UAEA, Tahran'ı uranyum tesislerinin yerlerini açıklamaya çağırdı

UAEA Genel Direktörü Grossi, ABD'nin düzenlediği saldırıların Fordo Nükleer Tesisi’ne ‘ciddi hasar’ vermiş olabileceğini söyledi

ABD'nin İran'ın Kum şehri yakınlarındaki yeraltı nükleer tesisini vurmasının ardından yeraltı nükleer tesisi Fordo’nun genel durumunu gösteren uydu görüntüsü, 22 Haziran 2025 (Reuters)
ABD'nin İran'ın Kum şehri yakınlarındaki yeraltı nükleer tesisini vurmasının ardından yeraltı nükleer tesisi Fordo’nun genel durumunu gösteren uydu görüntüsü, 22 Haziran 2025 (Reuters)
TT

UAEA, Tahran'ı uranyum tesislerinin yerlerini açıklamaya çağırdı

ABD'nin İran'ın Kum şehri yakınlarındaki yeraltı nükleer tesisini vurmasının ardından yeraltı nükleer tesisi Fordo’nun genel durumunu gösteren uydu görüntüsü, 22 Haziran 2025 (Reuters)
ABD'nin İran'ın Kum şehri yakınlarındaki yeraltı nükleer tesisini vurmasının ardından yeraltı nükleer tesisi Fordo’nun genel durumunu gösteren uydu görüntüsü, 22 Haziran 2025 (Reuters)

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Genel Direktörü Rafael Grossi, ABD'nin pazar günü şafak vakti İran'daki üç önemli nükleer tesisi en büyük konvansiyonel bombalarıyla bombalamasının ardından dün, UAEA müfettişlerinin İran'ın nükleer tesislerine geri dönerek yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoklarını denetlemelerine izin verilmesi çağrısında bulundu.

Viyana'da düzenlenen UAEA Yönetim Kurulu olağanüstü toplantısında konuşan Grossi, “İran'ın yüzde 60 oranında uranyum zenginleştirme faaliyetlerini yürüttüğü başlıca nükleer tesisi olan Fordo'da artık çukurlar görülüyor ve bu yeraltını delici mühimmat kullanıldığını gösteriyor” dedi. Grossi ayrıca, kullanılan bombaların oluşturduğu basınç ve titreşimlere karşı son derece hassas olan santrifüj cihazlarının doğası gereği, ABD'nin bombardımanının ‘çok ciddi hasara’ yol açmasının beklendiğini de sözlerine ekledi.

Diyalog ve diplomasi kapısını açık tutmaya çağıran Grossi, “Diyaloğu yeniden başlatmak için bir fırsat var. Çünkü bu kapıyı kapatmak çok ciddi bir yıkıma yol açabilir ve nükleer silahların yayılmasını önlemek için oluşturulan uluslararası düzeni zayıflatabilir” ifadelerini kullandı.



İran müzakereleri, Vance-Rubio çekişmesini ortaya çıkardı

Beyaz Saray'a göre Trump'ın koltuğuna aday olabilecek Vance ve Rubio arasında görüş ayrılığı yok (Reuters)
Beyaz Saray'a göre Trump'ın koltuğuna aday olabilecek Vance ve Rubio arasında görüş ayrılığı yok (Reuters)
TT

İran müzakereleri, Vance-Rubio çekişmesini ortaya çıkardı

Beyaz Saray'a göre Trump'ın koltuğuna aday olabilecek Vance ve Rubio arasında görüş ayrılığı yok (Reuters)
Beyaz Saray'a göre Trump'ın koltuğuna aday olabilecek Vance ve Rubio arasında görüş ayrılığı yok (Reuters)

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'le Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun Washington-Tahran mutabakatı hakkındaki açıklamaları, Ortadoğu'daki gelişmelere dair Beyaz Saray içindeki ihtilafı ortaya koydu.

Rubio ve Vance, 2028'de başkanlığa aday olabilecek isimler arasında gösteriliyor. Bu yüzden iki siyasetçinin özellikle İsrail-Lübnan çatışması ve müzakerelerin gidişatı hakkındaki açıklamaları yakından takip ediliyor.

JD Vance, Tahran'a fazla taviz verildiği gerekçesiyle özellikle şahin Cumhuriyetçiler tarafından eleştirilen mutabakatı sıkı sıkıya savunuyor.

İran, ABD'yle anlaşma için İsrail'in Lübnan'a saldırıları durdurmasını istemiş, mutabakatta da bununla ilgili uzlaşıya varıldığı bildirilmişti. Ancak İsrail lideri Binyamin Netanyahu, anlaşmaya taraf olmadıklarını ve Lübnan'daki harekatı sürdüreceklerini açıklamıştı.

Vance, Tel Aviv yönetimine sert çıkışarak İsrail'in de anlaşmaya uymasını beklediklerini belirtmiş, "Ben İsrail kabinesinde olsaydım, tüm dünyada geriye kalan tek güçlü müttefikime saldırmazdım" demişti. İsrail'in Lübnan'a saldırılarının ve Tahran destekli Hizbullah'ın İsrail hedeflerini vurmasının ABD-İran anlaşmasını zayıflattığını vurgulamıştı.

Rubio ise bu haftaki Körfez turunda İsrail'in Lübnan'daki operasyonlarını savunarak bunların Hizbullah saldırılarına karşı meşru bir yanıt olduğunu öne sürdü.

Vance, İranlı heyetle İsviçre'deki görüşmelerinin ardından müzakereler hakkında iyimser mesajlar verirken, Körfez ülkelerinin İran'ın yeniden inşasını finanse edebileceğini dile getirdi.

Ancak Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt ve Bahreyn'e ziyarete gitmeden önce yaptığı açıklamada Rubio, Körfez'deki müttefiklerden böyle bir talepte bulunmayacaklarını söyleyerek, "Elbette bir anlaşma istiyoruz ama bunu ne pahasına olursa olsun yapma gibi bir niyetimiz yok" dedi.

Donald Trump yönetimiyse süreçte herhangi bir görüş ayrılığının yaşanmadığını savunuyor.

Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly, "Tek bir kamp var; o da Başkan Trump'ın kampı" derken, Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tommy Pigott da tüm yönetimin Trump'ın arkasında "yüzde 100 uyum içinde" hareket ettiğini belirtti.

Independent Türkçe, Reuters, CNN


Güney Kore 500 bin “drone savaşçısı” yetiştirecek

Ortadoğu ve Avrupa'daki savaşlarda İHA'ların sıkça kullanılması, Kore Yarımadası'ndaki silahlanma yarışına da yansıdı (AFP)
Ortadoğu ve Avrupa'daki savaşlarda İHA'ların sıkça kullanılması, Kore Yarımadası'ndaki silahlanma yarışına da yansıdı (AFP)
TT

Güney Kore 500 bin “drone savaşçısı” yetiştirecek

Ortadoğu ve Avrupa'daki savaşlarda İHA'ların sıkça kullanılması, Kore Yarımadası'ndaki silahlanma yarışına da yansıdı (AFP)
Ortadoğu ve Avrupa'daki savaşlarda İHA'ların sıkça kullanılması, Kore Yarımadası'ndaki silahlanma yarışına da yansıdı (AFP)

Güney Kore ordusu, Kuzey Kore'ye karşı koymak amacıyla 500 bin insansız hava aracı (İHA) operatörü yetiştirecek.

Güney Kore Savunma Bakanlığı'ndan bugün yapılan açıklamada ordunun kara, deniz ve hava birimlerinde kullanıma sunulmak üzere 2029'a kadar 60 bin İHA üretilmesinin planlandığı bildirdi.

Bu yıl 11 bine yakın drone'un kullanıma hazır olacağı belirtildi.

Savunma Bakanı Ahn Gyu-back, "drone savaşçılarının" bu İHA'ların cephede kullanımı için özel olarak eğitileceğini belirtti.

"İHA'lar artık sınırlı sayıda birim tarafından kullanılan ekipmanlar değil, evrensel bir savaş aracı olmalıdır" diyen bakan, drone'ların askerler tarafından ikinci bir kişisel silah olarak kullanılması gerektiğini vurguladı.

Ayrıca drone üretiminde Çin menşeli parçaların yer almayacağını, tamamen yerli üretime geçileceğini ifade etti.

Kuzey Kore'nin de drone filosunu geliştirdiğine işaret ederek savunma kapasitelerini artırmak istediklerini ekledi.

Adının paylaşılmaması şartıyla Reuters'a konuşan Güney Kore Savunma Bakanlığı'ndan bir yetkili, ordunun 20 bin adet düşük maliyetli, tek kullanımlık drone tedarik edeceğini, bunların yapay zekalı sistemlere entegre şekilde kullanılacağını söyledi. Ayrıca lazer tabanlı drone önleme sistemlerinin kapasitesinin geliştirileceğini belirtti.

Analizde, Seul ve Pyongyang'ın hem Ukrayna hem de İran'daki savaşı yakından takip ederek drone sistemlerine ağırlık vermeye başladığına dikkat çekiliyor.

Kuzey Kore, Ukrayna cephesine binlerce asker göndererek Rusya'yla ortaklığını güçlendirdi. Guardian'ın analizinde, Kremlin'in drone teknolojisine dair veri ve stratejileri Pyongyang'la paylaştığı ifade ediliyor.

Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, ABD ve müttefiklerinden gelen tehditleri gerekçe göstererek nükleer kapasiteyi artıracaklarını da bu hafta duyurmuştu.

Ardından 5 bin tonluk Choe Hyon muhribinin göreve alınması için düzenlenen törende, 10 bin tonluk savaş gemisi Kang Hon'un üretiminin de yakın zamanda tamamlanacağını açıklamıştı.

Güney Kore'deki Kyungnam Üniversitesi'nden Kuzey Kore uzmanı Lim Eul-chul, bu adımların Seul'un baş müttefiki Washington'a mesaj niteliğinde olduğunu söylüyor:

Kuzey Kore, taktiksel nükleer savaş başlıklarıyla donatılmış, seyir füzesi ateşleyebilen gemiler konuşlandırırsa bu durum, Güney Kore ve ABD orduları üzerindeki yükü önemli ölçüde artırır, savunma maliyetlerini de yükseltir.

Independent Türkçe, Reuters, Guardian, Channel News Asia 


Ukrayna karşı saldırıya geçti: Rusya savaşı başka bölgelere yayabilir

Ukrayna, geçen hafta Moskova'daki petrol rafinerisini vurmuştu (AFP)
Ukrayna, geçen hafta Moskova'daki petrol rafinerisini vurmuştu (AFP)
TT

Ukrayna karşı saldırıya geçti: Rusya savaşı başka bölgelere yayabilir

Ukrayna, geçen hafta Moskova'daki petrol rafinerisini vurmuştu (AFP)
Ukrayna, geçen hafta Moskova'daki petrol rafinerisini vurmuştu (AFP)

Ukrayna ordusunun genişleyen drone filosu Rus hava savunma sistemlerini zorlarken, Kremlin'in Baltık ülkelerinde "provokasyona" hazırlandığı savunuluyor.

Ukrayna, uzun menzilli insansız hava araçları (İHA) ve seyir füzeleriyle Rusya'nın iç bölgelerine yönelik saldırılarını son dönemde artırdı. Özellikle Kremlin'in 2014'te ilhak ettiği Kırım başta olmak üzere çeşitli bölgelerdeki petrol rafinerileri, askeri sanayi tesisleri ve hava savunma sistemleri hedef alınıyor.

Wall Street Journal'ın aktardığına göre marttan bu yana Rus petrol rafineri kapasitesinin yaklaşık yüzde 20'si saldırılar nedeniyle devre dışı kaldı. Elektrik kesintilerinin yaşandığı Kırım'da akaryakıt satışlarına kısıtlamalar getirilirken ülke genelinde benzin fiyatları yükseldi.

Washington merkezli düşünce kuruluşu Carnegie Uluslararası Barış Vakfı'ndan askeri analist Michael Kofman, Ukrayna'nın hem teknoloji hem de üretim kapasitesini geliştirdiğini söylüyor:

Teknoloji geliştiği için saldırılar daha etkili hale geldi, artık Ukrayna eskisine kıyasla daha büyük çaplı saldırılar düzenleme kapasitesine sahip.

Rusya Savunma Bakanlığı'na göre mayısta Ukrayna'ya ait 8 bin 849 drone düşürüldü. Bu sayı ocak ayında 3 bin 676, geçen yıl mayısta ise 2 bin 504'tü.

Savunma istihbarat şirketi Janes'in verileri de Ukrayna'nın bu yıl başarılı olduğu doğrulanan, Rusya topraklarına yönelik saldırılarının neredeyse yüzde 35'inin haziranda gerçekleştiğini gösteriyor.

Kremlin'in hava savunma sistemlerini Moskova, Kırım Köprüsü ve Putin'in Valday'daki konutunu korumak için konuşlandırdığı, bunun da diğer bölgeleri daha savunmasız bıraktığı öne sürülüyor.

Putin, Kırım'daki krize doğrudan değinmese de salı günkü açıklamasında, Ukrayna'nın sivil altyapıya yönelik İHA saldırılarını Rus toplumunu "sarsmak" amacıyla kullandığını söylemişti.

Ukrayna lideri Volodimir Zelenski ise dünkü açıklamasında Rusya'yı savaşı sonlandırmaya zorlamayı hedefleyen 40 günlük saldırı planını onayladığını duyurdu. Planda ne tür askeri harekatların düzenleneceğine dair bilgi paylaşılmadı.

Diğer yandan Ukrayna'nın saldırıları artırdığı bu dönemde Rusya'nın da NATO'nun doğu kanadına "provokasyon hazırlığı" yaptığı iddia ediliyor.

Letonya istihbaratından pazartesi yapılan açıklamada, Rusya'nın Baltık ülkeleri ya da Polonya'ya karşı "askeri provokasyon" hazırlığında olduğu savunulmuştu. Putin'in özellikle ABD'nin Estonya, Letonya ve Litvanya gibi küçük NATO üyelerine yönelik savunma desteğini sınamak isteyebileceği ifade edilmişti.

Guardian'ın aktardığı istihbarat değerlendirmelerine göre Moskova tam ölçekli bir saldırı düzenlemek yerine NATO'nun birlik ve caydırıcılığını test etmeyi amaçlıyor. Füze ve drone operasyonlarına ek olarak siber saldırılar da düzenlenebilir.

Londra merkezli düşünce kuruluşu Chatham House'tan Keir Giles, Moskova'nın mevcut gidişatı değiştirmek için çatışmayı başka bölgelere yayabilecek adımlar atabileceğine dikkat çekiyor.

Independent Türkçe, Wall Street Journal, Guardian