ABD-İsrail ilişkilerinin temelleri ve hedefleri

Tel Aviv'in dış politikası Washington'ın ulusal güvenlik çıkarlarıyla uyumlu.

Joe Biden 2016 yılında AIPAC konferansında konuşurken (AFP)
Joe Biden 2016 yılında AIPAC konferansında konuşurken (AFP)
TT

ABD-İsrail ilişkilerinin temelleri ve hedefleri

Joe Biden 2016 yılında AIPAC konferansında konuşurken (AFP)
Joe Biden 2016 yılında AIPAC konferansında konuşurken (AFP)

Akil Abbas

ABD'nin Maryland eyaletinde 16 Eylül 1997 tarihinde 17 yaşındaki lise öğrencisi Samuel Sheinbein, aynı yaşlardaki bir arkadaşıyla birlikte 19 yaşındaki lise öğrencisi Alfredo Enrique Tello’yu öldürdü. Sheinbein, aşık olduğu, ancak aşkına karşılık bulamadığı okul arkadaşının Tello ile çıkmasına kızdığı için bu cinayeti işlemişti.

Tello, boğularak öldürülmüş, ardından cesedi parçalara ayrılmış ve sonra da yakılmıştı. Kalıntıları ise çöp torbalarına konarak boş bir evin deposuna atılmıştı. Sheinbein’in babası İngiliz Mandası altındaki Filistin topraklarında doğmuş ve 6 yaşında ABD’ye göç etmeden önce İsrail vatandaşlığı almıştı. Sheinbein’in, bu durumdan yararlanarak cinayetten günler sonra İsrail'e kaçtığı ortaya çıktı. Sheinbein, o dönemde yürürlükte olan ve başka ülkelerde işlenen suçlar nedeniyle aranan İsrail vatandaşlarının sınır dışı edilmesini önleyen İsrail yasasından yararlanmak için İsrail vatandaşlığı aldı. ABD, İsrail'in bu mantığını reddetti ve Sheinbein'in ABD yasalarına göre yargılanmak üzere kendisine iade edilmesini talep etti.

Dönemin ABD Dışişleri Bakanı Madeleine Albright, iki ülke arasında yaşanan ve ABD basınının gündeminden düşmeyen uzun soluklu ve hararetli hukuki ve siyasi tartışmalar çerçevesinde İsrail'e ‘en üst düzeyde iş birliği’ göstermesi çağrısında bulundu. Bunun yanında ABD Kongresi, Sheinbein'in ABD’ye iade edilmemesi halinde İsrail'e yapılan yardımı askıya almakla tehdit etti. İsrail hükümeti, Sheinbein'in İsrail vatandaşlığını iptal etme ve yargılanmak üzere ABD’ye iade etme girişimleri de dahil olmak üzere ABD'nin talebini karşılamak için çeşitli çabalar sarf etti.

ABD Kongresi, Sheinbein'in ABD’ye iade edilmemesi halinde İsrail'e yapılan yardımı askıya almakla tehdit etti.

Bu çabalar 1999 yılında İsrail Yüksek Mahkemesi'nin, Sheinbein'in İsrail vatandaşlığından çıkarılmasının ve ABD’ye iadesinin hukuka aykırı olduğuna dair nihai ve temyizsiz kararıyla bozuldu. Sonunda Sheinbein, İsrail'de reşit olmayan biri olarak yargılandı ve 24 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Sheinbein cezasının 4 yılını çektikten sonra izin alma ve 16 yılını çektikten sonra şartlı salıverilme hakkı kazandı. Bu cezayı hafif bulan ABD, Sheinbein'in tutuklanıp ABD'ye gönderilmesi için Interpol'e başvurdu.

Sheinbein'in 2014 yılında İsrail’deki bir hapishanede gardiyanlara ateş açtıktan sonra öldürülmesi, ABD’de büyük tartışmalara ve kurbanın ait olduğu grup olan Latin Amerikalılar arasında büyük rahatsızlığa neden oldu. Ancak aynı zamanda ABD’deki Sheinbein dosyası da kapandı.

ABD Kongresi’nin İsrail'e yardımı askıya alma tehdidini yerine getirmemesinin nedenlerinden biri, ABD’nin İsrail'de gerçek bir kuvvetler ayrılığı olduğuna, yüzden İsrail’deki yargı makamlarının hükümetin siyasi çıkarları lehine kararlar vermeye zorlanamayacağına ve İsrail hükümetinin ABD’nin öfkesinin sonuçlarından kaçınmak için Sheinbein’i iade etme konusunda samimiyetle çalıştığına inanmasıydı. Bu durum, Arap dünyasında İsrail ve ABD arasındaki ilişkiye dair genel su-i zannı derinleştiren yaygın ve beklenen davranıştan farklıydı. Bir başka neden de İsrail parlamentosu Knesset'in daha sonra, ilki 1999 yılında ve ikincisi ise 2001 yılında olmak üzere, belirli koşullar altında başka ülkelerde işlenen suçlar nedeniyle aranan İsraillilerin sınır dışı edilmesine izin veren iki yasa çıkarmış olmasıydı.

ABD ulusal güvenliğine hizmet

Kökünde apolitik olan ve Arap-İsrail çatışmasıyla ilgisi bulunmayan bu karmaşık mesele, neredeyse iki yıl sürdü. Birçok hukuki ve insani detaya sahip ve bundan kaynaklanan siyasi baskıları olan bu karmaşık dava, İsrail ve ABD arasındaki yakın ilişkinin, özellikle de iki farklı ama birbiriyle bağlantılı yönünün anlaşılmasına yardımcı olacak unsurları barındırıyor.

Bu yönlerden ilki, ABD’li politikacıların ve nüfuz sahiplerinin İsrail'i, ABD’nin Batı Avrupa'ya baktığı gibi anlaşılabilecek ve ele alınabilecek şeffaf bir demokrasiye sahip ABD benzeri bir siyasi sistem, güçlü bir müttefik ve ortak temel değerlere sahip önemli bir ticaret ortağı olarak görmeleridir.

İkincisi ise 1950'li yılların sonlarından bu yana, özellikle de İsrail'in 1956’daki 6 Gün Savaşı sırasında işgal ettiği Sina Yarımadası'ndan çekilme konusunda yaşanan İsrail-ABD anlaşmazlığından sonra İsrail dış politikasının bölgesel ve küresel olarak ABD'nin ulusal güvenlik çıkarlarıyla uyumlu hale getirmeye çalışmasıdır.

İsrail, 1950'li yıllardan beri dış politikasını ABD'nin ulusal güvenlik çıkarlarıyla uyumlu hale getirmeye çalışıyor.

Bu ikincisi, İsrail'in, yerli nüfusunun kaderiyle ilgilenmeyen, kapitalist bir yatırım ve kalkınma aracı olarak toprakla ilişkinin anlamına dair Batının varsayımları ve Avrupa’nın yardımları üzerine kurulu modern bir devlet olarak ideolojik yapısıyla da tutarlıydı. Bu ülkede yürürlükte olan siyasi sistem, Batının Arap ülkeleriyle olan ve kurumlardan ziyade kişilere odaklanan zorlu ilişkilerin aksine, yöneten kişilerden/partilerden bağımsız ve kurumsal olarak sorunsuz bir şekilde ele alınabilen liberal bir parlamenter sisteme dayanıyor.

İsrail, ABD'nin bölgedeki çıkarlarını desteklemede, özellikle de Soğuk Savaş sırasında Arap dünyasının büyük bölümünü kapsayan ya da sempati duyan Doğu Bloğu’nun etkisinin genişlemesini önlemek için Batı Bloğu için eşsiz bir politik ve güvenlik kalesi haline gelerek çok önemli bir rol oynadı. İsrail'in bu bağlamda yürüttüğü önemli faaliyetler arasında Sovyetler Birliği’nin bölgedeki, özellikle de Arap ülkelerindeki eylemleri ve hareketleri hakkında istihbarat toplamak ve ABD’ye Mısır tarafından konuşlandırılan SAM-2 uçaksavar füze sistemi ve diğer askeri, lojistik ve diplomatik iş birliği biçimleri hakkında istihbarat sağlamak vardı.

dfvrgb
Ortak askeri tatbikatlar sırasında eğitime katılan İsrailli paraşütçüler ve ABD’li askerler, 2018 (AFP)

Tüm bunlar olurken İsrail, ABD’nin o dönemde az sayıdaki Arap müttefikinden duyduğu şüphenin aksine, Doğu Bloğu'na hiçbir sırrını sızdırmayan güvenilir bir müttefik olduğunu kanıtladı. Aslında İsrail, ABD'nin o dönem Cemal Abdunnasır yönetimindeki Mısır'ın başını çektiği ve Suriye, Irak, Libya, Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) ve Arap halklarının çoğunu kapsayan Doğu ve Batı karşıtı kampa sempati duyan sosyalist eğilimli Arap milliyetçiliğini kontrol altına almasında ve böylece engellemesinde önemli bir rol oynadı.

İsrail, ABD’ye zaman zaman aralarında yaşanan bazı anlaşmazlıklarda bile açıkça meydan okumalarında ve karşı çıkmalarında ısrarcı olmaktan kaçındı. Daha ziyade Arap dünyasının büyük bir kısmının sürekli ve çoğu zaman beyhude bir ulusal gururla yaptığı gibi, ABD'den mümkün olan azami tavizi koparmak için sessizce ve perde arkasında olabildiğince baskı uygulayarak uzlaşmaya yöneldi.

AIPAC'in önemi

İşte tam da bu noktada 1950’li yılların sonlarında kurulan, ancak 1970’li yıllar ve sonrasında ABD’li Cumhuriyetçi ve Demokrat partili karar alıcılar arasında İsrail vizyonunu tanıtmada etkili olabilen Amerikan-İsrail Halkla İlişkiler Komitesi’nin (AIPAC) önemi ortaya çıkıyor. AIPAC'in Amerikan siyaset sahnesindeki rolü, Arap siyasetçilerin korktuğu ve politika yapımını kontrol eden devasa bir etki makinesi olduğu yönündeki çok abartılı algısının aksine ister sağcı ister solcu olsun, dönemin İsrail hükümeti tarafından belirlenen ülke çıkarını ABD'nin Ortadoğu’daki politikasıyla ilişkilendirmedeki ustalığında yatıyor. Çünkü AIPAC, ABD'li karar vericileri bu çıkarları korumanın ABD’nin ulusal güvenliğine hizmet ettiğine ikna etme görevini üstleniyor. Ancak dış politika arenasındaki en güçlü lobi grubu olmasına rağmen, bu görevinde çoğu zaman başarısız oluyor.

fvertbg
İsrail için casusluk yapmaktan hüküm giyen ABD vatandaşı Jonathan Pollard, 30 yıllık mahkumiyetin ardından hapisten çıktıktan sonra New York'ta bir mahkeme salonundan ayrılırken 20 Kasım 2015 (AFP)

İsrail'in ABD ile olan anlaşmazlıklarını nasıl yönettiğinin en iyi örneklerinden biri, ABD Donanması'nda görev yapmış Yahudi asıllı ABD’li istihbarat analisti Jonathan Pollard'ın davasıdır. Pollard, 1985 yılında tutuklandı ve ABD federal mahkemesinde İsrail adına casusluk suçundan yargılanarak ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı.

Sonraki 30 yıl boyunca göreve gelen hemen hemen her İsrail hükümeti, AIPAC ile birlikte, birbirini izleyen ABD yönetimlerini Pollard'ı insani ya da sağlık gerekçeleriyle yahut başkan tarafından çıkarılacak özel bir afla serbest bırakılmasına ikna etmeye çalıştı. Ancak bu süre zarfında göreve gelen ABD yönetimleri, ABD'nin çeşitli savunma ve istihbarat kurumlarının yetkililerinin de benzer bir şekilde reddetmesiyle desteklenen bu talepleri reddettiler. Zira başka ülkeler adına casusluk yapmaktan hüküm giymiş kişiler hakkında şartlı tahliye ya da af kararı alınmaması gibi güçlü bir Amerikan geleneği söz konusu.

İsrail her zaman ABD'ye karşı açıkça meydan okumaktan ve karşı çıkmaktan kaçınmış ve anlaşmazlıkları sessizce çözmeye dikkat etmiştir.

Eski ABD Başkanı Bill Clinton, İsrail'in Filistinlilerle geçici düzenlemeleri sona erdirecek ve iki devletli bir çözümü hayata geçirecek bir anlaşmayı (1998 Wye Nehri Anlaşması) kabul etmesini sağlamak için 1998 yılında İsrail hükümetinin Pollard'ın serbest bırakılmasını talep etmesi üzerine bu geleneği bozmaya çalıştı.

Savunma Bakanlığı yetkilileri tarafından desteklenen dönemin ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) Direktörü George Tenet, Clinton'ın vermek istediği tavizi protesto etti ve Pollard'ın serbest bırakılması halinde istifa edeceği tehdidinde bulundu.

Ancak 2015 yılına gelindiğinde eski başkanlardan Barack Obama, yine İsrail'in talebi ve AIPAC'in ısrarlı baskısı üzerine Pollard'ın şartlı tahliyesine karar verdi. Obama'nın Beyaz Saray'daki son yılında aldığı kararın gerekçesi olarak kamuoyuna ABD yasalarının buna izin verdiği açıklaması yapıldı. Pollard casusluk davalarında verilen cezayı çekmişti. ABD’de ömür boyu hapis cezası 30 yıldır. Hükümlünün bundan sonra insani, sağlık ya da diğer nedenlerle şartlı tahliye talep etme hakkı vardır. Ancak ABD’li yetkililerin özellikle casusluk davalarında bu tür bir tahliyeye izin vermesi nadir görülür.

Büyük olasılıkla Obama’nın Pollard'ı şartlı tahliye etmesinin asıl nedeni, Filistinlilerle bir barış anlaşması imzalanması çerçevesinde İsrail'i yatıştırmaktı. Fakat bu girişim de başarısız oldu. Şartlı tahliye kararı Pollard'ın İsrail'e gitmesine izin verilmeden önce beş yıl boyunca ABD’de kalmasını gerektiriyordu. İsrail, Pollard'a hapisteyken vatandaşlık vermişti.

Pollard, 2020 yılının son gününde İsrail'e gitti ve burada kahramanlar gibi karşılandı. Başbakan Binyamin Netanyahu havaalanında bizzat karşıladığı Pollard’a ve eşine İsrail kimlik kartlarını takdim etti. Netanyahu Pollard’a hitaben, “Artık evindesin... Ne güzel bir an” dedi ve Pollard’ın gelişi için İbranice bir şükran duası okudu. Pollard, ABD’de ise bir vatan haini olarak görülüyor.  Özellikle ABD’nin güvenlik ve istihbarat teşkilatlarındaki pek çok kişi onun hak etmediği bir şekilde serbest bırakılmasını sağlayan özel bir siyasi durumdan yararlanarak kayırıldığına inanıyor.

*Bu makale Şarku’l Avsat tarafından Londra merkezli Al Majalla dergisinden çevrilmiştir.



Trump ocak sonrasını bekliyor... İran: Kimyasal silah iddialarıyla saldırıya bahane oluşturuluyor

Trump ocak sonrasını bekliyor... İran: Kimyasal silah iddialarıyla saldırıya bahane oluşturuluyor
TT

Trump ocak sonrasını bekliyor... İran: Kimyasal silah iddialarıyla saldırıya bahane oluşturuluyor

Trump ocak sonrasını bekliyor... İran: Kimyasal silah iddialarıyla saldırıya bahane oluşturuluyor

ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik yeni ve kapsamlı saldırılar düzenlenmesi konusunda herhangi bir karar almayı gelecek yıla bırakmış görünüyor. Böylece Trump, daha önce bu ay yapılan ara seçimlere bağladığı takvimi ertelemiş oldu.

ABD’nin yeni bir saldırı düzenleyebileceğine ilişkin işaretlerin ortaya çıkması ve askerî gerilimin yeniden tırmanabileceği yönündeki endişelerin artması üzerine, Pentagon’da mali denetimden sorumlu başkan yardımcısı Arthur Miller, Washington’ın şubat ayının sonundan 13 Kasım’a kadar İran’a karşı yürüttüğü savaş için 48,3 milyar dolar harcadığını açıkladı.

Öte yandan İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD’nin Tahran’ı kimyasal ve biyolojik silah geliştirmekle suçlamasının korku yaratmayı ve askerî müdahaleye zemin hazırlamayı amaçladığını söyledi.

Bekayi, X hesabından yaptığı paylaşımda, ABD’nin İran’a yönelik suçlamalarını bu amaca hizmet eden iddialar olarak nitelendirdi.

Viyana’da ise ABD, İngiltere, Fransa ve Almanya, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Yönetim Kurulu toplantısında perşembe günü İran’a ortak çağrıda bulundu. Dört ülke, Tahran’dan geçen yıl ABD ve İsrail’in saldırılarında hedef alınan nükleer tesislere denetçilerin yeniden erişimine izin vermesini istedi. Batılı ülkeler, İran’ı bu konuda oyalama taktiği izlemekle suçladı.

Dört ülkenin ortak açıklamasında şu ifadelere yer verildi:

“Genel Direktör, hasar gören nükleer tesislere Ajansın erişimini engelleyen teknik herhangi bir neden bulunmadığını ve denetçilerin uzun süredir yeniden sahaya dönmeye hazır olduğunu defalarca vurguladı. Bu fırsatı değerlendirmek, yaklaşımını değiştirmek ve uluslararası toplumun İran’ın nükleer programına ilişkin uzun süredir devam eden kaygılarını gidermek artık İran’ın elinde.”


Filistinliler, İsrail'in kara harekâtının ardından Gazze Şeridi'nin merkezine geri dönüyor

Filistinli çocuklar, Gazze kentinde çadırların arasında yürüyor (AP)
Filistinli çocuklar, Gazze kentinde çadırların arasında yürüyor (AP)
TT

Filistinliler, İsrail'in kara harekâtının ardından Gazze Şeridi'nin merkezine geri dönüyor

Filistinli çocuklar, Gazze kentinde çadırların arasında yürüyor (AP)
Filistinli çocuklar, Gazze kentinde çadırların arasında yürüyor (AP)

Yorgun ve bitkin Filistinliler, İsrail ordusunun bir gün önce başlattığı kara harekâtını tamamladığını açıklamasının ardından, dün Gazze Şeridi'nin orta kesimindeki mülklerini kontrol etmek ve hasarı değerlendirmek üzere bölgeye geri döndü.

Ekim 2025'te yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasına rağmen İsrail ordusu, tanklarının Filistin topraklarının orta kesimlerine ilerlediği bir kara operasyonu düzenledi. İsrail ordusu, operasyonun tehdit oluşturduğunu ileri sürdüğü “terör amaçlı bir tünelin imha edilmesini” hedeflediğini açıkladı.

Operasyon, Gazze Şeridi'nde savaşın başlangıcından bu yana İsrail kontrolündeki bölgelerle Hamas'ın kontrolündeki bölgeleri ayıran “Sarı Hat” olarak bilinen hattın batısında bulunan Nuseyrat Mülteci Kampı'nı hedef aldı. Söz konusu bölge, kuşatma altındaki ve büyük ölçüde yıkıma uğrayan Gazze Şeridi'nde yer alıyor.

Şarku’l Avsat'ın AFP’den aktardığına göre İsrail ordusu dün yaptığı açıklamada, Nuseyrat Mülteci Kampı'nın doğusunda tankların konuşlandırılmasıyla başlayan ve topçu bombardımanını da kapsayan operasyonun sona erdiğini bildirdi.

Öte yandan İsrail Savunma Bakanlığına bağlı Filistin Topraklarındaki Hükümet Faaliyetlerini Koordinasyon Birimi (COGAT) yayımladığı açıklamada, Filistinlilerin operasyonun hedef aldığı Nuseyrat ve Bureyc mülteci kampları yakınındaki bölgelerde yeniden serbestçe hareket edebileceğini duyurdu.

COGAT, Arapça yayımladığı açıklamada, “Faaliyetin sona erdiğini ve Selahaddin yolu üzerindeki trafiğin yeniden açıldığını bildirmek isteriz” ifadelerini kullandı.

AFP'nin Nuseyrat Mülteci Kampı'nın kuzeydoğusundan çektiği görüntülerde, bölgede derin palet izleri ve Gazze Şeridi'nin ana ulaşım güzergâhlarından biri olan Selahaddin yolu boyunca oluşturulmuş toprak bariyerler görüldü. Söz konusu yol, İsrail'in bombardımanları, patlatmaları ve yıkım çalışmaları nedeniyle büyük ölçüde tahrip olmuş durumda.

Nuseyrat'ta yaşayan Ümmü Muhammed Bedevi, “Bazı eşyalarımızı almak, ortalık sakinleşene kadar uyuyabilmek ve yaşayabilmek için geri döndük. Çünkü tank çok yakında konuşlanmış durumda ve ona yaklaşanlara ateş açıyor” dedi.

Bedevi, sözlerini şöyle sürdürdü: «Artık bir düzene kavuşmak istiyoruz. Yerinden edilmekten, açlıktan, ölümden ve kayıplardan yorulduk.”

Gazze Şeridi sakinlerinin büyük bölümü, Hamas'ın 7 Ekim 2023'te İsrail'in güneyine düzenlediği saldırının ardından başlayan İsrail savaşı nedeniyle en az bir kez yerinden edildi.

Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi'nin (OCHA) verilerine göre, Gazze Şeridi nüfusunun yaklaşık yüzde 65'ine karşılık gelen 1,4 milyon kişi hâlihazırda çadırlarda veya geçici barınaklarda yaşıyor.

Tek istediğimiz güvenlik

Nuseyrat sakini Muhammed de dün bölgeye döndükten sonra, “Artık yeterince kan döküldü” dedi. Muhammed, sözlerini şöyle sürdürdü: “Bir çadırda bile olsa yaşamak istiyoruz. Önemli olan güvenlik. Tek istediğimiz güvenli

İsrail'in kara harekâtı, ülkede yapılan parlamento seçimlerinin net bir çoğunluk ortaya çıkarmadığı ve muhalefet blokunun lideri Gadi Eisenkot'un, rakibi Binyamin Netanyahu hükümetinin ardından yeni bir hükümet kurmaya çalıştığı dönemde gerçekleşti.

İsrail ordusu yayımladığı açıklamada, operasyonun amacının “Sarı Hat'ın batısında bulunan ve birlikler için doğrudan ve yakın bir tehdit oluşturan terör amaçlı tüneli imha etmek” olduğunu bildirdi.

Hamas ise yayımladığı açıklamada İsrail'in askerî operasyonunu “ateşkes anlaşmasının açık bir ihlali” olarak nitelendirdi.

AFP'nin Gazze'deki muhabiri, çarşamba günü İsrail tanklarının Nuseyrat Mülteci Kampı'nın doğusunda konuşlandığını gözlemledi.

Gazze'deki bir güvenlik kaynağı da kampın kuzeyindeki Davet Mahallesi'nin girişinin “yoğun İsrail topçu ateşine maruz kaldığını” bildirdi.

İsrail ile Hamas, ateşkes anlaşmasını ihlal etmekle karşılıklı olarak birbirlerini suçlamayı sürdürüyor. Anlaşma, İsrail ordusunun Gazze Şeridi topraklarının yüzde 53'ünde geçici olarak kalmasını öngörüyor. Ancak İsrail ordusu hâlihazırda Gazze topraklarının yüzde 60'ından fazlasını kontrol ediyor.

AFP'nin Gazze Sağlık Bakanlığı verilerine dayanarak hazırladığı sayımına göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana bin 600'den fazla Filistinli hayatını kaybetti. Birleşmiş Milletler, bakanlığın açıkladığı verileri güvenilir kabul ediyor.

Aynı dönemde İsrail ordusu ise 7 askerinin ve bir sivil yüklenicinin öldüğünü açıkladı.


AB, Kiev'deki büyükelçiliklerin hasar görmesi üzerine Rusya'nın Brüksel temsilcisini Dışişleri'ne çağırdı

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas (AP)
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas (AP)
TT

AB, Kiev'deki büyükelçiliklerin hasar görmesi üzerine Rusya'nın Brüksel temsilcisini Dışişleri'ne çağırdı

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas (AP)
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas (AP)

Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas dün yaptığı açıklamada, Rusya'nın Ukrayna'nın başkenti Kiev'e düzenlediği son hava saldırılarında Avrupa ülkelerine ve Avrupa dışındaki ülkelere ait çok sayıda büyükelçiliğin hasar gördüğünü bildirdi.

Kallas, saldırıların Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Çin'de düzenlenen Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi'ne katıldığı sırada gerçekleştiğine dikkat çekti. Kallas, "Putin Shenzhen'de kırmızı halıda yürürken, Rusya'nın saldırıları Kiev'i hedef aldı ve Avrupa ülkelerine ve Avrupa dışındaki ülkelere ait çok sayıda büyükelçiliğe zarar verdi" dedi. Kallas, saldırılara karşılık olarak AB'nin Brüksel'deki Rusya temsilcisini Dışişleri'ne çağıracağını belirtti.

Estonya Eski Başbakanı Kallas, "Diplomatik temsilcilikler uluslararası hukuk kapsamında koruma altındadır. Ancak Rusya'nın uluslararası hukuku hiçe sayması her gün açıkça görülüyor" ifadelerini kullandı.

Kallas ayrıca AB'nin Ukrayna'ya desteğini artıracağını ve Rusya üzerindeki baskıyı yoğunlaştırarak savaşın sona ermesini sağlamaya çalışacağını söyledi.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre hasar gören büyükelçilikler arasında Avusturya ve Hollanda büyükelçilikleri de bulunuyor. Avusturya Başbakanı Christian Stocker, yaşananlar karşısında şoke olduğunu belirterek, Rusya'nın eylemlerini "kesinlikle kabul edilemez" olarak nitelendirdi.

Stocker, büyükelçilik personelinin fiziksel olarak zarar görmediğini belirterek, bundan büyük memnuniyet duyduğunu ifade etti.

Hollanda Dışişleri Bakanı Tom Berendsen ise gün içinde Hollanda Büyükelçiliği'nin arkasına bir mühimmat parçasının düştüğünü açıkladı. Meslektaşlarının saldırıda yaralanmadığını belirten Berendsen, büyükelçilik binasında hafif hasar meydana geldiğini ve olayın ayrıntılarının aydınlatılması için inceleme başlatıldığını kaydetti.