İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) dün İran basını tarafından yayınlanan bir açıklamada, savaş gemilerinin Hürmüz Boğazı'ndan geçmeye yönelik herhangi bir girişimde bulunmaları halinde bunun ‘sert bir tepkiyle’ karşılanacağı uyarısında bulunarak, yalnızca sivil gemilerin belirli kurallar çerçevesinde geçişine izin verileceğini belirtti.
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) bu sabah, Ortadoğu'daki savaşta geçici ateşkesin yürürlükte olduğu bir ortamda, İran'ın yerleştirdiği mayınları temizlemek üzere iki savaş gemisinin Hürmüz Boğazı'ndan geçtiğini duyurdu.
ABD-İsrail'in İran'a karşı savaşının başlamasından bu yana bu türden ilk geçişin duyurulması, Başkan Donald Trump'ın, dünyadaki ham petrol ve sıvılaştırılmış doğal gazın beşte birinin geçtiği boğazı ‘açmaya’ başladığına dair açıklamalarının ardından geldi.
CENTCOM tarafından yapılan açıklamada CENTCOM Komutanı Amiral Brad Cooper'ın şu sözlerini aktarıldı:
“Bugün, yeni bir rota oluşturma sürecini başlattık ve serbest ticaret akışını teşvik etmek amacıyla bu güvenli koridoru yakında denizcilik sektörüyle paylaşacağız.”
Bahsi geçen gemilerin, güdümlü füzelerle donatılmış USS Frank E. Peterson ve USS Michael Murphy destroyerleri olduğu biliniyor.
Ancak CENTCOM, ‘önümüzdeki birkaç gün içinde mayın temizleme çalışmalarını desteklemek üzere, sualtı insansız araçları da dahil olmak üzere ek ABD güçlerinin katılması planlandığını açıkladı.
Öte yandan İran ordusunun merkezi operasyon odası olan Hatem’ul-Enbiya Karargahı Sözcüsü İbrahim Zülfikari, ABD komutanlığının açıklamasını yalanladı. Zülfikari yaptığı açıklamada, “CENTCOM komutanının ABD gemilerinin Hürmüz Boğazı'na yaklaştığı ve boğazı geçtiği iddiası kesinlikle reddedilir” dedi.
ABD merkezli haber sitesi Axios daha önce, operasyonun Tahran'daki yetkililerle koordine edilmediğini bildirmişti.
ABD Başkanı Donald Trump ise sosyal medya platformu Truth Social hesabından yaptığı açıklamada “Şu anda, Çin, Japonya, Güney Kore, Fransa, Almanya ve diğerleri dahil olmak üzere dünyanın dört bir yanındaki ülkelere hizmet etmek amacıyla Hürmüz Boğazı'nı açma operasyonuna başlıyoruz” ifadelerini kullandı.
Trump, “İnanılmaz bir şekilde, bu ülkeler görevi kendileri yerine getirecek cesarete veya iradeye sahip değiller” diye ekledi.
İran'ın savaşta ‘büyük ölçüde kaybettiğini’ vurgulayan Trump, stratejik öneme sahip boğazdaki İran mayınlarının halen bir tehdit oluşturduğunu kabul etti.
ABD saldırıları sonrası ‘İran’ın mayın döşemekle görevlendirdiği 28 gemisinin tamamının denizin dibinde yattığını’ vurgulayan Trump, “Onların lehine olan tek şey, bir geminin Hürmüz Boğazı'nda deniz mayınlarından birine çarpma ihtimali” diye yazdı.
Enerji kaynaklarının ve küresel ticaretin taşınması için stratejik öneme sahip olan Hürmüz Boğazı’nda savaşın patlak vermesinden bu yana neredeyse felç olan deniz trafiği halen çalkantılı seyrediyor. Oysa bu geçidin yeniden açılması ateşkesin şartlarından biriydi.
İranlı ve ABD’li üst düzey yetkililer, Ortadoğu'yu şiddete boğan ve dünya ekonomisinde şok etkisi yaratan savaşı sona erdirmek amacıyla dün Pakistan'da doğrudan müzakereler gerçekleştirdi.
Trump ayrıca, ‘çeşitli ülkelerden gelen boş petrol tankerlerinin hepsinin petrol yüklemek üzere ABD'ye doğru yol aldığını’ belirtti, ancak daha fazla ayrıntı vermedi.
