İsrailli milletvekilleri dün yapılan oylamada, Geçici Başbakan Binyamin Netanyahu'ya muhalif Gadi Eizenkot'un siyasi kampında yer alan Matan Kahana'yı Knesset (İsrail Parlamentosu) Başkanı olarak seçti.
Kahana 66 oy alırken, Netanyahu'nun adayı Ofir Katz 52 oyda kaldı. Bu sonuç, Netanyahu açısından bir yenilgi ve iktidar üzerindeki hâkimiyetinin sona erdirilmesi yolunda atılmış ilk adım olarak değerlendirildi.
Eizenkot, liderliğini yaptığı Yashar Partisi Milletvekili Matan Kahana'yı, parlamentonun yeni başkanlığına aday göstermişti. Bu hamleyle Netanyahu liderliğindeki Likud Partisi'nden mevcut Başkan Amir Ohana'nın görevden uzaklaştırılması hedeflendi. Kahana'nın adaylığı, Değişim Kampı'ndaki siyasi güçlerin desteğini almıştı.
Knesset Başkanlığı seçimi sırasında Netanyahu yanlısı koalisyon (52 milletvekili), konuşmaları uzatarak ve Eizenkot'u destekleyen milletvekilleriyle tartışmalar başlatarak oylamayı engellemeye çalıştı. Eizenkot'u destekleyen blokta ise Değişim Bloku'ndan 48 milletvekili ve 19 Arap milletvekili bulunuyordu.
Netanyahu'nun ekibi, son günlerde bu girişimi iki kez engellemeye çalıştı. İlk olarak Yashar Partisi ile müzakere çağrısında bulunuldu, ardından Knesset Başkanlığı için Ofir Katz aday gösterildi.
Kahana'nın Knesset Başkanı seçilmesiyle, henüz hükümet kurulmadan önce İsrail'in yasama organındaki kontrolün Değişim Kampı'nın eline geçmesi bekleniyor.

Değişim Bloku, Eizenkot'un partisinden Roi Folkman'ı Knesset Organizasyon Komitesi Başkanlığına, Birlikte Partisi'nden Liran Abishar Ben Hurin'i geçici Maliye Komitesi Başkanlığına getirdi. İsrail Evimiz Partisi lideri Avigdor Lieberman ise geçici Dışişleri ve Güvenlik Komitesi Başkanlığını üstlendi.
Ayrıca medya üzerindeki denetimi düzenleyen yasaların iptalinden sorumlu komisyona Merav Ben Ari'nin başkanlık etmesi, Demokratlar Partisi milletvekillerinin de Knesset'teki iki özel komitenin başkanlığını üstlenmesi konusunda anlaşmaya varıldı.
Şarku’l Avsat’ın Yedioth Ahronoth gazetesinden aktardığına göre, Genel Kurul oturumlarının yönetimi ve yasama faaliyetlerinin düzenlenmesi de Kahana'nın kontrolüne geçince, hükümeti kurmakla görevlendirilen Yashar Partisi lideri Gadi Eizenkot, Knesset'teki karar alma mekanizmalarının tamamında söz sahibi olacak.
Değişim Bloku'nun parlamentoda kontrolü ele geçirmesi, Likud Partisi ve müttefikleri karşısında sahip olduğu siyasi etkinin boyutunu da ortaya koydu.

Likud Partisi, oylama öncesinde bir hamle yaparak Amir Ohana'nın yerine Knesset Başkanlığı için kendi adayı Ofir Katz'ı gösterdi. Bu adımın, Şas ve Birleşik Tevrat Yahudiliği gibi ultra-Ortodoks partilerle koordinasyon içinde atıldığı değerlendirildi. Söz konusu partiler, Katz'ın adaylığına desteklerini kısa sürede açıkladı.
Likud Partisi yaptığı açıklamada, Katz'ın aday gösterilmesinin, Eizenkot ve Değişim Kampı'nın Knesset Başkanı seçimini tek taraflı olarak gerçekleştirme girişimini reddetmelerinin ardından geldiğini belirtti.
Arap milletvekillerinin dışlanması karşılığında destek teklifi
Likud Partisi, Kahana'nın atanmasına karşı erken saatlerden itibaren kampanya yürüttü ve Yedioth Ahronoth gazetesine göre, seçimin ertelenmesi için girişimlerde bulundu.
Yashar ve Birlikte partilerinin temsilcileriyle yapılan müzakere toplantısında Likud temsilcileri, ulusal birlik hükümeti kurulmasına yönelik görüşmelerde iyi niyet göstergesi olarak Knesset Başkanının değiştirilmesinin ertelenmesini önerdi.
Bu girişimin sonuçsuz kalması üzerine, önceden kabul edilmeyeceği bilinen başka bir teklif gündeme getirildi. Buna göre Likud, Kahana'nın başkan seçilmesi lehinde oy kullanacak, ancak Arap partilerinden hiçbir Milletvekili Knesset Başkan Yardımcılığı görevine getirilmeyecekti.
Netanyahu, Dini Siyonizm Partisi lideri Bezalel Smotrich ve aynı siyasi kamptaki müttefikleri, Arap partilerinin oylarıyla Kahana'nın seçilmesinin meşruiyetini sorgulamaya çalıştı.
Likud'un adayı Katz, oylama öncesinde Arap milletvekillerine ve onları destekleyenlere hitaben şu ifadeleri kullandı:
"Benim için oy kullanmayın. Terörü destekleyenlerin oylarıyla seçilerek Knesset Başkanlığı makamının itibarını lekelemeye hazır değilim."
Eizenkot ise Arap seçmenlerin oyları etrafında yürütülen tartışmaların tamamını uygunsuz buldu.
İsrail seçimlerinin kesin sonuçları
Eizenkot, Knesset oturumu öncesinde partisinin milletvekillerine yaptığı açıklamada, Kahana'nın başkan seçilmesinin demokratik açıdan doğru bir adım olduğunu ve değişimi destekleyen mutlak çoğunluğun iradesini yansıttığını söyledi.
Eizenkot, Likud'un Arap milletvekillerinin oylarını gayrimeşru göstermeye yönelik kampanyasını da reddederek şu ifadeleri kullandı:
"Birinci sınıf ve ikinci sınıf vatandaşlar olmadığı gibi, Knesset'te birinci sınıf ve ikinci sınıf seçmenler de yoktur."
Likud, seçimi kaybetmesi neredeyse kesin olmasına rağmen adayını Kahana'nın karşısına çıkardı. Ancak Birleşik Tevrat Yahudiliği Partisi'nin Katz'a verdiği desteğin, Değişim Bloku ile ultra-Ortodoks parti arasında hükümetin kurulmasına yönelik müzakereleri başarısızlığa uğratabileceğini umuyordu.
Likud ayrıca, konuşma süresi konusunda herhangi bir sınırlamaya tabi olmayan bir bakan aracılığıyla tartışmaları uzatarak oylamayı geciktirmeye çalıştı.
Kahana, Eizenkot'un ısrarı üzerine Knesset Başkanlığı yarışına girdi. Eizenkot, başlangıçta müttefiklerinin Gelecek Var Partisi lideri Yair Lapid'in bu göreve seçilmesini önermesine rağmen, başkanlık makamının kendi partisine verilmesini talep etti.
Hükümet kurulmadan önce yasama hamlesi
Yedioth Ahronoth gazetesine göre, Knesset Başkanlığının kontrol altına alınmasıyla süreç sona ermiyor. Değişim Kampı'nın bir sonraki hedefi, Demokratlar Partisi Milletvekili Gilad Kariv başkanlığında, yargı reformu kapsamında çıkarılan yasaların iptalini sağlamak üzere özel bir komite kurulması.
Öncelikler de şimdiden belirlendi. İlk olarak hükümetin hukuk danışmanının statüsünü zayıflatan yasanın, ardından hâkimlerin seçildiği komitenin yapısını değiştiren düzenlemenin iptal edilmesi planlanıyor.

Buna paralel olarak, başkanlıkları Değişim Kampı'nın müttefiklerine verilecek denetim komitelerinin de kurulması öngörülüyor. Bu müttefikler arasında Birleşik Arap Listesi ve Ortak Liste de bulunuyor.
Eizenkot'un kampı, yasama faaliyetlerini ilerletmek için hükümetin kurulmasını beklemek zorunda değil. Knesset'te çoğunluğa sahip olmasının yanı sıra Organizasyon Komitesi, başlıca komiteler ve Knesset Başkanlığı üzerindeki kontrolü, hükümeti kurmakla görevlendirildiği süre boyunca yasaları geçirmesine imkân sağlıyor.
Eizenkot'un kampı ayrıca İsrail Cumhurbaşkanı'ndan 14 günlük ek süre almayı da umuyor. Böylece yasama faaliyetleri için ilave bir zaman kazanılması hedefleniyor.
Yedioth Ahronoth gazetesine göre, Knesset'in bütün kurumları artık Değişim Kampı'nın kontrolüne geçmiş durumda. Bu nedenle asıl soru, hükümet kurulmadan önce bu kampın kaç yasayı geçirmeyi başaracağı.




