‘Bir milyon çukurun ülkesi’ Britanya, yolların onarımı için büyük bir fatura ödeyecek

İngiltere’nin kuzeybatısındaki Liverpool’da hasarlı yoldaki bir çukurdan geçen araç (AFP)
İngiltere’nin kuzeybatısındaki Liverpool’da hasarlı yoldaki bir çukurdan geçen araç (AFP)
TT

‘Bir milyon çukurun ülkesi’ Britanya, yolların onarımı için büyük bir fatura ödeyecek

İngiltere’nin kuzeybatısındaki Liverpool’da hasarlı yoldaki bir çukurdan geçen araç (AFP)
İngiltere’nin kuzeybatısındaki Liverpool’da hasarlı yoldaki bir çukurdan geçen araç (AFP)

Britanya’nın yollarında çeşitli şekil ve boyutlarda çok sayıda çukur bulunuyor. Fransız haber ajansı AFP’ye göre, can ve mal kaybına neden olan  bu kronik sorun, yatırım eksikliği nedeniyle resmi olarak çözülemiyor.

Araç arıza ve yolda tamir şirketi RAC’a göre, kışın, suyun çatlaklara sızıp asfalt kaplamayı dondurup zarar vermesiyle oluşan yollardaki bu deliklerin sayısının bir milyondan fazla olduğu düşünülüyor.

Birleşik Krallık’ın altyapısının çöküşünü simgeleyen bu çukurlar, Mark Morrell gibi sürücüleri kızdırıyor. 63 yaşındaki aktivist, konuyu kendi davası haline getirdi, öyle ki kendisine "Bay Çukur’ lakabı takıldı ve heyecan verici propaganda hamleleriyle ün kazandı.

Sosyal medyayı etkili bir şekilde kullanan Morrell, konuya müdahale edilmesi gerektiğini göstermek için bir çukura plastik ördekler yerleştirdi, bazı çukurları hazır eriştelerle doldurdu ve Londra’daki Parlamento’ya turuncu bir tankla gitti.

FOTOĞRAF ALTI: Çukurlar Birleşik Krallık’ın altyapısındaki bozulmayı yansıtıyor (AFP)
Çukurlar Birleşik Krallık’ın altyapısındaki bozulmayı yansıtıyor (AFP)

Morrell, Britanya yollarının ‘korkunç’ durumda olmasını ‘art arda gelen hükümetlerin yatırım eksikliğine’ bağladı.

En ufak bir don olayında çukurların yeniden oluşmasını önlemek için yolların yenilenmesi ve bakımı için uzun vadeli bir politika hazırlanması çağrısında bulundu.

Timsah ve Kanyon

Çukur türlerinin çokluğu RAC’ın onlara isimler vermesine neden oldu. Kaçılması mümkün olmayacak kadar büyük deliklere olan ‘Alcatraz’, görülemeyenlere ‘keskin nişancılar’, sürücülerin beklemediği yollarda olan ve içinden geçtiklerine ‘Timsah’ ya da ‘Kanyon’ adı verildi.

Yol onarımı alanındaki ana aktör olan Otomobil Birliği (İngiliz Otomobil Birliği-AA), 2023 yılında çukurlardan kaynaklanan yaklaşık 632 bin kaza tespit etti. Bu, son 5 yılın en yüksek rakam oldu.

İngiliz Otomobil Birliği tahminlerine göre, çukur hasarı İngiliz sürücülere geçen yıl toplamda 474 milyon pounda (597 milyon dolar) mal oldu.

Asfalt Endüstrisi Birliği tarafından sektördeki uzmanlar ile yayınlanan bir rapora göre, yol onarımlarından oluşan birikmiş iş yükünün tamamlanması için 14 milyar pound (17,64 milyar dolar) gerekiyor.

Pahalı bir demiryolu projesinden vazgeçtikten sonra, İngiltere Başbakanı Rishi Sunak geçen sonbaharda hükümetin yol bakımını yürütmekle görevli olan ancak çoğu zaman çok zor mali durumlarla karşı karşıya olan yerel yetkililere 8,3 milyar pound (10,46 milyar dolar) tahsis edeceğini duyurdu.

Morrell “Fonlamanın 10 yılı aşkın bir süreye yayıldığını ve 8 bin kilometrelik yolun yenilenmesinin yeterli olduğunu söylüyorlar, oysa bu yolların yalnızca yüzde 2’sini temsil ediyor” dedi. Ayrıca yolların yüzde 20’sinde yenileme veya büyük çalışmaya ihtiyaç duyduğunu belirtti.

Fotoğraf altı: Birleşik Krallık’taki çukur sayısının bir milyonu aştığı düşünülüyor (AFP)
Birleşik Krallık’taki çukur sayısının bir milyonu aştığı düşünülüyor (AFP)

Bu eski teknisyen, 11 yıl önce kızı araba kullanmayı öğrenirken köyünün yakınındaki tehlikeli bir çukura girince bu mücadeleye girmeye karar verdi.

Morrell bu yılki seçimlerde çukurların en büyük beş sorun arasında yer almasını beklediğini belirtti.

Wanksy

Yaratıcılığını bu amaca adayan tek kişi Mark Morrell değil, Essex’te sakinlerden biri Playmobil oyuncaklarını, karakterlerini ve hatta Loch Ness Canavarı’nı kullanarak bir fotoğraf projesi oluşturdu.

İki yıl önce şarkıcı Rod Stewart elinde bir kürekle, ambulans lastiğinin patlamasına neden olduğunu ve Ferrari’sinin geçmesini engellediğini söylediği çukurları bizzat kendisi doldururken fotoğraflanmıştı.

2015 yılında Manchester’daki sokak sanatçısı Banksy’ye gönderme yapan Wanksy adlı bir kişi, yerel yetkilileri gerekli onarımları yapmaya zorlamak için yoldaki çukurların etrafına çizimler yaptı.

Gizemli sanatçı, yerel bir haber sitesine verdiği röportajda yoldaki çukurların bisikletli arkadaşının hastaneye kaldırılmasına neden olduğunu söyledi.

Bisiklet sürerken maruz kalınan riskler küçük hasarlarla sınırlı kalmıyor.

Cycling UK kampanya direktörü Duncan Dollimore, son on yılda çukurlar ve diğer yol kusurlarından kaynaklanan kazalarda 23 bisikletçinin hayatını kaybettiğini belirtti.

Kuruluş, yerel yetkililerin çukurların varlığını bildirmesini sağlayan bir uygulamayı başlattı. Uygulama verilerine yaklaşık 10 bin delik rapor edildi.

Dollimore, bu girişimin bildirilen çukurları düzeltmeleri için yerel yetkililer üzerinde baskı oluşturduğunu öne sürdü. Ancak asıl zaferin, yetkilileri çukurlar ortaya çıkmadan önce yol bakımını sağlamaya doğru yönlendirmek olacağını belirtti.



ABD, vatandaşlıktan çıkma bedelini yüzde 80 düşürdü

ABD Dışişleri Bakanlığı kaç kişinin yurttaşlık hakkından vazgeçtiğine dair rakamları paylaşmıyor (AP)
ABD Dışişleri Bakanlığı kaç kişinin yurttaşlık hakkından vazgeçtiğine dair rakamları paylaşmıyor (AP)
TT

ABD, vatandaşlıktan çıkma bedelini yüzde 80 düşürdü

ABD Dışişleri Bakanlığı kaç kişinin yurttaşlık hakkından vazgeçtiğine dair rakamları paylaşmıyor (AP)
ABD Dışişleri Bakanlığı kaç kişinin yurttaşlık hakkından vazgeçtiğine dair rakamları paylaşmıyor (AP)

Vatandaşlıktan çıkmak için yıllardır mücadele veren bazı sivil toplum örgütlerinin yasal mücadelesini göz önünde bulunduran ABD Dışişleri Bakanlığı, cuma günü onları sevindiren bir karar aldı. 

Bu işlem için ödenen bedelde yüzde 80'lik indirime gidildi: Artık 2 bin 350 yerine 450 dolar ödenecek.

ABD, vatandaşlıktan çıkış işlemi için 2010'da resmen ücret almaya başlamıştı. O dönem bu bedel 450 dolar olarak belirlenmişti.

2015'te 2 bin 350 dolara çıkarılan bu ücretin eski seviyeye indirileceği vaadi, 2023'te verilmişti. 

ABD yurttaşlığından ayrılmak hem zor hem de uzun sürüyor. 

İlk aşamada bir diplomatik temsilciliğe gidilerek, bu kararın sonuçlarının anlaşıldığının hem yazılı hem sözlü biçimde beyan edilmesi gerekiyor.

Sonra da feragat yemini isteniyor. 

Ardından ABD Dışişleri Bakanlığı bu talebi inceliyor. 

11 yıl önce ABD'nin yurt dışında yaşayan yurttaşlarına yeni vergi beyanı zorunlulukları getirmesi, vatandaşlıktan çıkma taleplerinde patlamaya neden olmuştu. 

Bunun üzerine büyük bir fiyat artışı yapılmıştı. 

ABD topraklarında doğdukları için bu pasaporta sahip olan kişileri temsil eden Kazara Amerikalılar Derneği gibi örgütler, bu zamma karşı harekete geçmişti. 

Açılan davalarda fiyat artışının Amerikan Anayasası'na aykırı olduğu savunulmuştu. 

Fransa merkezli sivil toplum kuruluşunun başkanı Fabien Lehagre, yüzde 80'lik indirim kararını sevinçle karşılarken bu adımın kendi mücadelelerinin sonucu olduğunu vurguladı. 

Independent Türkçe, CNN, AP


Neandertallerin dev filleri nasıl avladığı ortaya çıktı

Neandertal bir kadının yeniden inşa edilen 75 bin yıllık kafatası ve yüzüyle başının fiziksel rekonstrüksiyonu (AFP)
Neandertal bir kadının yeniden inşa edilen 75 bin yıllık kafatası ve yüzüyle başının fiziksel rekonstrüksiyonu (AFP)
TT

Neandertallerin dev filleri nasıl avladığı ortaya çıktı

Neandertal bir kadının yeniden inşa edilen 75 bin yıllık kafatası ve yüzüyle başının fiziksel rekonstrüksiyonu (AFP)
Neandertal bir kadının yeniden inşa edilen 75 bin yıllık kafatası ve yüzüyle başının fiziksel rekonstrüksiyonu (AFP)

Almanya'da ortaya çıkarılan fosiller üzerine yapılan yeni bir araştırmaya göre Neandertaller, dev filleri avlıyor ve onları Avrupa'da yüzlerce kilometre takip ediyordu.

Daha önceki araştırmalar, Neandertallerin Avrupa'nın çeşitli bölgelerinde yemek için filleri avladığını doğrulamıştı. Ancak menülerinde sıklıkla hangi tür fillerin yer aldığı ve onları nasıl avladıkları belirsizliğini koruyordu.

Neandertallerin Avrupa genelindeki ekolojik ayak izi de tam net değil. Araştırma, insan atalarının zengin bir göl kıyısı ekosisteminde yaşayan aktif avcı-toplayıcılar olduğunu gösteriyor.

Araştırmacılar, Neandertallerin o dönemde Avrupa'nın en büyük kara hayvanları olan devasa düz dişli filler (Palaeoloxodon antiquus) gibi büyük memelileri sistematik bir şekilde avladığını tespit etti.

Bu hayvanları daha önce sanılandan daha büyük bir ölçekte avlıyorlar, Avrupa'nın farklı yerlerinde bulunan hayvan leşlerini parçalıyorlardı.

Yeni çalışmada Almanya'nın Saksonya-Anhalt bölgesindeki Neumark-Nord fosil sahasında keşfedilen karbon, oksijen, stronsiyum ve proteinin farklı formları incelenerek tarih öncesine ait düzinelerce dev filin göç davranışı, beslenme düzeni ve cinsiyeti yeniden oluşturuldu.

Fillerin azı dişlerinin analizi, Avrupa'nın farklı bölgelerinde birkaç yıl geçirdiklerini gösterdi.

Hakemli dergi Science Advances'ta yayımlanan çalışmanın yazarlarından Federico Lugli "İncelediğimiz fillerden bazıları, tek bir bölgede kalmamıştı. Dişleri, bugünkü Neumark-Nord bölgesine ulaşmadan önce 300 kilometreye varan çok uzun mesafeler kat ettiklerini gösteriyor" diyor.

İzotop analizleri sayesinde sanki bir seyahat günlüğümüz varmış gibi fillerin hareketlerini izleyebiliyoruz. Bu da onların yaşam alanlarını yeniden canlandırmamızı ve bu hayvanların araziyi nasıl kullandıklarını anlamamızı sağlıyor.

Bu, Neandertallerin bu hayvanları sadece uygun bir fırsat çıktığında öldürmediğine işaret ediyor.

Daha ziyade avlanma biçimleri, devasa av hayvanlarının bile kasten hedef alınabileceği şekilde örgütlenmişti.

Çalışmanın ortak yazarı Elena Armaroli "Bunun için Neandertallerin araziyi iyi tanımış, işbirliği ve planlama yapmış olması gerekiyor" ifadelerini kullanıyor.

Araştırma ayrıca insan atalarının etin yanı sıra fındık ve meşe palamudu gibi bitkisel besinler de tükettiğini ortaya çıkardı.

Avrupa genelindeki ekosistemlerin kaynaklarından defalarca yararlanıyor ve muhtemelen ateşi kullanarak araziyi değiştiriyorlardı.

Araştırmacılar daha sonraki çalışmalarda, Neumark'ın farklı bölgelerden gelen filler için bir ilgi merkezi mi, yoksa belirli bir süre boyunca bölgeyi terk eden bir fil popülasyonunun anavatanı mı olduğunu belirlemeyi umduklarını söylüyor.

Independent Türkçe


Oscar tarihine geçen Sean Penn törene neden katılmadı?

Son 5 yılda defalarca Ukrayna'ya giden Sean Penn (solda), bu ziyaretlerde Devlet Başkanı Volodimir Zelenski (solda) başta olmak üzere pek çok yetkiliyle bir araya geliyor (AP)
Son 5 yılda defalarca Ukrayna'ya giden Sean Penn (solda), bu ziyaretlerde Devlet Başkanı Volodimir Zelenski (solda) başta olmak üzere pek çok yetkiliyle bir araya geliyor (AP)
TT

Oscar tarihine geçen Sean Penn törene neden katılmadı?

Son 5 yılda defalarca Ukrayna'ya giden Sean Penn (solda), bu ziyaretlerde Devlet Başkanı Volodimir Zelenski (solda) başta olmak üzere pek çok yetkiliyle bir araya geliyor (AP)
Son 5 yılda defalarca Ukrayna'ya giden Sean Penn (solda), bu ziyaretlerde Devlet Başkanı Volodimir Zelenski (solda) başta olmak üzere pek çok yetkiliyle bir araya geliyor (AP)

Sean Penn, pazar gecesi düzenlenen 98. Akademi Ödülleri'nde Savaş Üstüne Savaş'taki (One Battle After Another) yozlaşmış askeri yetkili Steven J. Lockjaw rolüyle üçüncü Oscar'ını kazanarak tarihe geçti. 

Ancak usta aktör, bu tarihi anı Los Angeles'taki Dolby Tiyatrosu yerine, dostu Volodimir Zelenski'yle Ukrayna'da geçirdi.

Zelenski'den teşekkür: "Gerçek bir dost"

Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski, X üzerinden yaptığı paylaşımda Penn'e teşekkür ederek, "Ukrayna'nın gerçek dostunun kim olduğunu biliyoruz. Savaşın ilk gününden bu yana yanımızda durdunuz ve bu bugün de geçerli" ifadelerini kullandı. 

Penn, 2022'de başlayan savaştan bu yana bölgeyi defalarca ziyaret etmiş ve 2023'te Zelenski'nin kariyerini ve Ukrayna tarihini konu alan Superpower adlı belgesele imza atmıştı. 

Amerikalı aktör ayrıca 2022'de, sembolik bir destek göstergesi olarak Gizemli Nehir'le (Mystic River) kazandığı Oscar heykelciğini Zelenski'ye vermişti.

Kieran Culkin'den iğneleyici sözler

En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Oscar'ını takdim etmek üzere sahneye çıkan geçen yılın kazananı Kieran Culkin, Penn'in ismini okuduktan sonra aktörün yokluğuna şu sözlerle dikkat çekmişti: 

Sean Penn bu akşam burada olamadı ya da olmak istemedi; bu yüzden ödülü onun adına ben kabul ediyorum.

Penn, bu ödül sezonunda Altın Küre'ye katılmış ancak BAFTA ve Oyuncu Ödülleri'ni (eski ismiyle SAG Ödülleri) pas geçmişti. Altın Küre'de ise ödülü Stellan Skarsgård'a kaptırmıştı.

Üçüncü heykelcik ve rekor

Sean Penn; Gizemli Nehir'le 2004 ve Milk'le 2009'da kazandığı ödüllerin ardından, oyunculuk dalında üç Oscar kazanan dünya üzerindeki 4 erkekten biri olmayı başardı. Diğer üç isim ise Walter Brennan, Jack Nicholson ve Daniel Day-Lewis.

Penn; Jacob Elordi (Frankenstein), Stellan Skarsgård (Manevi Değer / Affeksjonsverdi), Delroy Lindo (Günahkarlar / Sinners) ve aynı Savaş Üstüne Savaş'taki rol arkadaşı Benicio del Toro gibi güçlü isimleri geride bırakarak ödüle uzandı.

2025'te Lumiere Film Festivali'nde yaptığı açıklamada, bir film setinde bulunmakla insani yardım alanında çalışmak arasında keskin bir fark görmediğini söylemişti.

Variety'ye konuşan Penn, "Her zaman bir şeye gerçekten katkı sunup sunamadığınızı sorguluyorsunuz. Her durumda risk ve faydayı tartmanız gerekir; kendiniz için değil, içinde bulunduğunuz durum için" diyerek hayata bakışını özetlemişti.

Independent Türkçe, Deadline, Variety, Entertainment Weekly, Hollywood Reporter