AB yanlısı Bükreş Belediye Başkanı, Romanya cumhurbaşkanlığı seçimini kazandı

Bükreş Belediye Başkanı Nicuşor Dan, Romanya cumhurbaşkanlığı seçimini kazandı. (EPA)
Bükreş Belediye Başkanı Nicuşor Dan, Romanya cumhurbaşkanlığı seçimini kazandı. (EPA)
TT

AB yanlısı Bükreş Belediye Başkanı, Romanya cumhurbaşkanlığı seçimini kazandı

Bükreş Belediye Başkanı Nicuşor Dan, Romanya cumhurbaşkanlığı seçimini kazandı. (EPA)
Bükreş Belediye Başkanı Nicuşor Dan, Romanya cumhurbaşkanlığı seçimini kazandı. (EPA)

Bükreş Belediye Başkanı Nicuşor Dan, Rusya'nın müdahalesi şüpheleriyle gölgelenen bir önceki seçimin iptal edilmesinden beş ay sonra yapılan seçimde Romanya'da cumhurbaşkanlığını kazandı.

55 yaşındaki Dan, neredeyse tüm sandıkların sayıldığı seçimde oyların yaklaşık yüzde 54'ünü aldı.

Avrupa'ya övgü ve Rusya'ya yergi sloganları arasında destekçilerine seslenen Dan, “Bu, Romanya'nın doğru yönde ilerleyebileceğine inanan binlerce insanın zaferidir” dedi.

Şarku’l Avsat’ın AFP'den aktardığına göre, kendisine oy vermeyenlere de seslenen Dan, onları ‘çalışmaya başlamaya’ ve ‘birleşik bir Romanya inşa etmeye’ çağırdı.

sdfrgty67
Romanya cumhurbaşkanlığı seçiminin galibi Nicuşor Dan, Bükreş'te destekçilerini selamladı. (AP)

Uluslararası toplum Romanya'daki cumhurbaşkanlığı seçimlerini takip etti. İkinci tur sonuçlarının ardından Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen Rumenlerin ‘güçlü bir Avrupa’ tercihini överken, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ‘demokrasinin çeşitli manipülasyon girişimlerine rağmen’ zafer kazandığını söyledi.

Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ise Romanya'daki seçimlerin sonucunu ‘tarihi’ bir başarı olarak değerlendirdi ve ‘Romanya'nın güvenilir bir ortak olarak önemini’ hatırlattı.

‘Manipülasyon’

Rusya'nın müdahalesi şüpheleriyle gölgelenen kasım ayındaki seçimlerin iptal edilmesinden yaklaşık beş ay sonra Romanya şimdi bu çalkantılı sayfayı kapatmayı umuyor.

dfrgthy
Romanya'da cumhurbaşkanlığı seçimlerini kazanan Nicuşor Dan'ın bir destekçisi, Bükreş'te Dan'ın afişini tutuyor. (AP)

Ancak ayrışmalar çok derin. Başlangıçta yenilgiyi kabul etmeyi reddeden ve sonuçların ‘manipüle edildiğini’ kınayan sağcı milliyetçi aday George Simion, rakibini tebrik etti ancak ‘mücadeleye devam etme’ sözü verdi.

ABD Başkanı Donald Trump'a hayranlık duyan ve AB'nin yaşayabilirliği konusunda şüpheci olan Simion, rakibinin iki katı olan yaklaşık yüzde 41'lik oy oranıyla ilk turu açık ara önde tamamladı.

Ancak pek çok Romanyalı, Rusya'nın müdahalesi şüphesiyle nadiren iptal edilen bir seçimden beş ay sonra, Ukrayna'ya komşu ülkenin geleceği için hayati önem taşıyan bir seçimde gidişatı değiştirmek için çabalarını iki katına çıkardı.

İlk turda yüzde 53 olan katılım oranı, ikinci turda yüzde 65 gibi yüksek bir oranda gerçekleşti.

thyu
Romanya'da cumhurbaşkanlığı seçimlerini kazanan Nicuşor Dan'ın bir destekçisi Dan’ın afişini tutuyor. (EPA)

19 milyon nüfuslu Romanya, AB üyesi ve Ukrayna'nın komşusu olup Rusya'nın 2022'de başlayan işgalinden bu yana NATO'da giderek önem kazanan bir ülke.

Romanya, aşırı sağcı Calin Georgescu'nun kasım ayında yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ilk turundaki sürpriz zaferinden bu yana belirsizlik içinde. Muhalifleri, Georgescu'yu Kremlin yanlısı olmakla suçluyor.

57 yaşındaki Berca, Bükreş'te AFP'ye yaptığı açıklamada, “Daha iyi bir yaşam için, başa dönmeyi reddederek Avrupa yolunda kalmak için oy verdim” dedi. Simion, AB'nin ‘saçma politikalarını’ sık sık eleştiriyor.

AB ve Kiev yanlısı Nicuşor Dan, Transilvanya'nın Vagaras kasabasında oyunu kullanırken “Bu bir dönüm noktası, belirleyici bir seçim… Romanya geleceğini seçiyor; sadece önümüzdeki beş yıl için değil, çok daha uzun bir süre için” ifadelerini kullandı.

efrty6u
Romanya'da cumhurbaşkanlığı seçimlerini kazanan Nicuşor Dan'ın bir destekçisi Bükreş'te AB bayrağını kaldırıyor. (AP)

Ukrayna'ya yapılan askeri yardımların durdurulması, şimdiye kadar yapılanlar için ‘mali tazminat’ ödenmesi ve ‘tarafsızlık’ çağrısı yapan Simion, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in dostu olduğunu savunuyor.

İkinci sınıf

Dün başkent yakınlarındaki Mogosoaia'da oyunu kullanırken mesajını tekrarlayan Simion, ‘adaletsizliğe’, insanların aşağılanmasına ve hepimizi hor görenlere karşı olduğunu vurguladı. Simion, ‘ülkenin geleceğinin sadece Rumenler tarafından ve Rumenler için belirlenmesini’ istediğini söyledi. Bu tür sloganlar, kendilerini AB'de ikinci sınıf vatandaş olarak gören pek çok seçmene hitap ediyor.

frgtyh56u
Romanya cumhurbaşkanı adayı George Simion (sağda) eski cumhurbaşkanı adayı Calin Georgescu ile birlikte (AFP)

Simion, Moskova'ya yakınlığı konusunda şüpheler uyandıran büyük bir TikTok kampanyasının ardından 24 Kasım seçimlerinde birinci gelerek herkesi şaşırtan Calin Georgescu'ya desteğini yineledi.

O tarihten sonra eski üst düzey yetkili hakkında dava açıldı ve tekrar aday olması yasaklandı. Bu da büyük protestolara yol açtı.

Sosyal medyada da aktif olan Simion, cumartesi günü propaganda yasağı nedeniyle geçici olarak kapattığı Facebook ve TikTok hesaplarını dün yeniden açtı.

Romanya'daki aşırı sağ, özellikle kırsal kesimde yaşayan halkın, 1989'dan beri iktidarda olan ‘hırsız politikacılara’ karşı duyduğu hayal kırıklığını istismar ediyor ve AB'nin en yoksul ülkelerinden birinin içinde bulunduğu ekonomik zorlukları fırsata çeviriyor.

Telegram'ın kurucusu Pavel Durov dün, isim vermeden Fransa'yı, bazı paylaşımların silinmesini talep ederek Romanya cumhurbaşkanlığı seçimlerine müdahale etmeye çalışmakla suçladı. Fransız hükümeti ise bu iddiaları kesin bir dille yalanladı.

Romanya hükümeti, sosyal medya platformlarında, özellikle de Telegram'da dolaşan ve ‘seçim sürecini etkilemeyi’ amaçladığını ve ‘bir kez daha Rus müdahalesinin parmak izlerini’ taşıdığını söylediği bilgilerin geçerliliğini reddetti.



Tennessee'de haziran tartışması: LGBTQ Onur Ayı mı? Çekirdek aile ayı mı?

Tennessee Valisi Bill Lee, haziranı "Çekirdek Aile Ayı" ilan eden kararı imzalarken metinde "çekirdek aile", bir karı-koca ve biyolojik, evlatlık veya himayeye alınan çocuklar olarak tanımlanıyor. Hamleyi eleştirenler bunun, Cumhuriyetçilerin LGBTQ bireylerin Onur Ayı'nı göz ardı etme girişimi olduğunu savunuyor (Rick Bowmer/AP)
Tennessee Valisi Bill Lee, haziranı "Çekirdek Aile Ayı" ilan eden kararı imzalarken metinde "çekirdek aile", bir karı-koca ve biyolojik, evlatlık veya himayeye alınan çocuklar olarak tanımlanıyor. Hamleyi eleştirenler bunun, Cumhuriyetçilerin LGBTQ bireylerin Onur Ayı'nı göz ardı etme girişimi olduğunu savunuyor (Rick Bowmer/AP)
TT

Tennessee'de haziran tartışması: LGBTQ Onur Ayı mı? Çekirdek aile ayı mı?

Tennessee Valisi Bill Lee, haziranı "Çekirdek Aile Ayı" ilan eden kararı imzalarken metinde "çekirdek aile", bir karı-koca ve biyolojik, evlatlık veya himayeye alınan çocuklar olarak tanımlanıyor. Hamleyi eleştirenler bunun, Cumhuriyetçilerin LGBTQ bireylerin Onur Ayı'nı göz ardı etme girişimi olduğunu savunuyor (Rick Bowmer/AP)
Tennessee Valisi Bill Lee, haziranı "Çekirdek Aile Ayı" ilan eden kararı imzalarken metinde "çekirdek aile", bir karı-koca ve biyolojik, evlatlık veya himayeye alınan çocuklar olarak tanımlanıyor. Hamleyi eleştirenler bunun, Cumhuriyetçilerin LGBTQ bireylerin Onur Ayı'nı göz ardı etme girişimi olduğunu savunuyor (Rick Bowmer/AP)

ABD'nin Tennessee eyaleti haziranı artık "Çekirdek Aile Ayı" olarak kabul ederken durumu eleştiren bazı kişiler, bu adımın aileden ziyade Onur Ayı'nda LGBTQ topluluğunun etkisini azaltmaya yönelik olduğunu öne sürüyor.

Eyaletin Cumhuriyetçilerin kontrolündeki yasama organının düzenlemeyi eyalet meclisinden geçirmesinden sadece iki gün sonra Vali Bill Lee, 9 Nisan'da yeni bayramı ilan eden kararı imzaladı. Haziranda aynı zamanda LGBTQ kimliğini benimseyen bireylerin Onur Ayı da kutlanıyor.

The Advocate'a göre karar metninde çekirdek aile, "bir karı-koca ve biyolojik, evlatlık veya himayeye alınan çocuklar" diye tanımlanıyor ve bunun "Tanrı'nın aile yapısı tasarımı" ve "Tanrı'nın insanlık için mükemmel tasarımı" olduğu iddia ediliyor.

Metin, "babasız evler"le ilgili sorunlara dikkat çeken çeşitli istatistikler de içeriyor. Ayrıca "Dünya Sağlık Örgütü, Birleşmiş Milletler ve nüfus kontrolü için mücadele eden benzer görüşteki kuruluşların hümanist, küreselci ideolojileri" kınanıyor.

Vali, kararı imzalarken herhangi bir açıklama yapmadı.

The Independent cevap hakkı için valiyle temasa geçti.

Lee ve eyaletin Cumhuriyetçileri geçen yıl da Onur Ayı'nı kaldırmak istemişti ancak tasarının eyalet meclisinden geçmesi bir yıl sürdü.

GLAAD, eyaletin Onur Ayı'nı tanımama kararını eleştiriyor.

GLAAD, The Advocate'a yaptığı açıklamada, "Bu tür kararlar, kendilerinin ve seçmenlerinin ailelerinde çeşitli dinamikler ve yapılar bulunan seçilmiş yetkililerin bilgisizliğini daha çok ortaya koyuyor" diye yazdı.

Açıklamada şu ifadelere yer verildi: 

En güçlü aileler sevgiyle kurulur. Bazı aileleri dışlamaya ve onlara kasten zarar vermeye çalışan parlamenterlerin, herkesin hoş karşılandığı ve başarılı olabileceği kapsayıcı bir Tennessee için çalışmaya zaman ayırmayarak herkese aktif zarar verdiği görülmeli.

Kararın herhangi bir yaptırım gücü yok, yani Tennessee sakinleri isterlerse Onur Ayı'nı kutlama veya "Çekirdek Aile Ayı"nı kutlamama seçeneğine sahip.

Nashville Scene'in haberine göre daha önce Cumhuriyetçi Parti'nin öncülüğünde hazırlanan "Onur Bayrağı'na ve Ayı'na Hayır Yasası" adlı tasarı, eyalet senatosunun komite toplantısında martta reddedilmişti.

Bu tasarı kabul edilseydi, devlet binalarında gökkuşağı bayraklarının veya diğer LGBT sembollerinin sergilenmesi yasaklanacaktı.

Görüşmeler sırasında Demokrat Partili Eyalet Senatörü Jeff Yarbro, yasa tasarısının tüm Amerikalılara tanınan ifade özgürlüğünü ihlal etmeye yönelik bariz bir girişim olduğunu söylemişti.

Yarbro geçen ay "İfade özgürlüğünü çiğneyip geçmeden bunu yapmanın bir yolu yok" demişti. 

Bu grubu hedef almanın yanlış ve uygunsuz olduğunu düşünüyorum ancak herhangi bir grubu bu şekilde hedef almak da yanlış ve uygunsuz.

Komite yasa tasarısına 3-3 oy verdi, ki bu da tasarının bir sonraki aşamaya geçmesine yetmedi.

Eyaletin Temsilciler Meclisi'nden Cumhuriyetçi Gino Bulso, kendisiyle konuşan ebeveynlerin, çocuklarının öğretmenlerinin sınıflarda gökkuşağı bayrakları ve diğer LGBTQ sembollerini sergilemesinden şikayet etmesinin ardından Onur Bayrağı'na ve Ayı'na Hayır Yasası'nı sunduğunu iddia ediyor.

Bulso, 2024'te de benzer bir tasarıyı geçirmeyi denemiş ancak bu da eyalet senatosunda reddedilmişti.

Independent Türkçe


Dünyanın tamamen bataryayla çalışan ilk kruvaziyeri tanıtıldı

Meyer Werft'in bataryayla çalışan kruvaziyer konsepti (Meyer Werft)
Meyer Werft'in bataryayla çalışan kruvaziyer konsepti (Meyer Werft)
TT

Dünyanın tamamen bataryayla çalışan ilk kruvaziyeri tanıtıldı

Meyer Werft'in bataryayla çalışan kruvaziyer konsepti (Meyer Werft)
Meyer Werft'in bataryayla çalışan kruvaziyer konsepti (Meyer Werft)

Dünyanın yüzde 100 bataryayla çalışan ilk kruvaziyerini 2031'de inşa etmek için gereken teknoloji ve tasarımlar mevcut ve bu da yolculara güneşlenme güvertesinde daha fazla alan açılması anlamına gelebilir.

Anthem of the Seas ve Disney Destiny gibi gemilerin arkasındaki Alman tersanesi Meyer Werft, sektörün Seatrade Cruise Global fuarında "Project Vision" diye bilinen ve tamamen bataryayla çalışan kruvaziyerin konsept tasarımlarını sundu.

Planlanan gemi 275 metre uzunluğa, 1856 yolcu kapasitesine ve yaklaşık 82 bin brüt tonaj kapasitesine sahip.

Norveç'teki Corvus Energy'nin tedarik ettiği batarya sistemi, gemiden kaynaklanan sera gazı salımlarını yüzde 95'e kadar azaltabiliyor.

Project Vision, egzoz arıtımı için geminin içinden geçen geleneksel dikey şaftın veya bacanın bulunmadığı yeni tasarımlar içeriyor.

Bu, yolcuların manzarasını engellemeyen yepyeni bir güneşlenme güvertesi tasarımı yaratabilir.

Meyer Werft'in satış müdürü Thomas Weigend, "Bu yıl sipariş verilirse, tersane tamamen bataryayla çalışan ilk gemiyi 2031'de teslim edebilir" diyor.

dfvfd
Bataryayla çalışan kruvaziyerin üst güvertesinde daha fazla alan olabilir (Meyer Werft)

Yeni kruvaziyer gemileri daha sürdürülebilir olma yolunda adımlar atıyor. P&O Cruises Arvia, MSC World Europa ve Star Princess gibi gemiler sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) kullanıyor.

Kasım 2026'da hizmete girecek Viking Libra, yolculuğun bir kısmında hidrojen enerjisiyle çalışabilecek.

Hurtigruten ve Havila Voyages gibi Norveç kıyılarına odaklanan kruvaziyer şirketleri, hidrojen enerjisine geçme yolunda ilerlerken biyoyakıtlarla da yolculuklar gerçekleştirdi.

Havila Voyages gemileri, batarya enerjisiyle 4 saate kadar çalışabiliyor.

Bazı kruvaziyer limanları, yanaşan gemiler dizel motorlarını kapatabilsin diye karadan elektrik sağlıyor.

Dover, bu hafta Birleşik Krallık'ın ilk net sıfır limanı seçildi. Bu başarıyı, tesiste güneş enerjisi kullanımı ve makineleri çalıştırmak için sürdürülebilir kaynaklardan elde edilen, hidrojenle işlenmiş bitkisel yağ satın alınması gibi girişimlerle kazandılar.

Independent Türkçe


İran’ın Hürmüz önerisi küresel enerji piyasasına umut verdi

Hürmüz Boğazı'yla ilgili anlaşmazlığın çözülememesi, küresel piyasaları belirsizliğe sürüklüyor (Reuters)
Hürmüz Boğazı'yla ilgili anlaşmazlığın çözülememesi, küresel piyasaları belirsizliğe sürüklüyor (Reuters)
TT

İran’ın Hürmüz önerisi küresel enerji piyasasına umut verdi

Hürmüz Boğazı'yla ilgili anlaşmazlığın çözülememesi, küresel piyasaları belirsizliğe sürüklüyor (Reuters)
Hürmüz Boğazı'yla ilgili anlaşmazlığın çözülememesi, küresel piyasaları belirsizliğe sürüklüyor (Reuters)

ABD ve İran, 22 Nisan'da sona ermesi öngörülen ateşkesi uzatmak için dolaylı görüşmeler yapıyor.

Pakistan Genelkurmay Başkanı Asim Munir, çarşamba müzakerelerin bir sonraki turuna yönelik temaslar için İran'ın başkenti Tahran'a dün gitti.

Guardian'ın aktardığına göre Munir, bir sonraki görüşmelerin yeniden İslamabad'da yapılması için çabalıyor.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt de ikinci tur müzakerelerin "büyük olasılıkla" İslamabad'da yapılacağını belirterek, "anlaşma ihtimalinden umutlu olduklarını" ekledi.

Gazeteye konuşan İranlı yetkililer, ikinci tur müzakerelerin ön şartı olarak İsrail'in Lübnan'a saldırıları durdurmasını istediğini söylüyor.

Lübnanlı yetkililer, İsrail'le "yakında ateşkes anlaması yapılabileceğini" savunuyor. Ancak İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, dünkü açıklamasında ateşkes yapmayı düşünmediklerini ve Lübnan'daki Tahran destekli Hizbullah'a yönelik saldırıları sürdüreceklerini bildirdi.

Tel Aviv ve Beyrut heyetleri, pazartesi günü Washington'da bir araya gelerek 30 yıl sonra ilk kez doğrudan temas kurdu.

Analize göre İsrail, Lübnan hükümetiyle görüşmeleri Washington'da "İran'ın müttefiki Hizbullah'ın Lübnan üzerindeki hakimiyetine son vermek için tarihi bir fırsat" diye niteliyor.  

ABD Başkanı Donald Trump da dün Fox'a verdiği röportajda, İran'la savaşın "çok kısa süre içinde" biteceğini ve petrol fiyatlarının düşeceğini öne sürdü.

Trump, Lübnan'a saldırıları "azaltması" için Netanyahu'yla konuştuğunu da söylemişti.

Diğer yandan İran, şartlarının Washington tarafından kabul edilmesi halinde Hürmüz Boğazı'nın Umman tarafından gemi geçişlerine izin verebilir.

Kimliklerinin paylaşılmaması şartıyla Reuters'a konuşan yetkililer, İran'ın bölgeye döşediği mayınları temizleyip temizlemeyeceğinin henüz netlik kazanmadığını söylüyor.

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'taki saldırılarıyla başlayan savaşta İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğini durma noktasına getirmişti.

Washington ve Tahran arasında 11-12 Nisan'da İslamabad'da yapılan görüşmelerde, yüzlerce tanker ve geminin mahsur kaldığı Hürmüz'ün durumuyla ilgili anlaşma sağlanamamıştı.

Trump bunun üzerine boğazın abluka altına alınması talimatı vermişti.

Independent Türkçe, Guardian, Times of Israel, Reuters