Eski ABD istihbarat ajanı Çin adına casusluk yaptığını itiraf etti

ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı - CIA (arşiv - AFP)
ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı - CIA (arşiv - AFP)
TT

Eski ABD istihbarat ajanı Çin adına casusluk yaptığını itiraf etti

ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı - CIA (arşiv - AFP)
ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı - CIA (arşiv - AFP)

AFP'nin ABD Adalet Bakanlığı'na dayandırdığı haberine göre eski bir CIA (ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı) ajanı Çin adına casusluk yaptığını itiraf etti.

Hong Kong’da doğan ve sonradan ABD vatandaşlığına kabul edilen 71 yaşındaki Alexander Yuk Ching Ma, 2001 yılında Çinli yetkililere ‘ABD ulusal savunmasına ilişkin önemli miktarda gizli bilgi’ sağladığını kabul etti.

Bakanlığa göre Ma, ABD vatandaşı olmadan önce, akrabası olan ve Hong Kong’da doğan bir başka CIA ajanı tarafından ayarlanan Şangay'daki Devlet Güvenlik Bürosu temsilcileriyle bir toplantı gerçekleştirdi.

Bakanlığın açıklamasında bu kişiden ‘1 numaralı komplocu’ olarak söz edilirken, Hong Kong'da bir otelde gerçekleşen toplantının üçüncü gününün sonunda “Çinli istihbarat ajanları 1 numaralı komplocuya Ma'nın saydığı 50 bin dolar nakit parayı verdi. Ma ve 1 numaralı komplocu o sırada Çin istihbaratına yardım etmeye devam etme konusunda da anlaştılar” denildi.

Hawaii'deki ABD Federal Soruşturma Bürosu (FBI), Ma'yı 2003 yılında ‘bir soruşturma planının parçası olarak faaliyetlerinin izlenebileceği’ ve Çin ile bağlantılarının araştırılabileceği bir yerde çalışması için dil uzmanı olarak işe aldı.

2006 yılında Ma, 1 numaralı suç ortağını, Çin istihbaratı tarafından Ma'ya sağlanan fotoğraflarda görünen en az iki kişinin kimliklerini vermeye ikna etti.

2012'ye kadar FBI için çalışan Ma, 2001'de sağladığı malumatlara ek olarak bu verilerin ‘ABD'ye zarar vermek ya da Çinli yetkililerin yararına kullanılacağını’ itiraf etti.

Adli makamların Ma'nın ABD makamlarıyla iş birliği yapacağını garanti eden suç duyurusunu kabul etmesi halinde, Ma'nın 10 yıl hapis cezasına çarptırılması ve bu cezanın 11 Eylül'de iuygulanması bekleniyor.



Japonya Başbakanı Kişida, "zorla kısırlaştırma" mağdurlarından özür diledi

Kişida, yasa kapsamında yaşananlardan çok üzgün olduğunu belirtti (AFP)
Kişida, yasa kapsamında yaşananlardan çok üzgün olduğunu belirtti (AFP)
TT

Japonya Başbakanı Kişida, "zorla kısırlaştırma" mağdurlarından özür diledi

Kişida, yasa kapsamında yaşananlardan çok üzgün olduğunu belirtti (AFP)
Kişida, yasa kapsamında yaşananlardan çok üzgün olduğunu belirtti (AFP)

Japonya Başbakanı Fumio Kişida, "zorla kısırlaştırma" yasasının mağdurlarından özür diledi. 

Kişida, Başbakanlık Konutu'nda dün düzenlediği toplantıda, Öjenik Koruma Yasası kapsamında zorla kısırlaştırılan kişileri ağırladı. 

Buradaki toplantıda yaptığı açıklamada Kişida şunları söyledi: 

Eski Öjenik Koruma Yasası nedeniyle birçok insanın maruz kaldığı muazzam fiziksel ve ruhsal acılardan dolayı duyduğum pişmanlığı ve özrü şahsen ifade etmek için bugün sizinle görüşmeye karar verdim.

Kişida, uygulamanın Anayasa'ya aykırı olduğunu ve Japon yurttaşların haklarını ihlal ettiğini belirterek, mağdurlara tazminat ödenmesi için yeni bir planın hazırlandığını da açıkladı. Yaklaşık 130 kişinin katıldığı görüşmede başbakan, planın detaylarını paylaşmadı. 

II. Dünya Savaşı sonrasında 1948'de yürürlüğe konan yasa kapsamında yaklaşık 25 bin kişi zorla kısırlaştırılmıştı. Yasa, savaş sonrası dönemde ciddi gıda sıkıntısı çeken ve ekonomik krizle boğuşan ülkedeki nüfus kontrol planlaması politikalarından biriydi.

1996'da yürürlükten kaldırılan yasanın metninde, uygulamanın "öjenik bakış açısından düşük seviye soyların artmasını önlemek ve annenin hayatıyla sağlığını korumak" amacı taşıdığı savunulmuştu. 

2019'da Tokyo yönetimi, zorla kısırlaştırılan kişilere 3,2 milyon Japon Yeni (yaklaşık 680 bin TL) tazminat ödenmesine karar vermiş ancak davacılar miktarın az olduğunu söyleyerek kararı mahkemeye götürmüştü.

Japonya Yüksek Mahkemesi, temmuz başında görülen davada, yasa kapsamında kısırlaştırılan 39 mağdura kişi başı 16,5 milyon Japon Yeni (yaklaşık 3,5 milyon TL) ödenmesine karar vermişti. Mağdurların eşlerine de kişi başına 2,2 milyon Japon Yeni (yaklaşık 465 bin TL) tazminat verilmesi kararlaştırılmıştı. 

Bazı kişilerin kısırlaştırma operasyonlarından sonra yıllarca yatalak kaldığı ve psikolojik problemler yaşadığı bildirilmişti. 

Japonya'nın kamu yayıncısı NHK, Kişida'nın toplantısına katılanların, tazminatların daha kapsayıcı hale getirilmesini istediğini aktardı. Yaşları ilerlemiş ve hükümete karşı dava açmamış kişilerin de tazminat hakkı alması talep ediliyor. 

Kimliği açıklanmayan bir davacı, resmi özrün ve Yüksek Mahkeme kararının yetersiz olduğunu belirterek şunları söyledi: 

Uzun zamandır gerçekten zor dönemler geçiriyorum. Kararı duyduktan sonra bile içim rahatlamadı.

Independent Türkçe, CNN, Kyodo News