Savaşta hayatını kaybeden önde gelen İranlı liderler

İran’ın merhum Dini Lideri Ali Hamaney, Nisan 2018’de üst düzey yetkililerle gerçekleştirdiği bir toplantıda konuşma yaparken, sağında dönemin Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ve Meclis Başkanı Ali Laricani oturuyor. (Dini Lider’in internet sitesi)

ABD-İsrail saldırıları, 28 Şubat’tan bu yana devam eden savaşta İran’da birçok üst düzey siyasi ve askeri yetkilinin hayatını kaybetmesine yol açtı.

Şarku’l Avsat’ın Reuters’tan aktardığına göre, öldürülen bazı isimler şunlar:

Ali Hamaney

İran’ı 1989 yılında bu göreve seçilmesinin ardından demir yumrukla yöneten eski Dini Lider Ali Hamaney, ABD-İsrail ortak hava saldırısında Tahran’daki kompleksinde 28 Şubat günü 86 yaşında hayatını kaybetti.

Otuz yıldan fazla süren iktidarı boyunca Hamaney, güvenlik aygıtı aracılığıyla otoritesini pekiştirdi ve İran’ın bölgesel etkisini genişletti. Aynı zamanda ülkesini nükleer programı nedeniyle Batı ile sürekli bir gerilim içinde bıraktı.

Ali Laricani

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani, 17 Mart’ta Tahran’ın Pardis bölgesinde gerçekleşen ABD-İsrail hava saldırısında 67 yaşında, oğlu ve bir yardımcısıyla birlikte yaşamını yitirdi.

İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi eski Sekreteri Ali Laricani (Reuters)

Laricani, eski bir Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) komutanıydı ve nükleer müzakereler ekibinde yer almıştı. Batılı müzakerecilerle iyi ilişkiler kurmuş, İran’ın merhum Dini Lideri’nin yakın danışmanlarından biri olmuş ve ülkenin güvenlik ile dış politika stratejilerinin şekillenmesinde önemli bir rol oynamıştı.

İsmail el-Hatib

İran İstihbarat Bakanı İsmail el-Hatib, 18 Mart’ta gerçekleşen bir İsrail saldırısında yaşamını yitirdi. Hatib, din adamı ve sertlik yanlısı bir siyasetçiydi. Ali Hamaney’in ofisinde görev yapmış ve ondan talimatlar aldıktan sonra Ağustos 2021’de sivil istihbarat teşkilatının başına geçmişti.

Ali Şemhani

Ali Şemhani, Hamaney’in yakın danışmanı ve İran’ın güvenlik ile nükleer politika yapımında kilit isimlerinden biriydi. 28 Şubat’ta Tahran’a düzenlenen ABD-İsrail hava saldırılarında hayatını kaybetti.

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi eski Genel Sekreteri Ali Şemhani

Eski savunma bakanı ve uzun süreli güvenlik yetkilisi olan Şemhani, Haziran ayında İsrail ile İran arasında 12 gün süren savaş sırasında evine yapılan saldırıdan sağ kurtulduktan sonra savaş dönemlerinde karar alma sürecindeki kritik rolünü yeniden üstlenmişti.

Ali Rıza Tengsiri

İsrail ordusu ve ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) dün, DMO Deniz Kuvvetleri Komutanı Ali Rıza Tengsiri’nin Bender Abbas’a düzenlenen saldırıda öldüğünü açıkladı. Bu gelişme, İran’daki askeri tesislere yönelik hava saldırılarının genişletilmesi ve Tahran’ın roketler ve insansız hava araçlarıyla (İHA) karşılık vermesiyle eş zamanlı gerçekleşti.

Üst düzey askeri liderler

İran’daki en güçlü askeri güç olan DMO’nun komutanlarından Muhammed Bakbur, resmi İran medyasına göre 28 Şubat’ta Tahran’a düzenlenen hava saldırılarında hayatını kaybetti.

Deneyimli bir DMO subayı olan Bakbur, Haziran savaşında selefi Hüseyin Selami’nin ölümü sonrası bu gücü yönetme görevine yükselmişti.

Aynı saldırılarda, İran Savunma Bakanı Aziz Nasırzade de öldü. Hava Kuvvetleri kökenli olan Nasırzade, eski bir hava kuvvetleri komutanı ve silahlı kuvvetler genelkurmay başkan yardımcısıydı; askeri planlama ve savunma politikalarında kritik rol oynuyordu.

İran Genelkurmay Başkanı Abdurrahim Musavi de 28 Şubat’taki hava saldırılarında yaşamını yitirdi. Saldırının, İran medyası tarafından ‘yüksek komuta toplantısı’ olarak nitelendirilen bir toplantı sırasında gerçekleştiği bildirildi. Musavi, ordu subayı ve eski kara kuvvetleri başkanı olarak, İran’ın farklı askeri kollarının koordinasyonundan ve geleneksel güçlerin denetiminden sorumluydu.

Gulam Rıza Süleymani

DMO Besic Güçleri Komutanı Gulam Rıza Süleymani, resmi İran medyasına göre 17 Mart’ta gerçekleşen ABD-İsrail hava saldırılarında öldü. Süleymani, DMO’da kıdemli bir subaydı ve ülke iç güvenliğinde merkezi rol oynayan Besic Güçleri’ni yönetiyordu.

DMO Deniz Kuvvetleri İstihbarat Şefi Behnam Rızayi ise 26 Mart’ta kıyı kenti Bender Abbas’a düzenlenen İsrail saldırısında hayatını kaybetti. İsrail ordusuna göre Rızayi, bölge ülkeleri hakkında istihbarat toplama görevinden sorumluydu.

Bunların yanı sıra, raporlar DMO, kara kuvvetleri ve istihbarat yetkililerinin de aralarında olduğu çok sayıda üst düzey komutanın öldüğünü, özellikle 28 Şubat’taki ilk saldırıda yüksek komuta toplantısının hedef alındığını bildirdi.