İran savaş hazırlığı yapıyor: İsrail'e nasıl yanıt vereceği belirlendi

İsrail, haftalardır beklenen misillemeyi henüz yapmadı.

Tahran'da dün düzenlenen protestoda, İsrail saldırısında öldürülen Nasrallah'ın selefi Haşim Seyfettin'in posterleri binalara asıldı (Reuters)
Tahran'da dün düzenlenen protestoda, İsrail saldırısında öldürülen Nasrallah'ın selefi Haşim Seyfettin'in posterleri binalara asıldı (Reuters)
TT

İran savaş hazırlığı yapıyor: İsrail'e nasıl yanıt vereceği belirlendi

Tahran'da dün düzenlenen protestoda, İsrail saldırısında öldürülen Nasrallah'ın selefi Haşim Seyfettin'in posterleri binalara asıldı (Reuters)
Tahran'da dün düzenlenen protestoda, İsrail saldırısında öldürülen Nasrallah'ın selefi Haşim Seyfettin'in posterleri binalara asıldı (Reuters)

Amerikan gazetesi New York Times (NYT), İran'ın İsrail'in olası misilleme saldırısına karşı hazırlığa geçtiğini bildirdi. 

Kimliklerinin açıklanmasını istemeyen İranlı yetkililer, dini lider Ayetullah Ali Hamaney'in, İsrail'in haftalardır beklenen misilleme saldırısının olası sonuçlarına göre çok sayıda plan hazırlanmasını emrettiğini söylüyor.

İran Devrim Muhafızları Ordusu'ndan iki yetkili, İsrail'in petrol rafinerileri ya da nükleer tesisler gibi hassas yapılarda ciddi hasar yaratması veya üst düzey İranlı yetkilileri hedef alması durumunda, Tahran'ın daha büyük bir saldırıyla buna karşılık vereceğini belirtiyor. 

Kaynaklar, böyle bir durumda İran ordusunun İsrail'e en az 1000 balistik füzeyle saldırı düzenleyebileceğini söylüyor. 

Tahran yönetimi, Hamas lideri İsmail Haniye'nin Tahran'da ve Hizbullah Genel Sekreteri Hasan Nasrallah'ın da Beyrut'ta öldürülmesinin ardından aylardır beklenen misillemeyi 1 Ekim'de yapmıştı. Saldırıda 200'e yakın füze fırlatılmış, bir Filistinli şarapnel nedeniyle ölmüş, iki İsrailli de yaralanmıştı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Tahran'ın "ağır bedel" ödeyeceğini söylemişti ama henüz misilleme gerçekleştirilmedi.

Diğer yandan İranlı yetkililer, Tel Aviv'in misillemede silah depolarını veya askeri üsleri hedef alması durumunda, Tahran'ın savaşı önlemek için buna yanıt vermeyebileceğini ifade ediyor.  

Tahran yönetimine yakın siyasi analistlerden Nasır İmani, NYT'ye şunları söylüyor: 

Yönetim, İsrail'in saldırısı sembolik ve sınırlı kalırsa, işin peşini bırakacağını ve karşılıklı saldırıları sonlandıracağını söylüyor. İran, İsrail'le büyük bir savaşa girmeye hevesli değil. Bölgede gerilimin tırmanmasında herhangi bir fayda görmüyoruz.

İsrail, 1 Ekim'deki misillemenin ardından İran'daki petrol rafinerilerine ve nükleer tesislere saldırma seçeneğini değerlendirmiş, ABD başta olmak üzere Batılı devletler bu planlara karşı çıkmıştı. ABD Başkanı Joe Biden, İran'ın nükleer tesislerine yönelik saldırıları desteklemeyeceklerini defalarca söylemişti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, geçen hafta yaptığı açıklamada her türlü misillemeye hazır olduklarını belirtmiş ancak savaş çıkmasını istemediklerini söylemişti.

Rus devletine ait medya kuruluşu RT'ye konuşan ve kimliğinin paylaşılmasını istemeyen İranlı bir üst düzey yetkiliyse, 10 Ekim'de yaptığı açıklamada İsrail ordusunun İran'ın petrol altyapısını hedef alması durumunda, Tahran'ın da İsrail'deki üç ana rafineriyi vuracağını söylemişti.

Benzer şekilde İsrail, İran'daki nükleer tesislere saldırı düzenlerse Tahran yönetiminin de İsrail'deki nükleer tesisleri hedef alacağı aktarılmıştı.

Independent Türkçe, New York Times, Times of Israel



Britanya, İran'ın Suudi Arabistan'a yönelik devam eden saldırılarını kınadı

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Aralık 2024'te Riyad'da gerçekleştirdikleri görüşme sırasında (SPA)
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Aralık 2024'te Riyad'da gerçekleştirdikleri görüşme sırasında (SPA)
TT

Britanya, İran'ın Suudi Arabistan'a yönelik devam eden saldırılarını kınadı

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Aralık 2024'te Riyad'da gerçekleştirdikleri görüşme sırasında (SPA)
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Aralık 2024'te Riyad'da gerçekleştirdikleri görüşme sırasında (SPA)

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Prens Muhammed bin Selman bin Abdulaziz ile yaptığı telefon görüşmesinde, İran'ın Suudi Arabistan topraklarını hedef alan devam eden saldırılarını kınadığını ve bunların güvenlik ve istikrar için tehlike oluşturduğunu vurguladı.

Şarku’l Avsat’ın Suudi Arabistan Haber Ajansı SPA’dan aktardığına göre görüşmede iki taraf, mevcut askeri gerilim ortamında bölgedeki güvenlik durumundaki gelişmeleri ve bunun bölgesel ve küresel güvenlik ile barış üzerindeki etkilerini, ayrıca uluslararası denizcilik güvenliği ve küresel ekonomi için oluşturduğu riskleri gözden geçirdi.

Öte yandan, Pakistan Başbakanı Muhammed Şahbaz Şerif, Veliaht Prens Muhammed bin Selman ile yaptığı telefon görüşmesinde, ülkesinin Suudi Arabistan'a tam desteğini yineleyerek, Pakistan'ın Suudi Arabistan'ın güvenliğini ve egemenliğini tehdit eden tekrarlanan İran saldırılarına karşı her zaman onun yanında yer alacağını vurguladı.

SPA’ya göre görüşmede Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Pakistan Başbakanı, son bölgesel gelişmeleri, devam eden askeri gerilimin bölgenin ve dünyanın güvenliği ve istikrarı üzerindeki etkilerini ve bu durumla ilgili yapılan çalışmaları ele aldılar.


Macron, İran'ı savaşı sona erdirmek için iyi niyetle müzakerelere katılmaya çağırdı

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron (Reuters)
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron (Reuters)
TT

Macron, İran'ı savaşı sona erdirmek için iyi niyetle müzakerelere katılmaya çağırdı

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron (Reuters)
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron (Reuters)

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İranlı mevkidaşı Mesud Pezeşkiyan ile yaptığı görüşmenin ardından dün İran'ı Ortadoğu'daki devam eden savaşı "azaltmayı" amaçlayan müzakerelere "iyi niyetle katılmaya" çağırdı.

Macron, “X” platformunda yaptığı paylaşımda, “İran'ı, gerilimi azaltmaya yönelik bir yol açmak ve İran'ın nükleer ve balistik füze programları ile bölgeyi istikrarsızlaştırmaya yönelik faaliyetlerine ilişkin uluslararası toplumun beklentilerini karşılayacak bir çerçeve sağlamak amacıyla iyi niyetle müzakerelere katılmaya çağırdım” ifadelerini kullandı.

Macron, İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog ile yaptığı görüşmelerde daha önce İsrail'i "Lübnan'daki çatışmanın daha da tırmanmasını önlemeye" ve iki ülke arasında "doğrudan görüşmeler" yapma "fırsatını değerlendirmeye" çağırmıştı.


İran’dan BM’ye: Düşman olmayan gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçişine izin verildiğini bildirdi

NASA tarafından çekilen Hürmüz Boğazı'nın uydu görüntüsü (DPA)
NASA tarafından çekilen Hürmüz Boğazı'nın uydu görüntüsü (DPA)
TT

İran’dan BM’ye: Düşman olmayan gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçişine izin verildiğini bildirdi

NASA tarafından çekilen Hürmüz Boğazı'nın uydu görüntüsü (DPA)
NASA tarafından çekilen Hürmüz Boğazı'nın uydu görüntüsü (DPA)

Reuters'ın dün gördüğü bir notta, İran'ın BM Güvenlik Konseyi ve Uluslararası Denizcilik Örgütü'ne, "düşman olmayan gemilerin" İranlı yetkililerle koordinasyon sağlamaları koşuluyla Hürmüz Boğazı'ndan geçebileceklerini bildirdiği gösterildi.

ABD-İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü savaş, dünyanın petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz arzının yaklaşık beşte birinin boğazdan geçişini neredeyse durma noktasına getirerek petrol tedarikini aksattı.

İran Dışişleri Bakanlığı, bu notayı pazar günü BM Güvenlik Konseyi’ne ve BM Genel Sekreteri António Guterres’e gönderdi. Ardından mektup, dün, Londra merkezli ve uluslararası deniz seyrüseferinin emniyeti ve güvenliğini düzenlemekle ve kirliliği önlemekle sorumlu bir BM ajansı olan Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün (IMO) 176 üye ülkesine dağıtıldı.

Mektupta, “İran'a karşı savaş faaliyetlerine katılmayan veya bunları desteklemeyen ve ilan edilen güvenlik ve emniyet kurallarına tam olarak uyan, diğer ülkelere ait veya bunlarla bağlantılı gemiler de dahil olmak üzere, düşmanca niyetleri olmayan gemilerin, İran'ın ilgili makamlarıyla koordinasyon içinde Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçiş yapmalarına izin verilir” denildi.

Mektupta ayrıca İran'ın, saldırganların ve destekçilerinin “Hürmüz Boğazı'nı kendisine karşı askeri operasyonlar düzenlemek için kullanmasını önlemek amacıyla gerekli ve orantılı tedbirleri aldığı” belirtildi. ABD veya İsrail'e ait gemiler, teçhizat ve diğer varlıkların “ayrıca saldırıya katılan diğer tarafların da” buradan geçiş yapma hakkının olmadığına işaret edildi.

Financial Times gazetesi, mektubun dün Uluslararası Denizcilik Örgütü üye ülkelerine dağıtıldığı haberini ilk yayınlayan yayın organı oldu.