Rapor: İsrail'in sızdırılan planları Tel Aviv'in ABD'yi askeri operasyonlardan nasıl dışladığını ortaya koyuyor

 İsrail’e ait savaş uçağı, Güney Lübnan semalarında işaret fişeği fırlattı. (AFP)
İsrail’e ait savaş uçağı, Güney Lübnan semalarında işaret fişeği fırlattı. (AFP)
TT

Rapor: İsrail'in sızdırılan planları Tel Aviv'in ABD'yi askeri operasyonlardan nasıl dışladığını ortaya koyuyor

 İsrail’e ait savaş uçağı, Güney Lübnan semalarında işaret fişeği fırlattı. (AFP)
İsrail’e ait savaş uçağı, Güney Lübnan semalarında işaret fişeği fırlattı. (AFP)

New York Post gazetesi geçtiğimiz hafta sonu İsrail'in İran'ı vurmaya hazır olduğunu değerlendiren Pentagon belgelerinin sızdırılmasını yorumladı ve uzmanların bu sızıntının Joe Biden yönetiminin ABD'nin müttefikinin gelecek planları hakkında ne kadar az şey bildiğini ortaya koyduğunu söylediğini aktardı.

FBI dün (Salı), İran yanlısı bir Telegram hesabı tarafından yayınlanan 15 ve 16 Ekim tarihli materyaller de dahil olmak üzere ‘çok gizli’ belgelerin sızdırılmasını soruşturduğunu doğruladı.

Eski bir ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) yetkilisi olan Atlantik Konseyi uzmanı Alex Plitsas şunları söyledi: “Her türlü istihbarat sızıntısı rahatsız edici olsa da, bu vakadaki mesele ortaya çıkan sırlardan ziyade Beyaz Saray'ın İsrail ile arasının çok açık olduğunun gün yüzüne çıkmasıdır. Belgelerden birinin yorumunda ortaya çıkan şey, İsrail'in niyetlerini halen değerlendiremediğimiz, yani İsrail'in ne yapmayı planladığını bilmediğimizdir. Hazır olup olmadıklarını ve ne planlıyor olabileceklerini belirlememize yardımcı olacak bu göstergelerin ve uyarıların nerede olduğunu izliyoruz.”

ABD'nin İsrail ile ilişkileri, Beyaz Saray'ın Binyamin Netanyahu hükümetine 7 Ekim 2023 Hamas saldırısına verdiği yanıtta defalarca itidal çağrısında bulunmasının ardından gerilmişti.

Görsel kaldırıldı.
İsrail’e ait bir F-35 savaş uçağı, İsrail'in güneyi üzerinde uçuyor. (Arşiv - Reuters)

Amerikan İsrail Eğitim Derneği Politika Direktörü E.J. Kimball'a göre, ‘iletişim eksikliği, ABD'nin İsrail'den kritik istihbarat alamadığı ve dolayısıyla gelecekteki eylemlerin yansımalarını tahmin etme ve bunlarla başa çıkma konusunda daha az hazırlıklı olduğu anlamına geliyor.’

Kimball, “Bu ABD için tehlikeli olabilir. Çünkü İran'ın bir karşılık vermesi durumunda İsrail'in ne yapmayı planladığına bağlı olarak İran'ın ne tür bir karşılık vereceğini tahmin edemeyebiliriz” ifadelerini kullandı.

Bu arada sızıntının Washington ile Tel Aviv arasındaki güveni daha da zedelemesi bekleniyor.

Kimball, “Şu anda kabul etmemiz gereken şey, İsrail'in ABD'ye biraz mesafeli durma potansiyelidir. Bu istihbarat ve sahadaki gözler ve kulaklar olmadan, askerlerimiz de dahil olmak üzere bölgedeki çıkarlarımıza zarar verecektir. İsrail ve ABD arasında operasyonel düzeyde büyük bir güven eksikliği var. Bu, şu anda yaşanan çok tehlikeli bir durum ve bir sonraki yönetimin bu güveni yeniden inşa etmek için çalışması gerekiyor” şeklinde konuştu.

Belgeler, silah sistemlerinin yeniden konumlandırılması gibi İsrail'in devam eden eylemleri hakkında bazı bilgiler sağlasa da, Ortadoğu gözlemcileri, düşmanların Pentagon'un bir saldırı öncesinde neleri izlediğini bilmesine izin vererek gelecekteki operasyonlara en büyük zararı vereceğini ifade etti.

Kimball sözlerini şöyle sürdürdü: “Eğer bir İranlıysanız ve ABD'nin İsrail'in bir saldırıya nasıl hazırlandığını nasıl değerlendirdiğini görüyorsanız, ABD'nin İran da dahil olmak üzere diğer ülkeler için de aynı metodolojiyi kullandığını makul bir şekilde varsayabilirsiniz. Hassas metodolojilerimizden bazılarını düşmana ifşa etmiş olmamız ABD tarafı için tehlikeli.”

Kimball, “Bunu nasıl yapacağımızı bilmek bizi riske atıyor ve bir saldırıyı öngörmek için dünyada neler olabileceğini yeterince değerlendirme yeteneğimizi sınırlıyor” dedi.

Plitsas ise şunları söyledi: “Bu durum müttefiklerimizle olan ilişkilerimizi zedelemekte, düşmanlarımıza avantaj sağlamakta, ulusal güvenlik hukukunun açık bir ihlali anlamına gelmekte ve kaynak ve yöntemleri ifşa eden gizli bilgileri yaymaktadır. Savaşa girmek istemediğimiz bir yerde savaşa bu kadar yakın olduğumuz çok tehlikeli bir zamanda bu gerçekten korkunç ve sorumsuzca bir davranıştı.”



İran'ın Asaluyeh kentindeki bir petrokimya tesisine saldırı

İranlı yetkililerin bugün ABD-İsrail hava saldırısıyla vurulduğunu söylediği Tahran'daki Şerif Teknoloji Üniversitesi kompleksinde işçiler enkazı kaldırıyor (AP)
İranlı yetkililerin bugün ABD-İsrail hava saldırısıyla vurulduğunu söylediği Tahran'daki Şerif Teknoloji Üniversitesi kompleksinde işçiler enkazı kaldırıyor (AP)
TT

İran'ın Asaluyeh kentindeki bir petrokimya tesisine saldırı

İranlı yetkililerin bugün ABD-İsrail hava saldırısıyla vurulduğunu söylediği Tahran'daki Şerif Teknoloji Üniversitesi kompleksinde işçiler enkazı kaldırıyor (AP)
İranlı yetkililerin bugün ABD-İsrail hava saldırısıyla vurulduğunu söylediği Tahran'daki Şerif Teknoloji Üniversitesi kompleksinde işçiler enkazı kaldırıyor (AP)

Reuters'ın aktardığına göre, İran'ın Fars Haber Ajansı bugün Asaluyeh'deki Güney Pars Petrokimya Kompleksi'nde birkaç patlama sesi duyulduğunu bildirdi.

Bugün, İran'ın Kum kentindeki bir yerleşim bölgesine düzenlenen hava saldırısında, devlet kontrolündeki İran Daily gazetesinin internet sitesine göre en az 5 kişi öldü. İran, son günlerde savaşla ilgili genel kayıp rakamlarını açıklamadı, ekipman kayıplarından ise bahsetmedi.

Bu sabah erken saatlerde, İran'ın başkenti Tahran'a bir dizi hava saldırısı düzenlendi ve patlamalar gece boyunca yankılandı; ancak hedeflerin ne olduğu anlaşılamadı. Alçak uçuş yapan savaş uçaklarının uğultusu birkaç saat boyunca aralıklarla duyuldu.


Dünya, Trump’ın İran’a verdiği sürenin dolmasına az kala nefesini tutuyor... Seçenekleri neler?

ABD Başkanı Donald Trump, 1 Nisan’da Beyaz Saray’ın ana salonunda İran savaşı hakkında konuşurken (EPA)
ABD Başkanı Donald Trump, 1 Nisan’da Beyaz Saray’ın ana salonunda İran savaşı hakkında konuşurken (EPA)
TT

Dünya, Trump’ın İran’a verdiği sürenin dolmasına az kala nefesini tutuyor... Seçenekleri neler?

ABD Başkanı Donald Trump, 1 Nisan’da Beyaz Saray’ın ana salonunda İran savaşı hakkında konuşurken (EPA)
ABD Başkanı Donald Trump, 1 Nisan’da Beyaz Saray’ın ana salonunda İran savaşı hakkında konuşurken (EPA)

Dünya, ABD-İsrail ile İran arasında devam eden savaşın seyrini durdurabilecek her gelişmeyi endişeyle takip ediyor. Bu gerilim, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a verdiği sürenin dolmasına az kala daha da artıyor. Trump, Tahran’dan Hürmüz Boğazı’nı açmasını talep etmiş, aksi takdirde bir misilleme ile karşı karşıya kalacaklarını belirtmişti.

Trump, İran’a Hürmüz Boğazı’nı yeniden açacak bir anlaşmaya varmaları için önümüzdeki çarşamba gününü son tarih olarak verdi. Bu, ABD’nin doğu kıyısı saatiyle salı akşamı 20:00’ye denk geliyor. Taraflar, savaşın kırkıncı gününe yaklaşırken ya bir uzlaşmaya varacak ya da yıkıcı bir saldırıyla yüzleşecek.

Olası ateşkes

ABD ve İsrail kaynaklarına göre, ABD ve bölgesel arabulucular, savaşın kalıcı olarak sona ermesine yol açabilecek 45 günlük olası bir ateşkes üzerine görüşmeler yürütüyor.

Şarku’l Avsat’ın Axios’tan aktardığına göre uzmanlar, sürenin son saatlerinde kısmi bir anlaşma sağlanma olasılığı azalmasına rağmen, bu girişimi savaşın dramatik bir şekilde tırmanmasını önlemek için ‘son şans’ olarak değerlendiriyor.

Savaşı durdurmaya yönelik çabalar

Diplomatik çabalara yakın kaynaklar, görüşmelerin Pakistan, Mısır ve Türkiye aracılığıyla yürütüldüğünü ve ABD’nin Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi arasında doğrudan mesajlaşmaların gerçekleştiğini açıkladı. Axios’a göre müzakereler şu anda iki aşamalı bir anlaşma üzerinde yoğunlaşıyor: İlk aşama, savaşın kalıcı olarak sona erdirilmesi amacıyla yürütülecek görüşmelerin süreceği yaklaşık bir buçuk aylık olası bir ateşkesi kapsıyor. Gerekirse ateşkes süresi uzatılabilecek.

Arabulucular, ikinci aşamaya geçiş ve savaşın tamamen sona erdirilmesinin, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve yüksek zenginleştirilmiş uranyum meselesinin çözümüyle mümkün olacağını, bunun ya uranyumun yurtdışına taşınması ya da yoğunluğunun azaltılması yoluyla olabileceğini belirtiyor. Bu adımların yalnızca kapsamlı bir nihai anlaşma çerçevesinde gerçekleştirilebileceği vurgulanıyor.

Şu anda arabulucular, İran’ın Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve yüksek zenginleştirilmiş uranyum stokuyla ilgili güven artırıcı önlemler almasını sağlayacak taslaklar üzerinde çalışıyor. Kaynaklardan ikisi, bu iki konunun Tahran için temel pazarlık maddeleri olduğunu ve İran’ın yalnızca 45 günlük geçici bir ateşkes karşılığında bunlardan tamamen vazgeçmeyeceğini söylüyor. Arabulucular ise ilk aşamada her iki konuda kısmi adımlar atılması ve ABD’nin de savaşın yeniden başlamayacağına dair garantiler sunması olasılığını değerlendiriyor.

ABD birliklerinin hareketlerini takip etmek

Başarının büyük ölçüde İran’ın vereceği yanıta bağlı olabileceği belirtiliyor. Zira Tahran son günlerde çeşitli teklifleri reddetmişti.

Londra Free Press gazetesinde yayımlanan bir makaleye göre, ABD güçlerinin bölgedeki mevcut hareketliliği biraz daha sürebilir ve bölgeye takviye birlikler gönderilebilir. Makale, mevcut durumun bu ayın sonuna kadar devam edebileceğine işaret ediyor.

Makalede, İran’daki yeni liderlerin Amerikalıların hamlelerini önemsemediği, çünkü Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolün ABD’nin sahip olduğu tüm kozlardan üstün olduğunu düşündükleri ifade ediliyor. Bu nedenle ay sonuna gelindiğinde, Trump’ın önünde büyük olasılıkla yalnızca üç seçenek kalacağı ve bunların hepsinin onun açısından korkutucu olduğu vurgulanıyor.

Trump için olası seçenekler şunlar olabilir:

1- İran rejimi ile anlaşma

İlk seçenek, Tahran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü içeren ve ABD ile İsrail’in İran’a yeniden saldırmayacağına dair uluslararası bir garanti öngören bir anlaşma yapmak. Gazeteye göre bu durum Trump için ‘son derece küçük düşürücü’ olacak. Zira kötü tabloyu hiçbir şekilde düzeltemeyecek.

2- Zafer ilanı ve asker çekme

İkinci seçenek, zafer ilan ederek birlikleri geri çekmek, ancak bu durum Hürmüz Boğazı’nın açılmasını sağlamayacak.

3- Hark Adası’nın ele geçirilmesi

Üçüncü seçenek, kara kuvvetlerini göndererek Hürmüz çevresindeki Hark Adası veya kıyı bölgelerinin ele geçirilmesiyle İran’ı müzakere masasına oturtma umudu. Gözlemciler, Amerikan askerlerinin düşürülen uçağının pilotlarını başarıyla kurtarmasının ardından Trump’ın benzer operasyonları genişletme isteğinin doğabileceğinden endişe ediyor.

2 Nisan’da gerçekleştirilen bu operasyon, pilotların güvenli şekilde kurtarılmasını sağlamıştı. The Hill gazetesine göre Trump, anlaşma sağlanamazsa İran’a kara birlikleri göndermeyi de değerlendiriyor.

Trump, sürenin dolmasına kadar bir anlaşma umudunu korurken, son saatlerdeki açıklamalarında İran’a boyun eğmezse ülkeyi tamamen yok edeceği tehdidinde bulunarak kararlılığını gösterdi. Enerji tesisleri ve başlıca köprüler, saldırı hedefleri arasında öncelikli olarak gösterildi.


Katz: İran Devrim Muhafızları istihbarat şefini öldürdük

Devrim Muhafızları istihbarat servisinin Başkanı Tuğgeneral Mecid Hademi (Arşiv- ISNA)
Devrim Muhafızları istihbarat servisinin Başkanı Tuğgeneral Mecid Hademi (Arşiv- ISNA)
TT

Katz: İran Devrim Muhafızları istihbarat şefini öldürdük

Devrim Muhafızları istihbarat servisinin Başkanı Tuğgeneral Mecid Hademi (Arşiv- ISNA)
Devrim Muhafızları istihbarat servisinin Başkanı Tuğgeneral Mecid Hademi (Arşiv- ISNA)

İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, bugün İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu istihbarat şefinin öldürüldüğünü duyurarak, İranlı liderleri "tek tek" takip edeceklerini belirtti.

Şarku'l Avsat'ın AP'den aktardığına göre Katz, "Devrim Muhafızları sivillere ateş açıyor, biz ise terörist liderleri ortadan kaldırıyoruz" dedi.

Katz, "İran liderleri sürekli olarak hedef alındıklarını hissediyorlar ve biz de onları tek tek takip etmeye devam edeceğiz" ifadesini kullandı.

İsrail'in İran'ın çelik ve petrokimya endüstrilerine "önemli ölçüde zarar verdiğini" iddia etti.

Şöyle devam etti: "İran'ın ulusal altyapısını yok etmeye devam edeceğiz ve terörist rejimi çöküş noktasına kadar zayıflatmak, terörizmi yayma ve İsrail Devleti'ne ateş açma kabiliyetini baltalamak için çalışacağız."