ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy arasında çok yakında bir görüşme düzenleneceğini açıkladı.
Trump, çarşamba günü basın mensuplarına yaptığı açıklamada, “Çok yakında bir görüşme düzenlenecek. Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşı sona erdirmeye yönelik diplomatik çabalar kapsamında önemli ilerleme kaydedilebileceğini düşünüyorum” dedi.
Öte yandan Rusya Devlet Başkanlığı Dış Politikadan Sorumlu Yardımcısı Yuriy Uşakov, Interfax haber ajansına yaptığı açıklamada, Ukrayna'daki krizin çözümüne yönelik Rusya, ABD ve Ukrayna arasındaki üçlü görüşmelerin gelecek turuna Avrupalı temsilcilerin katılmayacağını belirtti.
Şarku’l Avsat’ın Reuters’tan aktardığı habere göre Uşakov, Avrupa ülkelerinin müzakerelere olası katılımı konusunun, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in salı günü Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ve Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre ile yaptığı telefon görüşmesinde ele alınmadığını belirtti.
Uşakov, gelecek ay Abu Dabi’de yapılması beklenen görüşmeler için henüz bir tarih üzerinde anlaşmaya varılmadığını da kaydetti.
Rusya, Ukrayna ve ABD temsilcilerinin, bu yılın başında duran Ukrayna savaşına ilişkin barış girişimlerini yeniden canlandırmak amacıyla kasım ayında Birleşik Arap Emirlikleri’nde bir araya gelmesi bekleniyor.
Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, “Abu Dabi’deki görüşmemizin, APEC Zirvesi marjında yapılması planlanan toplantıdan önce gerçekleşmesini güçlü biçimde istiyoruz” dedi.
Kiev yönetimi öncelikle, Rusya’nın Karadeniz’deki saldırıları nedeniyle sekteye uğrayan tahıl ihracatını güvence altına almak için denizde ateşkes sağlanmasını ve kış gelmeden enerji sektörünü kapsayan bir ateşkes ilan edilmesini hedefliyor.
Rusya ise temel meselelerde anlaşmaya varılmadan çatışmaların durdurulmasına karşı çıkıyor.
Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sybiha, salı günü barış görüşmelerine yeni bir ivme kazandırılması çağrısında bulundu. Sybiha gazetecilere yaptığı açıklamada, “Barış çabalarımıza yeniden canlılık kazandırmamız, süreci hızlandırmamız ve yeni bir ivme sağlamamız gerekiyor. Başka bir ifadeyle, barış girişimlerimize yeni bir enerji katmanın yolunu bulmalıyız” dedi.
Sybiha ayrıca Zelenskiy’nin Finlandiya ve Norveç liderlerinden Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e ateşkes sağlanması ve Ukrayna ile Rusya arasında bir zirve düzenlenmesi gerektiğini iletmelerini istediğini belirtti.
Putin ise Stubb ve Støre ile yaptığı telefon görüşmesinde, Avrupa Birliği ve NATO’nun izlediği çatışmacı politikanın Ukrayna’daki savaşın uzamasına yol açtığını savundu.
Kremlin’in görüşmeye ilişkin açıklamasında, Putin’in çatışmanın ilk nedenlerini de hatırlattığı ve Rusya’nın çıkarları tam olarak dikkate alınmadığı sürece adil ve kalıcı bir barışın mümkün olamayacağını vurguladığı belirtildi.
Rusya Devlet Başkanlığı, üç liderin doğrudan telefon temaslarını sürdürme konusunda da mutabık kaldığını bildirdi.
Lavrov: Ukrayna’daki çatışma daha da tırmanabilir
Krizin çözümüne yönelik tüm diplomatik girişimlere rağmen Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, salı günü yaptığı açıklamada Ukrayna’daki çatışmanın devam edeceğini ve önümüzdeki dönemde daha da tırmanabileceğini söyledi.
Şarku’l Avsat’ın Reuters’tan aktardığı habere göre Lavrov, Putin’in Finlandiya ve Norveç liderleriyle yaptığı telefon görüşmesini değerlendirirken, iki liderin Ukrayna’daki çatışmaya ilişkin yeni bir öneri sunmadığını öne sürdü. Lavrov, Avrupa ülkelerinin yalnızca müzakere sürecinde rol üstlenmeye çalıştığını savundu.
Rusya Dışişleri Bakanlığı, Lavrov’un 30-31 Ekim tarihlerinde Atlanta’da düzenlenecek G20 dışişleri bakanları toplantısına katılmak üzere ABD’ye gideceğini çarşamba günü duyurdu.
Bakanlık Sözcüsü Maria Zaharova, Lavrov’un ziyaretinin, Moskova, Kiev ve Washington’dan yetkililerin Ukrayna’daki savaşı sona erdirecek bir çözüm bulmak amacıyla gerçekleştirmesi planlanan yeni görüşme turundan önce yapılacağını söyledi.
Zelenskiy’den Yalta 2 uyarısı
Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, ABD Başkanı Trump’ın Rusya ve Çin liderleriyle olası görüşmesi öncesinde, dünyanın üç büyük gücü arasında nüfuz alanlarının yeniden paylaşılması ihtimaline karşı uyarıda bulundu.
Moskova daha önce, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Forumu’nun kasım ayı ortasında düzenlenecek zirvesi marjında üç ülke liderinin bir araya geleceği üçlü bir toplantı için hazırlık yapıldığını açıklamıştı. Söz konusu görüşmenin, üç ülke liderleri arasında bu formatta düzenlenecek ilk toplantı olması bekleniyor. Trump da görüşmenin yapılmasını desteklediğini belirtmişti.
Şarku’l Avsat’ın Fransız Haber Ajansı AFP’den aktardığı habere göre Zelenskiy, “Çin, Rusya ve ABD’nin neleri görüşebileceği henüz net değil. Bunun kesinlikle Yalta 2, 3 veya 4’e dönüşmesini, yani nüfuz alanlarının yeniden paylaşılmasını istemiyoruz” dedi.
Şubat 1945’te Kırım Yarımadası’nda düzenlenen Yalta Konferansı’na ABD, İngiltere ve Sovyetler Birliği liderleri katılmıştı. Konferansta savaş sonrası dönemin çerçevesi belirlenmiş, özellikle sınırların yeniden şekillendirilmesi konusunda alınan kararlar Avrupa’nın nihayetinde iki kampa bölünmesine zemin hazırlamıştı.
Tarihsel hafızada Yalta Konferansı, büyük güçlerin daha küçük ülkelerin geleceğini bu ülkelerin doğrudan katılımı olmadan belirlemesinin sembollerinden biri olarak kaldı.
Moskova, yıllardır Avrupa’daki güvenlik düzeni konusunda ABD ile kapsamlı bir uzlaşmaya varmaya çalışıyor. Rusya özellikle NATO’nun Rusya sınırlarına doğru genişlemesinin durdurulmasını talep ediyor ve bunu varoluşsal bir tehdit olarak değerlendiriyor.
Zelenskiy, “Rusya’nın bu görüşmeyi herkesten daha fazla istediğine inanıyorum” diyerek Moskova’ya “yeni ve büyük bir diplomatik kazanım” sağlanmaması gerektiğini vurguladı.
Zelenskiy, Patriot füzelerinin teslimatındaki gecikmeden şikâyetçi
Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, çarşamba günü yaptığı açıklamalarda ABD yapımı Patriot hava savunma sistemlerine ait önleme füzelerinin ülkesine teslim edilmesinin yavaş ilerlemesinden duyduğu rahatsızlığı dile getirdi. Bu füzeler, Rusya’nın en gelişmiş füzelerini düşürebilen tek sistem olarak değerlendiriliyor.
Zelenskiy, “2026 yılı boyunca ayda ortalama 12 Patriot füzesi teslim almış olacağız” dedi. Ukrayna lideri, Norveç yapımı NASAMS hava savunma sistemlerine ait önleme füzelerinde de ciddi bir eksiklik yaşandığını belirtti.
Zelenskiy, geçen hafta Trump ile yaşanan gerilim sırasında Washington’u teslimatları kasıtlı olarak geciktirmekle suçlamıştı.
Polonya, Patriot sistemleri için bakım merkezi kuracak
Polonya, ABD yapımı Patriot hava savunma sistemleri için bir bakım merkezine ev sahipliği yapacağını salı günü açıkladı. AFP’nin aktardığına göre Polonya hükümeti, bu adımı Washington ile savunma alanındaki iş birliğinde önemli bir ilerleme olarak nitelendirdi.
Savunma Bakan Yardımcısı Magdalena Sobkowiak, merkezin kurulmasına ilişkin açıklamasında X platformunda yaptığı paylaşımda, kararın “tarihî” olduğunu belirterek bunun “aylar süren müzakerelerin” sonucu olduğunu ifade etti.
Sobkowiak, Polonya’nın merkeze ev sahipliği yapmak için Almanya, Hollanda ve Norveç’in tekliflerini geride bıraktığını söyledi.
Devlet televizyonu TVP Info’ya konuşan Sobkowiak, anlaşmanın Washington’ın teknoloji ve uzmanlık gerektiren savunma kabiliyetlerinin paylaşımına yönelik yaklaşımında bir değişime işaret ettiğini kaydetti.
NATO üyesi olan ve Ukrayna ile sınır paylaşan Polonya, Kiev’in müttefikleri tarafından gönderilen askerî yardımlar açısından önemli bir lojistik merkez konumunda bulunuyor. Ukrayna, Rusya’nın işgaline karşı koymayı sürdürürken Patriot önleme füzeleri, ülkenin Rus füze saldırılarını püskürtme çabalarında en önemli hava savunma unsurları arasında yer alıyor.
Zelenskiy, geçen hafta birçok Avrupa ülkesinin kendi stoklarındaki Patriot önleme füzelerini Ukrayna’ya göndermeye hazır olduğunu, ancak ABD’nin onayını beklediklerini söylemişti.
Zelenskiy, Hollanda’da Başbakan ve Kral ile görüşecek
Hollanda hükümetinden yapılan açıklamaya göre Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, çarşamba günü Lahey’de Hollanda Başbakanı Rob Jetten ve Kral Willem-Alexander ile bir araya gelecek.
Bloomberg’in aktardığı açıklamada, Zelenskiy’nin ilk olarak Başbakan Jetten tarafından başbakanlık konutunda düzenlenecek bir kabulde ağırlanacağı belirtildi. Görüşmeye daha sonra Savunma Bakanı Dilan Yeşilgöz ve Dışişleri Bakanı Tom Berendsen de katılacak.
Hollanda, Ukrayna’nın önde gelen destekçileri arasında yer alıyor. Rusya’nın yaklaşık beş yıl önce başlattığı geniş çaplı işgalden bu yana Hollanda, Kiev’e 11,7 milyar avro (13 milyar dolar) değerinde askerî yardım sağladı. Ülke, Zelenskiy’yi düzenli olarak ağırlamasıyla da öne çıkıyor.
Hollanda Ticaret Bakanı Sjoerd Sjoerdsma da çarşamba günü Kiev’i ziyaret etti. Sjoerdsma, hükümet tarafından e-posta yoluyla gönderilen açıklamaya göre, önümüzdeki üç yıl içinde Ukrayna’ya askerî olmayan yardım kapsamında ilave 1,2 milyar avro sağlanacağını taahhüt etti.
