Deniz taşımacılığı ve uydu verilerine göre, İran’ın başlıca petrol ihracat terminalinin bulunduğu Hark Adası’nda en az bir haftadır hiçbir petrol tankerine yükleme yapılmadı. Bu durum, ABD’nin deniz ablukasının İran’ın ham petrol satışlarını durdurduğuna işaret ediyor.
Washington, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik geçici anlaşmanın çökmesinin ardından, temmuz ayının ortasında İran limanlarına yönelik deniz ablukasını yeniden uygulamaya koydu. Gemi takip şirketi Kpler ve danışmanlık şirketi Energy Aspects’in verilerine göre Hark Adası’ndaki petrol sevkiyatları 31 Temmuz’da durdu.
Denizcilik istihbarat şirketi Windward, uydu görüntülerinin Hark Adası’ndaki üç yükleme rıhtımının “bir süredir boş” olduğunu gösterdiğini açıkladı. Şarku’l Avsat’ın Financial Times’ten aktardığı habere göre Windward ayrıca salı günü Hark çevresindeki demirleme bölgesinde yalnızca 16 geminin bulunduğunu ve bunun geçen ayın başından beri görülen en düşük sayı olduğunu belirtti.
İran’ın ihraç ettiği ham petrolün yaklaşık her 10 varilinden 9’u, Basra Körfezi’nin kuzeyindeki bu küçük mercan adasından yükleniyor. Bunun nedeni, İran kıyılarının büyük bölümünün büyük tankerlerin yanaşmasına izin vermeyecek kadar sığ olması.
Energy Aspects’in jeopolitik biriminin başındaki Richard Bronze, “Abluka etkili; zira bölgeye giren veya çıkan tankerlerin hareketliliğinde ciddi bir azalma söz konusu” değerlendirmesinde bulundu.
Ancak Bronze, ihracatın durmasının Tahran’ı ABD ile yürüttüğü müzakerelerde taviz vermeye kısa vadede zorlamasının pek olası olmadığını belirtti. Bronze, “İranlıların Hürmüz Boğazı konusunda üstünlüğe sahip olduklarına inandıkları açık. Bu avantajdan yararlanmak için ciddi ekonomik sıkıntılara katlanmaya hazırlar” ifadelerini kullandı.
İran, ABD ve İsrail’le altı ay süren savaş boyunca Hark Adası’nda gemilere petrol yüklemeyi sürdürdü. Bu nedenle mevcut kesinti, savaşın başlamasından sonra yaşanan en uzun duraklamalardan biri olarak değerlendiriliyor.
Washington merkezli ve İran’ın petrol sevkiyatlarını takip eden United Against Nuclear Iran (UANI) adlı kuruluş, 12 Temmuz’dan beri İran ham petrolü yüklü hiçbir tankerin Körfez’den başarıyla ayrıldığını tespit etmediğini açıkladı.
İran şu anda, ateşkes döneminde Körfez’den ayrılan ve Asya’daki alıcılara ulaşmaya başlayan sevkiyatlardan gelir elde etmeyi sürdürüyor. UANI, İran bayraklı 26 petrol tankerinin Malezya açıklarına ulaştığını bildirdi. İran petrolü, Çin’deki rafinerilere gönderilmeden önce genellikle bu bölgede gemiden gemiye aktarılıyor.
Bronze, Tahran’ın bu varilleri nihai olarak satmadan önce petrol fiyatlarının yükselmesi durumunda bundan fayda sağlayabileceğini belirtti. Ancak gelir akışının önümüzdeki haftalarda kaçınılmaz olarak kesileceğini ifade etti.
Abluka, İran’ın Hark Adası’nda yükleme için hazır bulunan boş tanker filosunu yenilemesini de engelliyor. Asya’da yüklerini boşaltan tankerler İran sularına geri dönmedi. UANI, çok sayıda tankerin Sri Lanka açıklarında beklediğini, bazılarının ise Umman ve Pakistan yakınlarında görüldüğünü açıkladı.
Energy Aspects, Hark Adası’ndaki faaliyetlerin durmasının adadaki petrol depolama tanklarının belirgin şekilde dolmasına yol açmadığını belirtti. Bu durum, Tahran’ın depolama kapasitesinin tamamen dolmasını önlemek amacıyla petrol sahalarındaki ham petrol üretimini azaltmaya başladığına işaret ediyor.
İran ile Umman arasındaki görüşmeler ikili düzeyde yürütülürken, gelişmeler hakkında bilgi sahibi bir kişi, kabul edilebilir bir anlaşmaya varılması halinde ABD’nin ablukayı kaldıracağını ve alıcıların İran ham petrolünü serbestçe satın almasına izin veren petrol yaptırımı muafiyetini yeniden uygulamaya koyacağını belirtti.
