ABD Başkanı Donald Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Jared Kushner, Kiev ile Moskova arasında Washington'un arabuluculuğunda başlayan görüşmelerin ardından, barışın sağlanması amacıyla Ukrayna, Rusya ve Avrupa'yı kapsayan yeni bir güvenlik çerçevesi oluşturulması çağrısında bulundu.
Kushner, salı günü Abu Dabi'de yaptığı açıklamada, görüşmelerin yalnızca iki ülke arasındaki ikili meseleler ve savaşın sona erdirilmesiyle sınırlı kalmaması gerektiğini belirtti.
Şarku’l Avsat’ın Fransız Haber Ajansı AFP’den aktardığı habere göre Kushner, "Umarım bugün yalnızca iki ülke arasındaki ikili meseleleri ve savaşın nasıl sona erdirileceğini ele almakla sınırlı kalmaz. Aynı zamanda Ukrayna, Rusya ve Avrupa arasında sağlıklı güvenlik ilişkilerinin nasıl kurulabileceğini, yalnızca savaşı bitirmekle yetinmeyip yeni bir çerçevenin nasıl oluşturulabileceğini de ele alırız" dedi. Kushner, bu yaklaşımın "on yıllar, hatta yüzyıllar sürecek bir barışın" önünü açmasını umduğunu ifade etti.
Rusya'nın resmî medya kuruluşları, Ukrayna ve Rusya heyetlerinin Abu Dabi'de yeni müzakere turuna başladığını duyurdu.
Bundan önce Ukraynalı müzakereciler, ABD temsilcileri ile Avrupa Birliği (AB) ve Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) temsilcileriyle bir araya geldi. Kiev heyetinin başmüzakerecisi Rüstem Umerov, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, ilk toplantının İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, NATO ve Avrupa Komisyonu temsilcilerinin yanı sıra ABD'nin özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner'in katılımıyla gerçekleştirileceğini bildirdi.
Umerov, "Tutumlarımızı ortaklaştırmak ve müzakerelerin bir sonraki aşamasına hazırlık amacıyla adımlarımızı koordine etmek için çalışacağız" ifadelerini kullandı.
Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot da salı günü yaptığı açıklamada, Avrupalı ülkelerin Abu Dabi'deki Ukrayna-Rusya görüşmelerine katılacağını belirtti. Barrot, ateşkes ve barış anlaşmasına ulaşılmadan Rusya ile Avrupa'nın güvenliği konusunda herhangi bir müzakere yürütülemeyeceğini vurguladı.
Barrot, France Info radyosuna yaptığı açıklamada, "İngiltere, Almanya ve Fransa gerçekten de müzakere salonunda olacak" dedi.
Şubat ayında Cenevre'de gerçekleştirilen son müzakere turu, somut bir ilerleme sağlanamadan sona ermişti. Orta Doğu'da savaşın başlamasının ardından taraflar arasındaki temaslar tamamen kesilmişti.
Witkoff ve Kushner, müzakereleri yeniden başlatma girişimlerini eylül ayında Moskova'ya yaptıkları ziyaretle başlattı. İki isim daha sonra Kiev'e giderek bu kapsamda ilk ziyaretlerini gerçekleştirdi. ABD heyetine Abu Dabi'deki görüşmelerde de Witkoff ve Kushner başkanlık ediyor.
Kushner'e göre görüşmelerin amacı, Rusya ve Ukrayna'nın savaş sonrası dönemde güvenliğe ilişkin kaygılarını doğrudan ele almalarını sağlamak, somut çözümler geliştirmek ve müzakerelerin bir sonraki aşamasına ivme kazandırmak.
Son haftalarda Kiev yönetimine yönelik eleştirilerini artıran ABD Başkanı Donald Trump ise Rusya ile Ukrayna'nın yanı sıra "bütün Avrupa'yı" kapsayacak "çok büyük" bir anlaşmaya varılabileceğini öngördü. Trump'ın açıklamaları, Washington'un Kremlin'le yakınlaşabileceği yönündeki endişeleri artırdı.
Avrupa ülkeleri, Kiev'in olası bir anlaşmada kendi aleyhine olan şartları kabul etmek zorunda bırakılmasından veya Washington'un kendilerine danışmadan Rusya'ya yeni güvenlik güvenceleri vermesinden kaygı duyuyor.
Almanya ise Rusya'nın gerçekten ciddi bir müzakereye hazır olup olmadığının artık sınanması gerektiğini bildirdi.
Cenevre'deki son müzakere turunda olduğu gibi Ukrayna heyetine Rüstem Umerov, Rus heyetine ise milliyetçi tarihçi Vladimir Medinskiy başkanlık ediyor.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, pazartesi günü Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile AB ile tutum birliğinin sağlanması amacıyla görüşmeler gerçekleştirdiğini açıkladı.
Rusya, Avrupa'yı müzakerelerin dışında tutmaya çalışıyor. Avrupa liderlerinin büyük bölümü, 2022'den bu yana Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ya sınırlı temas kurdu ya da hiçbir görüşme gerçekleştirmedi.
Tarafların pozisyonları birbirinden uzak
Moskova ve Kiev'in tutumları arasındaki görüş ayrılıkları derinliğini koruyor. Rusya, "Avrupa güvenlik mimarisinin" yeniden tanımlanmasını ve Ukrayna güçlerinin doğudaki Donetsk bölgesinin tamamından çekilmesini talep ediyor.
Kiev yönetimi ise 2014'te Rusya yanlısı ayrılıkçılara karşı başlayan çatışmalardan ve 2022'deki geniş çaplı Rus işgalinden bu yana savunulması uğruna ağır kayıplar verilen, tahkim edilmiş bu bölgeden çekilmeyi reddediyor.
Ukrayna, Moskova'nın yeniden saldırmasını caydıracak güçlü güvenlik garantileri talep ederken Kremlin, Avrupa ülkelerine ait herhangi bir barış gücünün Ukrayna'ya konuşlandırılmasına karşı çıkıyor.
