Tahran yönetimi, salı günü askeri söylemini, ABD ve İsrail’le arasında nisan ayında sağlanan ateşkesten bu yana en üst seviyeye çıkardı. İran’dan peş peşe gelen açıklamalar ve gelişmeler, gerilimin yeniden tırmandığına işaret etti. Bu kapsamda Genelkurmay Başkanı’ndan daha önce benzeri görülmemiş ifadeler gelirken Devrim Muhafızları Ordusu Komutanı da sert bir uyarıda bulundu. İran Deniz Kuvvetleri, Hürmüz Boğazı’nda petrol tankerlerinde meydana gelen bir dizi patlamayı duyururken İran’ın Kişm Adası’nda da patlama sesleri duyuldu.
Askeri açıklamalarda bulunan İran Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı Tümgeneral Ali Abdullahî, ülkesinin “ABD güçlerini denizde geri çekilmeye zorlamayı başardığını” söyledi. Abdullahî, Amerikan güçlerini bölgeden tamamen çıkararak Güney Kutbu’na kadar uzaklaştıracakları tehdidinde bulundu.

Abdullahî bu açıklamayı, Tahran’da “Kutsal Savunma ve Direniş Değerlerini Koruma ve Yayma Vakfı” tarafından düzenlenen bir sergiye katıldığı sırada yaptı. Sergide İran’ın ABD ve İsrail’le son iki savaşta elde ettiğini öne sürdüğü “stratejik kazanımları” anlattı.
Güney Kutbu vurgusu
Şarku’l Avsat’ın Press TV’den aktardığı habere göre Abdullahî, “Deniz alanında büyük başarı elde ettik ve düşmanı çok uzak mesafelere çekilmeye zorladık. Allah’ın yardımıyla Amerikalıları bölgenin dışına, Güney Kutbu’na kadar mutlaka çıkaracağız. Bunun gerçekleşmesini beklesinler” dedi.
ABD’nin askeri gücünün zirvesinin deniz kuvvetlerinden kaynaklandığını belirten Abdullahî, uçak gemileri, muhripler ve kruvazörlerin Washington’a dünya okyanuslarına ulaşma imkânı sağladığını söyledi. Abdullahî ayrıca İran Silahlı Kuvvetleri’nin artık düşman savaş uçaklarıyla geçmişe kıyasla daha güçlü ve isabetli biçimde mücadele edebildiğini ileri sürdü.
Abdullahî’nin açıklamaları, İran’ın son haftalarda sık sık dile getirdiği resmi söylemin devamı niteliğinde. Tahran yönetimi, ABD savaş gemilerinin İran kıyılarından 500 kilometreden fazla uzaklaşmaya zorlandığını ve artık Umman Denizi’nde bulunmadığını savunuyor. İranlı yetkililer, Amerikan gemilerinin yeniden Körfez’e dönmesinin de mümkün olmadığını öne sürüyor. Abdullahî daha önce bu konuda yaptığı bir açıklamada, Körfez’e dönüşün ABD Başkanı Donald Trump’ın “mezara götüreceği bir hayal” olacağını söylemişti.
Buna karşılık ABD’li bir yetkili pazartesi günü, USS Theodore Roosevelt uçak gemisinin pazar günü ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın (CENTCOM) sorumluluk alanına ulaştığını açıklamıştı. Böylece bölgedeki Amerikan uçak gemisi görev gruplarının sayısı üçe yükseldi.
Geçen eylül ayında San Diego’daki üssünden ayrılan Roosevelt, nisandan bu yana bölgede bulunan USS George Bush ve ağustostan beri bölgede görev yapan USS George Washington uçak gemilerine katıldı.
ABD Deniz Kuvvetleri’nin verilerine göre Umman Denizi’ndeki Amerikan deniz gücü şu anda üç uçak gemisi, 13 muhrip, iki kruvazör ve bir kıyı muharebe gemisinin yanı sıra 20 binden fazla denizci ve deniz piyadesinden oluşuyor. Bu, ABD’nin Orta Doğu’da nisan ayından bu yana ve daha önce 2003’teki Irak işgalinden bu yana oluşturduğu en büyük deniz gücü yığınağı olarak nitelendiriliyor.
CENTCOM daha sonra yaptığı açıklamada, Roosevelt’in planlı bir konuşlandırma kapsamında şu anda komutanlığın sorumluluk alanında görev yaptığını bildirdi. ABD Başkanı Donald Trump ise son günlerde İran’a yönelik yeni saldırı düzenlenmesi ihtimalinin son derece düşük olduğunu söylemişti.
Yıkıcı ve acı verici karşılık
Öte yandan Devrim Muhafızları Ordusu Komutanı Tümgeneral Ahmed Vahidi, İran’a yönelik yeni bir saldırı düzenlemeyi düşünebilecek tüm taraflara sert bir uyarıda bulundu.
Şarku’l Avsat’ın Tesnim Haber Ajansı’ndan aktardığı habere göre Vahidi, “En küçük saldırı bile yıkıcı ve acı verici bir karşılıkla karşılanacaktır” dedi. Vahidi, tehditlere ve yaptırımlara rağmen İran’ın füze ve savunma kapasitesini geliştirmeyi sürdürdüğünü vurguladı.
Vahidi daha önce de İran’ın füze gücünü geliştirme sürecinin tehdit veya yaptırımlarla durdurulamayacağını belirtmiş, bu sürecin “kan ve inançla” devam edeceğini söylemişti.
Vahidi’nin açıklamaları, 28 Şubat’ta eski dini lider Ali Hamaney’in öldürülmesinden bu yana İran’daki karar alma mekanizmasında yaşanan belirgin değişimin ardından geldi. Batılı medya kuruluşlarının haberlerine dayandırılarak İran basınında yer alan bilgilere göre savaş, barış ve nükleer politika gibi temel konulardaki kararlar artık Vahidi ve Abdullahî’nin yanı sıra Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ın da aralarında bulunduğu altı üst düzey isimden oluşan kolektif bir güvenlik konseyi tarafından alınıyor.
Kişm Adası’nda patlamalar
İran'ın Kişm Adası'nda salı günü patlama sesleri duyuldu. Fars Haber Ajansı, patlamaların ardından adanın kuzeybatısında duman yükseldiğini bildirdi. Olayın nedeni henüz bilinmiyor.

Bu gelişme, başta Wall Street Journal olmak üzere Amerikan medyasının ABD’nin pazartesi akşamı adaya sınırlı çaplı saldırılar düzenlediğini duyurmasından bir gün sonra yaşandı. ABD’li bir yetkili saldırıları savunma amaçlı bir adım olarak nitelendirirken İran’ın resmi haber ajansı IRNA, adada art arda beş patlama sesi duyulduğunu bildirmişti.
Hürmüz Boğazı’nda tanker patlamaları
Hürmüz Boğazı’nda da gerilim dolu bir gün yaşandı. İran Deniz Kuvvetleri, petrol tankerlerini kapsayan bir dizi patlama meydana geldiğini duyurdu.
Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri, salı günü yaptığı açıklamada iki petrol tankerinde deniz mayınlarına çarpmaları sonucu patlama meydana geldiğini bildirdi. Açıklamada tankerlerin isimleri, hangi ülkenin bayrağını taşıdıkları veya olayda yaralanan olup olmadığına ilişkin bilgi verilmedi.
Daha sonra İran Ordusu Deniz Kuvvetleri, üçüncü bir tankerin boğazın doğusunda deniz mayınına çarpmasının ardından alev aldığını ve kullanılamaz hale geldiğini duyurdu. Açıklamada, aynı olayda dördüncü bir tankerin de ağır hasar gördüğü belirtildi.
IRNA ve devlet televizyonunda yayımlanan açıklamada İran ordusu, tankerlerin boğazın doğusundaki yasaklı bir bölgede seyrettiğini ve seyir sistemlerinin kapalı olduğunu öne sürdü. Açıklamada, denizcilik şirketleri, silahlı kuvvetlerle koordinasyon sağlamadan yasaklı bölgelere girmemeleri konusunda uyarıldı.
İran ordusunun açıklamasında, “Silahlı kuvvetlerle koordinasyon sağlanmadan ve kurallara aykırı biçimde gerçekleştirilen her türlü yasa dışı hareketin sonucu, mayınlara çarpma ve yangın olacaktır” ifadeleri kullanıldı.
Şarku’l Avsat’ın Tesnim Haber Ajansı'ndan aktardığı habere göre Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri, Hürmüz Boğazı'nın doğusunda seyreden bir LNG tankerinin, izin verilmeyen rotadan geçmeye çalışırken deniz mayınına çarptığını açıkladı. Çarpmanın ardından tankerde yangın çıktığı ve büyük bir patlama yaşandığı bildirildi. Tankerin daha önce defalarca uyarıldığı ileri sürüldü.
İran güçleri, ABD’nin su yolunun yeniden açıldığı yönündeki önceki açıklamalarına karşılık Hürmüz Boğazı’nın “hâlâ kapalı olduğunu ve İran İslam Cumhuriyeti gerekli gördüğü sürece kapalı kalacağını” bildirdi.
Eş zamanlı gelişmeler, askeri açıklamalardan Hürmüz Boğazı’ndaki tanker olaylarına kadar bölgede gerilimin yeni bir aşamaya geçtiğini gösteriyor. Tahran, savaştan daha güçlü çıktığı ve Körfez ile Hürmüz Boğazı’nda kendi kurallarını uygulayabilecek kapasiteye ulaştığı yönündeki söylemini öne çıkarıyor. Ancak tankerlerde yaşandığı bildirilen olaylara ilişkin bağımsız bilgiler henüz doğrulanmış değil. Hasar gören gemilerin isimleri açıklanmadığı gibi, olaylara ilişkin tarafsız kaynaklardan da teyit gelmedi.