Tahran, İsrail saldırısının ardından Washington'dan ‘mantıklı bir davranış’ sergilemesini bekliyor

İsrail'e doğru ateşlenen bir İran füzesine ait motor kalıntıları (Reuters)
İsrail'e doğru ateşlenen bir İran füzesine ait motor kalıntıları (Reuters)
TT

Tahran, İsrail saldırısının ardından Washington'dan ‘mantıklı bir davranış’ sergilemesini bekliyor

İsrail'e doğru ateşlenen bir İran füzesine ait motor kalıntıları (Reuters)
İsrail'e doğru ateşlenen bir İran füzesine ait motor kalıntıları (Reuters)

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nasır Kenani bugün (Pazartesi) yaptığı açıklamada, Tahran'ın ABD'den İran'ın İsrail'e yönelik saldırısının ardından ‘mantıklı bir davranış’ izlemesini beklediğini söyledi.

Kenani düzenlediği basın toplantısında, ülkesinin Washington'dan Suriye'deki İran konsolosluğuna yapılan saldırıya cevaben Tahran'ın attığı adımın ‘yasallığını’ da dikkate almasını beklediğini ifade etti.

Kenani, İran'ın Ürdün'deki maslahatgüzarının Ürdün Dışişleri Bakanlığı’na çağrıldığını belirterek, iki ülke arasındaki iletişim ve iş birliğinin devam etmesini umduğunu sözlerine ekledi.

Kenani, “Ürdün'le dostane ilişkilerimiz ve İsrail'le karşı karşıya gelme konusunda devam eden temaslarımız var. İki ülke arasındaki temas ve iş birliğinin devam etmesini umuyoruz” ifadelerini kullandı.

Ürdün Dışişleri Bakanı Eymen es-Safedi, İran’ın Amman maslahatgüzarının, ülkesinde Ürdün'ü kötüleyen haberler sebebiyle Dışişleri Bakanlığı’na çağrıldığını bildirdi. Safedi ayrıca, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'yu ‘ABD ve Batı'yı bölgesel bir savaşa sürüklemek için İran'la bir çatışmaya kışkırtmakla’ suçladı.

Safedi, ülkesinin ‘Ürdün'e ve Ürdünlülerin güvenliğine tehdit oluşturan her şeye tüm imkan ve kabiliyetleriyle karşı koyacağını’ belirtti.

Kenani, Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi'nin İran'ın İsrail'i kınama taleplerini uzun süredir görmezden geldiğine dikkat çekerek ülkesinin aylardır itidalli davrandığını ve sorumlu bir şekilde hareket ettiğini vurguladı.

Kenani ayrıca İngiliz hükümetini, İran'ın ‘meşru’ adımlarını eleştirirken bölgede gerginlik yarattığını söylediği İsrail'in davranışlarını görmezden gelmekle suçladı.

İngiltere Savunma Bakanı Grant Shapps Cumartesi günü yaptığı açıklamada, Ortadoğu'da gerilimi artıran olaylara karşılık, bölgeye savaş uçakları ve yakıt ikmal uçakları gönderileceğini ifade etti. İngiltere Dışişleri Bakanlığı da İran'ın İsrail'e yönelik saldırısının kınandığını bildirmek üzere İran'ın Londra Büyükelçiliği Maslahatgüzarı’nı bakanlığa çağırdı.

İngiltere Dışişleri Bakanı David Cameron dün (Pazar) yaptığı açıklamada, İranlı mevkidaşı Hüseyin Emir Abdullahiyan ile yaptığı telefon görüşmesinde İran'ın ‘pervasız’ saldırılarını durdurması ve gerilimi düşürmesi gerektiğini söylediğini belirtti.

Geçtiğimiz hafta Şam'daki İran Büyükelçiliği yerleşkesine İsrail tarafından düzenlendiğinden şüphelenilen saldırıda üst düzey bir Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) komutanının öldürülmesinin ardından İran İsrail'e doğru onlarca insansız hava aracı (İHA) ve seyir füzesi fırlattı.



Netanyahu, ABD'nin askeri yardımını on yıl içinde ‘sıfıra’ indirmek istiyor

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu (Reuters)
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu (Reuters)
TT

Netanyahu, ABD'nin askeri yardımını on yıl içinde ‘sıfıra’ indirmek istiyor

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu (Reuters)
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu (Reuters)

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu dün yayımlanan bir röportajda, önümüzdeki on yıl içinde İsrail’in Amerikan askeri yardımlarına olan bağımlılığını ‘kademeli olarak azaltmayı’ umduğunu söyledi.

Netanyahu, İsrail’in yabancı askeri yardımlara bağımlı olmamasının gerekli olduğunu vurguladı, ancak ülkenin ABD’den tamamen bağımsız hale gelmesi için kesin bir takvim vermedi.

Economist dergisine konuşan Netanyahu, “On yıl içinde askeri yardımları kademeli olarak azaltmak istiyorum” dedi. Bunun ‘zamanla sıfıra indirilmesi’ anlamına gelip gelmediği sorulduğunda ise “Evet” yanıtını verdi.

Netanyahu, son ABD ziyaretinde Başkan Donald Trump’a, İsrail’in Washington’dan yıllar boyunca aldığı askeri yardımları büyük bir takdirle karşıladığını, ancak artık güçlü hale geldiklerini ve olağanüstü yetenekler geliştirdiklerini söylediğini aktardı.

Geçtiğimiz aralık ayında Netanyahu, İsrail’in diğer ülkelere bağımlılığı azaltmak amacıyla bağımsız bir silah sanayii geliştirmek için 350 milyar şekel (110 milyar dolar) harcayacağını açıklamıştı.

2016 yılında ABD ve İsrail hükümetleri, Eylül 2028’e kadar geçerli olacak on yıllık bir mutabakat zaptı imzalamıştı. Buna göre İsrail’e 38 milyar dolarlık askeri yardım sağlanacaktı. 33 milyar dolar ekipman alımları için, 5 milyar dolar ise füze savunma sistemleri için ayrılmıştı.

Geçen yıl İsrail’in savunma sanayii ihracatı yüzde 13 arttı. Bu artış, çok katmanlı gelişmiş hava savunma sistemleri de dahil olmak üzere İsrail savunma teknolojisinin büyük satın alma sözleşmeleri ile desteklendi.


Çin, Rusya ve İran Güney Afrika sularında deniz tatbikatlarına başladı

Güney Afrika ve Çin bayrakları, bu hafta Güney Afrika karasularında Çin, Rusya ve İran'ın da dahil olduğu BRICS Plus ülkeleri tarafından gerçekleştirilecek ortak deniz tatbikatı öncesinde Simons Town deniz üssünde bir gemide dalgalanıyor- Cape Town (Reuters)
Güney Afrika ve Çin bayrakları, bu hafta Güney Afrika karasularında Çin, Rusya ve İran'ın da dahil olduğu BRICS Plus ülkeleri tarafından gerçekleştirilecek ortak deniz tatbikatı öncesinde Simons Town deniz üssünde bir gemide dalgalanıyor- Cape Town (Reuters)
TT

Çin, Rusya ve İran Güney Afrika sularında deniz tatbikatlarına başladı

Güney Afrika ve Çin bayrakları, bu hafta Güney Afrika karasularında Çin, Rusya ve İran'ın da dahil olduğu BRICS Plus ülkeleri tarafından gerçekleştirilecek ortak deniz tatbikatı öncesinde Simons Town deniz üssünde bir gemide dalgalanıyor- Cape Town (Reuters)
Güney Afrika ve Çin bayrakları, bu hafta Güney Afrika karasularında Çin, Rusya ve İran'ın da dahil olduğu BRICS Plus ülkeleri tarafından gerçekleştirilecek ortak deniz tatbikatı öncesinde Simons Town deniz üssünde bir gemide dalgalanıyor- Cape Town (Reuters)

Çin, Rusya ve İran bugün Güney Afrika sularında bir haftalık ortak deniz tatbikatına başladı. Ev sahibi ülke bu tatbikatı “deniz taşımacılığı ve denizcilik ekonomik faaliyetlerinin güvenliğini sağlamak” amacıyla gerçekleştirilen bir “BRICS Plus” operasyonu olarak nitelendirdi.

BRICS Plus, başlangıçta Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika'yı içeren jeopolitik bloğun genişletilmiş halidir ve üyeleri tarafından Amerika ve Batı'nın ekonomik hakimiyetine karşı bir denge unsuru olarak görülmektedir. BRICS Plus içinde altı ülke daha bulunmaktadır.

Güney Afrika, Çin ve Rusya ile düzenli olarak deniz tatbikatları düzenlemektedir, ancak bu tatbikatlar, ABD Başkanı Donald Trump yönetimi ile Çin, İran, Güney Afrika ve Brezilya gibi birçok BRICS Plus ülkesi arasında gerginliğin arttığı bir dönemde gerçekleşmektedir. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre genişletilmiş BRICS grubu Suudi Arabistan, Mısır, Endonezya, Etiyopya ve Birleşik Arap Emirlikleri'ni de içermektedir.

Açılış törenini yöneten Çinli askeri yetkililer, Brezilya, Mısır ve Etiyopya'nın gözlemci olarak katıldığını belirtti.

Güney Afrika Ordusu yaptığı açıklamada, "Barış İradesi 2026 tatbikatları, BRICS Plus ülkelerinin deniz kuvvetlerini, ortak deniz güvenliği operasyonları ve birlikte çalışabilirlik eğitimi için bir araya getiriyor" ifadelerini kullandı. Ortak operasyonların sözcüsü Yarbay Mbo Matipula ise Reuters'a, tüm üyelerin davet edildiğini ifade etti.

Trump, BRICS ülkelerini “anti-Amerikan” politikalar izlemekle suçluyor ve ocak ayında tüm üyelere yüzde 10'luk ek gümrük vergisi uygulamakla tehdit etti.


Trump'ın yardımcıları Danimarka ve Grönland'dan gelen temsilcilerle görüştü

Kopenhag'daki Tivoli Kalesi üzerinde dalgalanan Grönland bayrağı (EPA)
Kopenhag'daki Tivoli Kalesi üzerinde dalgalanan Grönland bayrağı (EPA)
TT

Trump'ın yardımcıları Danimarka ve Grönland'dan gelen temsilcilerle görüştü

Kopenhag'daki Tivoli Kalesi üzerinde dalgalanan Grönland bayrağı (EPA)
Kopenhag'daki Tivoli Kalesi üzerinde dalgalanan Grönland bayrağı (EPA)

Danimarkalı bir hükümet yetkilisinin Reuters’a verdiği bilgiye göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın yardımcıları perşembe günü Beyaz Saray’da Danimarka ve Grönland’dan gelen temsilcilerle görüştü. Toplantı, Trump’ın ABD’nin Grönland üzerindeki kontrolünü artırma çabalarıyla paralel gerçekleşti.

Kimliğinin açıklanmaması kaydıyla konuşan yetkili, Danimarka'nın Washington Büyükelçisi Jesper Moller Sorensen ile Grönland’ın Washington’daki kıdemli temsilcisi Jakob Ipsboethsen’in Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi yetkilileriyle görüştüğünü belirtti.

Görüşmeler, ABD’nin son dönemde Grönland ile ilgili açıklamaları hakkında daha fazla netlik sağlama amacıyla yapıldı.

Beyaz Saray salı günü, ABD’nin Grönland’ı ele geçirme seçeneklerini değerlendirdiğini, bunun arasında Amerikan askeri gücünün de bulunduğunu açıklamıştı.

ABD’li yetkililer, bölgenin satın alınmasının da gündemde olduğunu belirtti. Trump, ABD’nin ulusal güvenliği için Grönland’a ihtiyaç duyduğunu söylüyor.

Önümüzdeki hafta ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun Washington’da Danimarkalı yetkililerle bir araya gelmesi bekleniyor.

ABD’nin Grönland üzerindeki kontrolünü artırması, Trump ile Avrupa liderleri arasındaki ayrışmayı derinleştirebilir ve NATO içinde de çatlaklara yol açabilir.