MAGA hareketinin popülaritesi için geri sayım nihayet başladı mı? ABD sağı, “Amerika'yı Yeniden Büyük Yap” sloganından ve Donald Trump'ın popülist ideolojisinden vazgeçerek daha geleneksel bir muhafazakâr çizgiye geri dönecek mi?
Tek bir kişinin etrafında şekillenen ara seçimlerde alınan ezici yenilginin ardından çok sayıda Cumhuriyetçi, partinin geleceğini ve Trump'ın bu geleceği yeniden şekillendirmede hâlâ bir rolü olup olmadığını sorgulamaya başladı.
Geleneksel sağ kanadın görüşlerine sayfalarında geniş yer veren Wall Street Journal (WSJ) gazetesi, “öz eleştiri” çağrısında bulunarak 80 yaşındaki Donald Trump'ı yeniden iktidara taşıyan aşırı milliyetçilik ve kimlik siyasetine dayalı söylemin terk edilmesini istedi.
Gazete, “Gümrük tarifeleri ve kitlesel sınır dışı işlemleri, gelirlerde gerçek bir artışın yerini tutamaz. Trump'ın destekçi tabanına yakınlaşmak da salı günü Cumhuriyetçilere sırtını dönen Hispanik kökenli seçmenleri, bağımsızları ve banliyölerdeki kararsız seçmenleri kazanmanın alternatifi değildir” değerlendirmesinde bulundu.
Hâlâ başkanınız
Beyaz Saray ise yaşananları değerlendirme ve özeleştiri konusunda daha isteksiz bir tutum sergiledi.
Beyaz Saray'ın çarşamba günü X platformunda paylaştığı ilk mesajda, sert bir ifadeyle poz veren Trump'ın fotoğrafına “Trump hâlâ başkanınız” notu eklendi. Mesaj, Trump'ın Ocak 2029'a kadar görevde kalacağına işaret ediyordu.
Ancak ABD siyasetinde çarklar durmuyor. Dün aynı zamanda, Trump'ın halefinin belirleneceği 2028 başkanlık seçimleri kampanyasının fiilen başlangıç noktası oldu.
ABD Anayasası, başkanların üçüncü kez seçilmesini yasaklıyor.
Cumhuriyetçilerin ara seçimlerdeki yenilgisinden Trump'ın daha güçlü çıkabileceği makul bir senaryo bulunmuyordu.
Salı akşamı yaşanan ve Demokratların en iyimser beklentilerini bile aşan ağır yenilgi, Trump'ın siyasi nüfuz kaybını hızlandırdı.
Gözler 2028'de
2028 başkanlık seçimleri için muhtemel adaylardan biri olarak görülen Başkan Yardımcısı JD Vance, başkanıyla doğrudan karşı karşıya gelmekten kaçındı.
Vance, dün X platformunda makale niteliğindeki uzun paylaşımında, “Kaybetmemizin nedeni savaştı” değerlendirmesinde bulundu ve “Başkan da dün gece bunu söyledi” diye belirtti.
Ancak bu ifade gerçeği tam olarak yansıtmıyor. Trump, yenilgide Ortadoğu'daki savaşın kısmen etkili olduğunu kabul etmiş, bunun yanı sıra Cumhuriyetçilerin zayıf adaylar gösterdiğini de belirtmişti.
Florida Valisi Ron DeSantis, yaşananları Cumhuriyetçi Parti açısından “yok olma” tehlikesi düzeyinde bir gelişme olarak nitelendirdi. DeSantis, Kongre'nin kontrolünü yeniden kazanmak için 2032'ye kadar beklemek zorunda kalabileceklerini söyledi.
Cumhuriyetçi Kongre üyesi Don Bacon ise X üzerinden partisine “Reagan ilkelerine geri dönme” çağrısı yaptı. Bacon, “Seçmenler popülizmi, kaosu, Putin'i ve gümrük tarifelerini reddetti” ifadelerini kullandı.
Trump'a karşı cephe alan aşırı sağcı eski Kongre üyesi Marjorie Taylor Greene ise Cumhuriyetçi Parti'nin gelecekte herhangi bir başarı şansı elde etmek istemesi hâlinde “Donald Trump'ı partiden ihraç etmesi gerektiğini” söyledi.
Aşırı sağcı Breitbart haber sitesinin önde gelen isimlerinden Matthew Boyle da X'te Cumhuriyetçilerin “temel değerlere geri dönmesi gerektiğini” savundu.
Boyle, “Artık bitmeyen savaşlar olmamalı. En önemli mesele olan ekonomide, özel çıkar gruplarına değil, sıradan insanlara yardımcı olacak politikalar benimsenmeli” dedi. Boyle ayrıca göç yasalarının uygulanmasında sağduyulu hareket edilmesi gerektiğini belirtti.
İsim vermeden eleştiri
Ancak şimdilik eleştiriler oldukça sınırlı kalıyor. Ilımlı ya da aşırı sağ kanattan çok az sayıda muhafazakâr isim Trump'ı doğrudan hedef aldı.
Cumhuriyetçi Parti, 2016'dan bu yana siyasi geleceğini tamamen Trump'a bağlamış durumda.
Şarku’l Avsat'ın AFP’den aktardığına göre Demokrat Parti'nin eski yetkililerinden ve hâlihazırda bir Amerikan üniversitesinde uzman olarak görev yapan Amy Dacey ajansa yaptığı açıklamada, “Asıl büyük soru, Cumhuriyetçi Parti'nin Temsilciler Meclisi ve Senato'daki bazı liderlerinin Trump'tan uzaklaşıp uzaklaşmayacağıdır” dedi.
Aynı durum, ünlerini ve gelirlerini Trump'ın popülaritesine borçlu olan aşırı sağcı sosyal medya fenomenleri için de geçerli.
Dacey, ağır seçim yenilgisinin bu isimlerin nüfuzunu zayıflatabileceğini, ancak “Amerika'yı Yeniden Büyük Yap” hareketiyle bağlantılı kişileri hiçbir şekilde ortadan kaldırmayacağını belirtti.
MAGA hareketini destekleyen sosyal medya kampanyalarının bazı isimleri ise hesap verme sorumluluğunu başka bir kesime yönlendirmeye çalıştı.
Jack Posobiec, X üzerinden “Aferin size yeni muhafazakârlar” mesajını paylaştı. Bu ifadeyle, Cumhuriyetçi Parti içindeki askerî müdahaleye dayalı dış politikayı ve İran'a karşı sert tutumu savunan yeni muhafazakâr akımı hedef aldı.
Bununla birlikte, siyasi kopuşun açıkça ortaya çıkmasının yalnızca zaman meselesi olabileceği değerlendiriliyor.
Eski Cumhuriyetçi Kongre üyesi Bob Good, aynı platformda yaptığı paylaşımda, “Trump'ın dün de bugün de sorunun kendisi olduğunu kabul etmeye başlamalıyız. Bunu gizlice fısıldamak hiçbir işe yaramayacak” ifadelerini kullandı.
