İranlı Kürt gruplar, İran'a karşı askeri bir operasyon başlatılması konusunda Washington ile görüşmeler yapıyor

İran Kürt Peşmerge savaşçıları, Erbil ilçesine bağlı Koya kasabasında İran'ın sınır ötesi saldırısının ardından İran Kürdistan Demokrat Partisi'ne ait Azadi kampında meydana gelen hasarı inceliyor (AFP)
İran Kürt Peşmerge savaşçıları, Erbil ilçesine bağlı Koya kasabasında İran'ın sınır ötesi saldırısının ardından İran Kürdistan Demokrat Partisi'ne ait Azadi kampında meydana gelen hasarı inceliyor (AFP)
TT

İranlı Kürt gruplar, İran'a karşı askeri bir operasyon başlatılması konusunda Washington ile görüşmeler yapıyor

İran Kürt Peşmerge savaşçıları, Erbil ilçesine bağlı Koya kasabasında İran'ın sınır ötesi saldırısının ardından İran Kürdistan Demokrat Partisi'ne ait Azadi kampında meydana gelen hasarı inceliyor (AFP)
İran Kürt Peşmerge savaşçıları, Erbil ilçesine bağlı Koya kasabasında İran'ın sınır ötesi saldırısının ardından İran Kürdistan Demokrat Partisi'ne ait Azadi kampında meydana gelen hasarı inceliyor (AFP)

Üç kaynak, İran Kürt silahlı gruplarının son günlerde ABD ile ülkenin batısındaki İran güvenlik güçlerine saldırı yapılıp yapılmayacağı ve nasıl saldırı yapılacağı konusunda istişarelerde bulunduğunu bildirdi.

İran-Irak sınırındaki yarı özerk Kürdistan bölgesinde konuşlanmış gruplardan oluşan İran Kürt ittifakı, ABD ve İsrail'in İran içindeki hedefleri bomba ve füzelerle vurduğu bir dönemde, ülkenin ordusunu zayıflatma umuduyla böyle bir saldırı düzenlemek için eğitim alıyor.

İki kaynak amacın, cumartesi günü başlayan ABD-İsrail saldırısından bu yana Yüksek Lider Ali Hamaney ve diğer üst düzey yetkililerin öldürülmesinin ardından, İslam Cumhuriyeti'ne karşı olan İranlıların ayaklanmasının önünü açmak olduğunu söyledi. Hassas askeri planlama hakkında özgürce konuşabilmek için isminin açıklanmasını istemeyen kaynaklar, operasyon ve olası zamanlamasıyla ilgili henüz nihai bir karar alınmadığını belirtti.

Söz konusu grupların Amerika Birleşik Devletleri'nden askeri destek talep ettiğini ve Erbil ile Bağdat'taki Iraklı liderlerin son birkaç gündür Trump yönetimiyle temas halinde olduğunu söyledi. İki kaynak, grupların CIA'den silah temini konusunda Amerika Birleşik Devletleri ile görüşmelerde bulunduğunu belirtti.

CNN, CIA'nın bu gruplarla teması ve olası kara harekatı hakkında ilk haberi veren kuruluş oldu. Axios bu hafta Trump'ın Irak Kürdistan'ındaki iki üst düzey komutanla telefon görüşmesi yaptığını bildirdi. Reuters, CIA'nın operasyonun planlanmasındaki rolünün kapsamını, silah teminini kolaylaştırıp kolaylaştırmadığını veya ABD birliklerinin Kürt gruplarla birlikte İran'a gönderilmesi planlarının olup olmadığını bağımsız olarak doğrulayamadı.

CIA yorum yapmaktan kaçındı. Beyaz Saray ve Pentagon da henüz yorum taleplerine yanıt vermedi. Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi de henüz yorum talebine yanıt vermedi.

Kürt operasyonu Amerikan desteğini gerektiriyor

Irak'tan yapılacak herhangi bir operasyon, muhtemelen Amerika Birleşik Devletleri'nden önemli askeri ve istihbarat desteği gerektirecektir. Pentagon, Erbil'deki iki ABD üssünün DEAŞ militanlarıyla savaşan uluslararası koalisyonu desteklediğini söylüyor.

Irak Kürdistan'ındaki Kürt gruplarının Amerika Birleşik Devletleri ile uzun bir çalışma geçmişi var, ancak değişen sadakatleri ve ideolojileri zaman zaman Washington ile ilişkilerini gerginleştirdi.

Amerika Birleşik Devletleri, Irak Savaşı ve DEAŞ'a karşı mücadele sırasında Irak'taki bazı Kürt gruplarıyla iş birliği yaptı. Ancak, İran Kürt gruplarının İran içindeki mücadelelerinde ne kadar başarılı olabileceği belirsizdir. Bu grupların savaşçıları, farklı düzeylerde savaş deneyimine sahiptir.

Şarku’l Avsat’ın CNN’den aktardığına göre bir kaynak, planın, Kürt silahlı kuvvetlerinin İran güvenlik güçleriyle çatışarak, İran şehirlerinde silahsız İranlıların ayaklanmasını kolaylaştırmak olduğunu belirtti. Bölgedeki diğer ülkelerin Kürtler tarafından İran'da gerçekleştirilecek bir operasyona nasıl bakacağı ise belirsizliğini koruyor.

İran Kürtlerinin silahlı bir ayaklanması, ülkelerinin istikrarı için ciddi sonuçlar doğurabilir. Ayrıca, Pakistan'ın huzursuz Belucistan eyaletindeki ayrılıkçılarla yakın bağları olan etnik Beluç azınlık arasında İran'daki silahlı ayrılıkçı hareketi de şiddetlendirebilir. İslamabad'ın Beluç bağımsızlığına yönelik herhangi bir harekete müsamaha göstermesi ise olası değildir.

Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara'nın güçlü bir destekçisi olan Türkiye, Şam ile Kürt güçleri arasındaki birleşme anlaşmasını Suriye genelinde devlet otoritesinin yeniden kurulması için hayati önemde görüyor. Türkiye, Kürt liderliğindeki Suriye Demokratik Güçleri'nin (SDG) merkezi hükümetin kontrolüne boyun eğmemesi halinde kuzeyde askeri harekât tehdidinde bulundu.

Ankara, yasadışı Kürdistan İşçi Partisi (PKK) ile barışı sağlamaya yönelik uzun süredir devam eden çabalarını ilerletmek için çalışıyor ve sınırlarına yakın Kürt gruplarının silahlanmasına muhtemelen müsamaha göstermeyecektir.



Tahran'ın BM Büyükelçisi: Amerika'nın görüşmeler sırasında İran'a saldırma kararı "tamamen aptalca"

İran'ın Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi ve Büyükelçisi Ali Bahreyni, dün İsviçre'nin Cenevre kentinde gazetecilere açıklama yaptı (Reuters)
İran'ın Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi ve Büyükelçisi Ali Bahreyni, dün İsviçre'nin Cenevre kentinde gazetecilere açıklama yaptı (Reuters)
TT

Tahran'ın BM Büyükelçisi: Amerika'nın görüşmeler sırasında İran'a saldırma kararı "tamamen aptalca"

İran'ın Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi ve Büyükelçisi Ali Bahreyni, dün İsviçre'nin Cenevre kentinde gazetecilere açıklama yaptı (Reuters)
İran'ın Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi ve Büyükelçisi Ali Bahreyni, dün İsviçre'nin Cenevre kentinde gazetecilere açıklama yaptı (Reuters)

İran'ın Birleşmiş Milletler Büyükelçisi dün yaptığı açıklamada, ABD'nin müzakereler devam ederken İran'a saldırma kararının "tamamen aptalca" olduğunu ve diplomatik çabalarını baltalayarak Körfez ülkelerine ihanet ettiğini söyledi.

İran'ın Cenevre'deki BM Büyükelçisi Ali Bahreyni, Tahran'ın komşularıyla hiçbir sorunu olmadığını, ancak ABD'nin Körfez'deki üslerini İran'a yönelik saldırılar için fırlatma rampası olarak kullanmasını reddettiğini vurguladı.

Şarku'l Avsat'ın AFP'den aktardığına göre Bahreyni Birleşmiş Milletler'de gazetecilere, "Savaş bizim tercihimiz değil, İran'a dayatıldı" dedi.

“Hiç kimse İran’ın saldırganlık karşısında itidal göstermesini beklememeli,” diyen yetkili, “Bu saldırganlık sona erene kadar savunmamıza devam edeceğiz” ifadesini kullandı.

26 Şubat’ta Washington ve Tahran, İran’ın nükleer programı konusunda Cenevre’de dolaylı görüşmeler gerçekleştirdi ve Ummanlı arabulucular “önemli ilerleme” kaydedildiğini bildirdi.

Görüşmelerin bir kısmına katılan yetkili, "herkesin iyimser olduğunu" ve Amerikan ekibinin bu hafta Viyana'da "müzakerelere devam etme konusunda anlaştığını" söyledi.

Ancak, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun ABD Başkanı Donald Trump'ı diplomatik süreci terk etmeye ve cumartesi günü İran'a hava saldırıları düzenlemeye ikna ettiğini belirtti.

Sözlerine şöyle devam etti: "Bu tamamen aptalca bir karardı. Gelecekte bu kararın ne kadar aptalca olduğunu anlayacaklar. Ve ikisi de bunu anlayacak çünkü bu savaşın gidişatını ve kaderini kesin olarak belirleyecek olan İran'dır."

Bahreyni, “Tüm komşularımız, özellikle de Umman, diplomatik bir çözüm için çalışıyorlardı ve Amerika Birleşik Devletleri’nin ihaneti nedeniyle hayal kırıklığına uğradılar” dedi.

Sözlerine şöyle devam etti: “Amerika Birleşik Devletleri herkese ihanet etti.”

Bu bölgesel bir savaş değil

Tahran, bölgedeki Amerikan üslerine ev sahipliği yapan ülkelere saldırılar düzenlerken, Bahreyni şunları söyledi: “Yaptıklarımızın misilleme olarak nitelendirilmesini kabul edemem. Yaptığımız şey öz savunmadır.”

Büyükelçi, İran'ın sorununun komşularıyla olmadığını vurgulayarak, Körfez ülkelerini dost olarak nitelendirdi.

"Komşularımızla günlük diyalog halindeyiz ve bu savaşın komşularımıza karşı bir savaş olmadığını iletiyoruz" diyerek sözlerine şöyle devam etti: "Bu bölgesel bir savaş değil."

İran'ın operasyonlarının "sadece" Amerikan askeri hedeflerine yönelik olduğunu vurgulayan Bahreyni, "askeri güçlerimize sivillere zarar vermemeleri yönünde çok açık emirler verildiğini" söyledi.

Trump dün İranlıların "müzakere etmek istediğini" söylerken, Bahreyni ise Washington'a herhangi bir girişimde bulunulmadığını vurgulayarak, "Savaş başladığından beri bizim tarafımızdan hiçbir temas olmadı" ifadesini kullandı.


ABD'den Afrika ülkesine yaptırım: Askerleri derhal çekin

Trump, ABD yönetimi ve şirketlerinin kritik önem taşıyan maden kaynaklarına erişimini sağlayacak anlaşmadan dolayı iki liderin cesaretini övmüştü (Reuters/Arşiv)
Trump, ABD yönetimi ve şirketlerinin kritik önem taşıyan maden kaynaklarına erişimini sağlayacak anlaşmadan dolayı iki liderin cesaretini övmüştü (Reuters/Arşiv)
TT

ABD'den Afrika ülkesine yaptırım: Askerleri derhal çekin

Trump, ABD yönetimi ve şirketlerinin kritik önem taşıyan maden kaynaklarına erişimini sağlayacak anlaşmadan dolayı iki liderin cesaretini övmüştü (Reuters/Arşiv)
Trump, ABD yönetimi ve şirketlerinin kritik önem taşıyan maden kaynaklarına erişimini sağlayacak anlaşmadan dolayı iki liderin cesaretini övmüştü (Reuters/Arşiv)

ABD, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde (KDC) etkili olan M23 milislerini destekledikleri için Ruanda ordusu ve üst düzey 4 komutanı hakkında yaptırım açıkladı. 

ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi, KDC'nin doğusundaki en büyük iki kent olan Goma ve Bukavu'yu geçen yılın başlarında ele geçiren M23'ün, Ruanda yönetiminin etkin desteği olmaksızın bu ilerlemeleri kaydedemeyeceğini bildirdi. 

Genelkurmay Başkanı Vincent Nyakarundi'nin de aralarında olduğu 4 komutana bu sebeple yaptırım uygulanacağı pazartesi günü duyuruldu. 

Bir açıklama yapan ABD Hazine Bakanı Scott Bessent her iki tarafın Washington Mutabakatı'na uyması için ellerindeki tüm araçları kullanacaklarını söyleyip ekledi:

Ruanda askerleri, silahları ve ekipmanının derhal geri çekilmesini bekliyoruz.

Ruanda hükümet sözcüsü Yolande Makolo, yaptırımları adil bulmadıklarını belirtirken barış anlaşmasını kendilerinin değil KDC'nin bozduğunu savundu. 

Ruanda ve KDC arasında yıllardır süren savaşta, geçen sene haziranda ABD arabuluculuğunda ateşkese varılmıştı. 

Ruanda Cumhurbaşkanı Paul Kagame ve KDC Cumhurbaşkanı Felix Tshisekedi, ABD Başkanı Donald Trump'ın davetiyle Aralık 2025'te Washington'da bir araya gelerek barış anlaşması imzalamıştı.

Ancak Washington Mutabakatı da öncekiler gibi kağıt üstünde kalmıştı. Anlaşmadan kısa süre sonra M23, KDC'ye tekrar saldırmış, Beyaz Saray da anlaşmayı bozduğu gerekçesiyle Kagame yönetimini eleştirerek yaptırım tehdidi savurmuştu.

Wall Street Journal, ABD Dışişleri Bakanlığı ve Hazine Bakanlığı'nın bu gelişmelerin ardından M23 ve Ruanda yönetiminden üst düzey isimleri kapsayan bir yaptırım paketi hazırladığını bildirmişti.

Ruanda liderinin ocak ayı sonlarında Lindsey Graham'ı arayarak yaptırımları engellemesini istediği ve Cumhuriyetçi Senatör'ün Kagame'nin talebini Beyaz Saray'a kabul ettirdiği öne sürülmüştü.

Graham'ın ofisinden yapılan açıklamada, senatörün böyle bir talepte bulunmadığı savunulmuştu.

ABD ve Birleşmiş Milletler, Ruanda yönetimini Kagame'nin kabilesi Tutsilerden savaşçıların ağırlıkta olduğu M23'ü fonlayıp silahlandırmakla suçluyor. Kagame ise bu iddiaları defalarca yalanlamıştı.

M23 milislerinin etkili olduğu doğu kesimlerde 10 milyon kişinin, gıdaya erişimde ciddi güçlük çektiği tahmin ediliyor.

Birleşmiş Milletler, haziran sonuna doğru KDC'nin doğusundaki açlığın üç milyon kişinin yaşamını tehdit edecek kadar artabileceği uyarısını yapıyor.

Independent Türkçe, New York Times, Wall Street Journal, AP


ABD, İran saldırılarında yasaklı yapay zeka programını kullanmış

İran Kızılayı, ABD-İsrail saldırılarında 800'e yakın kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu (Reuters)
İran Kızılayı, ABD-İsrail saldırılarında 800'e yakın kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu (Reuters)
TT

ABD, İran saldırılarında yasaklı yapay zeka programını kullanmış

İran Kızılayı, ABD-İsrail saldırılarında 800'e yakın kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu (Reuters)
İran Kızılayı, ABD-İsrail saldırılarında 800'e yakın kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu (Reuters)

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), yapay zeka firması Anthropic'le sözleşmesini sonlandırmasına rağmen şirketin Claude modelini İran'a yönelik saldırılarda kullanmış.

Adlarının paylaşılmaması şartıyla Wall Street Journal'a (WSJ) konuşan ABD'li yetkililer, Ortadoğu'daki ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın (CENTCOM), İran'a saldırıları koordine ederken Anthropic'in Claude modelini kullandığını savunuyor. CENTCOM ise saldırıda hangi sistemlerin kullanıldığı hakkında detay paylaşmayı reddediyor.

CENTCOM, yapay zeka destekli programı istihbarat değerlendirmeleri, hedef belirleme ve muhtemel savaş senaryolarıyla ilgili simülasyonlar hazırlamak için kullanıyor.

Yetkililer, İran'ın dini lideri Ali Hamaney'in cumartesi günü öldürüldüğü ABD-İsrail operasyonunda da Claude'un bu amaçlarla kullanıldığını söylüyor.

Başkan Donald Trump, Truth Social'dan cuma günü yaptığı açıklamada Anthropic'in federal kurumlara sağladığı hizmetlerin durdurulması talimatını vermişti.

OpenAI'ın eski çalışanları tarafından 2021'de kurulan Anthropic'le Pentagon arasında son dönemde anlaşmazlık yaşanıyordu. Pentagon, firmanın yapay zeka sistemlerini hukuki çerçeve dahilinde çok daha geniş kapsamda kullanmak istiyordu. Ancak şirket, kitlesel gözetim teknolojileri ve otonom silahlar gibi alanlarda kısıtlamalar uyguluyordu.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, 24 Şubat'ta Anthropic'e ültimatom vererek, firmanın yapay zeka hizmetlerini istedikleri gibi kullanmalarına müsaade edilmemesi halinde 27 Şubat'ta anlaşmalarının sonlanacağını söylemişti.

Anthropic'in CEO'su Dario Amodei ise Pentagon'un taleplerini "vicdanen kabul edemeyeceklerini" perşembe günü belirtmişti.

Pentagon, Anthropic'le 200 milyon dolarlık sözleşmesini sonlandırdıktan sonra aynı gün OpenAI'yla anlaşma sağlandığı duyurulmuştu.

ChatGPT'nin yaratıcısı OpenAI'ın kurucu ortaklarından Greg Brockman ve eşi Anna Brockman, geçen yıl Trump'ın seçim kampanyasına 25 milyon dolar bağış yapmıştı. 

WSJ ve Axios'un haberine göre Anthropic'in Claude yazılımı, ocak ayında Venezuela'ya düzenlenen askeri harekatta da kullanılmıştı. Operasyonda başkent Karakas bombalanmış, Latin Amerika ülkesinin lideri Nicolas Maduro ve eşi Cilia Flores de ülkeden kaçırılmıştı.

Independent Türkçe, Wall Street Journal, Axios, Times of Israel