İran'ın tepkisi… İsrail hazırlık yapıyor ancak savaş beklemiyor

İsrail ordusu hem savunma hem de saldırıya hazırlanırken, İsrailliler gıda, su ve yakıt almak için çabalıyor.

 İsrail Demir Kubbe'si 4 Ağustos'ta Lübnan'dan ateşlenen roketleri engelledi. (AP)
İsrail Demir Kubbe'si 4 Ağustos'ta Lübnan'dan ateşlenen roketleri engelledi. (AP)
TT

İran'ın tepkisi… İsrail hazırlık yapıyor ancak savaş beklemiyor

 İsrail Demir Kubbe'si 4 Ağustos'ta Lübnan'dan ateşlenen roketleri engelledi. (AP)
İsrail Demir Kubbe'si 4 Ağustos'ta Lübnan'dan ateşlenen roketleri engelledi. (AP)

Hamas lideri İsmail Heniyye'nin Tahran'da öldürülmesinden iki hafta sonra İsrail, İran'ın nasıl bir karşılık vereceğini merakla bekliyor. İsrailli yetkililer, İran'ın doğrudan bir yanıtına hazırlanıyor olsalar da, bunun doğrudan bir çatışma ya da savaşa yol açmayacağı konusunda bir ölçüde rahatlar. Aynı durum Heniyye suikastından bir gün önce Fuad Şükür'ün İsrail tarafından öldürülmesine Hizbullah'ın vermesi beklenen yanıt için de geçerli.

İran ve Hizbullah yanıtın kaçınılmaz olduğunu vurgularken, İsrail'de perşembe günü yapılacak görüşmelerde Hamas'la Gazze'deki savaşı sona erdirecek bir anlaşmaya varılması halinde bunun gerçekleşmeyebileceği yönünde bilgiler dolaşıyor.

Bununla birlikte İsrail dünden (pazartesi) bu yana alarm durumunu yükseltti ve İsrail helikopterlerinin Lübnan'la olan kuzey sınırında yoğun uçuş gerçekleştirdiği ve sınır boyunca kara kuvvetlerine büyük bir alarm verildiği görüldü.

İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant, ‘Tahran ve Beyrut'tan kaynaklanan tehditlerin gerçekleştiği’ bir duruma hazırlık olarak İsrail'in savunmasını güçlendirdiğini ve ‘saldırı seçenekleri’ geliştirdiğini açıkladı.

sdfvegrth
İsmail Heniyye'nin 1 Ağustos'ta Tahran'da düzenlenen cenaze töreninden (AP)

Dün başlayan İsrail hazırlıkları, saldırının daha olası hale geldiği bilgisiyle bağlantılı görünüyor. Şarku’l Avsat’ın Reuters'tan aktardığı habere göre üç üst düzey İranlı yetkili, İran'ın Heniyye suikastı nedeniyle İsrail'e vereceği yanıtın ertelenmesinin tek yolunun bu hafta yapılması beklenen görüşmelerde Gazze Şeridi'nde bir ateşkes anlaşmasına varılması olduğunu ifade etti.

İsrail Kamu Yayın Kuruluşu KAN ve Kanal 13 televizyonu pazar akşamı, İsrail'in güncellenmiş değerlendirmesinin Tahran'ın bu hafta büyük bir saldırı başlatma niyetinde olduğu yönünde olduğunu bildirdi.

Kanal 13'ün bildirdiğine göre İran ve Hizbullah, eşzamanlı ya da ardışık olarak ortak bir saldırı düzenlemeyi düşünüyor. Diğer yandan Heniyye ve Şükür suikastına yanıt verilmesini geciktiren faktörlerden biri de Fransa'nın İran ve Hizbullah'a pazar günü sona eren Paris Olimpiyatları sırasında büyük bir saldırı düzenlememeleri için baskı yapmasıydı.

Söz konusu haberlerle birlikte İsrail ordusu savunma ve saldırı pozisyonu aldı. Diğer taraftan sağlık ve tıp merkezlerinin yanı sıra büyük şirketler daha fazla jeneratör satın almaya başladı. İsrailliler ise gıda, su ve yakıt almaya koştu.

Bu durum, büyük havayolu şirketlerinin İsrail'e ve bölgedeki diğer ülkelere uçuşlarını iptal etmesiyle ortaya çıktı.

İsrailli internet siteleri, yiyecek satın almak için acele eden insanların görüntülerini yayınladı. Öte yandan Lübnan'dan ya da diğer bölgelerden hassas füze saldırıları olması durumunda İsrail şehirlerinin çoğunda tamamen elektrik kesintisi yaşanması ihtimaline karşı sağlık merkezlerinin önüne jeneratörler yerleştirildi.

Bir panik halini andıran bu durum İsrail Ordu Sözcüsü Daniel Hagari'yi dün sürpriz bir basın toplantısı düzenleyerek İsrail iç cephesine yönelik talimatlarda herhangi bir değişiklik olmadığını ve herhangi bir olay meydana gelmesi halinde talimatlardaki değişikliğin derhal duyurulacağını açıklamaya sevk etti.

sdferg
Gazze Şeridi sınırında konuşlandırılan bir İsrail tankı, 13 Ağustos. (İsrail ordusu - AFP)

Hagari, sınırdaki kara kuvvetlerinin artırıldığını, alarm ve hazırlık durumunun yükseltildiğini ve her türlü senaryoya hazırlık olarak Lübnan semalarında ve diğer cephelerde hava sortilerinin artırıldığını söyleyerek İsraillilere güven vermeye çalıştı. Hagari, “İsrail ordusu ve emniyet teşkilatı, İran ve Hizbullah başta olmak üzere düşmanlarımızı ve Ortadoğu'daki gelişmeleri izliyor ve durumu sürekli olarak değerlendiriyor. Kuvvetlerimiz yüksek bir hazırlık seviyesiyle konuşlandırıldı ve hazırlandı. Herhangi bir cepheden gelebilecek her türlü saldırıyla başa çıkacak güçteyiz” ifadelerini kullandı.

Bunun öncesinde İsrail Genelkurmay Başkanı Herzi Halevi, Kuzey ve Güney Bölge komutanlarının katılımıyla Genelkurmay Başkanlığı'nda bir toplantı düzenledi.

Halevi, beklenen herhangi bir saldırı senaryosuyla başa çıkmak için bir dizi saldırı ve savunma planını onayladı.

Ancak İsrail, tüm bunların bir savaşa yol açmayacağından emin. Çünkü İran'ın bir savaş istemediği ve ABD'nin doğrudan müdahalesinden korktuğu düşünülüyor.

İsrail Kanal 12 televizyonu, USS Georgia saldırı denizaltısının Akdeniz kıyılarına varışıyla ilgili bir haber yayınladı. ‘Kırmızı çizgiyi’ geçen herkese saldırabilecek bu denizaltının bölgeye gönderilmesi geniş yankı buldu. Haberde, “Akdeniz'e ulaşan denizaltı (USS Georgia), ABD Başkanı Joe Biden'ın niyet beyanının bir parçasıdır” denildi. Kanal ayrıca, “İranlılar denizaltıyı gördüklerinde ne anladılar?” diye sordu.

Maariv gazetesi ise şöyle yazdı: “Tahran'ın karşı karşıya olduğu zorluk, İsrail ve ABD ile doğrudan bir çatışmaya girmeden ülkenin muhafazakâr hareketini ve bölgesel müttefiklerini tatmin edecek kadar güçlü bir yanıt vermektir. Rejimin ana hedefi, ekonomik zorluklarla başa çıkmanın yanı sıra İslam Cumhuriyeti'nin hayatta kalmasıdır.”

Peki İsrail saldırıya nasıl karşılık verebilir?

Pazar günü erken saatlerde Gallant acemi askerlere, İran ve Hizbullah'tan benzeri görülmemiş bir saldırıya uğraması halinde İsrail'in daha önce hiç yapmadığı şekilde hareket edeceğini söyledi.

Tel Hashomer Üssü’nde acemi erlere hitap eden Gallant, “Büyük yeteneklerimiz var. Umarım bunu dikkate alırlar ve başka cephelerde savaş çıkarmazlar” şeklinde konuştu.



Norveç polisi, NATO karargahına saldırı planlamakla suçlanan bir genci yakaladı

Norveç polisi Oslo'da güvenlik kordonu oluşturdu (AFP)
Norveç polisi Oslo'da güvenlik kordonu oluşturdu (AFP)
TT

Norveç polisi, NATO karargahına saldırı planlamakla suçlanan bir genci yakaladı

Norveç polisi Oslo'da güvenlik kordonu oluşturdu (AFP)
Norveç polisi Oslo'da güvenlik kordonu oluşturdu (AFP)

Norveç kamu yayın kuruluşu NRK'nın bildirdiğine göre, Norveç polisi, İskandinav ülkesinin güneybatısındaki bir NATO tesisine bombalı saldırı planlamakla suçlanan 17 yaşındaki bir genci yakaladı.

İç Güvenlik Servisi'nin terörle mücadele birimi başkanı Line Nyvold Nygaard, dün AFP'ye gönderdiği bir mesajda, kurumun "terör eylemi hazırlığıyla ilgili ceza kanunu maddesinin gereklerini yerine getirdiğinden şüphelenilen" bir kişiyi gözaltına aldığını açıkladı.

NRK, kurum tarafından yayınlanan belgelere dayanarak, şüphelinin Norveç'in güneybatısındaki Stavanger'in Jatta bölgesindeki NATO'nun Birleşik Silahlı Savaş Merkezi'ne bombalı saldırı planladığını bildirdi.

2003 yılında kurulan merkezin görevlerinden biri de müttefik ülkelerin personelini eğitmek ve ittifak için büyük ölçekli askeri tatbikatlar düzenlemektir.

Şarku’l Avsat’ın NRK’dan aktardığına göre, Norveç'te doğup büyümüş ve perşembe günü Stavanger'in bulunduğu Rogaland bölgesinde gözaltına alınan şüphelinin DEAŞ'a destek verdiği ve okulunda DEAŞ bayrağı taşıdığı görüldü.

Ancak, dün iki haftalık tutuklu yargılama kararı verilen genç adam, avukatı Knut Lerom'ün AFP’ye yaptığı açıklamaya göre, kendisine yöneltilen suçlamaları reddetti.


ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırısı başlarken, ülkeler hava sahalarını kapatıyor

Tahran'da meydana gelen patlamanın ardından yükselen dumanı izleyen insanlar (AP)
Tahran'da meydana gelen patlamanın ardından yükselen dumanı izleyen insanlar (AP)
TT

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırısı başlarken, ülkeler hava sahalarını kapatıyor

Tahran'da meydana gelen patlamanın ardından yükselen dumanı izleyen insanlar (AP)
Tahran'da meydana gelen patlamanın ardından yükselen dumanı izleyen insanlar (AP)

İsrail ve İran arasında aylardır yaşanan en ciddi gerilimde, Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail İran'a yönelik saldırılar düzenleyeceklerini açıkladı. Bu durum, bölgede hava sahasının kapatılması, sivil uçuşların askıya alınması ve diplomatik hareketlere kısıtlamalar getirilmesi gibi bir dizi güvenlik önlemine yol açtı. Bu da çatışmanın daha geniş bir savaşa dönüşebileceği endişelerini artırdı.

İsrail bugün, saldırının ardından hava sahasını sivil uçuşlara kapattığını duyurdu. Ulaştırma Bakanı Miri Regev, Kudüs'te sirenlerin çalması eşliğinde, kararın "güvenlik gelişmelerinin ardından" alındığını ifade etti.

Diğer yandan İran Sivil Havacılık Otoritesi, hava sahasını "ikinci bir duyuruya kadar" kapattığını açıkladı.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Irak da askeri operasyonların genişlemesiyle ilgili endişeler nedeniyle hava sahasını sivil hava trafiğine kapatma kararı aldı; bu durum bölgedeki hava trafiğinde aksamalara ve uluslararası uçuşların yön değiştirilmesine veya iptal edilmesine yol açabilir.

ABD'nin yeni başkanı Donald Trump (Reuters)ABD'nin yeni başkanı Donald Trump (Reuters)

ABD'nin aldığı önlemler

İsrail saldırısıyla eş zamanlı olarak, ABD'nin Katar Büyükelçiliği, "ciddi güvenlik gelişmeleri" olarak nitelendirdiği durum karşısında, tüm çalışanlarına "evde kal" önlemleri uyguladı ve ABD vatandaşlarının da ikinci bir duyuruya kadar aynı prosedürü izlemelerini tavsiye etti.

ABD, daha önce ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a olası saldırı tehditleri ve Tahran'ın nükleer programı üzerindeki müzakerelerin devam etmesi üzerine, İsrail'deki büyükelçiliğinde görev yapan ve gerekli olmayan personelin ve ailelerinin ülkeyi terk etmesini istemişti.

Trump, İran'la daha fazla görüşme yapılmasının beklendiğini belirterek, bir anlaşmaya varma arzusunu vurguladı. Tahran'ın "nükleer silaha sahip olamayacağını" belirterek, askeri güç kullanımını tercih etmediğini, ancak "bazen gerekli olduğunu" ifade etti.

Bu gelişmeler, Washington ve Tahran arasında askeri çatışmayı önlemek için son şans olarak nitelendirilen dolaylı görüşmelerin ardından geldi.

Bölgesel gerilimlerin artması ve daha geniş bir askeri çatışma korkusu nedeniyle birçok ülke İran ve İsrail'deki diplomatik varlığını azalttı ve vatandaşlarını ülkeyi terk etmeye veya güvenlik önlemlerini sıkılaştırmaya çağırdı.


Kaja Kallas, Afganistan ve Pakistan'ı gerilimi azaltmaya ve diyaloğa başlamaya çağırdı

Taliban savaşçıları, Pakistan sınırına yakın bir bölgede bir topun yanında, (AFP)
Taliban savaşçıları, Pakistan sınırına yakın bir bölgede bir topun yanında, (AFP)
TT

Kaja Kallas, Afganistan ve Pakistan'ı gerilimi azaltmaya ve diyaloğa başlamaya çağırdı

Taliban savaşçıları, Pakistan sınırına yakın bir bölgede bir topun yanında, (AFP)
Taliban savaşçıları, Pakistan sınırına yakın bir bölgede bir topun yanında, (AFP)

Avrupa Birliği Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, iki ülke arasında artan şiddetin ardından Afganistan ve Pakistan'ı gerilimi azaltmaya ve diyaloğa başlamaya çağırdı.

Kallas yaptığı açıklamada, "Avrupa Birliği, Afganistan topraklarının diğer ülkeleri tehdit etmek veya onlara saldırmak için kullanılmaması gerektiğini yineliyor ve Afgan yetkililerini Afganistan'da veya Afganistan'dan faaliyet gösteren tüm terör gruplarına karşı etkili önlemler almaya çağırıyor" ifadelerini kullandı.