Ağaçların belirli durumlarda birbirleriyle konuştuğu bulundu

Ağaçlar güneş tutulması sırasında birbirleriyle iletişim kuruyor. Araştırmacılar, İtalya ormanlarındaki tepkiyi takip ettiklerini söylüyor (Monica Gagliano/Southern Cross Üniversitesi)
Ağaçlar güneş tutulması sırasında birbirleriyle iletişim kuruyor. Araştırmacılar, İtalya ormanlarındaki tepkiyi takip ettiklerini söylüyor (Monica Gagliano/Southern Cross Üniversitesi)
TT

Ağaçların belirli durumlarda birbirleriyle konuştuğu bulundu

Ağaçlar güneş tutulması sırasında birbirleriyle iletişim kuruyor. Araştırmacılar, İtalya ormanlarındaki tepkiyi takip ettiklerini söylüyor (Monica Gagliano/Southern Cross Üniversitesi)
Ağaçlar güneş tutulması sırasında birbirleriyle iletişim kuruyor. Araştırmacılar, İtalya ormanlarındaki tepkiyi takip ettiklerini söylüyor (Monica Gagliano/Southern Cross Üniversitesi)

Ağaçlar birbirleriyle konuşuyor. Ancak bu her zaman olmuyor.

Bilim insanlarına göre, güneş tutulması yaşandığında yaşlı ağaçlar anlaşıldığı üzere ekolojik bilgilerini gençlere aktarabiliyor.

Bulgular, yetkililerin iklim değişikliği ve biyolojik çeşitlilik kaybı karşısında hayatta kalmamız açısından kritik önem taşıdığını söylediği ağaçlar hakkında araştırmacıların anlayışına katkı sağlıyor. Ayrıca bitkilerin kendi ekosistemlerine katılım gösterdiğine dair kanıtlara da yenisini ekliyor.

Avustralya'nın Southern Cross Üniversitesi'nden öğretim üyesi Monica Gagliano yaptığı açıklamada "Esasen meşhur 'wood wide web'i (ağaçların ağı; internette bilgiye erişmeyi sağlayan sistem olan 'world wibe web'e gönderme yapılmış -çn.) iş başında izliyoruz!" diyor.

Gagliano, hakemli dergi Royal Society Open Science'ta geçen ay yayımlanan çalışmanın başyazarlarından biri.

Makelenin yazarları iki saat süren kısmi güneş tutulması sırasında, olayın ladin ağaçları üzerinde nasıl bir etki yaratacağını anlamak umuduyla İtalya'nın göz alıcı Dolomit Dağları'na gitti.

Üç sağlıklı ağaca uzaktan sensörler yerleştirdiler. Bunlardan ikisi yaklaşık 70 yaşında, diğeriyse sadece 20 yaşındaydı. Sensörleri ayrıca yıllar önce bir fırtınanın vurduğu 5 ağaç kütüğüne de bağladılar.

Sensörleri kullanarak ağaçların ürettiği elektrik akımlarını kaydettiler ve şoke edici sonuçlara ulaştılar.

asdfrg
Araştırmacılar ladin ağaçlarına sensörler taktı. Hem sağlıklı ağaçlar hem de kütükler çalışmaya dahil edildi (Monica Gagliano)

Yüklü moleküller tüm canlı organizmaların hücreleri boyunca hareket ederek sinyalleri iletir. Bu faaliyet, organizmaların iletişim kurmasını sağlayan elektrik akımları yaratır.

Bu sinyalleri takip eden araştırmacılar, ladinlerin hem tutulmaya tepki verdiğini hem de bunu öngördüğünü, biyoelektrik sinyallerini saatler öncesinden senkronize ettiğini buldu. Değişiklikler suyun ve moleküllerin içinde görüldü.

Yaşlı ağaçların gençlere göre daha belirgin bir erken tepkiye sahip olması, ağaçların bu tür olayları öngörüp yanıt vermek için mekanizmalar geliştirmiş olabileceğine işaret ediyor. Ancak bilim insanları, düşündüğünüz şekilde olmasa da ağaçlar arasında seyahat eden biyoelektrik dalgaları da saptadı.

Çalışmanın çerçevesi, ağaçlar arasında dolaşıklık fikrini destekleyerek sinyallerin "kökler aracılığıyla sıvılar ve moleküler alışverişler veya hava akımları gibi madde alışverişlerine dayanmayan bir faz senkronizasyonu halinde iletildiğini" öne sürüyor.

hyjuk
Araştırmanın yazarları Alessandro Chiolerio ve Monica Gagliano ağaçların arasında oturuyor. Chiolerio, ormanı artık tek tek bitkilerden oluşan bir grup yerine bir "orkestra" olarak gördüklerini söylüyor (Simone Cargnoni)

Öte yandan araştırmacılar bu dinamiğin, bitkiler arasındaki uzun mesafeli sinyalleşmenin, çevresel değişiklikler karşısında çeşitli fizyolojik işlevleri koordine etmelerini sağlayabileceğini gösteren çalışmalarla tutarlı olduğunu söylüyor.

Sağlıklı ağaçlara göre daha az belirgin olmasına karşın kütüklerde de değişiklikler tespit edildi.

Araştırmacılar bilgisayar modellemesi ve analizi kullanarak bu bulguları test etti. Buldukları şey sonuçları destekleyerek "orman çapında uyumlu, organizma benzeri bir tepki" olduğuna işaret ediyor.

Bu sonuçların aynı zamanda dünyanın yaşlı ormanlarının korunmasının önemini de vurguladığını belirtiyorlar.

İtalyan Teknoloji Enstitüsü ve Batı İngiltere Üniversitesi'nden öğretim üyesi ve çalışmanın ortak yazarı Alessandro Chiolerio şöyle diyor:

Artık ormanı sadece bireylerden oluşan bir topluluk gibi değil, faz korelasyonlu bitkilerden oluşan bir orkestra gibi görüyoruz.

Independent Türkçe



ABD, Türkiye'ye uçak motoru satışında ilerleme kaydetti

Washington'daki Boeing fabrikasında bulunan bir uçak motoru (Reuters)
Washington'daki Boeing fabrikasında bulunan bir uçak motoru (Reuters)
TT

ABD, Türkiye'ye uçak motoru satışında ilerleme kaydetti

Washington'daki Boeing fabrikasında bulunan bir uçak motoru (Reuters)
Washington'daki Boeing fabrikasında bulunan bir uçak motoru (Reuters)

Donald Trump yönetiminin, Türkiye’ye yüzlerce milyon dolar değerinde onlarca uçak motoru satışı için ilerleme planladığı bildirildi. Gelişme, ABD Kongresi’ndeki itirazlara rağmen gündeme gelirken, kararın önümüzdeki NATO zirvesi öncesinde Türkiye ile ilişkilerde önemli bir adım olabileceği değerlendiriliyor.

Kaynaklara göre motorlar, ABD merkezli General Electric tarafından üretilecek ve Türkiye’nin yerli savaş uçağı TAI Kaan programında kullanılacak. Söz konusu anlaşmanın değerinin 700 milyon doları aşabileceği belirtiliyor.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Türkiye, 2016’da başlattığı KAAN projesiyle savunma alanında dışa bağımlılığı azaltmayı hedefliyor.

ABD ile Türkiye arasındaki ilişkiler, Trump döneminde genel olarak olumlu bir seyir izlese de Ankara’nın 2019’da S-400 hava savunma sistemi satın alması sonrası Lockheed Martin F-35 programından çıkarılmasıyla gerilim yaşamıştı.

Trump’ın, Türkiye’ye yönelik yeni adımlar atabileceğine dair açıklamaları da dikkat çekerken, Beyaz Saray’ın bazı çevreleri F-35 programına dönüş ihtimalini hâlâ değerlendirdiği ifade ediliyor.

ABD Kongresi’nde ise sürece yönelik itirazlar devam ediyor. Özellikle Demokrat Partili vekil Gregory Meeks, Türkiye’nin S-400 sahipliği nedeniyle anlaşmaya karşı çıkan isimler arasında yer alıyor.

Meeks, yönetimin yeterli bilgilendirme yapmadığını savunurken, bazı uzmanlar motor satışının F-35 programına dönüşten daha kolay bir adım olduğunu, ancak asıl kritik meselenin Ankara’nın S-400 politikası olduğunu vurguluyor.

ABD’li yetkililer, resmi sürecin sürdüğünü ve nihai kararın Kongre bilgilendirmesi sonrası şekilleneceğini ifade ediyor.


İsrail ordusu, Lübnan'ın güneyinde Hizbullah üyesi olduğundan şüphelenilen kişileri hedef aldığını duyurdu

Lübnan'ın güneyindeki Srifa köyünde yıkılmış evler... 24 Haziran 2026 (AFP)
Lübnan'ın güneyindeki Srifa köyünde yıkılmış evler... 24 Haziran 2026 (AFP)
TT

İsrail ordusu, Lübnan'ın güneyinde Hizbullah üyesi olduğundan şüphelenilen kişileri hedef aldığını duyurdu

Lübnan'ın güneyindeki Srifa köyünde yıkılmış evler... 24 Haziran 2026 (AFP)
Lübnan'ın güneyindeki Srifa köyünde yıkılmış evler... 24 Haziran 2026 (AFP)

İsrail ordusu, Güney Lübnan'da kendi kontrolü altında bulunduğunu belirttiği bir bölgeye giren ve Hizbullah mensubu olduklarından şüphelenilen kişilere yönelik hava saldırısı düzenlediğini açıkladı. Bu, ordunun dün duyurduğu ikinci benzer olay oldu.

İsrail ordusundan yapılan açıklamada, "Kısa süre önce, Ali el-Tahir Tepesi bölgesindeki güvenlik alanını geçen şüphelileri taşıyan bir araç tespit edildi. Söz konusu kişiler, İsrail ordu güçleri için tehdit oluşturuyordu" ifadelerine yer verildi.

Şarku’l Avsatın AFP’nin aktardığına göre açıklamada, şüphelilerin tespit edilmesinin ardından tehdidi ortadan kaldırmak amacıyla İsrail Hava Kuvvetleri tarafından hava saldırısı gerçekleştirildiği belirtildi.

İsrail ordusu, "Hizbullah unsurlarının İsrail askerlerine zarar vermesine izin vermeyeceğini" vurguladı.

Olayla ilgili olarak saldırının sonuçları, olası can kayıpları veya yaralanmalara ilişkin ayrıntılar ise açıklanmadı.


Trump: Zelenskiy Rusya ile mücadelede harika bir iş çıkarıyor

ABD Başkanı Donald Trump (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump (Reuters)
TT

Trump: Zelenskiy Rusya ile mücadelede harika bir iş çıkarıyor

ABD Başkanı Donald Trump (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump (Reuters)

Donald Trump dün yaptığı açıklamada, Volodimir Zelenskiy için daha önce eleştirel ifadeler kullanmasına rağmen, Ukrayna liderinin Rusya’ya karşı savaşta “iyi iş çıkardığını” söyledi.

Beyaz Saray’daki Oval Ofis’te gazetecilere konuşan Trump, “Harika iş çıkarıyor. En azından direniyor. İki tarafta da çok insan ölüyor ama bence iyi iş çıkarıyor” ifadelerini kullandı.

Zelenskiy ise daha önce yaptığı açıklamada, Belarus’ta Ukrayna’ya karşı kullanılan Rus insansız hava araçlarına (İHA) ait sinyal güçlendiricilerin, Kiev’in verdiği ültimatomun ardından devre dışı bırakıldığını duyurdu.

Ukrayna lideri, söz konusu ekipmanların pazartesi günü itibarıyla çalışmadığını belirterek, “Sinyal güçlendiricilerin sökülüp sökülmediğini bilmiyorum ama artık çalışmıyorlar” dedi.

Geçtiğimiz hafta Zelenskiy, Belarus’u Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik savaşında bu tür teknolojilere izin vermekle suçlamış ve Belarus Devlet Başkanı Alexander Lukashenko’ya bu sistemlerin kaldırılması çağrısında bulunmuştu.

Zelenskiy ayrıca, Belarus’un bu sistemleri kaldırmaması durumunda Ukrayna’nın müdahale edeceğini ifade etmişti. Belarus lideri Lukashenko, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in yakın müttefiki olarak biliniyor.