Latin Amerika'da aşırı sağ harekete geçiyor

Trump'ın Beyaz Saray'a dönmesi bekleniyor

Eski Brezilya Devlet Başkanı Jair Bolsonaro ve Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei pazar günü Latin Amerika’daki aşırı sağcı partilerin konferansında (EPA)
Eski Brezilya Devlet Başkanı Jair Bolsonaro ve Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei pazar günü Latin Amerika’daki aşırı sağcı partilerin konferansında (EPA)
TT

Latin Amerika'da aşırı sağ harekete geçiyor

Eski Brezilya Devlet Başkanı Jair Bolsonaro ve Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei pazar günü Latin Amerika’daki aşırı sağcı partilerin konferansında (EPA)
Eski Brezilya Devlet Başkanı Jair Bolsonaro ve Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei pazar günü Latin Amerika’daki aşırı sağcı partilerin konferansında (EPA)

Brezilya'da geçen yılın başlarında yaşanan başarısız darbe girişimindeki rolü gibi kendisini bekleyen onlarca çetrefilli davaya ve Yüksek Mahkeme'nin iki yıl sonra yapılacak başkanlık seçimlerinde aday olamayacağına dair kararına rağmen, geçtiğimiz hafta sonu Brezilya'nın güneyindeki Camboriu'da düzenlenen Latin Amerika Aşırı Sağ Partiler Konferansı, Jair Bolsonaro'yu yaklaşan başkanlık seçimlerinde muhafazakâr kamp için tek seçenek olarak taçlandırmakta ısrar etti.

Konferansta konuşan Brezilya aşırı sağının yükselen yıldızı Nikolas Ferreira, “2026'da üç seçeneğimiz var: Jair, Jesus ve Bolsonaro” dedi. Binlerce katılımcı, aday olamaması halinde yerine geçmesi muhtemel olan Sao Paulo eyalet valisi Tarcisio Freitas ile birlikte oturan eski Brezilya Devlet Başkanı’nı alkışladı.

y56j56hh
Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei, pazar günü Latin Amerika'daki aşırı sağcı partilerin konferansına katıldı. (EPA)

Brezilya'daki siyasi ve sosyal çevreler, aşırı sağın Bolsonaro'nun adaylığına sarılma eğilimini artan bir endişeyle izliyor. Yüksek Mahkeme'nin Bolsonaro'yu diskalifiye etme kararını geri almaması ve adaylığında ısrar etmesi halinde, ülkenin geniş çaplı bir güvenlik kargaşasına veya Bolsonaro'nun halen saflarında geniş destek bulduğu silahlı kuvvetlerin müdahalesine maruz kalabileceğinden korkuyorlar. Bu endişe, temsilci Marcos Bolon'un konferansta “Brezilya'da sağ diye bir şey yok, Jair Bolsonaro var. Eğer bizimle birlikte yürümek istiyorsanız, onun liderliğini tanımak zorundasınız” dediği gibi aşırı sağcı liderler tarafından yapılan açıklamalardan kaynaklanıyor.

Bolsonaro konferansta yaptığı konuşmada bazı eski kesinliklere ve anekdotlara başvurmakla yetindi. Yeni Avrupa Parlamentosu'nda sağ partilerin yükselişini, İtalyan hükümetinin başkanı olarak Giorgia Meloni'yi, Fransa'da Marine Le Pen'in partisinin yükselişini hızlıca gözden geçirdikten sonra sözlerini “Trump Kasım'da gelecek” diyerek tamamladı. Tüm dikkatler Ekim ayındaki belediye seçimlerine ve 2026'daki başkanlık ve parlamento seçimlerine hazırlık olarak ‘sistemi’ yenmenin önemine odaklandı.

xsdefrgthy
Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva dün (pazartesi) Paraguay'da düzenlenen MERCOSUR Zirvesi’ne katıldı. (Reuters)

Konferansta, son anketlerde bir sonraki başkanlık seçimlerini kazanması beklenen Şili Cumhuriyetçi Parti lideri Jose Antonio Kast'tan, ülkesinde son zamanlarda yaşananların başkanın konumunu ve sosyalist hareketin bir sonraki seçimlerdeki şansını güçlendirmek için düzenlenmiş bir darbe girişiminden başka bir şey olmadığını söyleyen Bolivyalı sağcı aktivist Annelina Suarez'e kadar Latin Amerika'daki tüm aşırı sağcı liderler hazır bulundu.

Konferansın ana oturumu pazar akşamı Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei'nin gelip alkışlar ve tezahüratlar arasında Bolsonaro'ya sarılması ve uzun bir konuşma yapmasıyla sona erdi.

dfergth
Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei'nin dün (pazartesi) katılmayı reddettiği Paraguay'daki MERCOSUR Zirvesi katılımcıları (EPA)

Alışılmadık bir şekilde 21’inci yüzyılda sosyalist sistemin eksiklikleri ve Arjantin'in yeniden inşası için önerdiği çözümler üzerine sakin bir konuşma yapmayı tercih eden Milei, Bolivya'daki darbenin ‘saçmalığı’ ve Venezüella'daki ‘kanlı diktatörlük’ konuları üzerinde durdu. Bu yılın başlarında iktidara geldiğinden beri Milei, Kolombiya, Bolivya, Venezüella ve Nikaragua başkanlarına yönelik kişisel eleştirileri ve son olarak Brezilya Başkanı Lula'ya saldırarak onu ‘küçük solcu’ olarak nitelendirmesi ve Lula'nın talep ettiği gibi özür dilemeyi reddetmesi nedeniyle giderek artan bir bölgesel izolasyonla karşı karşıya kaldı.

Konuşmasında geçen yıl Brezilya'da yaşanan başarısız darbe girişiminin ardından Arjantin'e kaçan ve Brezilya sağının siyasi tutuklu olarak gördüğü, Brezilya hükümetinin ise adalete teslim edilmelerini talep ettiği onlarca Bolsonaro destekçisine değinmedi. Milei konuşmasına başladığında Fransa seçimlerinin ikinci turunun ilk sonuçları çoktan açıklanmış olmasına rağmen şunları söyledi: “Dünyada değişim rüzgarları esiyor, insanları yoksullaştıran sosyalist fikirler başarısız oldu ve insanlar bunu biliyor. Onlar öldü ve nerede olurlarsa olsunlar onları kovacağız.”



Kaynaklar: Biden kampanyası için bağış toplama askıya alındı

 ABD Başkanı Joe Biden (AP)
 ABD Başkanı Joe Biden (AP)
TT

Kaynaklar: Biden kampanyası için bağış toplama askıya alındı

 ABD Başkanı Joe Biden (AP)
 ABD Başkanı Joe Biden (AP)

Bağış toplama kampanyalarında yer alan çok sayıda Demokrat kaynak, dün ( Cuma) Reuters haber ajansına yaptığı açıklamada, Demokrat Parti adaylık açıklamasını ve 2024 yarışına devam etme vaadini hızlandırmayı planlarken, ABD Başkanı Joe Biden'ın yeniden seçilmesi için birçok bağış toplama kampanyasının beklemede olduğunu söyledi.

Kaynaklar, Biden'ın bu hafta Austin, Denver ve California'da bağış toplamayı planladığını, ancak bu planların en azından şimdilik ertelendiğini söyledi. Başkanın çarşamba günü yapılan COVID-19 testi pozitif çıktı, ancak (Cuma günü) bu hafta kampanya çalışmalarına geri döneceğini söyledi.

Biden'ın kampanya ekibi bağış toplama çalışmalarının planlandığı gibi devam edeceğini belirtti. Kampanya sözcüsü Kevin Munoz dün (Cuma) yaptığı açıklamada, “Reuters'in kaynakları yanlıştır ve başarılı bir bağış toplama programı için sabırsızlanıyoruz” ifadesini kullandı.

Bilgili bir kaynak, eski komedyen David Letterman'ın yaklaşık on gün içinde, Hawaii Valisi Josh Greene'in evinde Biden için düzenlenecek bir bağış toplama etkinliğine liderlik edeceğini ve bunun Biden'ın ilerlediğinin bir göstergesi olduğunu söyledi.

Kaynaklar, birçok büyük bağışçının, Biden'ın Demokrat Parti listesinin başında kalıp kalmaması gerektiğine dair sorular nedeniyle çek defterlerini kapattığını ve mali güçlerini kullanarak Biden'dan 5 Kasım'daki yarıştan çekilmesini, belki de aday arkadaşı Kamala Harris lehine çekilmesini istediklerini söyledi.

Kampanya, temmuz ayında büyük bağışlardan yaklaşık 50 milyon dolar toplamayı umuyordu, ancak bağış toplama çabalarına yakın iki kaynağa göre dün itibariyle bu rakamın yarısından daha azını toplama yolunda ilerliyordu.

Doğu Yakası'nın önde gelen kampanya finansörlerinden biri, “Bu yarışa bir kuruş daha koymayacaklarını söyleyen çok sayıda bağışçı var,” dedi. “Asıl soru şu: Biden yarışta kalırsa geri dönecekler mi?

Biden, haziran ayında Hollywood aktörü George Clooney'nin ev sahipliğinde düzenlenen bağış gecesinde, bir gecede 28 milyon dolar topladı. Clooney, daha sonra Biden'ı seçim kampanyasını sonlandırmaya çağırdı.

Şarku’l Avsat’ın Reuters'ten aktardığına göre Biden kampanyasının bir yetkilisi yaptığı açıklamada, kampanyanın bu ay için programında 10 bağış toplama etkinliği olduğunu söyledi.

Kongre'deki her on Demokrattan birinden fazlası, haziran ayında Cumhuriyetçi aday Donald Trump karşısında felaketle sonuçlanan ve Biden'ın bir dört yıl daha kazanma ya da görevlerini yerine getirme kabiliyeti konusunda soru işaretleri yaratan münazaranın ardından, Biden'a açıkça çekilme çağrısında bulunuyor.