İran'dan hasar gören nükleer tesislerinin denetim şartı: Şavaş bitmeden denetim yok

ABD'nin İran'ın Kum kenti yakınlarındaki yer altı nükleer tesisine yönelik saldırılarının ardından Fordo Kompleksi'nin son durumunu gösteren Maxar uydusundan alınan görüntü (Arşiv – Reuters)
ABD'nin İran'ın Kum kenti yakınlarındaki yer altı nükleer tesisine yönelik saldırılarının ardından Fordo Kompleksi'nin son durumunu gösteren Maxar uydusundan alınan görüntü (Arşiv – Reuters)
TT

İran'dan hasar gören nükleer tesislerinin denetim şartı: Şavaş bitmeden denetim yok

ABD'nin İran'ın Kum kenti yakınlarındaki yer altı nükleer tesisine yönelik saldırılarının ardından Fordo Kompleksi'nin son durumunu gösteren Maxar uydusundan alınan görüntü (Arşiv – Reuters)
ABD'nin İran'ın Kum kenti yakınlarındaki yer altı nükleer tesisine yönelik saldırılarının ardından Fordo Kompleksi'nin son durumunu gösteren Maxar uydusundan alınan görüntü (Arşiv – Reuters)

İranlı üst düzey bir yetkili, Tahran yönetiminin Ortadoğu'daki savaş sona ermeden ve ABD İran'ın şartlarını yerine getirmeden, Birleşmiş Milletler (BM) müfettişlerinin hasar gören nükleer tesislerini ziyaret etmesine izin vermeyeceğini söyledi.

Açıklama, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın (UAEA), İsrail ile yaşanan 12 Gün Savaşı'ndan bu yana askıda bulunan denetim faaliyetlerinin yeniden başlatılabilmesi için İran'a gerekli adımları atma çağrısında bulunmasından günler sonra yapıldı. Söz konusu savaş sırasında ABD, İran'ın nükleer tesislerini hedef almıştı.

Şarku’l Avsat'ın AFP’den aktardığına göre İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, dün yayımlanan bir televizyon röportajında, "İran'ın şartları karşılanmadan ve savaş kalıcı olarak sona ermeden Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın tesislere erişimine izin vermeyeceğiz" ifadelerini kullandı. Aç

İran'ın nükleer tesisleri, 28 Şubat'ta başlayan Ortadoğu Savaşı sırasında yeniden hedef alındı. ABD ve İsrail'in düzenlediği saldırılarda İran'ın dini lideri Ali Hamaney de hayatını kaybetti.

UAEA müfettişleri, geçen eylül ayında Tahran'ın güneyindeki Buşehr Nükleer Santrali'ni ziyaret etti. Ancak aralarında Fordo, Natanz ve İsfahan'ın da bulunduğu, bombardımana maruz kalan diğer tesislere erişimlerine izin verilmedi.

Tahran'ın güneyindeki Buşehr Nükleer Santrali, 21 Ağustos 2010 (Arşiv – Reuters)
Tahran'ın güneyindeki Buşehr Nükleer Santrali, 21 Ağustos 2010 (Arşiv – Reuters)

Garibabadi, UAEA'nın hasar gören tesisleri denetleme talebinin, "muhtemelen ABD silahlarının ne ölçüde etkili olduğunu değerlendirmeyi amaçladığını" belirtti.

Ortadoğu'daki savaşı sona erdirmeye yönelik girişimlerde ise kayda değer bir ilerleme sağlanamadı. Tahran'ın ABD'den talepleri arasında, İran'ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması ve yaptırımların kaldırılması bulunuyor. İran yönetimi, bu adımlar karşılığında Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılacağını belirtiyor.

İranlı yetkililer, Tahran'ın nükleer programına ilişkin müzakerelerin daha sonraki bir aşamada ele alınacağını ifade etti.

ABD ordusu, bu ayın başlarında İran'ın nükleer programına ilişkin bilgi sağlayacak kişiler için 20 milyon dolar ödül verileceğini duyurmuştu. Tahran yönetimi ise bu adımı "iğrenç" olarak nitelendirdi.



Zelenskiy: İstekliler Koalisyonu toplantısı tarihi bir öneme sahip olabilir

Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy (AFP)
Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy (AFP)
TT

Zelenskiy: İstekliler Koalisyonu toplantısı tarihi bir öneme sahip olabilir

Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy (AFP)
Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy (AFP)

Rusya Savunma Bakanlığı, hava savunma sistemlerinin pazar gecesi ile pazartesi sabahı arasında Rusya’nın çeşitli bölgeleri ile Azak Denizi ve Karadeniz üzerindeki hava sahasında bin 336 Ukrayna insansız hava aracını (İHA) düşürdüğünü açıkladı.

Rusya’nın Rostov Bölgesi Valisi Yuriy Slyusar, bölgedeki Azov kasabasına düzenlenen İHA saldırısı sonucunda üç kişinin yaralandığını ve dört sanayi tesisinde yangın çıktığını bildirdi. Slyusar, İHA parçalarının düşmesi nedeniyle Rojalik köyünde üç müstakil evin ve bir doğal gaz boru hattının da hasar gördüğünü belirtti.

Moskova Belediye Başkanı’nın bugün yaptığı açıklamaya göre Rusya, gece boyunca başkenti hedef alan 100’den fazla İHA’yı engelledi. Yeni saldırı dalgası, Rusya Devlet Başkanı’nın Çin’de ABD’li ve Çinli mevkidaşlarıyla gerçekleştirmesi beklenen görüşmeden günler önce yaşandı.

Savaş üzerine tartışma

Çin’in Shenzhen kentinde düzenlenecek zirve, Vladimir Putin, Donald Trump ve Şi Cinping’i ilk kez bir araya getirecek. Ancak ABD’li yetkililer, beşinci yılına yaklaşan savaşın görüşmede ele alınmasının beklenmediğini söyledi.

Moskova Belediye Başkanı Sergey Sobyanin, gece boyunca ve pazartesi sabahına kadar Telegram üzerinden yaptığı bir dizi paylaşımda, Rus hava savunma sistemlerinin yaklaşık 139 İHA’yı engellediğini bildirdi. Sobyanin, son paylaşımında, “Acil durum ekipleri, enkazın düştüğü bölgede çalışmalarını sürdürüyor” ifadesini kullandı.

Söz konusu önleme operasyonları, Ukrayna güçlerinin Rusya’nın büyük bir petrokimya tesisini, bir petrol rafinerisini ve askeri üretim yapılan bir tesisi hedef almasının ardından gerçekleşti. Saldırılar, Kiev yönetiminin Rusya topraklarının derinliklerine yönelik yürüttüğü operasyonlar kapsamında düzenlendi.

İstekliler Koalisyonu

Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy dün yaptığı açıklamada, Kiev yönetiminin müttefiklerinden oluşan İstekliler Koalisyonu’nun bir toplantısının hazırlık aşamasında olduğunu ve bu toplantının ‘tarihi’ nitelik taşıyabileceğini duyurdu.

Zelenskiy’ye göre toplantının amacı, Rusya ile savaşı sona erdirmeyi hedefleyen müzakerelerde Avrupa’nın tutumunu belirlemek. Ukrayna Devlet Başkanı, günlük açıklamasında, “İstekliler Koalisyonu’nun önemli ve tarihi nitelik taşıyabilecek bir toplantısı için hazırlık yapıyoruz. Zafer için Avrupa’nın yüzde 100 güçlü bir tutum sergilemesini sağlayabiliriz” ifadelerini kullandı.

Zelenskiy ayrıca, Ukrayna Savunma Temas Grubu’nun gelecek hafta yapılması beklenen toplantısını duyurdu. Toplantının ‘verimli geçmesi ve Rusya’ya, Ukrayna’nın desteksiz bırakılmayacağı yönünde anlayacağı güçlü bir mesaj vermesi gerektiğini’ belirtti.

Avrupa, bu hafta Ukrayna konusundaki gelecek müzakerelerde Fransa, Birleşik Krallık, Polonya, Almanya ve İtalya’nın yanı sıra Avrupa Birliği (AB) kurumlarının temsilcileri aracılığıyla yer alacağını açıklamıştı.

İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana Avrupa’nın en kanlı çatışmasını sona erdirmeyi amaçlayan müzakereler ise bugüne kadar Avrupalıların görüşme masasının dışında bırakıldığı bir süreçte, ABD’nin arabuluculuğunda Rusya ile Ukrayna arasında yürütülüyordu.

Rusya, Starshield’e getirilen kısıtlamalardan faydalandı

Zelenskiy dün yaptığı açıklamada, Rusya’nın gece boyunca Ukrayna’nın sekiz bölgesindeki enerji ve demir yolu altyapısına saldırılar düzenlediğini belirterek, bu saldırıların kısmen Ukrayna’nın SpaceX tarafından sağlanan Starshield hizmetini kullanmasına getirilen kısıtlamalar nedeniyle mümkün olduğunu söyledi.

Zelenskiy, X hesabından yaptığı paylaşımda, “Ruslar, Şahed tipi İHA’larla trafo merkezlerini hedef alıyor” ifadesini kullandı. Rusya’nın Ukrayna genelindeki hedeflere yönelik saldırılarında sıklıkla kullandığı İHA’lara atıfta bulundu.

Sözlerini sürdüren Zelenskiy, “Cephe hattında ve geçici olarak işgal altındaki topraklarda Starshield terminallerinin çalışma hızına getirilen kısıtlamalar hâlâ yürürlükte olduğu için bu saldırıların önemli bir bölümü hedeflerine ulaşabiliyor” dedi.

Zelenskiy, daha sonra yayımladığı görüntülü akşam konuşmasında ise Rus güçlerinin son dönemde belirli bölgeleri hedef aldığını ve ardından birkaç gün boyunca bu bölgelere tekrarlanan saldırılar düzenlediğini söyledi.

Ülkenin güneydoğusundaki Dnipropetrovsk ve Zaporijya bölgelerinin ağır saldırılara maruz kaldığını belirten Zelenskiy, elektrik şebekesi ve trafo merkezlerinde onarım çalışmalarının sürdüğünü kaydetti. Zelenskiy, “Çok sayıda elektrik kesintisi yaşandı ve onarım çalışmaları devam ediyor. Elektriği kısmen yeniden sağladık, ancak önümüzde hâlâ yapılması gereken çok iş var” ifadelerini kullandı.

Kış mevsiminin yaklaşmasıyla birlikte Rusya, Ukrayna’ya yönelik bombardımanlarını sürdürüyor. Rus saldırıları, Abu Dabi’de son dönemde gerçekleştirilen iki günlük müzakereler sırasında da devam etti.

Prens Harry, Ukrayna’ya yaptığı habersiz ziyareti tamamladı

Prens Harry, Ukrayna’ya gerçekleştirdiği ve önceden duyurulmayan iki günlük ziyaretini dün tamamladı. Ziyareti sırasında yaralı askerler ve sahada görev yapan sağlık personeliyle bir araya gelen Harry, kendilerine “Bu savaşı kazanacaksınız” dedi.

Afganistan’da görev yapmış eski bir asker olan ve yaralı askerlere yardım etmeyi başlıca çalışma alanlarından biri haline getiren 42 yaşındaki Sussex Dükü, cumartesi ve pazar günlerini ülkenin batısındaki Lviv kentinde geçirdi.

Harry, gazetecilerle birlikte kente varmasının ardından yaptığı açıklamada, “Ukrayna’ya her dönüşümde kendimi burada hoş karşılanmış hissediyorum ve büyük bir sıcaklıkla karşılanıyorum” ifadesini kullandı.

2022 yılında Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarının başlamasından bu yana ülkeye dördüncü ziyaretini gerçekleştiren Harry, temasları kapsamında ayrıca, 2014 yılında kurduğu ve engelli bireylere yönelik spor müsabakalarını içeren Invictus Oyunları’nın gelecek yılki organizasyonuna katılacak sporcuların belirlenmesine yönelik elemeleri de izledi. Söz konusu oyunların Temmuz 2027’de Birleşik Krallık’ta düzenlenmesi planlanıyor.

Estonya, Rusya ile olan sınırlarını kapatıyor

Öte yandan Estonya Dışişleri Bakanı Margus Tsahkna dün yaptığı açıklamada, Estonya savunma sanayisi şirketlerinden birini hedef aldığı şüphesi bulunan sabotaj girişiminin ardından, ülkesinin 1 Aralık’tan itibaren Rusya ile tüm sınır geçiş noktalarını kapatacağını duyurdu. Tallinn yönetimi, söz konusu girişimden Moskova’yı sorumlu tuttu.

Estonya makamları, İHA üreticisi Threod Systems şirketini kundaklamaya teşebbüs ettikleri şüphesiyle gece boyunca sekiz kişiyi gözaltına aldı. Yetkililer, saldırı girişiminin Rus askeri istihbarat servisinin talimatıyla gerçekleştirildiğini bildirdi.

Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zaharova ise Moskova’da TASS haber ajansına yaptığı açıklamada, Estonya’nın sınırlarını kapatmasının Rusya’ya yönelik düşmanlığın bir başka göstergesi olacağını söyledi. Şarku’l Avsat’ın TASS’tan aktardığına göre Zaharova, “Gerçek planları buysa bu, Rusya’ya yönelik saldırgan ve kontrolsüz düşmanlığın bir başka tezahürüdür” dedi.

Moskova, Avrupa ülkelerinin kendisine yönelttiği sabotaj faaliyetlerine karışma suçlamalarını sürekli olarak reddediyor. Tsahkna ise X platformundan yaptığı paylaşımda, “Rusya, Estonya’ya yönelik düşmanca eylemlerin sonuçları olacağını anlamalı” ifadelerini kullandı. Bakan, sınır kapatma kararının ne kadar süreyle uygulanacağına ilişkin ise bilgi vermedi.


İran'dan hasar gören nükleer tesislerinin denetim şartı: Şavaş bitmeden denetim yok

ABD'nin İran'ın Kum kenti yakınlarındaki yer altı nükleer tesisine yönelik saldırılarının ardından Fordo Kompleksi'nin son durumunu gösteren Maxar uydusundan alınan görüntü (Arşiv – Reuters)
ABD'nin İran'ın Kum kenti yakınlarındaki yer altı nükleer tesisine yönelik saldırılarının ardından Fordo Kompleksi'nin son durumunu gösteren Maxar uydusundan alınan görüntü (Arşiv – Reuters)
TT

İran'dan hasar gören nükleer tesislerinin denetim şartı: Şavaş bitmeden denetim yok

ABD'nin İran'ın Kum kenti yakınlarındaki yer altı nükleer tesisine yönelik saldırılarının ardından Fordo Kompleksi'nin son durumunu gösteren Maxar uydusundan alınan görüntü (Arşiv – Reuters)
ABD'nin İran'ın Kum kenti yakınlarındaki yer altı nükleer tesisine yönelik saldırılarının ardından Fordo Kompleksi'nin son durumunu gösteren Maxar uydusundan alınan görüntü (Arşiv – Reuters)

İranlı üst düzey bir yetkili, Tahran yönetiminin Ortadoğu'daki savaş sona ermeden ve ABD İran'ın şartlarını yerine getirmeden, Birleşmiş Milletler (BM) müfettişlerinin hasar gören nükleer tesislerini ziyaret etmesine izin vermeyeceğini söyledi.

Açıklama, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın (UAEA), İsrail ile yaşanan 12 Gün Savaşı'ndan bu yana askıda bulunan denetim faaliyetlerinin yeniden başlatılabilmesi için İran'a gerekli adımları atma çağrısında bulunmasından günler sonra yapıldı. Söz konusu savaş sırasında ABD, İran'ın nükleer tesislerini hedef almıştı.

Şarku’l Avsat'ın AFP’den aktardığına göre İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, dün yayımlanan bir televizyon röportajında, "İran'ın şartları karşılanmadan ve savaş kalıcı olarak sona ermeden Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın tesislere erişimine izin vermeyeceğiz" ifadelerini kullandı. Aç

İran'ın nükleer tesisleri, 28 Şubat'ta başlayan Ortadoğu Savaşı sırasında yeniden hedef alındı. ABD ve İsrail'in düzenlediği saldırılarda İran'ın dini lideri Ali Hamaney de hayatını kaybetti.

UAEA müfettişleri, geçen eylül ayında Tahran'ın güneyindeki Buşehr Nükleer Santrali'ni ziyaret etti. Ancak aralarında Fordo, Natanz ve İsfahan'ın da bulunduğu, bombardımana maruz kalan diğer tesislere erişimlerine izin verilmedi.

Tahran'ın güneyindeki Buşehr Nükleer Santrali, 21 Ağustos 2010 (Arşiv – Reuters)
Tahran'ın güneyindeki Buşehr Nükleer Santrali, 21 Ağustos 2010 (Arşiv – Reuters)

Garibabadi, UAEA'nın hasar gören tesisleri denetleme talebinin, "muhtemelen ABD silahlarının ne ölçüde etkili olduğunu değerlendirmeyi amaçladığını" belirtti.

Ortadoğu'daki savaşı sona erdirmeye yönelik girişimlerde ise kayda değer bir ilerleme sağlanamadı. Tahran'ın ABD'den talepleri arasında, İran'ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması ve yaptırımların kaldırılması bulunuyor. İran yönetimi, bu adımlar karşılığında Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılacağını belirtiyor.

İranlı yetkililer, Tahran'ın nükleer programına ilişkin müzakerelerin daha sonraki bir aşamada ele alınacağını ifade etti.

ABD ordusu, bu ayın başlarında İran'ın nükleer programına ilişkin bilgi sağlayacak kişiler için 20 milyon dolar ödül verileceğini duyurmuştu. Tahran yönetimi ise bu adımı "iğrenç" olarak nitelendirdi.


İran'la gerilim sürerken ABD'nin üçüncü uçak gemisi Ortadoğu'ya geliyor

USS Theodore Roosevelt uçak gemisi (AFP)
USS Theodore Roosevelt uçak gemisi (AFP)
TT

İran'la gerilim sürerken ABD'nin üçüncü uçak gemisi Ortadoğu'ya geliyor

USS Theodore Roosevelt uçak gemisi (AFP)
USS Theodore Roosevelt uçak gemisi (AFP)

İran'la gerilimin devam ettiği ve aylardır süren müzakerelerde ilerleme sağlanamadığı bir dönemde, ABD'ye ait üçüncü bir uçak gemisinin Ortadoğu'da konuşlandırılmış askeri güçlere katılması bekleniyor.

Şarku’l Avsat’ın New York Times gazetesinden aktardığı habere göre, USS Theodore Roosevelt uçak gemisinin pazartesi günü bölgedeki USS George H.W. Bush ve USS George Washington uçak gemilerine katılması planlanıyor. Axios haber sitesi ise ABD'li bir yetkiliye dayandırdığı haberinde, geminin pazar günü bölgeye ulaştığını bildirdi. Ancak ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) bu bilgiyi henüz resmen doğrulamadı.

Üçüncü uçak gemisinin ABD'nin bölgedeki askeri varlığını daha da güçlendirmek amacıyla mı gönderildiği, yoksa mevcut iki uçak gemisinden birinin yerini mi alacağı henüz netlik kazanmadı.

Üç uçak gemisinin de bölgedeki konuşlanmasını sürdürmesi halinde, ABD'nin Orta Doğu'daki askeri varlığı geçen nisan ayından bu yana en yüksek seviyesine ulaşmış olacak.

Bu askeri hareketlilik, ABD Başkanı Donald Trump'ın büyük çaplı askeri operasyonlara yeniden başlamak istemediğine yönelik açıklamalarına rağmen Washington ile Tahran arasındaki gerilimin devam ettiği bir dönemde gerçekleşiyor.