DEAŞ’ın Avrupa'daki stadyumları hedef alma tehdidini yinelemesi neyi gösteriyor?https://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/4959826-dea%C5%9F%E2%80%99%C4%B1n-avrupadaki-stadyumlar%C4%B1-hedef-alma-tehdidini-yinelemesi-neyi-g%C3%B6steriyor
DEAŞ’ın Avrupa'daki stadyumları hedef alma tehdidini yinelemesi neyi gösteriyor?
DEAŞ’ın Moskova'daki Crocus City Hall adlı konser binasına düzenlediği terör saldırısı sonucu meydana gelen hasar (EPA)
DEAŞ terör örgütü Avrupa’daki stadyumları hedef alma tehdidini yineledi. Örgütün bu yeni tehdidi, her ne kadar daha önce tekrarladığı tehditlere benzese de özellikle liderlik ve üye krizi yaşayan örgütün geleceği açısından önemi konusunda soru işaretlerinin belirmesine yol açtı. Bazı uzmanlar DEAŞ’ın ‘örgüte yeni üye çekme girişimlerinden’ bahsetti. Uzmanlara göre örgüt, Avrupa’yı yeniden tehdit ederek ‘varlığını kanıtlamayı ve yalnız kurtlar aracılığıyla terör eylemleri gerçekleştirmeyi’ amaçlıyor.
Gözlemcilere göre DEAŞ ilk kez spor etkinliklerini hedef alma tehdidinde bulunmadı. Rusya'da 2018 yılında düzenlenen FIFA Dünya Kupası'nı hedef alma tehdidinde bulunan örgüt, bazı futbolcuları tehdit etmiş ve isimlerini yayınlamıştı.
Uyuyan hücrelerin faaliyete geçirilmesi
Mısırlı köktendinci hareketler uzmanı Ahmed Ban, DEAŞ’ın Avrupa'daki stadyumları hedef alma tehdidinin normal olduğunu söyledi. Şarku’l Avsat’a konuşan Ban, “DEAŞ, şu an terör eylemleri gerçekleştirmek için uzak bölgelerdeki uzantıları ve uyuyan hücreleri aracılığıyla yapılarını yeniden görevlendirmeye çalışıyor” ifadelerini kullandı. DEAŞ Sözcüsü Ebu Huzeyfe el-Ensari, kısa bir süre önce video kaydı olarak yaptığı konuşmada örgütün ideolojisinden etkilenenleri Avrupa'da, özellikle de Fransa'da eylemler gerçekleştirmeye çağırmıştı. Mısırlı uzman, geçtiğimiz ay Rusya'da meydana gelen terör saldırısının örgütün daha fazla savaşçı devşirme ve Avrupa'da cihatçı bir platform kurarak yalnız kurtları örgüte çekme iştahını kabarttığı yorumunda bulundu.
DEAŞ geçtiğimiz ocak ayında DEAŞ Sözcüsü Ensari'nin “Onları nerede bulursanız öldürün!’ başlıklı 33 dakikalık bir konuşmasını yayınlamıştı. Bu konuşma, yayınlandığı sırada örgütün önümüzdeki dönemde ne tür eylemlerde bulunabileceği konusunda soru işaretleri yaratmıştı. Örgütün varlığını kanıtlamak ve Avrupa içinde eylemler düzenlemek istediğini vurgulayan Ban, “Örgüt varlığını kanıtlamak ve özellikle Orta Asya'da cihatçı fikirlere ikna olmuş gençlerden üye çekmek için Avrupa içinde eylemler düzenlemek istiyor” dedi.
Afrika ve DEAŞ
Geçtiğimiz ay Moskova’da Crocus City Hall adlı konser binasına düzenlenen ve Rusya'da son 20 yılın en ölümcül saldırısı olan terör saldırısında en az 144 kişi hayatını kaybetmiş, saldırının sorumluluğunu DEAŞ üstlenmişti. Örgütün haftalık dergisi Al-Naba'nın son sayısında saldırının dört eylemci tarafından gerçekleştirildiği belirtildi.
DEAŞ’ın Avrupa için yaptığı çağrının Afrika'ya etkisiyle ilgili görüşlerini de dile getiren Ban, örgütün gerçekleştirdiği her operasyonun diğer uzantılarının üyelerinin moralini yükselttiğini söyledi. Örgütün Afrika'nın Sahel bölgesinde yükselişte olduğunu ve Doğu ve Batı Afrika'da terör örgütü El Kaide ile rekabet ettiğini belirten Mısırlı uzman, “Örgüt birçok savaşı kendi lehine çözmeyi başardı. Tüm bunların örgütün üyelerinin iştahını kabartırken daha fazla yeni üyenin örgüte katılmasına kapı açtı” şeklinde konuştu.
Birleşmiş Milletler (BM) tarafından geçtiğimiz ay yayınlanan bir rapora göre binlerce El Kaide ve DEAŞ üyesi Afrika'nın çeşitli bölgelerinde, özellikle de Sahel ve Afrika Boynuzu'nda konuşlanmış ve terör tehdidi Ortadoğu'nun diğer bölgelerinde azalırken Afrika kıtasında zirveye ulaşmış durumda.
Raporda, El-Kaide ve DEAŞ’ın geçtiğimiz yıllarda Mali'nin merkezinde ve Burkina Faso ile Nijer sınırında aralarında yaşanan ve her iki terör örgütünün de çok sayıda üyesinin hayatına mal olan şiddetli çatışmaya son verdiklerine dikkat çekildi.
En büyük zorluk
DEAŞ’ın tehdidinin önümüzdeki dönemde Avrupa kıtası üzerindeki etkisine ilişkin bir raporu da değerlendiren Mısırlı uzman Ban, “Almanya ve Avusturya'da DEAŞ’ın uyuyan hücrelerinin tutuklanmasının ardından Avrupa ülkeleri arasında koordinasyon, istihbarat ve güvenlik paylaşımı söz konusu olsa da Avrupa'daki DEAŞ karşıtı çabaların önündeki en büyük zorluk yalnız kurtlar olmaya devam ediyor” diye konuştu.
Başkent Moskova yakınlarındaki bir konser salonuna düzenlenen saldırının ardından Rus güvenlik güçleri Moskova'daki Kızıl Meydan'da konuşlandırıldı (AFP)
İtalyan polisi tarafından pazartesi günü yapılan açıklamada, on yıl önce savaşmak üzere Suriye'ye giden ve halen DEAŞ’ın aktif bir üyesi olan Tacik bir kişinin tutukladığı duyuruldu. Polis, Tacik adamın tutuklanmasının İtalyan makamlarının ‘önleyici’ tedbirlerinin bir parçası olduğunu belirtirken, mevcut uluslararası durumun ‘aşırı hassas olduğuna’ dikkati çekti. Öte yandan Reuters haber ajansının bildirdiğine göre Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, geçtiğimiz perşembe günü yaptığı açıklamada ülkesinin köktendincilerin hedefi haline gelmesine izin vermeyeceklerini vurguladı.
Rusya'da geçtiğimiz ay meydana gelen terör saldırısının ardından yanan konser salonu binası (Reuters)
Mısır’daki El-Ezher Üniversitesi'ne bağlı olan Ezher Aşırılıkla Mücadele Gözlemevi, DEAŞ’ın futbol stadyumlarına yönelik tehdidiyle ilgili değerlendirmesinde DEAŞ’ın futbolun büyük popülaritesinin ve taraftarların futbol maçlarında oluşturduğu kalabalığın farkında olduğunu, bu yüzden de terör eylemleri gerçekleştirmek üzere daha fazla genci saflarına katmak için bu tür tehditlere başvurduğunu kaydetti. Avrupa ülkelerini DEAŞ’ın olası terör saldırılarına karşı uyanık olmaya ve gerekli tedbirleri almaya çağıran Ezher Aşırılıkla Mücadele Gözlemevi, aksi takdirde büyük insan topluluklarının örgütün daha fazla sayıda ölüme ve yaralanmaya yol açmak amacıyla araç çarpması gibi geleneksel olmayan yöntemleri kullanması için uygun bir fırsat oluşturduğunun altını çizdi.
Yeni bir hareketlilik
Al-Ahram Siyasi ve Stratejik Araştırmalar Merkezi'nde terörizm konusunda uzmanlaşmış bir araştırmacı olan Ahmed Kamil el-Buhayri ise DEAŞ Sözcüsü Ensari’nin yaptığı son konuşmanın örgütün terör eylemlerinin önümüzdeki dönemde artacağına dair yeni bir başlangıç gibi göründüğünü söyledi. Buhayri, söz konusu konuşmada örgütün yakın düşman olarak adlandırılan taraflara ilişkin öncelikleri hedef alma kuralını uygulamaya devam edeceğinin vurguladığına da dikkati çekti.
Hürmüz'de gerilim tırmanırken diplomatik çözüm arayışları hızlanıyorhttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5339463-h%C3%BCrm%C3%BCzde-gerilim-t%C4%B1rman%C4%B1rken-diplomatik-%C3%A7%C3%B6z%C3%BCm-aray%C4%B1%C5%9Flar%C4%B1-h%C4%B1zlan%C4%B1yor
8 Kasım 2026 Pazar günü Sentinel-2 uydusu tarafından çekilen görüntüde, Umman kıyılarındaki Buhâ açıklarında, kıyıdan yaklaşık 20 kilometre uzaklıkta üç petrol tankerinin alev aldığı bölgede yükselen siyah duman görülüyor. (AFP)
Hürmüz'de gerilim tırmanırken diplomatik çözüm arayışları hızlanıyor
8 Kasım 2026 Pazar günü Sentinel-2 uydusu tarafından çekilen görüntüde, Umman kıyılarındaki Buhâ açıklarında, kıyıdan yaklaşık 20 kilometre uzaklıkta üç petrol tankerinin alev aldığı bölgede yükselen siyah duman görülüyor. (AFP)
Washington ile Tahran arasında diplomatik çözüm arayışları hız kazanırken, Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani, ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmek üzere Beyaz Saray'a geldi. Öte yandan, ABD'nin Keşm Adası'na düzenlediği saldırıların ve Tahran'ın son 10 günde 11 petrol tankerini hedef aldığını açıklamasının ardından Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim tırmanıyor.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, pazartesi günü yaptığı açıklamada, dini lider Mücteba Hamaney'in ülkedeki ne savaş ne de barış durumuna son verilmesi talimatını verdiğini bildirdi. Pezeşkiyan, müzakereyi öncelikli seçenek olarak gösterirken Tahran, öne sürdüğü şartlardan ve zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılmasına yönelik itirazından geri adım atmıyor.
Geçen hafta Tahran'ı ziyaret eden Katarlı yetkili, arabuluculuk dosyasını Beyaz Saray'a taşıyor. Al Sani'nin burada Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance ile görüşmesi bekleniyor.
Trump, geniş çaplı savaşın yakın zamanda yeniden başlaması ihtimalini düşük görse de İran'ın mevcut ateşkes planını kabul etmiyor. Reuters'a konuşan ABD'li ve bölgesel yetkililer de yakın zamanda bir anlaşmaya varılabileceği konusunda şüphelerini dile getirdi.
Washington, İran'ın planını defalarca reddetti. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, pazar günü yaptığı açıklamada, İran'ın bazı şartlarını kabul edilemez, saçma ve gerçekten gerçekçilikten uzak olarak nitelendirerek yakın zamanda diplomatik bir ilerleme sağlanmasını beklemediğini söyledi. Trump ise pazar günü yayımlanan röportajlarında savaşı tırmandırmayı "istemediğini" belirtti.
Katar, iki taraf arasında mesajların iletilmesini ve görüşlerin birbirine yaklaştırılmasına yönelik öneriler sunulmasını üstleniyor. Vance, haziran ayında kısa sürede çöken ateşkesle sonuçlanan müzakerelere başkanlık etmişti.
Tahran'dan müzakere mesajı
Tahran'da konuşan Pezeşkiyan, hükümetinin çatışmayı sona erdirmek için kararlı olduğunu vurguladı. Başkentte katıldığı bir etkinlikte Pezeşkiyan "Dini lider, ne savaş ne de barış durumuna son vermemiz yönünde talimat verdi" dedi.
Müzakereyi ilk seçenek olarak öne çıkaran Pezeşkiyan, "Biz diyalog ve müzakere taraftarıyız. Onurumuzdan ödün vermeden müzakere edebilir ve meseleyi onurlu bir şekilde sonuçlandırabiliriz. Mantık, hakkımızı diyalog yoluyla elde edebiliyorsak kendimizi savaşa sürüklemememizi gerektiriyor" ifadelerini kullandı. Bununla birlikte İran'ın "güç ve zorbalık karşısında teslim olmayacağını" da sözlerine ekledi.
Pezeşkiyan, bir hafta önce yaptığı açıklamada da İran'ın dini liderinin savaşı sona erdirmeye yönelik görüşmeler konusunda hükümete "belirli yetkiler" verdiğini söylemişti.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, pazartesi günü Tahran'da bir süt ürünleri fabrikasına yaptığı ziyaret sırasında konuşuyor. (İran Cumhurbaşkanlığı)
Ankara'da ise Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Trump'a Türkiye'nin yeni bir gerilimi istemediğini iletti. Erdoğan, "Ne yazık ki yeniden olumsuz bir gidişat görüyoruz. Bunu önlemek için elimizden geleni yapıyoruz" dedi.
İran'ın planı, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması karşılığında ABD'nin İran limanlarına yönelik ablukayı kaldırmasını, bazı yaptırımları sona erdirmesini ve bombardımanları durdurmasını öngörüyor. Bu adımların ardından nükleer program ve diğer yaptırımlar konusunda müzakerelerin yürütülmesi planlanıyor.
Bu arada üst düzey bir güvenlik yetkilisi, Devrim Muhafızları'na yakın Tasnim Haber Ajansı'na yaptığı açıklamada, Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai ile Vance arasında Doha'da yapılması beklenen bir görüşmeye ilişkin haberleri yalanladı. Yetkili, İran'ın müzakere politikasının "değişmediğini" belirterek, ABD'liler yedi şart çerçevesinde somut bir adım atmadığı sürece herhangi bir müzakere programının gündeme gelmeyeceğini söyledi.
İran medyası, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması karşılığında İran'ın 8 milyar dolarlık varlığının serbest bırakılması konusunda anlaşmaya varıldığı yönündeki haberleri ise "asılsız" olarak nitelendirdi.
"İki günlük öneri"
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, haftalık basın toplantısında "iki günlük öneriyi" savunarak bunun masadaki "en mantıklı plan" olduğunu söyledi. Bekayi, herhangi bir müzakereye başlanmadan önce yaptırımların ve deniz ablukasının kaldırılmasının, ayrıca "tüm cephelerde" savaşın durdurulmasının şart koşulmasında mantıksız ya da saçma olanın ne olduğunu sorguladı.
Rubio'nun kullandığı ifadeleri Washington'a yönelten Bekayi, "Mantıksız ve saçma olan, ABD'nin müzakerelerin ortasında İran'a saldırmasıdır" dedi. Son dokuz aydan kısa süre içinde müzakereler devam ederken iki kez ABD saldırısı düzenlendiğini hatırlatan Bekayi, "İslamabad Mutabakatı"nın da iki haftadan fazla dayanamadığını söyledi.
Planın içeriğine ilişkin soruları yanıtlarken bunun, ABD'nin İslamabad Mutabakatı kapsamında üstlendiği tüm yükümlülükleri içerdiğini belirten Bekayi, 14 maddelik anlaşmanın tarafların sorumluluklarını açıkça ortaya koyduğunu ifade etti. Ancak planın nükleer dosyayı kapsayıp kapsamadığı yönündeki soruya doğrudan yanıt vermedi.
Bekayi ayrıca son aylarda İran'a uygulanan yaptırımların kaldırılmasını talep ederek, "Deniz ablukası devam ederken, savaş sürerken ve paramız dondurulmuş haldeyken ABD ile onların istediği konularda müzakereye oturduğumuzu düşünebiliyor musunuz?" diye konuştu.
Sürenin yedi günden iki güne indirilmesini "iyi niyet göstergesi" olarak nitelendiren Bekayi, "Karşı tarafın en ufak bir ciddiyeti varsa İran taahhütlerini iki gün içinde yerine getirebilir" dedi. Savaş öncesi seviyesinin yüzde 65'ine ulaşacak şekilde Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin yeniden başlatıldığını hatırlatan Bekayi, ABD'nin daha sonra taahhüdünü bozduğunu ve Trump'ın "İş bitti" dediğini ileri sürdü.
Bekayi, Washington'un öneriye yanıt verip vermediğini açıklamadı. Katar aracılığıyla sunulduğu öne sürülen İran'ın nükleer önerisine ilişkin haberler konusunda ise "Kendi iki günlük plan önerimizi sunduk ve bu öneri masada" demekle yetindi.
Katar Başbakanı'nın mükemmel bir anlaşma yerine uygulanabilir bir anlaşmaya varılması yönündeki çağrısını da değerlendiren Bekayi, "Daha önce bir kez uygulanabilir bir anlaşmayı denedik" ifadelerini kullandı.
İranlı sözcü, Katar ve Pakistan ile temasların sürdüğünü, İran'ın görüşmelerdeki temsil düzeyinin müzakerelerin seyrine göre Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi'nin denetiminde belirleneceğini kaydetti.
Bundan saatler önce Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de Trump'ın Amerikalı seçmenlerin İsrail'e yönelik tepkisine ilişkin açıklamalarını X hesabından değerlendirdi. Arakçi, "ABD Başkanı, Amerikalıların ezici çoğunluğunun İsrail'den tiksindiğinin açıkça farkında. Dikkat çekici olan, bunun nedenini anlamakta zorlanıyor gibi görünmesi. Amerikalılar, İsrail'in ABD yönetimlerini aldatmasından ve onları bitmek bilmeyen savaşlara sürüklemesinden bıktı" diye yazdı.
Zenginleştirilmiş uranyum "kırmızı çizgi"
Bekayi, ABD'nin başlıca taleplerinden biri olan zenginleştirilmiş uranyumun İran dışına çıkarılması seçeneğine kapıyı kapattı. Şarku’l Avsat’ın Resmi IRNA haber ajansından aktardığı habere göre Bekayi, zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılmasının "hiçbir şekilde gündemde olmadığını" ve bunun için "herhangi bir gerekçe bulunmadığını" söyledi.
ABD tehditleri devam ettiği sürece hasar gören nükleer tesislerin denetlenmesini de reddeden Bekayi, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın (UAEA) mevcut koşullarda bu tesisleri denetlemek için "herhangi bir mekanizmaya veya protokole sahip olmadığını" belirtti.
Basın toplantısında İran'ın Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması (NPT) kapsamındaki yükümlülüklerini askıya aldığı yönündeki iddiaları da reddeden Bekayi, "Antlaşmanın üyesiyiz ve güvence denetimleri anlaşmasına bağlıyız" dedi. Bununla birlikte nükleer tesislere yönelik saldırıların UAEA ile normal koşullardaki işbirliğinin önünde engel oluşturduğunu kaydetti. Bekayi, ajans müfettişlerinin birkaç gün önce Buşehr Nükleer Santrali'ni ziyaret ettiğini de açıkladı.
İranlı bir kadın, pazartesi günü Tahran'ın merkezindeki İnkılap Meydanı'nda Trump karşıtı propaganda panosunun önünden geçiyor. (EPA)
İranlı milletvekilleri ise bu konuda daha ileri açıklamalarda bulundu. Milletvekili Hamid Rıza Guderzi, yerel İran Observer sitesine yaptığı açıklamada, uranyumun "hiçbir şekilde teslim edilmeyeceğini" söyledi. Bu konudaki kararın "ülkenin en üst düzeyinde" alınacağını belirten Guderzi, dini liderin İslamabad Mutabakatı'nda nükleer dosyanın "gündeme getirilmemesi gerektiğini" ilan ettiğini savundu. Gerekmesi halinde uranyum zenginleştirme oranının yüzde 60'ın üzerine çıkarılabileceği tehdidinde de bulundu.
Guderzi, UAEA müfettişlerinin ülkeye girişini engellemek amacıyla Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi'ne NPT'den çekilme kararını kesinleştirme çağrısı yaptı. Müzakereleri ise "düşmanın" nefes almak için ihtiyaç duyduğu her seferde başvurduğu "yapay solunum" olarak nitelendirdi.
Devrim Muhafızları generali ve Meclis Ulusal Güvenlik Komisyonu üyesi Milletvekili İsmail Kevseri de ABD'nin Fordo, Natanz ve İsfahan'a düzenlediği saldırılarda santrifüjlerin ve yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyumun zarar görmediğini öne sürdü.
Tahran'da nükleer doktrin üzerindeki tartışmalar da giderek genişliyor. Ali Laricani'nin kardeşi Muhammed Cevad Laricani, cumartesi akşamı yaptığı açıklamada, nükleer silahın "düşmanın askeri üssüne karşı taktik amaçlarla" kullanılmasına onay verdi. Aynı gün Devrim Muhafızları Sözcüsü Hüseyin Muhibî de rejimin nükleer doktrini değiştirmeye karar vermesi halinde "gerekli hazırlıkların" yapıldığını söyledi.
Muhsin Rızai ise 31 Ekim'de yaptığı açıklamada, yeni bir savaşın çıkması halinde nükleer doktrinin değiştirilmesinin "gündemde olduğunu", ancak bu yönde henüz resmi bir karar alınmadığını kabul etmişti.
Hürmüz'de tırmanış
Son birkaç gecedir özellikle Hürmüz Boğazı açıklarında deniz cephesindeki gerilim dinmedi. Pazar akşamı Keşm Adası'nda patlama sesleri duyulurken, Bender Abbas'ta da patlamalar yaşandığı bildirildi. Resmi IRNA haber ajansı, adadaki bazı noktaların hedef alındığını duyurdu. Devrim Muhafızları'na yakın Tasnim Haber Ajansı ise pazartesi sabaha karşı saldırının ABD tarafından gerçekleştirildiğini ileri sürdü.
Devrim Muhafızları'na bağlı Fars Haber Ajansı'na konuşan yerel bir yetkili, saldırının etkilerini küçümseyerek hedef alınan noktaların altyapıya veya temel hizmetlere zarar vermediğini, ayrıca bu bölgelerin yerleşim ve ticaret alanlarından uzakta bulunduğunu söyledi.
Ancak üst düzey bir İranlı kaynak, Reuters'a yaptığı açıklamada saldırıların hedeflerine ilişkin ayrıntıları paylaştı. Buna göre hedef alınan noktalar arasında hava savunma ve deniz seyrüseferinde kullanılan radar sistemleri, füze fırlatma platformlarının bulunduğu üsler ve deniz mayını döşeme sistemleri yer aldı. ABD tarafı ise konuya ilişkin herhangi bir açıklama yapmadı.
Aynı gece resmi televizyon, Sirek bölgesinde bulunan bir kaynağa dayandırdığı haberinde, boğaza doğru üç el ateş edildiğini ve ateşin "kurallara aykırı hareket eden gemilere" müdahale amacıyla açıldığını bildirdi.
Resmi televizyon daha sonra Devrim Muhafızları'nın deniz kuvvetlerinin son 24 saatte dört, son 10 günde ise 11 petrol tankerini hedef aldığını duyurdu. Açıklamada, tankerlerden üçünün halen yanmakta olduğu belirtildi. Şarku’l Avsat’ın Reuters'tan aktardığı habere göre İran, saldırıya uğradığı bildirilen gemilere yönelik eylemlerin sorumluluğunu genellikle üstlenmiyor.
Tahran, ABD'nin geçiş yapan gemileri koruduğu Umman kıyılarına yakın güney rotasını ise yasa dışı olarak değerlendiriyor. Trump yönetiminden yetkililer, boğazdan geçen petrol miktarının savaşın başlangıcındaki seviyenin üzerine çıktığını söylüyor.
Uluslararası denizcilik kuruluşlarının verileri, Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'ndaki petrol tankerlerine yönelik saldırıların ekim ayında belirgin biçimde arttığını ve savaşın başlangıcından bu yana en yüksek seviyede sürdüğünü ortaya koydu.
Devrim Muhafızları Sözcüsü Muhibî, ABD'li yetkililerin boğazın deniz mayınlarından temizlendiği yönündeki açıklamalarını da yalanladı. Muhibî, "Hürmüz Boğazı'ndan hiçbir savaş mayını çıkarılmadı. Bu iddia tamamen yalan. Boğaza girmeye kimsenin cesareti yok" dedi. Trump'a da seslenen Muhibî, "Her gün boğazda birden fazla gemi olayı yaşanırken Hürmüz Boğazı'nı nasıl kontrol ettiğinizi iddia ediyorsunuz?" diye sordu.
8 Kasım 2026 Pazar günü çekilen uydu görüntüsünde, Umman'ın Buhâ kıyılarının yaklaşık 20 kilometre açığında, Basra Körfezi'nde alev alan üç petrol tankerinden yükselen siyah duman görülüyor. (AFP)
Washington, İran limanlarına yönelik ablukasını sürdürmeye devam ediyor. Trump, pazar akşamı Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, ABD'nin "Demir Kapı" operasyon ekibinin "tam kapasite ve etkinlikle çalıştığını" belirterek, "Tarihin en büyük deniz ablukası sayesinde İran'a giren veya İran'dan çıkan gemi sayısı son derece az" ifadelerini kullandı.
Kevseri ise İran'ın üç ya da dört gemiyi imha ettiğini veya bu gemilerin deniz mayınlarına çarptığını öne sürerek, "Bu bizim yaptığımız bir iş" dedi. ABD uçaklarının artık İran'dan 700 ila 1.000 kilometre uzaklıktaki noktalarda konuşlandığını iddia eden Kevseri, Washington'un tüm askeri kapasitesini boğazı yeniden açmaya yoğunlaştırdığını savundu.
İran Ordusu Sözcüsü Muhammed Ekremi Nia da ABD'nin İslamabad Mutabakatı'nın ardından boğazın güneyinde "sahte bir güzergâh" oluşturmaya çalıştığını söyledi. Bunun, mutabakatın dördüncü maddesine aykırı olduğunu belirten Ekremi Nia, söz konusu maddenin boğazın yönetimini ve Umman tarafıyla yürütülecek müzakereleri İran'ın belirleyeceği mekanizma ve düzenlemelere bıraktığını ileri sürdü.
Ekremi Nia, deniz taşımacılığı şirketlerinin İran Silahlı Kuvvetleri ile koordinasyon halinde belirlenen "güvenli güzergâhları" kullanarak boğazdan geçebileceğini ve İran güçlerinin gemilerin güvenliğini sağlayacağını ifade etti.
İranlı sözcü ayrıca dini liderin talimatları doğrultusunda ordunun askeri doktrininde "taarruz odaklı bir yaklaşım"a geçildiğini açıkladı. Daha önce ilk saldırıyı püskürtmeyi ve ardından bölgesel sınırlar içinde karşılık vermeyi esas alan askeri anlayışın değiştiğini belirten Ekremi Nia, "etkili karşılık" ve "coğrafi sınırlamalardan bağımsız hareket etme" kavramlarının uygulanabilir askeri stratejilere dönüştürüldüğünü söyledi.
Cumhuriyetçilerin seçimlerdeki yenilgisinin savaş ihtimalini azaltabileceğini değerlendiren Ekremi Nia, buna rağmen askeri kapasitenin güçlendirilmesine "aralıksız" devam edildiğini vurguladı.
Öte yandan, dini liderin temsilcisinin denetimindeki Keyhan gazetesi, "dayatılan savaşın henüz sona ermediğini" ve İran'ın çatışmanın "hala ortasında bulunduğunu" yazdı. Gazete, deniz ablukasının kırılması için "daha saldırgan bir askeri yaklaşım" benimsenmesi çağrısında bulundu.
İranlı sağlık yetkilileri de nükleer tesislere yönelik olası bir saldırının sonuçlarıyla mücadele etmek üzere hazırlık yaptıklarını açıkladı. Sağlık Bakanlığı Halkla İlişkiler Sorumlusu Hüseyin Kermanpur, vatandaşlara patlama ışığına doğrudan bakmamaları ve mümkün olan en kısa sürede kapı ve penceresi bulunmayan, dışarıdan hava girişinin olmadığı bir yere sığınmaları tavsiyesinde bulundu.
İsrail'de ise Savunma Bakanı Israel Katz, pazar günü yaptığı açıklamada, ülkesinin İran'a yönelik görevinin "henüz tamamlanmadığını" ve Tahran'ın nükleer silah edinme arayışını sürdürdüğünü söyledi. İran ise nükleer silah geliştirmeye çalıştığı yönündeki iddiaları reddediyor.
İran, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için şartlarında ısrarcı: Zenginleştirilmiş uranyum ülke dışına çıkarılmayacakhttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5339461-i%CC%87ran-h%C3%BCrm%C3%BCz-bo%C4%9Faz%C4%B1n%C4%B1n-yeniden-a%C3%A7%C4%B1lmas%C4%B1-i%C3%A7in-%C5%9Fartlar%C4%B1nda-%C4%B1srarc%C4%B1-zenginle%C5%9Ftirilmi%C5%9F
İran, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için şartlarında ısrarcı: Zenginleştirilmiş uranyum ülke dışına çıkarılmayacak
İran, Hürmüz Boğazı'nın iki gün içinde yeniden açılması için öne sürdüğü şartlarda ısrarını sürdürdü. Bu şartların başında ABD yaptırımlarının kaldırılması, deniz ablukasının sona erdirilmesi ve tüm cephelerde çatışmaların durdurulması geliyor. Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, savaşın sona erdirilmesine yönelik çabaları ve diplomatik sürecin yeniden canlandırılmasını görüşmek üzere Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani'yi Beyaz Saray'da ağırlamaya hazırlanıyor.
Üst düzey İranlı bir güvenlik yetkilisi, resmi medyaya yaptığı açıklamada, Washington'un Tahran'ın haziran ayında ABD ile vardığı geçici anlaşmada ortaya koyduğu yedi şartı karşılamak üzere somut adımlar atmaması halinde İran'ın ABD ile müzakere etmeyi planlamadığını söyledi.
İran Dışişleri Bakanlığı ise pazartesi günü yaptığı açıklamada, zenginleştirilmiş nükleer materyalin ülke dışına çıkarılmasının söz konusu olmadığını bildirdi. Bakanlık Sözcüsü İsmail Bekayi, zenginleştirilmiş nükleer materyalin ülke dışına taşınmasının kesinlikle gündemde bulunmadığını belirterek, böyle bir adımın atılmasını gerektirecek herhangi bir gerekçenin de olmadığını vurguladı.
CNN televizyonu, ABD ile İran'ın, Katar aracılığıyla İran'ın nükleer programını ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını kapsayan bir çerçeve anlaşma belgesi üzerinde karşılıklı değişiklik önerileri sunduğunu bildirdi.
Haberde, söz konusu diplomatik girişimin haftalar, hatta aylar önce başladığı, ABD'deki ara seçimlerin ardından ve yeni askeri saldırı ihtimaline ilişkin endişelerin arttığı son günlerde ise hız kazandığı belirtildi. Washington, Tahran ve Doha'nın yürütülen görüşmelerin içeriğine ilişkin şu ana kadar sınırlı bilgi paylaştığı kaydedildi.
Eyalet yetkililerine göre Kaliforniya'da kuduz hayvan sayısı fırladı ve neredeyse son 30 yılın en yüksek vaka sayısına ulaşıldı.
Kaliforniya Veteriner Hekimler Birliği cumartesi günü, bu yıl eyalet genelinde en az 368 kuduz hayvan tespit edildiğini ve bunun 28 yıllık rekoru kırdığını duyurdu.
Veteriner hekimler birliğine göre kuduz hayvanların çoğunluğunu Güney Kaliforniya'da tespit edilen yarasa ve kokarcalar oluşturuyor.
Temmuzda San Diego County sağlık yetkilileri, Vista'daki Yellow Deli adlı salaş zincir restoranda öğle yemeği yiyen ailenin masasına kuduz bir yarasanın konması üzerine alarm vermişti. Restorandaki başka bir müşteri, yarasayı hemen bir havluyla yakalayıp Oceanside'daki Hayvanları Koruma Derneği'ne götürmüştü.
Geçen ay yerel sağlık yetkilileri Los Angeles County'de 50 yıldan uzun süredir ilk kez iki rakunda kuduz tespit edildiğini bildirdi.
Yetkililer 5 Ekim'de yaptığı açıklamada ilk rakunun Westlake Village bölgesinde bir evin arka bahçesinde bulunduğunu belirtti. Hasta görünen ancak insanlara karşı saldırgan olmayan bu rakun nedeniyle bir işyerindeki 4 kişinin kuduza maruz kalmış olabileceği belirtilirken, söz konusu kişiler acil tedavi altına alındı.
Yetkililer 23 Ekim'de ise ilkinin yakınlarında ikinci bir rakun bulunduğunu, bu hayvanın hem hasta hem de saldırgan göründüğünü açıkladı. Bir işyerinde ikinci rakun nedeniyle kuduza maruz kalmış olabilecek iki kişi de tedavi altına alındı.
Kaliforniya Veteriner Hekimler Birliği, rekor sayıdaki kuduz vakalarına ilişkin Facebook paylaşımında, "Kaliforniya'da en son insan ölümü 2024'te kaydedildi, halka yönelik risk halen düşük" diye yazdı.
Kuduz, genellikle enfekte bir hayvanın salyası yoluyla bulaşan viral bir hastalık. Merkezi sinir sistemine saldırır ve belirtiler ortaya çıktığında neredeyse her zaman ölümle sonuçlanır. Bu nedenle kuduz bir hayvana maruz kaldığından şüphelenen kişilerin derhal tıbbi yardım alması hayati önem taşır.
Veteriner hekimler birliği, "Yaban hayatından uzak durarak ve evcil hayvanlarınızı aşılatarak kuduzu önleyebilirsiniz" diye belirtti.
Yabani veya tanımadığınız bir hayvan tarafından ısırıldıysanız ya da tırmalandıysanız, vakit kaybetmeden tıbbi yardım alın.
Independent Türkçe
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة
