ABD üniversitelerine yeni kayıt yaptıran uluslararası öğrenci sayısı, Başkan Donald Trump yönetiminin uyguladığı vize kısıtlamalarına ve mezuniyet sonrası iş bulma olanaklarına ilişkin belirsizliklerin etkisiyle, bu sonbaharda üst üste ikinci yıl yüzde 15 azaldı.
Bu düşüş, yükseköğretim yetkililerinin ABD'nin artık yabancı öğrenciler için cazip ve misafirperver bir ülke olmaktan uzaklaştığı yönündeki endişelerini artırıyor.
Uluslararası Eğitim Enstitüsü (IIE), 10 yükseköğretim kuruluşuyla iş birliği içinde, bu sonbaharda 809 üniversiteyi kapsayan bir ön araştırma gerçekleştirdi. Araştırmaya göre, ABD'deki toplam uluslararası öğrenci sayısı yüzde 9 geriledi. Geçen yıl bu oran yüzde 3 olarak kaydedilmişti. Üniversitelere yeni kayıt yaptıran yabancı öğrenci sayısındaki düşüş ise geçen yıl yaklaşık yüzde 18'e ulaşmasının ardından bu yıl da yüzde 15 oldu.
Araştırma, enstitünün ABD Dışişleri Bakanlığı iş birliğiyle hazırladığı yıllık Open Doors (Açık Kapılar) raporunun yayımlandığı döneme denk geldi. Rapora göre, ABD üniversitelerinde 2025-2026 akademik yılında yaklaşık 1,1 milyon uluslararası öğrenci eğitim gördü. Bu sayı, bir önceki akademik yıla göre yüzde 2,7'lik düşüşe işaret ediyor.
Gerilemenin temel nedeni, yüksek lisans öğrencilerinin sayısındaki yüzde 22,4'lük azalış oldu. Yüksek lisans öğrencisi sayısı 237 bin 655'e geriledi. Buna karşılık lisans öğrencilerinin sayısı 356 bin 165 ile büyük ölçüde sabit kalırken, doktora öğrencilerinin sayısı yüzde 3,1 artarak 158 bin 152'ye yükseldi.
Tüm bu gerilemeye rağmen ABD, uluslararası öğrencilerin dünyada en fazla tercih ettiği ülke olma konumunu korudu.
Raporda, uzun yıllardır ABD'ye en fazla yabancı öğrenci gönderen Hindistan ve Çin'den gelen öğrenci sayısının da azaldığı belirtildi. Hindistan, 339 bin 435 öğrenciyle ilk sıradaki yerini korurken öğrenci sayısı yüzde 6,5 geriledi. Çin'den gelen öğrenci sayısı ise yüzde 4,3 düşerek 254 bin 458 oldu.
Vize politikaları belirleyici oldu
Araştırmaya katılan üniversitelerin yaklaşık yüzde 90'ı, vize başvuru süreçlerinin yabancı öğrenci kayıtlarını olumsuz etkilediğini bildirdi. Üniversitelerin yüzde 70'i düşüşün nedenleri arasında seyahat kısıtlamalarını gösterirken, yüzde 60'ı diğer ülkelerden gelen rekabetin giderek arttığına dikkat çekti.
Yükseköğretim yetkilileri, Başkan Trump'ın zaman zaman yabancı öğrencileri de hedef alan göçmen karşıtı politikaları, belirsizlik yaratan vize uygulamaları ve Çin'le yaşanan ticaret savaşının ABD'nin uluslararası öğrenciler açısından artık eskisi kadar misafirperver bir ülke olarak görülmemesine yol açmasından endişe ediyor.
Amerikan Eğitim Konseyi Başkanı Ted Mitchell, iki yıldır devam eden düşüşü "muhtemelen tarihî" olarak nitelendirdi. Mitchell, eğitimlerine başlamış öğrencilerin de ABD'den ayrılmasından duyduğu kaygıyı dile getirdi.
Yükseköğretim ve Göç Konulu Üniversite Başkanları İttifakı Başkanı Miriam Feldblum ise yönetimin politikalarının "uluslararası öğrencinin yolculuğunun her aşamasında belirsizlik yarattığını" söyledi. Feldblum, bu politikaların birikimli etkisinin ABD'yi öğrenciler açısından "daha az öngörülebilir bir eğitim destinasyonu" haline getirdiğini belirtti.
Öte yandan, İsteğe Bağlı Pratik Eğitim (OPT) programına katılan öğrenci sayısı yüzde 14,1 artarak 335 bin 785'e ulaştı. Program, uluslararası öğrencilere mezuniyetlerinin ardından ABD'de üç yıla kadar çalışma imkânı tanıyor. Ancak ön veriler, programa katılımın bu yıl yüzde 6 gerilediğine işaret ediyor.
Bu gelişme, ABD İç Güvenlik Bakanlığının geçen ay üniversitelerin programa katılmasını tavsiye ettiği her öğrenci için 100 bin dolara kadar ücret alınmasını öngören bir teklif sunmasının ardından yaşandı. Çok sayıda üniversite, Trump yönetimine yaptıkları bildirimlerde söz konusu ücreti karşılayamayacaklarını ifade etti.
Üniversitelerde bütçe kesintileri ve işten çıkarmalar
Gelirlerdeki düşüş, çok sayıda üniversiteyi bütçelerini kısmaya, akademik programları kapatmaya ve personel çıkarmaya yöneltti.
Kuzey Teksas Üniversitesi, yaklaşık 70 akademik programı kapatacağını veya başka programlarla birleştireceğini duyurdu. Pennsylvania Eyalet Üniversitesi ve Boston Üniversitesi de mali sıkıntılarının nedenleri arasında yabancı öğrenci sayısındaki düşüşü gösterdi.
Ohio Eyalet Üniversitesinde uluslararası öğrenci sayısı yüzde 13 azalırken, yalnızca Çinli öğrenci sayısındaki düşüş yüzde 20'yi buldu.
Hindistan'dan öğrenci olarak ABD'ye gelen üniversitenin rektörü Ravi Bellamkonda, "Bu başarılı öğrencilerin Avrupa veya Avustralya'da kalmayı tercih etmesi, ekonomi ve ülke üzerinde etkili olacak" değerlendirmesinde bulundu.
Ulusal Uluslararası Öğrenci Danışmanları Birliği ise bu sonbaharda yabancı öğrenci sayısında yaşanan düşüşün ABD ekonomisine maliyetinin 31 bin iş kaybı ve 2,4 milyar dolarlık gelir kaybı olacağını tahmin etti.