ABD'deki 2026 FIFA Dünya Kupası'nda Yeni Zelanda-İran maçı öncesi hükümet karşıtları protesto düzenlemişti (Reuters)
TT

İran’ı ABD’yle anlaşmanın ardından neler bekliyor?

ABD'deki 2026 FIFA Dünya Kupası'nda Yeni Zelanda-İran maçı öncesi hükümet karşıtları protesto düzenlemişti (Reuters)
ABD'deki 2026 FIFA Dünya Kupası'nda Yeni Zelanda-İran maçı öncesi hükümet karşıtları protesto düzenlemişti (Reuters)

ABD ve İran arasında cuma günü imzalanması planlanan ateşkes mutabakatının bölgedeki gerilimi hafifletmesi beklenirken, Tahran yönetimi öfkeli bir halkla ve ekonomik krizle karşı karşıya.

İran riyalinin ABD doları karşısında dibe vurmasıyla Aralık 2025'te patlak veren geniş çaplı protestolar ülkeyi sarsmıştı.

ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı'na (HRANA) göre gösterilerde çıkan olaylarda 5 bin 500'den fazla kişi hayatını kaybetti.

İran Şehit ve Gaziler Vakfının Adli Tıp Kurumu tarafından 21 Ocak'ta yapılan açıklamadaysa can kaybının 3 bin 117 olduğu bildirilmişti.

ABD Başkanı Donald Trump'ın askeri müdahale tehditleri, İsrail'le 28 Şubat'ta başlatılan ortak saldırılarla gerçeğe dönüşmüştü.

Trump, pazar akşamı Truth Social'dan yaptığı paylaşımda İran'la anlaşmaya varıldığını bildirdi. Tahran yönetimi, mutabakat zaptının cuma günü İsviçre'nin Cenevre kentinde imzalanacağını, bu kapsamda Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinin de eski haline döndürüleceğini açıkladı.

Anlaşmanın detayları henüz bilinmiyor ancak ABD'nin, İran'ın 24 milyar dolarlık dondurulmuş malvarlığını serbest bırakabileceği ve petrol yaptırımlarını kaldırabileceği öngörülüyor.

Reuters analizine göre İran halkı, anlaşmanın ekonomik koşullarda somut bir iyileşme yaratmasını bekliyor. Adının paylaşılmaması şartıyla ajansa konuşan İranlı üst düzey yetkililerden biri, halkın "savaştan ve ekonomik sıkıntılardan bıktığını" vurguluyor. Elde edilecek fonların büyük olasılıkla yeniden inşa çalışmaları, bankalara likidite sağlanması ve geniş kapsamlı ekonomik destek için kullanılacağını söylüyor.

Kaynaklar, Tahran yönetiminin yaşam standartlarının iyileştirilmemesi halinde protestoların yeniden alevlenebileceğinin farkında olduğunu belirtiyor.

Yetkililerden bazıları, İran'ın anlaşmayı ve Hürmüz'ü tekrar açmayı bu ekonomik sıkıntıları hafifletebilmek için kabul ettiğini savunuyor. Berlin merkezli düşünce kuruluşu Alman Uluslararası ve Güvenlik İlişkileri Enstitüsü'nden Hamidrıza Azizi, "İran'daki dini yönetimin asıl sorunları savaş bitince başlayacak" diyor. 

Diğer yandan savaş nedeniyle Devrim Muhafızları'nın yönetim üzerindeki gücünün arttığı hatırlatılıyor. Analistlere göre Devrim Muhafızları, rejimin ayakta kalmasına katkı sağlayacak bir anlaşmaya sıcak bakıyor. Buna karşılık ultra muhafazakar Paydari Cephesi, özellikle Ali Hamaney'in öldürülmesinin ardından ABD'yle yürütülecek müzakerelere mesafeli yaklaşıyor.

Tahran liderliğinin, savaşta destek aldığı daha şahin kanadı müzakerelere ve anlaşmanın rejimin yararına olacağına ikna etmesi gerekeceği yorumu yapılıyor.

Independent Türkçe, Reuters, Tesnim