İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’ye yakın kaynaklar, Meloni’nin Türkiye’nin ev sahipliğinde düzenlenen NATO Zirvesi’ne katılmak üzere Ankara’ya gidip gitmeme kararını geçtiğimiz pazartesi gecesi geç saatlere kadar değerlendirdiğini açıkladı. Kaynaklara göre bu tereddüdün nedeni, ABD Başkanı Donald Trump’ın son paylaşımı oldu. İtalya’da alaycı olarak değerlendirilen paylaşım, siyasi yelpazenin tamamında yeni bir tepki ve öfke dalgasına yol açtı.
Trump, sosyal medya platformunda Fransa’da düzenlenen son G7 Zirvesi’nden bir fotoğraf paylaşarak, Meloni’nin kendisine yakınlaşmaya çalıştığı izlenimini veren bir görsel kullandı. Paylaşımına, aile içi şiddet uygulayan eşler hakkında verilen uzaklaştırma kararlarına gönderme yaparak Meloni hakkında da ‘uzaklaştırma kararı’ çıkarılması çağrısında bulunan bir metin ekledi. Trump’ın paylaşımının ardından İtalya’da çok sayıda siyasetçi ve medya kuruluşu, Meloni’ye NATO Zirvesi’ni boykot etmesi çağrısında bulundu.
Aynı kaynaklara göre Meloni’nin tepkisini artıran bir diğer unsur ise İtalyan hükümetinin son gerilimin ardından tansiyonu düşürmek ve krizi diplomatik yollarla kontrol altına almak için yoğun çaba göstermesine rağmen Trump’ın bu paylaşımı yapması oldu. Bu kapsamda Meloni’nin talimatıyla hükümetten sekiz bakan geçen hafta sonu düzenlenen ABD Bağımsızlık Günü kutlamalarına katıldı. Meloni ayrıca Dışişleri Bakanı Antonio Tajani’yi, Washington ile Roma arasında hızla kötüleşen ilişkileri onarmak amacıyla ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile temas kurmakla görevlendirdi.
Meloni’ye yakın bazı çevreler, Başbakan’a Trump’a karşı uzlaşmacı bir tutum sergilememesi tavsiyesinde bulunuyor. Bu çevrelere göre, “Yumuşak tavır Trump’ı Meloni’ye karşı daha fazla zorbalık yapmaya teşvik ediyor.” Ayrıca son kamuoyu yoklamalarının, Meloni’nin Trump’a sert yanıt verdiği açıklamaların halk desteğini artırdığını gösterdiği belirtiliyor.
Trump’ın Meloni’ye yönelik son çıkışı, iki lider arasındaki ilişkilerde aylardır süren kademeli uzaklaşmanın son halkası olarak değerlendiriliyor. Sürecin, Trump’ın geçtiğimiz nisan ayında Papa XIV. Leo’yu hedef alan açıklamalarının ardından Meloni’nin Papa’ya destek vermesi üzerine İtalya Başbakanı’nı ilk kez sert şekilde eleştirmesiyle başladığı ifade ediliyor. Ancak daha sonra Trump’ın asıl rahatsızlığının, Roma yönetiminin İran’a yönelik savaş sırasında ABD savaş uçaklarının İtalya’daki askeri üsleri kullanmasına izin vermemesi olduğu ortaya çıktı.
ABD yönetimi, söz konusu kararda Meloni’nin belirleyici rol oynadığı görüşünü savunuyor. Washington’a göre Meloni, Trump ile sürdürdüğü ‘özel ilişkiyi’ sonlandırma kararı aldı. Meloni’nin, bu ilişkinin kamuoyu desteğinin gerilemesinde ve anayasanın bazı maddelerinde değişiklik öngören referandumda aldığı ağır yenilgide önemli payı bulunduğuna inandığı belirtiliyor.
Meloni hükümeti ayrıca, özellikle ABD’nin İran’a karşı yürüttüğü savaşın tetiklediği enerji krizinin ortasında kamuoyunda giderek daha fazla tepki çeken askeri harcamaları azaltma yönünde adım attı. Trump’ın Meloni’ye yönelik ikinci sert çıkışı ise iki hafta önce Fransa’da düzenlenen G7 Zirvesi’nin ardından geldi. ABD Başkanı, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Meloni’nin kendisiyle fotoğraf çektirebilmek için adeta yalvardığını ve bu isteği ‘ona acıdığı için’ kabul ettiğini öne sürdü. Meloni ise Trump’ın iddialarını hızla yalanlayarak, söz konusu açıklamaların gerçeği yansıtmadığını belirtti ve hiçbir zaman kimseden talepte bulunmadığını vurguladı.
Ancak son gerilimin ardından Meloni, diplomatik kanalları devreye sokarak tansiyonu düşürme ve krizi kontrol altına alma yolunu tercih etti. Buna karşın İtalya Başbakanı, Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi arifesinde Donald Trump’ın yeni açıklamalarıyla bir kez daha şaşkınlık yaşadı. Siyasi gözlemciler, Meloni’nin bundan sonraki süreçte siyasi kariyerinin başından bu yana benimsediği açık sözlü ve sert üsluba yeniden dönebileceğini değerlendiriyor. Roma’nın işçi sınıfının yoğun yaşadığı mahallelerinden birinde yetişen Meloni’nin, bu geçmişinin siyasi rakipleri karşısında mücadeleci kişiliğinin şekillenmesinde etkili olduğu belirtiliyor.
Öte yandan gözler Meloni ile Trump arasında yapılması beklenen görüşmeye çevrilirken, İtalyan basını üst düzey bir ABD yönetimi yetkilisine dayandırdığı haberinde Washington’ın Meloni ile ilişkileri yeniden düzeltme konusunda kararlı olduğunu aktardı. Haberde, NATO Zirvesi’nin bunun için uygun bir fırsat olarak görüldüğü ifade edildi. Söz konusu yetkiliye göre Trump yönetiminin değerlendirdiği seçenekler arasında, Libya dosyasının yönetiminin İtalya ile Türkiye’ye birlikte verilmesi de bulunuyor. Washington’ın, İtalya’yı vazgeçilemeyecek derecede önemli bir müttefik olarak gördüğü kaydedildi. Buna karşılık, Trump’ın çevresindeki etkili isimlerin farklı düşündüğü belirtiliyor. ABD Başkanı’nın eski danışmanı Steve Bannon gibi isimlerin, Meloni’nin artık kendi seçim dengelerinin esiri haline geldiğini ve Trump ile arasındaki ‘özel ilişkinin’ sona erdiğini değerlendirdiği ifade edildi.
