ABD savaş uçakları, İngiltere’deki Lakenheath Hava Üssü üzerinde görülen İHA’lara müdahale etti

İngiltere’deki Lakenheath Hava Üssü’nde bulunan F-15 tipi savaş uçağı (AP)
İngiltere’deki Lakenheath Hava Üssü’nde bulunan F-15 tipi savaş uçağı (AP)
TT

ABD savaş uçakları, İngiltere’deki Lakenheath Hava Üssü üzerinde görülen İHA’lara müdahale etti

İngiltere’deki Lakenheath Hava Üssü’nde bulunan F-15 tipi savaş uçağı (AP)
İngiltere’deki Lakenheath Hava Üssü’nde bulunan F-15 tipi savaş uçağı (AP)

ABD Hava Kuvvetleri Sözcüsü, İngiltere Kraliyet Hava Kuvvetleri’ne (RAF) bağlı Lakenheath Üssü’nde görev yapan ABD’li pilotların, dün akşam “yetkisiz ve insansız hava araçlarına (İHA) ait olduğundan şüphelenilen bir faaliyete” müdahale ettiğini açıkladı. Olayda herhangi bir personelin, uçağın veya altyapının zarar görmediği belirtildi.

Şarku’l Avsat'ın Reuters'ten aktardığına göre sözcü yaptığı açıklamada, “ABD Silahlı Kuvvetleri personelinin, Amerikalı sivillerin, ev sahibi ülkenin vatandaşlarının, yüklenicilerin ve tüm ailelerimizin emniyetini ve güvenliğini sağlamak amacıyla ev sahibi ülkenin yetkilileriyle yakın iş birliğimizi sürdürüyoruz” ifadelerini kullandı.

Olay, ABD Adalet Bakanlığı’nın bu hafta başında, İngiltere’deki Fairford Hava Üssü’nü hedef aldığı öne sürülen bir terör planındaki rolleri nedeniyle “İran ajanı” olarak nitelendirdiği 3 kişi hakkında suç duyurusunda bulunmasının ardından yaşandı.

Üç kişinin, eylül ayında üste meydana gelen olayın planlanmasına yardımcı oldukları iddia ediliyor. Olay, bir çiftçinin beyaz minibüslerle dolaşan bir grup kişinin “şüpheli” faaliyetlerini polise bildirmesinin ardından ortaya çıkarıldı.

ABD’de hazırlanan iddianameye göre, Muhammed Ali el-Hasani olarak tanımlanan bir kişi, kimlikleri açıklanmayan şahıslara minibüslerle üsse gitmeleri talimatını verdi. Minibüslerden bazılarının yakıt varilleri taşıdığı, ayrıca söz konusu kişinin gruba daha önce şarapnel olarak kullanılabilecek metal parçalar satın almaları için para ödediği öne sürüldü.

Olaydan birkaç gün sonra ABD, B-1 tipi bombardıman uçaklarının tamamını üsten çekti.

ABD, bu yılın başlarında başlayan İran’a karşı yürüttüğü savaş kapsamında İngiltere’deki hava üslerinden yararlandı.

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai ise çarşamba günü yayımlanan bir röportajında, ABD üslerinin Tahran’a yönelik saldırılarda kullanılması hâlinde Avrupa’dakiler de dâhil olmak üzere Ortadoğu dışındaki ABD üslerini hedef almakla tehdit etti.



ABD savaş uçakları, İngiltere’deki Lakenheath Hava Üssü üzerinde görülen İHA’lara müdahale etti

İngiltere’deki Lakenheath Hava Üssü’nde bulunan F-15 tipi savaş uçağı (AP)
İngiltere’deki Lakenheath Hava Üssü’nde bulunan F-15 tipi savaş uçağı (AP)
TT

ABD savaş uçakları, İngiltere’deki Lakenheath Hava Üssü üzerinde görülen İHA’lara müdahale etti

İngiltere’deki Lakenheath Hava Üssü’nde bulunan F-15 tipi savaş uçağı (AP)
İngiltere’deki Lakenheath Hava Üssü’nde bulunan F-15 tipi savaş uçağı (AP)

ABD Hava Kuvvetleri Sözcüsü, İngiltere Kraliyet Hava Kuvvetleri’ne (RAF) bağlı Lakenheath Üssü’nde görev yapan ABD’li pilotların, dün akşam “yetkisiz ve insansız hava araçlarına (İHA) ait olduğundan şüphelenilen bir faaliyete” müdahale ettiğini açıkladı. Olayda herhangi bir personelin, uçağın veya altyapının zarar görmediği belirtildi.

Şarku’l Avsat'ın Reuters'ten aktardığına göre sözcü yaptığı açıklamada, “ABD Silahlı Kuvvetleri personelinin, Amerikalı sivillerin, ev sahibi ülkenin vatandaşlarının, yüklenicilerin ve tüm ailelerimizin emniyetini ve güvenliğini sağlamak amacıyla ev sahibi ülkenin yetkilileriyle yakın iş birliğimizi sürdürüyoruz” ifadelerini kullandı.

Olay, ABD Adalet Bakanlığı’nın bu hafta başında, İngiltere’deki Fairford Hava Üssü’nü hedef aldığı öne sürülen bir terör planındaki rolleri nedeniyle “İran ajanı” olarak nitelendirdiği 3 kişi hakkında suç duyurusunda bulunmasının ardından yaşandı.

Üç kişinin, eylül ayında üste meydana gelen olayın planlanmasına yardımcı oldukları iddia ediliyor. Olay, bir çiftçinin beyaz minibüslerle dolaşan bir grup kişinin “şüpheli” faaliyetlerini polise bildirmesinin ardından ortaya çıkarıldı.

ABD’de hazırlanan iddianameye göre, Muhammed Ali el-Hasani olarak tanımlanan bir kişi, kimlikleri açıklanmayan şahıslara minibüslerle üsse gitmeleri talimatını verdi. Minibüslerden bazılarının yakıt varilleri taşıdığı, ayrıca söz konusu kişinin gruba daha önce şarapnel olarak kullanılabilecek metal parçalar satın almaları için para ödediği öne sürüldü.

Olaydan birkaç gün sonra ABD, B-1 tipi bombardıman uçaklarının tamamını üsten çekti.

ABD, bu yılın başlarında başlayan İran’a karşı yürüttüğü savaş kapsamında İngiltere’deki hava üslerinden yararlandı.

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai ise çarşamba günü yayımlanan bir röportajında, ABD üslerinin Tahran’a yönelik saldırılarda kullanılması hâlinde Avrupa’dakiler de dâhil olmak üzere Ortadoğu dışındaki ABD üslerini hedef almakla tehdit etti.


Meksika Devlet Başkanı’ndan Trump’ın tehditleri sonrası açıklama: ABD’ye doğru ilerleyen göçmen konvoyu bulunmuyor

Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum (EPA)
Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum (EPA)
TT

Meksika Devlet Başkanı’ndan Trump’ın tehditleri sonrası açıklama: ABD’ye doğru ilerleyen göçmen konvoyu bulunmuyor

Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum (EPA)
Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum (EPA)

Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum dün yaptığı açıklamada, ABD sınırına doğru ilerleyen herhangi bir göçmen konvoyunun bulunmadığını belirtti. Açıklama, ABD Başkanı Donald Trump’ın Meksika’yı göçmenlerin kuzeye ilerlemesini engellememesi hâlinde ülkeye uygulanan gümrük vergilerini artırmakla tehdit etmesinin sonrasında yapıldı.

Sheinbaum hükümeti, eylül ayından beri Orta Amerika ülkelerinden gelen göçmen gruplarının hareketlerini engellemek için çeşitli önlemler alırken, son günlerde en az iki göçmen grubu daha kuzeye doğru ilerlemeye çalıştı.

Sol görüşlü Devlet Başkanı, günlük basın toplantısında yaptığı açıklamada, “Şu anda kuzey sınırına doğru ilerleyen herhangi bir göçmen konvoyu bulunmuyor” dedi. Sheinbaum, geçen hafta yola çıkan bir göçmen grubunun yetkililerin müdahalesiyle yolculuğuna devam etmekten vazgeçirildiğini de belirtti.

Trump ise perşembe günü yaptığı açıklamada, Meksika makamlarının göçmen konvoylarının sınıra ulaşmasını engelleyememesi hâlinde ülkeye uygulanan gümrük vergilerinin “derhâl iki katına çıkarılacağını” söyledi.

Şarku’l Avsat'ın AFP’den aktardığına göre yaklaşık bin kişiden oluşan bir konvoy ile yaklaşık 100 kişilik başka bir konvoydaki göçmenler, Cumhuriyetçilerin ara seçimlerde yenilgiye uğramasının ABD sınırından geçişlere yönelik kısıtlamaların hafifletilmesini sağlayabileceği umudunu dile getirdi.


Moskova, Ukrayna savaşının sona erdirilmesine yönelik müzakerelerde Avrupa'nın katılımına sınırlama getirdi

SpaceX şirketine ait Falcon 9 roketi, Kaliforniya'daki fırlatma kompleksinden uzaya gönderilirken. (Reuters)
SpaceX şirketine ait Falcon 9 roketi, Kaliforniya'daki fırlatma kompleksinden uzaya gönderilirken. (Reuters)
TT

Moskova, Ukrayna savaşının sona erdirilmesine yönelik müzakerelerde Avrupa'nın katılımına sınırlama getirdi

SpaceX şirketine ait Falcon 9 roketi, Kaliforniya'daki fırlatma kompleksinden uzaya gönderilirken. (Reuters)
SpaceX şirketine ait Falcon 9 roketi, Kaliforniya'daki fırlatma kompleksinden uzaya gönderilirken. (Reuters)

Moskova, dün yaptığı açıklamayla Avrupa'nın Ukrayna savaşının sona erdirilmesine yönelik müzakerelere katılması konusunda oluşan iyimserliği kısmen boşa çıkardı. Kremlin, görüşmelerin genişletilmesini Avrupalıların çözüm sürecine katkı sunmaya hazır olduklarını kanıtlamaları şartına bağladı. Bu açıklama, ABD'li özel temsilciler Steve Witkoff ve Jared Kushner'ın Avrupalıların bir sonraki müzakere turuna katılacağını duyurmasının ardından yapıldı. Böylece Washington'un ortaya koyduğu mutabakat ile Rusya'nın öne sürdüğü şartlar arasındaki görüş ayrılığı ortaya çıktı.

Elon Musk'ın silüeti, Starlink logosunun yanında. (Reuters)
Elon Musk'ın silüeti, Starlink logosunun yanında. (Reuters)

Bu görüş ayrılığı, karşılıklı saldırıların devam ettiği ve Kiev'in SpaceX şirketini askerî uydu iletişim hizmeti Starshield'a yeni kısıtlamalar getirmekle suçlaması üzerine tartışmaların yoğunlaştığı bir dönemde yaşandı.

Eşi görülmemiş büyüklükte bir esir takası ihtimali gündeme gelirken, toprak ve güvenlik garantileri konusundaki anlaşmazlıklar da sürüyor. Bu tablo, ABD arabuluculuğunu ikili bir sınavla karşı karşıya bırakıyor: Diplomatik girişimleri uygulanabilir taahhütlere dönüştürmek ve Ukrayna'nın Washington'a askerî bağımlılığının müzakerelerde bir baskı aracına dönüştürülebileceğine ilişkin kaygılarını gidermek.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, müzakerelerin genişletilmesi kararının Avrupalıların niyetlerinin ve barış sürecini ilerletme konusundaki gerçek hazırlıklarının anlaşılmasına bağlı olduğunu söyledi. Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise AB'yi kimin temsil edeceğine Rusya'nın karar veremeyeceğini belirterek karşılık verdi.

Bu görüş ayrılığı, Kushner'ın Dublin'de Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile yaptığı görüşmenin ardından dile getirdiği açıklamaları da fiilî bir sınava dönüştürüyor. Kushner, anlaşmanın sağlanabilmesi için Avrupalıların müzakere masasında bulunması gerektiğini vurgularken, Zelenskiy de Avrupa'nın katılımını memnuniyetle karşıladı.

Ancak Avrupalıların müzakerelere katılacağının açıklanması; temsilcilerinin kim olacağı, hangi yetkilere sahip olacakları ve Moskova'nın onları çözümün şekillendirilmesinde ortak mı yoksa yalnızca süreci kolaylaştırması beklenen taraflar olarak mı kabul edeceği sorularını henüz yanıtlamıyor.

Gözlemciler, meselenin yalnızca müzakere masasındaki koltukların paylaşımından ibaret olmadığına dikkat çekiyor. Rusya daha geniş kapsamlı bir Avrupa güvenlik düzeninin ele alınmasını isterken Kiev ve Avrupa başkentleri, savaşı sona erdirmeye yönelik görüşmelerin kıtanın güvenliğini ilgilendiren bir ABD-Rusya pazarlığına dönüşmesinden endişe ediyor.

Bu durum, Ukrayna topraklarının geleceği ve yeni bir saldırının önlenmesine yönelik güvenceler belirlenmeden nüfuz alanlarının yeniden paylaşılacağı bir “yeni Yalta” anlaşması ihtimaline ilişkin uyarıları da güçlendirdi.

Ukraynalı bir asker, Donetsk bölgesinde cephe hattı yakınlarında uçan insansız hava aracını (İHA) izliyor. (Reuters)
Ukraynalı bir asker, Donetsk bölgesinde cephe hattı yakınlarında uçan insansız hava aracını (İHA) izliyor. (Reuters)

Bu denklem, tarafların öncelikleri arasındaki farklılığı da ortaya koyuyor. Avrupalılar ateşkes ve yeni bir savaşı caydıracak güvenlik garantileri isterken Moskova, çatışmanın kendi ifadesiyle temel nedenlerinin ele alınmasını talep ediyor. Bu talepler arasında Ukrayna'nın Batı ile ilişkileri ve Rusya çevresindeki askerî düzenlemeler de bulunuyor.

Avrupa'nın müzakerelere katılması önemli bir usulî ilerleme sağlayabilir. Ancak bunun bedeli, Rusya'nın gündeminin baştan kabul edilmesi olursa siyasi bir atılım anlamına gelmeyecek. Öte yandan Avrupa'yı sürecin dışında bırakmak da Kiev'e sağladığı finansman ve askerî destek ile gelecekteki güvenlik düzenlemelerinin uygulanmasındaki rolü nedeniyle güç görünüyor.

Dolayısıyla Avrupa'nın müzakere masasında bulunması, hem olası bir anlaşmanın uygulanabilirliğini artırıyor hem de kıtanın geleceğine yalnızca Washington ile Moskova'nın karar vermesine karşı çıkışını yansıtıyor.

Güven sınavı

Aynı dönemde Zelenskiy'nin uydu iletişim hizmetlerinde yaşanan aksaklıklara ilişkin şikâyetleri, müzakereler sırasında ABD desteğinin sınırlarının ne olacağı sorusunu yeniden gündeme getirdi.

Burada söz konusu olan, yalnızca ticari iletişim ve lojistik desteği sağlayan Starlink değil, özellikle devlet ve askerî kullanıma yönelik Starshield hizmeti. Kiev, ABD hükümetiyle yapılan bir anlaşma kapsamında bu askerî hizmeti keşif ve Rus insansız hava araçlarını önleme görevlerinde kullanılan İHA sistemlerini çalıştırmak için kullanıyor.

 Milyarder Elon Musk, Washington'da. (Reuters)
Milyarder Elon Musk, Washington'da. (Reuters)

Şarku’l Avsat'ın Axios’tan aktardığı Ukrayna iddiasına göre birlikler, sistematik hız kısıtlamaları tespit etti. Bu kısıtlamaların, insansız hava araçlarının saatte 160 kilometreyi aşması durumunda bağlantının kesilmesine yol açtığı öne sürüldü.

Ukraynalı bir yetkili, aksaklıkların üç gün boyunca arttığını belirtirken, Kiev yönetimi Pentagon ve SpaceX'ten açıklama istedi. SpaceX ise suçlamayı reddederek, hizmette herhangi bir değişiklik yapılmadığını bildirdi.

İddiaların zamanlaması, ABD'li özel temsilcilerin Moskova ile Kiev arasında temaslarda bulunduğu dönemde ortaya çıkması nedeniyle siyasi açıdan önem taşıyor. Ancak bu eş zamanlılık, ABD yönetiminin kısıtlamalar için talimat verdiğini veya Ukrayna'dan taviz koparmayı amaçladığını kanıtlamıyor. Axios'un aktardığı bilgilerde de aksaklığın teknik ya da siyasi sorumluluğunu kesinleştiren kanıtlar bulunmuyor.

Ukrayna özel kuvvetlerinden bir asker, Donetsk'te cephe hattı yakınlarına Starlink iletişim sistemi kuruyor. (Reuters)
Ukrayna özel kuvvetlerinden bir asker, Donetsk'te cephe hattı yakınlarına Starlink iletişim sistemi kuruyor. (Reuters)

Bununla birlikte güven krizi, müzakereleri etkilemek için kasıtlı bir karar alındığının kanıtlanmasını gerektirmiyor. Ukrayna'nın savunma ve keşif faaliyetlerinde ABD kaynaklı bir sisteme bağımlı olması, hizmetin kesintisiz çalışmasını ülkenin müzakere kapasitesinin uzantısı hâline getiriyor.

Kiev, kesintilerin nedenini ve bunları gidermekle yetkili kurumun hangisi olduğunu belirleyemediği takdirde, gelecekteki destek ve güvenlik garantilerine ilişkin güvenceler de daha fazla sorgulanabilir hâle geliyor.

Bu nedenle ABD Kongresi'nde Ukrayna'ya destek veren ve her iki partiden üyeleri barındıran grup, yönetimden ve şirketten kapsamlı bir açıklama talep etti. Bu gelişme, Trump yönetimini yalnızca tarafsızlığı ve çıkar ilişkilerinin bulunmadığı konusunda değil, arabulucu olarak güvenilirliği bakımından da sınava sokuyor.

Esir takası ve toprak anlaşmazlığı

Açıklanan sonuçlar arasında en somut gelişme, Kushner'ın savaşın başlangıcından bu yana gerçekleştirilecek en büyük takas olarak nitelendirdiği esir değişimi üzerinde çalışılması oldu. Bu girişimin binlerce kişinin ailelerine kavuşmasını sağlayabileceği belirtiliyor.

Zelenskiy girişimi memnuniyetle karşıladı. Ancak nihai rakamlar ve uygulama mekanizmaları henüz netleşmedi. Bu nedenle söz konusu girişim, kapsamlı bir anlaşmaya yaklaşıldığının kanıtından ziyade taraflar arasında güven oluşturmayı amaçlayan bir adım olarak değerlendiriliyor.

Dün karşılıklı düzenlenen saldırılar ise müzakerelerin sahada henüz bir sükûnet sağlayamadığını ortaya koydu.

Ukrayna ordusu dün yaptığı açıklamada, Rostov-na-Donu'daki Rus İHA’larının üretim ve bakım tesislerini füze saldırısıyla hedef aldığını bildirdi.

Ukrayna Enerji Bakan Yardımcısı Artem Nekrasov da dün yaptığı açıklamada, gece boyunca Rusya'nın Ukrayna'daki enerji altyapısını hedef alan saldırıları sonucunda ülkenin 12 bölgesinde elektrik kesintileri yaşandığını belirtti.

Ukrayna'nın doğusundaki Bahmut yakınlarında kullanılan bir Starlink cihazı. (Reuters)
Ukrayna'nın doğusundaki Bahmut yakınlarında kullanılan bir Starlink cihazı. (Reuters)

Öte yandan Rusya'nın ağır suçları soruşturmakla görevli Soruşturma Komitesi, dün Moskova'da bir otomobilin patlamasına ilişkin soruşturma başlattığını duyurdu.

Rus basınında yer alan haberlerde, aracın Ukraynalı bir siyasetçinin yurt dışında yaşayan danışmanına ait olduğu belirtildi. Söz konusu kişinin, eski Ukrayna Başbakanı Mikola Azarov'un eski sözcüsü Sergey Zavorotni olduğu ve 2014 yılında hükümet karşıtı protestoların ardından Ukrayna'dan kaçarak Rusya'ya yerleştiği belirtildi.

Kommersant gazetesi, Zavorotni'nin hastaneye kaldırıldığını yazdı. Olay, Rusya topraklarında yaşandığı öne sürülen bir dizi suikast girişiminin son halkası olarak değerlendiriliyor.

Rus soruşturmacılar ayrıca perşembe günü St. Petersburg'da kullandığı otomobilin patlaması sonucu bir Rus askerinin hayatını kaybettiğini bildirdi.