ABD yeniden şekillenirken: Musk ve Trump ters düşer mi?

Trump'ın seçim kampanyası, Musk'ın desteğiyle ivmelenmişti (Reuters)
Trump'ın seçim kampanyası, Musk'ın desteğiyle ivmelenmişti (Reuters)
TT

ABD yeniden şekillenirken: Musk ve Trump ters düşer mi?

Trump'ın seçim kampanyası, Musk'ın desteğiyle ivmelenmişti (Reuters)
Trump'ın seçim kampanyası, Musk'ın desteğiyle ivmelenmişti (Reuters)

ABD Başkanı Donald Trump ve teknoloji milyarderi Elon Musk, ülkeyi baştan şekillendiriyor. Ancak Trump ve Musk’ın bazı politika değişikliklerinde çatışma yaşaması da kaçınılmaz görünüyor.  

Hükümet Verimliliği Departmanı’nın (DOGE) başındaki Elon Musk’ın, yeni kabinede ne kadar güce sahip olacağı merak ediliyordu. Teknoloji milyarderi, CEO’su olduğu X’teki hesabında titrini salı günü “Beyaz Saray Bilişim Desteği” şeklinde güncelledi. 

Ne var ki sadece iki hafta içinde federal ödeme sistemine erişimi ele geçirme çabalarını hızlandıran ve milyonlarca memura “İstifa edin ya da işten atılmayı göze alın” ültimatomu veren Musk için bu unvan fazla mütevazı.

Uzun süre boyunca Demokratlara destek verdikten sonra tarafını değiştiren Musk, Trump’ın seçim kampanyasına 300 milyon dolara yakın bağış yapmıştı. 

BBC’nin analizinde, Musk’ın Trump'ın yakın çevresinde kendine yer edinmiş olmasına rağmen, “iki güçlü kişilik arasında bir çatışmanın yaşanabileceğine” dikkat çekiliyor. 

Haberde, Musk’ın yeni pozisyonunda “acımasız taktiklerle” ilerlediği, çok gizli güvenlik izinlerine sahip olduğu ve hassas bilgilere erişim hakkı kazandığı yazılıyor. 

Kimliğinin açıklanmaması şartıyla konuşan eski bir Tesla çalışanı, Musk'ın kararlarını insanları “umursamadan” aldığını söylüyor: 

O sadece önündeki hedefle ilgileniyor. Bence kişiler arası meseleleri ve çatışmaları zaman ayırmaya değmeyecek tali şeyler olarak görüyor.

Eski Tesla çalışanı, 13 küsür saatlik mesailerin ve ağır disiplinli çalışma ortamının şirkette normalleştiğini belirtirken, federal memurlar için bunun “kültür şoku” yaratacağını ifade ediyor.

Musk, Trump’ın ABD Uluslararası Kalkanıma Ajansı’nı (USAID) kapatma planlarında da önemli rol oynuyor. Tesla CEO’su, dünyadaki çeşitli ülkelere milyarlarca dolar yardım gönderen kuruluşu “suç örgütü” diye nitelemişti. USAID çalışanlarının bilgisayarlarına erişimi engellenmiş ve memurların “idari izne çıkarıldığı” duyurulmuştu.

Şikago Üniversitesi'nden Jon Rogowski şu değerlendirmeleri paylaşıyor: 

Bir başkanlık yönetiminin, yürütme organını uygun gördüğü şekilde yeniden yapılandırıp kontrolü ele almak için dizginleri sıradan bir vatandaşa devrettiği herhangi bir emsal düşünemiyorum.

New York Times’ın analizinde de Musk’ın federal ajansları “agresif” hamlelerle ele geçirmeye çalışarak Washington’da huzursuzluk yarattığı yazılıyor: 

Dünyanın en zengin adamı olan Musk, bürokrasiye ideolojik bir damga vurup sistemi kendisinin ve Başkan’ın ‘derin devlet’ diye aşağıladığı kişilerden kurtarmak için federal hükümeti tek bir güç halinde ele geçiriyor ve büyük bir kargaşa yaratıyor.

BBC’ye konuşan ve Musk’la 15 yıllık geçmişi olan nöroteknoloji şirketi Neurovigil’in CEO’su Philip Law, şunları söylüyor: 

Elon'ı tanıdığım kadarıyla, iki ya da üç numara olmak istemez. Tüm kontrolü devralmak isteyecektir.

Independent Türkçe, BBC, New York Times 



Rodriguez: Daha demokratik, adil ve özgür bir Venezuela inşa ediyoruz

Venezuela geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez (Reuters)
Venezuela geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez (Reuters)
TT

Rodriguez: Daha demokratik, adil ve özgür bir Venezuela inşa ediyoruz

Venezuela geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez (Reuters)
Venezuela geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez (Reuters)

Venezuela'nın geçici Cumhurbaşkanı Delcy Rodriguez, devlet televizyonunda dün yayınlanan konuşmasında, "daha demokratik, daha adil ve daha özgür bir Venezuela" inşa etmek için çalıştığını söyledi.

Rodriguez, yüzlerce siyasi mahkumu serbest bırakacak tarihi af yasasının kabul edilmesinden bir gün sonra, dün yaptığı açıklamada, "Bugün daha demokratik, daha adil ve özgür bir Venezuela inşa ediyoruz ve bu herkesin çabasıyla yapılmalıdır" ifadelerini kullandı.


Yüksek Mahkeme ABD başkanının gümrük vergilerine darbe vurdu

Trump, Nisan 2025'te dünyanın çoğu ülkesine uygulayacağını açıkladığı gümrük vergileri listesini gösteriyor (AFP)
Trump, Nisan 2025'te dünyanın çoğu ülkesine uygulayacağını açıkladığı gümrük vergileri listesini gösteriyor (AFP)
TT

Yüksek Mahkeme ABD başkanının gümrük vergilerine darbe vurdu

Trump, Nisan 2025'te dünyanın çoğu ülkesine uygulayacağını açıkladığı gümrük vergileri listesini gösteriyor (AFP)
Trump, Nisan 2025'te dünyanın çoğu ülkesine uygulayacağını açıkladığı gümrük vergileri listesini gösteriyor (AFP)

ABD Yüksek Mahkemesi, 6'ya 3'lük çoğunlukla, Başkan Donald Trump'ın küresel ticareti aksatan bir dizi gümrük vergisi uygulayarak yetkisini aştığı ve yönetimin ekonomik gündemine darbe vurduğu sonucuna vardı.

Trump, gümrük vergilerini politikasının temel taşlarından biri haline getirmiş, hatta onları "en sevdiği kelime" olarak nitelendirmişti. Şarku'l Avsat'ın AP'den aktardığına göre birkaç eyalet valisiyle yaptığı özel bir toplantıda karardan haberdar edildiğinde bunu "utanç verici" olarak nitelendirdi.

Yüksek Mahkeme yargıçlarının çoğunluğu, Anayasa'nın Kongre'ye gümrük vergileri de dahil olmak üzere vergi koyma yetkisini "çok açık bir şekilde" verdiğini ve Anayasa'yı hazırlayanların yürütme organına vergi koyma yetkisinin hiçbir bölümünü vermediğini vurguladı.

Karara ilişkin uluslararası tepkiler ardı ardına geldi; Avrupa Birliği kararı "dikkatlice analiz ettiğini" ve ABD yönetimiyle iletişim halinde olduğunu açıklarken, Kanada kararı Trump'ın gümrük vergilerinin "haksız" olduğunu doğrulayan bir gelişme olarak değerlendirdi.

Birleşik Krallık, kararın sonuçlarını görüşmek üzere Washington ile iş birliği yapacağını ifade etti.


Trump, İran'a karşı sert senaryoların uygulanması için baskı yapıyor

ABD Donanması tarafından yayınlanan bir fotoğrafta, Arap Denizi'ndeki USS Abraham Lincoln uçak gemisinin güvertesinde bir teknisyenin savaş uçağı kullandığı görülüyor (ABD Donanması)
ABD Donanması tarafından yayınlanan bir fotoğrafta, Arap Denizi'ndeki USS Abraham Lincoln uçak gemisinin güvertesinde bir teknisyenin savaş uçağı kullandığı görülüyor (ABD Donanması)
TT

Trump, İran'a karşı sert senaryoların uygulanması için baskı yapıyor

ABD Donanması tarafından yayınlanan bir fotoğrafta, Arap Denizi'ndeki USS Abraham Lincoln uçak gemisinin güvertesinde bir teknisyenin savaş uçağı kullandığı görülüyor (ABD Donanması)
ABD Donanması tarafından yayınlanan bir fotoğrafta, Arap Denizi'ndeki USS Abraham Lincoln uçak gemisinin güvertesinde bir teknisyenin savaş uçağı kullandığı görülüyor (ABD Donanması)

ABD Başkanı Donald Trump, Washington'ın tehdit ettiği sert senaryolar ve artan baskı çerçevesinde İran'a karşı sınırlı bir askeri saldırıyı değerlendirdiğini söyledi. Bu açıklama, USS Gerald R. Ford uçak gemisinin bölgedeki ABD saldırı gücüne katılmak üzere Akdeniz'e girmesiyle eş zamanlı olarak geldi.

Trump, İran'ı nükleer programı konusunda bir anlaşmaya varmaya zorlamak için sınırlı bir saldırı düzenlemeyi düşünüp düşünmediği sorusuna Beyaz Saray'da gazetecilere şu yanıtı verdi: "Sanırım bunu düşündüğümü söyleyebilirim."

Şarku'l Avsat'ın Reuters'ten aktardığına göre ABD'li yetkililer, operasyonun haftalarca sürebileceğini ve güvenlik tesislerinin ve nükleer altyapının bombalanmasını içerebileceğini, yönetimin sınırlı veya artan saldırılar için senaryoları değerlendirdiğini söyledi. Yetkililer, askeri planlamanın ileri bir aşamada olduğunu ve seçeneklerin belirli kişileri hedef almayı ve hatta Trump'ın emriyle rejim değişikliğini bile içerdiğini belirtti.

Buna karşılık İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, "askeri seçeneğin yalnızca meseleleri karmaşıklaştıracağını" ve "felaket sonuçlar doğuracağını" belirterek, Tahran'ın liderliğinin onayından sonra iki veya üç gün içinde "olası bir anlaşma taslağı" sunacağını duyurdu. Nükleer programın "askeri bir çözümü" olmadığını belirten Arakçi, Washington'ın "sıfır zenginleştirme" talep etmediğini vurguladı.