Devrim Muhafızları, İsrail'e karşı süpersonik Fettah füzelerinin kullanıldığını doğruladı
Devrim Muhafızları Füze Birliği Komutanı Emir Ali Hacızade, Hamaney'e geçen yıl Fettah 2 hipersonik füzesinin bileşenlerini anlatıyor (Arşiv- Liderin web sitesi)
Devrim Muhafızları, İsrail'e karşı süpersonik Fettah füzelerinin kullanıldığını doğruladı
Devrim Muhafızları Füze Birliği Komutanı Emir Ali Hacızade, Hamaney'e geçen yıl Fettah 2 hipersonik füzesinin bileşenlerini anlatıyor (Arşiv- Liderin web sitesi)
İki ülke arasındaki gerginlik altıncı gününe girerken İran Devrim Muhafızları Ordusu bugün yaptığı açıklamada, İsrail'e yönelik son saldırıda hipersonik füzelerin kullanıldığını duyurdu.
İran Devrim Muhafızları Ordusu devlet televizyonunda yayınlanan açıklamasında “Gerçek Vaat 3 Operasyonunun on birinci dalgası Fettah 1 füzeleri kullanılarak gerçekleştirildi” denildi ve İran güçlerinin “işgal altındaki toprakların hava sahası üzerinde tam kontrol” sağladığı belirtildi. Devrim Muhafızları, Fettah füzelerinin Tel Aviv'in savaş yanlısı müttefikine İran'ın kabiliyeti hakkında mesajını verdiğini ifade etti.
Tesnim Haber Ajansı ise "Bu gece gerçekleşen füze saldırısı, işgal altındaki toprakların hava sahası üzerinde tam kontrole sahip olduğumuzu ve bölge sakinlerinin İran füze saldırılarına karşı tamamen savunmasız olduğunu kanıtladı" ifadelerini kullandı.
“Savaşçı geçmişi” ile barışçıl ve şiddet karşıtı bugünü arasında Vatikanhttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5267511-%E2%80%9Csava%C5%9F%C3%A7%C4%B1-ge%C3%A7mi%C5%9Fi%E2%80%9D-ile-bar%C4%B1%C5%9F%C3%A7%C4%B1l-ve-%C5%9Fiddet-kar%C5%9F%C4%B1t%C4%B1-bug%C3%BCn%C3%BC-aras%C4%B1nda-vatikan
“Savaşçı geçmişi” ile barışçıl ve şiddet karşıtı bugünü arasında Vatikan
Fotoğraf: Majalla
Saad Kivan
“Savaşa hayır” ifadesi bir önceki Papa Francis tarafından da dillendirilmiş ve yaşamın önemini vurguladığı ünlü “Fratelli Tutti” (Tüm Kardeşler) mesajında güçlü bir biçimde yinelediği bir ifadedir.
Bugün, Katolik Kilisesi (Vatikan), savaşlardan ve bazı papaların başlattığı haçlı seferlerini teşvik etmek gibi eylemlerinden ışık yılı kadar uzakta görünüyor. Bu papalara şunları örnek verebiliriz; ünlü İnebahtı Savaşı'nda Osmanlı İmparatorluğu'na savaş açan ve daha sonra aziz ilan edilen Papa 5. Pius (1576), savaş sevgisiyle bilinen ve portelerinde elinde kılıç ile tasvir edilen Papa 2. Julius (1503). Ancak, Ağustos 1945'te Hiroşima'ya atılan atom bombası, Kilise'yi savaşın dünyayı ve insanlığı yok edeceği gerçeği üzerinde düşünmeye sevk etti.
Amerika Birleşik Devletleri ve İran arasındaki savaş şiddetlenirken, ABD Başkanı Donald Trump'ın Papa 14. Leo'nun savaşı eleştirmesine, diyalog ve barış çağrısı yapmasına karşılık olarak başlattığı tartışmanın ardından “adil savaş” terimi yeniden gündeme geldi. Trump, Leo'nun adının başlangıçta papalık için düşünülmediğini ama Amerikalı olduğu için seçildiğini iddia etti. Papa 14. Leo, Trump'ın aynı yılın ocak ayında Beyaz Saray'a dönmesinin ardından Nisan 2025'te Papa Francis'in halefi olarak seçildi. Bu tartışma, 1945'te Papa'nın Nazi Almanyasının lideri Adolf Hitler'e savaş ilan etmesinin ardından Papa'nın gücünü ve etkisini küçümseyen Joseph Stalin'in meşhur sözünü akla getirdi: “Papa'nın kaç tankı var ki?” Stalin bu sözü, Yalta Konferansı'nda İngiltere Başbakanı Winston Churchill'in kendisine yönelttiği bir soruya yanıt olarak söylemişti. Ne var ki bu tartışma, yüzyıllarca bu kutsal makama gelmiş Papaların tarih boyunca savaşlara ilişkin tutumlarını da akla getiriyor.
Rönesans devri olarak bilinen 15. ve 16. yüzyıllar arasında Kilise muazzam bir güç ve refahın tadını çıkardı. Papalar, sadece ruhani liderler olarak değil, tartışmasız bir otoritenin figürleri olarak da nüfuzlarını dayattılar ve kendilerini dönemin siyasi sahnesinin ayrılmaz parçası olarak konumlandırdılar
Yaklaşık bin yıl önce, 1095'te Fransa'daki Clermont Konsili sırasında Papa 2. Urban, “Tanrı bunu istiyor” diyerek bir haçlı seferi ilan etmişti. Daha sonra, 1503'te Giuliano della Rovere seçildi ve 2. Julius unvanını aldı. Aristokrat bir aileden geliyordu ve amcası da bir papaydı. Güçlü kişiliği ve sarsılmaz kararlılığıyla tanınan 2. Julius, sert mizacı, çabuk sinirlenmesi ve Kilise'nin çıkarlarını savunmak için güç ve silah kullanma eğilimi nedeniyle “Savaşçı Papa” ve “Korkunç Papa” lakaplarıyla da anıldı. Rönesans devri olarak bilinen 15. ve 16. yüzyıllar arasında, Kilise iç bölünmelerin zorluklarını aşarak ve tüm Hristiyan dünyasına kontrolünü dayatarak muazzam bir güç ve refahın tadını çıkardı. Bu dönemde, papalar sadece ruhani liderler olarak değil, tartışmasız bir otoritenin figürleri olarak da nüfuzlarını dayattılar, kendilerini dönemin siyasi sahnesinin ayrılmaz bir parçası olarak konumlandırdılar.
Vatikan'daki Aziz Petrus Meydanı'nda Papa 14. Leo'nun başkanlık ettiği Pazar Ayini, 29 Mart 2026 (AFP)
Daha sonra, 1517'de Papa 5. Pius, Osmanlılara karşı “Kutsal İttifak” adını verdiği bir ittifak deklare etti. Bu ittifak İspanya, Venedik Prensliği, Cenova, Malta, Parma Dükalığı, Mantova, Ferrara, Urbino, Savoy ve Toskana'yı (Floransa dahil) kapsıyordu. Papa 5. Pius, seferin herhangi bir şekilde gecikmesini önlemek için ağırlığını koymuş ve müttefikleri yola çıkmamaları halinde savaş ile tehdit etmişti. Seferde kullanılacak silahları ve sancağı kutsamıştı. Bunlar Ağustos 1571'de Napoli'deki Santa Chiara Kilisesi'nde Avusturyalı John'a sunulmuştu. Hristiyanların zaferi ve Osmanlı İmparatorluğu donanmasının yok edilmesiyle sonuçlanan İnebahtı Savaşı'nı tasvir eden büyük bir tablo hâlâ Vatikan'ın salonlarından birinde sergilenmektedir.
Bugün, bu modern, yıkıcı ve ölümcül silahlar karşısında, o yıllarda düşünüldüğü veya sınıflandırıldığı gibi “adil savaş”tan bahsetmek zorlaşıyor. Vatikan'da ise değişim rüzgarları esmeye başladı. Örneğin Papa 12.Pius, faşist lider Benito Mussolini'yi desteklemekten vazgeçip onunla ayrı düştü ve ardından 1945'te savaşa karşı çıkmaya başladı. 1963'te, reformcu ve yenileyici olarak bilinen Papa 23.John, atom enerjisi çağında savaşı adaleti sağlamanın bir aracı olarak görmenin zor olduğunu belirtti. Mevcut Papa da bu yolu izleyerek barış için çabalamayı papalık döneminin temel taşı haline getirdi. Dönemin teologları kılıç ve sopalarla yapılan savaşlardan bahsediyorlardı, bugünkü gelişmiş teknolojik silahlar ve uzaktan yönetilen uçaklarla yapılan savaşlardan değil.
Papa 14.Leo, ilk apostolik yolculuğu sırasında, Lübnan'ın Beyrut şehrindeki Refik Hariri Uluslararası Havalimanı'na ulaşan uçağından iniyor, 30 Kasım 2025 (Reuters)
Kilise, daha erken bir dönemde savaşın dehşeti ve tehlikeleri hakkında düşünmeye başlamıştı. 1917'de Papa 15. Benedict, savaşan taraflara hitaben, “Savaş anlamsız bir katliamdır” demişti. Papa 12. Pius de devletleri İkinci Dünya Savaşı'ndan kaçınmaya ikna etmeye çalışmıştı. Bunları 1958'den başlayarak savaşın dehşetini ve adaletsizliğini vurgulayan çağrılarını tekrarlayan 23.John’un savaş karşıtı tutumları takip etti. Bunu, 4 Ekim 1965'te Birleşmiş Milletler'de savaşa karşı çıkan 6.Paul’un çağrısı ve Lübnan'dan başlayarak Ortadoğu'daki savaşları durdurma girişimleri izledi.
Geçmişte, papalar egemenlik ve dinin dayatılması yoluyla hem dini hem de dünyevi otorite rolünü oynamaya çalışmışlardı. Bugün, egemenlik ve vesayet zihniyetinden sıyrıldıktan sonra ise, kendilerini ahlaki ve manevi güçle donatarak daha insancıl ve medenileştirici bir rol oynamaya çalışıyorlar
Geçmişte, papalar egemenlik ve dinin dayatılması yoluyla hem dini hem de dünyevi otorite rolünü oynamaya çalışmışlardı. Bugün, egemenlik ve vesayet zihniyetinden sıyrıldıktan sonra ise kendilerini ahlaki ve manevi güçle donatarak daha insancıl ve medenileştirici bir rol oynamaya çalışıyorlar. Bütün bunların temelinde, (2010 New York Takvimi'ne göre) papa, kardinaller ve Katolik Kilisesi'nin Yüksek Pontifini çevreleyen diğer din adamlarından oluşan, nüfusu sadece 826 olan Roma'daki Aziz Petrus Bazilikası vardır. Papa 2. John Paul'ün memleketi Polonya'daki etkisi, muhtemelen Stalin'in Varşova konuşmasına 1980 sonbaharında verilen bir yanıt niteliğindeydi. O dönemde (1978'de Kutsal Makam'ın başına geçen ilk Polonyalı olan) Papa 2. John Paul, Moskova'nın vesayetine karşı barışçıl bir mücadele yürüten Polonyalı Dayanışma Hareketinin hamisiydi. Bu hareket, 1990'da lideri Lech Wałęsa'nın cumhurbaşkanı seçilmesiyle Sovyet Varşova Paktı sistemi içindeki ilk sarsıntıyı oluşturmuştu. Bu başarı büyük ölçüde, 2. John Paul'ün ısrarlı çağrıları ve sık ziyaretleriyle sağladığı destek sayesinde gerçekleşti.
Korkunç ve parçalı bir dünya savaşı yaşıyoruz ve bugünkü dünyanın dünden daha şiddetli mi yoksa daha az mı şiddetli olduğunu, modern iletişim araçlarının bizi şiddet konusunda daha bilinçli hale getirip getirmediğini veya sadece ona alışmış olup olmadığımızı bilmek kolay değil
Savaşa hayır
Bu, son papadan bir önceki Papa Francis tarafından da dillendirilmiş ve yaşamın önemini vurguladığı ünlü “Fratelli Tutti” (Tüm Kardeşler) mesajında güçlü bir şekilde yinelediği bir ifadedir. Söz konusu mesajında şöyle demişti: “Güç gösterilerine yeter artık. Gerçek güç, hayata hizmet etmektir.” 2019'da Arjantinli Francis, Hiroşima şehrini ziyaret ederek yüksek sesle şunları söylemişti: “Nükleer silahların kullanımı ahlaksızcadır ve hiç kimsenin başkasının varlığını ve yaşamını tehdit etme hakkı yoktur.” Papa Francis, sanki papalığın geçmişteki söylemlerini telafi etmeye çalışarak daha da ileri gitmiş ve kavramlar, yönetim ve üslup açısından radikal bir reform gerçekleştirmişti. Şiddetsizliği, günümüzde insanlığın karşı karşıya olduğu sorunlarla başa çıkmanın bir yöntemi olarak sunmuş ve geçen yüzyılın iki dünya savaşına, nükleer savaş tehdidine ve diğer çatışmalara sahne olduğunu belirterek, “Bugün korkunç ve parçalı bir dünya savaşı yaşıyoruz ve bugünkü dünyanın dünden daha şiddetli mi yoksa daha az mı şiddetli olduğunu, modern iletişim araçlarının bizi şiddet konusunda daha bilinçli hale getirip getirmediğini veya sadece ona alışmış olup olmadığımızı bilmek kolay değil” demişti. Şarku’l Avsat’ın al Majalla’dan aktardığı analize göre burada Papa, Mesih'in kendisinin de şiddete maruz kaldığını ve onunla nasıl başa çıkılacağını bildiğini düşünüyor; ona göre bu şiddet her zaman insanlığın kalbinde var olmuştur. Bu nedenle bunun teslimiyet veya boyun eğme anlamına gelmediğini ısrarla vurgulamıştır.
Mevcut Papa, selefinin barışçıl ve şiddet içermeyen yaklaşımını, özellikle halihazırda Afrika ülkelerine yaptığı ziyaret sırasında vurguladığı açıklamaları ve mesajlarıyla sürdürmeye çalışarak adeta bir ip üzerinde yürüyor
Bugün, mevcut Papa, selefinin barışçıl ve şiddet içermeyen yaklaşımını, özellikle daha önce hiçbir papanın ziyaret etmediği Afrika ülkelerine halihazırda yaptığı ziyaret sırasında vurguladığı açıklamaları ve mesajlarıyla sürdürmeye çalışarak adeta bir ip üzerinde yürüyor. Dünyanın çeşitli bölgelerinin ve özellikle de benzeri görülmemiş teknolojik savaş, şiddet, yıkım ve insani acıların yükü altında yaşayan Ortadoğu'nun tanık olduğu huzursuzluk ve trajedileri açıkça görüyor.
* Bu analiz Şarku’l Avsat tarafından Londra merkezli al Majalla dergisinden çevrilmiştir.
Kral Charles bugün ABD Kongresi’nde nadir görülen bir konuşma yapacakhttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5267301-kral-charles-bug%C3%BCn-abd-kongresi%E2%80%99nde-nadir-g%C3%B6r%C3%BClen-bir-konu%C5%9Fma-yapacak
Kral Charles bugün ABD Kongresi’nde nadir görülen bir konuşma yapacak
Kral Charles ve eşi Kraliçe Camilla, ABD’ye yaptıkları resmi ziyaret sırasında (DPA)
Kral Charles bugün ABD Kongresi’nde bir konuşma yapacak. Konuşmanın ana mesajının, Birleşik Krallık ile ABD arasındaki ‘özel ilişkiyi’ vurgulayarak iki ülke arasında birlik çağrısı olduğu belirtiliyor. Bu mesajın, ABD Başkanı Donald Trump ile Birleşik Krallık hükümeti arasında İran savaşı konusunda yaşanan görüş ayrılıklarının gölgesinde iletileceği ifade ediliyor.
Kral Charles ve eşi Kraliçe Camilla, dört günlük resmi ziyaret kapsamında ABD’de bulunuyor. Ziyaret boyunca, Trump ile Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer arasındaki siyasi gerilimlerden uzak durulması ve bunun yerine iki ülke arasındaki tarihi bağların öne çıkarılması hedefleniyor.
Söz konusu konuşma, bir İngiliz kralının ABD Kongresi’nde yapacağı ikinci konuşma olacak. Daha önce bu onuru, 1991 yılında merhum Kraliçe 2. Elizabeth elde etmişti. Charles’ın konuşmasının ABD Doğu saatiyle 15.00’te başlaması planlanıyor.
Ziyaret, Kral Charles döneminin en önemli diplomatik programlarından biri olarak değerlendirilirken, konuşmanın ardından akşam saatlerinde resmi bir devlet yemeği düzenleneceği bildirildi.
Buckingham Sarayı’ndan bir yetkili Reuters’a yaptığı açıklamada, Kral Charles’ın ABD Kongresi’nde yapacağı konuşmanın yaklaşık 20 dakika süreceğini ve konuşmada NATO, Ortadoğu ve Ukrayna gibi başlıkların ele alınacağını belirtti.
Açıklamaya göre konuşmanın ana odağı, iki ülkenin karşı karşıya olduğu küresel zorluklar olacak ve Birleşik Krallık ile ABD’nin ortak değerlerini savunarak uluslararası güvenlik ve refahı güçlendirebileceği mesajı verilecek.
Kaynak, zaman zaman görüş ayrılıkları yaşansa da Kral Charles’ın iki ülkenin ‘çoğu zaman yakınlaşma yolları bulduğunu’ vurgulayacağını ve bu ortaklığı ‘insanlık tarihinin en büyük ittifaklarından biri’ olarak tanımlayacağını ifade etti.
ABD Başkanı Donald Trump, İngiliz kraliyet ailesine hayranlığıyla bilinirken Kral Charles’ı da ‘büyük bir adam’ olarak nitelendiriyor. Ancak Trump’ın, Başbakan Keir Starmer liderliğindeki Birleşik Krallık hükümetiyle çeşitli konularda gerilim yaşadığı bildiriliyor.
Starmer’ın ise ziyaretin, son aylarda gerilen ilişkileri yeniden güçlendirmesini umduğu belirtiliyor.
Uzun süredir planlanan ziyaret, ABD’nin İran’a yönelik askeri operasyonları nedeniyle oluşan siyasi gerilimlerin gölgesinde gerçekleşiyor. Trump’ın, Birleşik Krallık’ın operasyona destek vermemesini eleştirdiği, ancak son günlerde söylemini yumuşattığı aktarılıyor.
Bununla birlikte, ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) içinde yer alan bir iç yazışmanın, ABD’nin Falkland Adaları konusunda Birleşik Krallık’ın egemenlik talebine yaklaşımını yeniden gözden geçirebileceğini göstermesi yeni endişelere yol açtı.
Ziyaretin başlangıcında Kral Charles ve Kraliçe Camilla, Donald Trump ve eşi Melania Trump ile Beyaz Saray’da özel bir çay etkinliğinde bir araya geldi. Ardından İngiliz büyükelçisinin konutunda bir bahçe resepsiyonu düzenlendi.
Bennett-Lapid ittifakı Netanyahu’yu rahatsız ediyor… ancak onu devirmek için yeterli değilhttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5267258-bennett-lapid-ittifak%C4%B1-netanyahu%E2%80%99yu-rahats%C4%B1z-ediyor%E2%80%A6-ancak-onu-devirmek-i%C3%A7in-yeterli
Bennett-Lapid ittifakı Netanyahu’yu rahatsız ediyor… ancak onu devirmek için yeterli değil
Bennett ve Lapid, pazar akşamı İsrail’in Herzliya kentinde düzenledikleri ortak basın toplantısında (EPA)
İsrail’de eski Başbakan Naftali Bennett ile ana muhalefet lideri Yair Lapid’in partilerini ‘Beyahad’ (Birlikte) adı altında tek çatı altında birleştirme kararı, olağanüstü bir gelişme olarak değerlendirilmese de Başbakan Binyamin Netanyahu cephesinde rahatsızlık yarattı. Netanyahu söz konusu adımı ‘zor bir darbe’ olarak nitelendirdi.
Söz konusu açıklamanın zamanlaması ise dikkat çekti. Pazar günü gelen duyuru, İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’un, ABD Başkanı Donald Trump’ın Netanyahu hakkında yürütülen yolsuzluk davalarında af çıkarılması yönündeki taleplerine karşılık vermeyeceğini açıklamasının hemen ardından geldi. Herzog’un, süreci savcılık ile Netanyahu’nun savunma ekibi arasındaki hukuki zemine bıraktığını belirtmesiyle, Netanyahu açısından aynı gün içinde iki ayrı baskı unsuru oluştu.
Gelişmelerin ardından Netanyahu’nun nasıl bir yanıt vereceği merak edilirken, Başbakan’ın devam eden yargı sürecine ilişkin haberlere sessiz kaldığı görüldü. Buna karşılık Bennett ve Lapid’in ittifakına sert tepki gösteren Netanyahu, yapay zekâ ile oluşturulmuş bir görsel paylaştı. Görselde iki lider çocuk olarak tasvir edilirken, aracı Knesset üyesi Mansur Abbas’ın kullandığı görüldü. Netanyahu paylaşımında, “Sürücünün Mansur olduğu açık. Solun oyları nasıl bölüşeceği önemli değil; her durumda Müslüman Kardeşler ile ittifak kuracaklar ve onlar da terörü destekliyor” ifadelerini kullandı.
Benzer bir paylaşım da Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir’den geldi. Ben-Gvir’in paylaştığı bir diğer yapay zekâ görselinde Bennett ve Lapid gelin-damat olarak resmedilirken, nikâhı ‘haham’ olarak tasvir edilen Ahmed Tibi’nin kıydığı görüldü.
Zayıf noktayı bulmak
Netanyahu liderliğindeki sağ bloğun, Bennett ile Lapid arasındaki ittifaka karşı kullanacağı söylemi netleştirdiği gözlendi. Sağ kesim, muhalefet partilerinin daha önce Arap milletvekillerinin desteğine dayanan bir hükümet kurmama taahhüdünü, bu konuda zayıf nokta olarak değerlendirdi.
Söz konusu söylem yalnızca Arap kesimde değil, aynı zamanda liberal ve sol eğilimli Yahudi siyasetçiler arasında da tepkiye yol açtı. Bu isimler arasında Yair Golan ve eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot da yer aldı. Kamuoyu yoklamaları Netanyahu’nun seçimlerde gerileyebileceğine işaret etse de, muhalefetin Arap partilerden biriyle ittifak kurmadan çoğunluğu aşmasının zor olduğu değerlendiriliyor. Bu çerçevede, Birleşik Arap Listesi lideri Mansur Abbas’ın iş birliğine açık olduğu belirtiliyor.
Öte yandan sağ blok, aşırı sağ eğilimli Kanal 14 muhabiri Moti Kastel’i konuyla ilgili soru yöneltmesi için görevlendirdi. Kastel, Mansur Abbas’ın adını anmadan, Knesset’teki diğer Arap blok olan Hadash-Ta'al üzerinden Bennett’a hitap ederek, “Gözlerimin içine bak ve bana söyle: Ahmed Tibi ile Aida Touma-Suleyman’ın partisiyle koalisyon kurmayacağına şimdi söz verebilir misin?” sorusunu yöneltti.
Birleşik Arap Listesi lideri Mansur Abbas (sağda), Haziran 2021’de Tel Aviv yakınlarındaki Ramat Gan’da Yair Lapid (solda) ve Naftali Bennett ile hükümet koalisyonu anlaşmasını imzalarken (AFP)
Bennett, yöneltilen soruya verdiği yanıtta, Netanyahu’nun daha önce Abbas ile ittifak arayışına giren ilk isim olduğunu öne sürdü. Bennett, Netanyahu’nun ortak hükümet döneminde Abbas ile üç kez görüştüğünü belirterek, “Buna şaşırdım ve kendisine sordum” ifadesini kullandı. Bennett, Netanyahu’nun bu soruya verdiği yanıtı aktarırken, İsrail’in İbrahim Anlaşmaları döneminde bulunduğunu vurguladığını ve “Kendi Arap vatandaşlarımızla diyalog kurmaya çalışmamak mümkün mü?” dediğini aktardı.
Netanyahu’nun Abbas hakkında “Bu kişi gerçekçi ve pragmatik, ittifaka uygun” değerlendirmesinde bulunduğunu da iddia eden Bennett, Abbas ile ilk görüşmesinin de o dönemde Netanyahu’nun girişimi ve katılımıyla gerçekleştiğini öne sürdü.
İttifak işe yarıyor mu?
Bennett ile Lapid arasındaki ittifakın, genel olarak siyasi arenada geniş yankı uyandırdığı ve hatta Netanyahu’nun yargı sürecinin önüne geçtiği değerlendiriliyor. Nitekim dün ortaya çıkan verilere göre, Netanyahu’nun davasında planlanan duruşmaların yüzde 53’ten fazlasının ‘şüpheli güvenlik gerekçeleriyle’ ertelendiği bildirildi.
Sağ kesim, muhalefetin birleşmesini Arap partilerle ittifaka karşı çıkan söylem üzerinden ve ırkçı bir çerçevede eleştirirken, merkez ve sol blokta ise bu adımın siyasi faydası sorgulanmaya başlandı. Kamuoyu yoklamaları, muhalefet partilerinin seçimlere ayrı listelerle girmesi durumunda 120 sandalyeli parlamentoda 61 çoğunluğuna ulaşabileceğini gösteriyor. Buna karşılık, tek blok halinde seçime girilmesinin siyasi kutuplaşmayı artıracağı ve Arap partilerden birinin desteği olmadan çoğunluğun sağlanamayacağı görüşü öne çıkıyor.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 2 Şubat 2026’da Knesset’te bir konuşma yaptı. (EPA)
Ocak ayında yayımlanan son kamuoyu yoklamasında, Bennett, Lapid ve Eisenkot’un yer aldığı bir ittifak senaryosu ele alındı. Buna göre söz konusu bloğun 38 sandalye kazanabileceği, bunun da partilerin ayrı ayrı seçime girmesi durumunda elde edecekleri toplamla aynı olduğu görüldü.
Ancak aynı senaryoda, bu üçlü ittifakın Likud lideri Binyamin Netanyahu ile Itamar Ben-Gvir’in temsil ettiği aşırı sağ bloğun da sandalye sayısını birer artırdığı ve Netanyahu liderliğindeki koalisyonun 51 sandalyeye ulaştığı hesaplandı. Buna karşılık, Arap partiler hariç tutulduğunda muhalefetin toplamda 59 sandalyede kaldığı belirtildi.
Dün yapılan bir ankette ise Bennett ve Lapid’in birlikteliğinin, ayrı hareket etmeleri halinde elde edebilecekleri sonuca kıyasla toplamda 4 sandalye kaybına yol açabileceği ifade edildi.
Buna rağmen iki liderin bu adımı atmasının, seçim atmosferini canlandırmak ve son 30 aydır savaş nedeniyle siyasi gündemi domine eden Netanyahu’nun inisiyatifini kırmak amacı taşıdığı değerlendiriliyor. Netanyahu’nun söz konusu süreci kişisel ve partisel hedefleri doğrultusunda sürdürdüğü yönünde eleştiriler de dile getiriliyor.
İki liderin, Ekim 2026 sonunda yapılması planlanan seçimlerden yaklaşık altı ay önce attıkları bu adımın, kamuoyunda geniş bir ivme yaratabileceği ve muhalefetin anketlerdeki konumunu güçlendirebileceği görüşünde olduğu ifade ediliyor.
Bu çerçevede, Netanyahu açısından en büyük sınamanın söz konusu ivmeyi kırarak kendi lehine çevirmek olduğu belirtiliyor. Başbakan’ın bu nedenle eleştirilerini özellikle Arap partilerle olası ittifak üzerinden ve sert bir söylemle yoğunlaştırdığı görülüyor.
Savaşın etkisiyle İsrail kamuoyunda Araplara yönelik tepkinin arttığı, Arapların çoğu zaman Hamas, Hizbullah, Husiler ve hatta İran ile birlikte anıldığı ifade ediliyor. Bu atmosferde Arap vatandaşların günlük hayatta ayrımcılığa maruz kaldığı, bunun da Bennett ve Lapid’in 2021’de Mansur Abbas ile yaşadıkları ‘olumlu’ deneyime rağmen Arap partilerle açık bir siyasi ittifaktan uzak durmalarına neden olduğu değerlendiriliyor.
Neden şimdi ittifak kurdular?... 4 önemli neden
Bugün öne çıkan soru, Bennett’in neden tam da bu dönemde Lapid ile ittifak kurmayı tercih ettiği yönünde.
Bu soruya yanıt olarak birkaç gerekçe öne çıkıyor. Öncelikle, ittifaka yeşil ışık yakan tarafın Lapid olduğu belirtiliyor. Bennett’in daha önce aynı teklifi Eisenkot’a sunduğu, ancak Eisenkot’un birleşik listenin başına geçme şartı ileri sürdüğü ifade ediliyor. Bennett’in ise kamuoyu yoklamalarında muhalif seçmenlerin yüzde 60’ının kendisini başbakanlık için tercih ettiğini belirterek bu talebi reddettiği aktarılıyor.
İkinci olarak, Lapid’in partisinin mevcut durumda parlamentoda güçlü bir temsile sahip olması dikkat çekiyor. 24 sandalyeyle temsil edilen partinin, her milletvekili için aylık yaklaşık 1,5 milyon şekel finansman aldığı ve bunun seçim kampanyası açısından önemli bir maddi avantaj sağladığı vurgulanıyor.
Üçüncü neden ise Lapid ve partisinin düşen popülaritesi olarak öne çıkıyor. Anketler, partinin sandalye sayısının 24’ten 7’ye gerileyebileceğine işaret ederken, Benny Gantz örneğinde olduğu gibi siyasi sahneden silinme riskine karşı bu ittifakın bir ‘koruma kalkanı’ olarak görüldüğü ifade ediliyor.
İsrail muhalefet lideri Benny Gantz ve Başbakan Binyamin Netanyahu (Reuters)
Dördüncü gerekçe ise iki lider arasındaki önceki iş birliği deneyimine dayanıyor. Bennett ile Lapid, Haziran 2021’den Aralık 2022’ye kadar 18 ay süren bir koalisyon hükümeti kurmuştu. Bu hükümetin çöküşünün başarısızlıktan değil, aşırı sağcı bazı milletvekillerinin ayrılarak Netanyahu bloğuna katılmasından kaynaklandığı ifade ediliyor. Söz konusu vekillerin bakanlık veya garanti siyasi pozisyonlar karşılığında saf değiştirdiği öne sürülüyor.
Bennett, düzenlediği bir basın toplantısında bu dönemi ‘başarılı’ olarak nitelendirerek, hükümetlerinin enflasyonu kontrol altına aldığını, ülke ekonomisini yüksek borç seviyesinden daha güçlü bir mali yapıya taşıdığını ve İsrail’in dış ilişkilerini iyileştirdiğini savundu. Ayrıca Netanyahu’yu eleştiren Bennett, onun politikalarını durdurduklarını ve Netanyahu’nun ‘Hamas’a nakit para dolu çantalar gönderdiğini’ iddia etti.
Gelecek
Bennett, seçim sonrası kurmayı planladığı hükümetin ana hatlarını ortaya koymaya çalışırken, dikkat çekici şekilde savaş konusuna değinmedi. Daha önce Netanyahu’yu savaş hedeflerine ulaşamamakla eleştiren Bennett’in açıklamalarından, savaşın sürdürülmesini desteklediği izlenimi çıkarken, Washington’dan gelen ‘Donald Trump ile şimdiden karşı karşıya gelinmemesi’ yönündeki tavsiyelerin etkili olduğu değerlendirildi.
Bennett pazar akşamı Lapid ile birlikte düzenlediği ortak basın toplantısında hükümet programının ana çerçevesini açıkladı. “Bu, devleti onarma yolunda büyük bir adımdır, ancak kesinlikle son adım değildir” diyen Bennett, “Ülkenin çehresini değiştirecek yeni adımlar ve sürprizler göreceksiniz” ifadesini kullandı.
Bennett, yeni hükümetin ilk gününde 7 Ekim saldırısı ile ilgili resmi bir soruşturma komisyonu kurulacağını, böylece hem mağdur ailelere hem de tüm İsrail toplumuna gerçeklerin açıklanacağını söyledi. Ayrıca tüm kesimleri kapsayan zorunlu askerlik yasası çıkarılacağını, ultra-Ortodoks (Haredi) kesimin de buna dahil edileceğini ve buna karşı çıkan dini kurumların finansmanının kesileceğini belirtti. Planlar arasında başbakanlık görev süresinin sekiz yıl ile sınırlandırılması, ülke topraklarının korunması ve ‘tek bir santimetreden dahi taviz verilmemesi’ de yer aldı. Bennett ayrıca, toplumu birleştiren, kapsayıcı ve zorlamadan uzak bir Yahudilik anlayışının güçlendirileceğini ifade ederek, “Bugün burada birlikte durarak İsrail’de köklü bir reform başlatıyoruz. Her zaman yaptığımız gibi egolarımızı bir kenara bırakıp ülke için en doğru olanı yapıyoruz” dedi.
Öte yandan, iki lidere yakın kaynaklar, Bennett ve Lapid’in birlik kararının, mevcut bölünmüşlük devam ettiği sürece seçim kazanmanın imkânsız olduğu sonucuna varılmasının ardından alındığını aktardı. Kaynaklara göre, Netanyahu liderliğindeki mevcut hükümete karşı olan blok, iç bölünmeler nedeniyle zayıf durumda bulunuyor. İki liderin karar öncesinde anketler yaptırdığı ve son bir hafta içinde birden fazla görüşme gerçekleştirdiği, nihayetinde anlaşmanın tamamlanarak resmi olarak imzalandığı bildirildi.
Kayıp af
New York Times gazetesi, İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’un, Donald Trump’ın Netanyahu için af çıkarılması yönündeki taleplerine uymayı düşünmediğini ortaya koydu. Şarku’l Avsat’ın New York Times’tan aktardığına göre Herzog, bağlayıcı hukuki süreçler tamamlanmadan af seçeneğinin gündeme gelmeyeceğini savunuyor. Bu çerçevede Herzog’un, savcılık ile Netanyahu’nun avukatları arasında bir uzlaşma sağlanması için arabuluculuk yapmayı planladığı ve böyle bir anlaşma kapsamında Netanyahu’nun kendisine yöneltilen suçlamaları kabul edebileceği belirtiliyor.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, kendisine yöneltilen yolsuzluk suçlamalarıyla ilgili ifade vermek üzere mahkemeye çıktı. (Reuters)
Bu gelişme, yargı sürecini sonuçlanmadan sonlandırmaya çalışan Netanyahu açısından önemli bir darbe olarak değerlendiriliyor. Herzog’un, af verilip verilmemesi ikileminin ötesinde farklı seçeneklerin bulunduğuna inandığı ve öncelikli rolünü, yolsuzluk suçlamaları nedeniyle derin şekilde bölünmüş olan İsrail toplumunda birliği güçlendirmek olarak gördüğü ifade ediliyor. Bu nedenle af meselesinin müzakere yoluyla çözülmesini tercih ettiği kaydediliyor.
İsrail Cumhurbaşkanlığı Ofisi’nden yapılan açıklamada da Herzog’un daha önce defalarca dile getirdiği gibi, savcılık ile Netanyahu arasında bir uzlaşmaya varılmasının ‘uygun ve doğru bir çözüm’ olduğu vurgulandı. Açıklamada ayrıca, taraflar arasında yürütülen temasların, karşılıklı mutabakata ulaşılması açısından ‘gerekli bir süreç’ olduğu belirtildi.
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة
