Trump, Şi ve Putin zirvesinde karşılıklı övgülere rağmen somut ilerleme sağlanamadı

ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Çin'deki Qilin Sarayı'nda yuvarlak masa etrafında bir araya geldi. (AP)
ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Çin'deki Qilin Sarayı'nda yuvarlak masa etrafında bir araya geldi. (AP)
TT

Trump, Şi ve Putin zirvesinde karşılıklı övgülere rağmen somut ilerleme sağlanamadı

ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Çin'deki Qilin Sarayı'nda yuvarlak masa etrafında bir araya geldi. (AP)
ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Çin'deki Qilin Sarayı'nda yuvarlak masa etrafında bir araya geldi. (AP)

ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ilk kez düzenlenen üçlü zirvenin ardından dün (Perşembe) Çin'den ayrıldı. Uluslararası düzene ilişkin farklı görüşlere sahip üç lider, görüşme boyunca karşılıklı övgü dolu ifadeler kullandı. Nükleer risklerin azaltılması ve anlaşmazlıkların çözümünü kapsayan bir Barış Bildirisi üzerinde duran liderler, ancak önemli bir ilerleme kaydedemedi. Ukrayna ve İran'daki savaşların sona erdirilmesine yönelik somut adımlar açıklanmadığı gibi Tayvan'ın geleceğine ilişkin herhangi bir belirleme de yapılmadı.

Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında Çin'in Şıncın kentinde düzenlenen üçlü görüşme, Kelin Villası'nda, göl kıyısındaki gözlerden uzak bir ortamda gerçekleştirildi. Basına kapalı toplantı 90 dakikadan kısa sürdü. Büyük, yuvarlak bir masa etrafında bir araya gelen üç lider, gazetecilerin salondan çıkarılmasından önce kısa açılış konuşmaları yaptı.

Üç liderin zirvesinden dört maddelik kısa bir bildiri çıktı. Beyaz Saray, Xinhua Haber Ajansı ve Kremlin'in yayımladığı bildiride BM reformu, devlet yetkililerinin UCM karşısındaki dokunulmazlıkları, petrol ürünleri arzının artırılması ve tedarik zincirlerinin korunması başlıkları öne çıktı. Bildiride ayrıca nükleer riskleri azaltmaya yönelik diyaloğun başlatılması konusunda mutabakata varıldığı belirtildi.

Bildirinin ilk maddesinde, “Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin daimi üyeleri olarak ABD, Rusya ve Çin, uluslararası barış ve güvenliği sağlama yönündeki temel misyonuna uygun biçimde, küresel sorunlara daha etkili yanıt verebilmesi için Birleşmiş Milletler'in reforme edilmesini taahhüt etmektedir” ifadelerine yer verildi.

İkinci maddede üç ülkenin tüm ülkelerin yararına rafine petrol ürünlerinin üretimini ve tedarikini artırmayı planladığı belirtilerek enerji akışının istikrarlı olmasının önemine dikkat çekildi.

Üçüncü maddede liderlerin, devletlerin rızası ilkesinin ve yetkililerinin dokunulmazlıklarına saygı gösterilmesinin önemini kabul ettikleri, Uluslararası Ceza Mahkemesi ve benzeri kurumların yetkilerini kötüye kullanmamaları gerektiği konusunda mutabık kaldıkları kaydedildi.

Dördüncü maddede ise “Nükleer bir savaş kazanılamaz ve asla başlatılmamalıdır. Üç ülke, nükleer risklerin azaltılması ve nükleer silahların yayılmasının önlenmesi konusunda diyalog yürütecektir” denildi.

Diplomaside yeni bir sayfa

Bildirideki genel ve kapsamı belirsiz ifadelerin aksine üç lider, açılış konuşmalarında ilişkilerdeki yakınlığa ve karşılıklı dostluğa vurgu yaptı.

Trump, açılış konuşmasında “Gerçekten tarih yazıyoruz” dedi. Üç liderin, rakiplerle diyaloğu dışlayan eski diplomasi anlayışından uzaklaştığını savunan Trump, “Hiçbir sorun, onu konuşmayı reddeden eski yöntemlerle çözülemedi. Diyalog ve iletişim olanaklarını azaltarak hiçbir zaman barış sağlanamadı. Birlikte farklı bir yol seçiyoruz” ifadelerini kullandı.

Putin ise üç liderin diplomasi tarihinde yeni bir sayfa açtığını söyledi. Ülkelerinin çıkarlarının Ukrayna'daki savaş da dahil olmak üzere bölgesel anlaşmazlıkların çözümünde örtüştüğünü belirten Putin, üç ülkenin uluslararası barış ve güvenliğin korunmasında ortak sorumluluk taşıdığını dile getirdi.

cdfrgthy
ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Çin'de üçlü zirve öncesinde bir arada. (EPA)

Rusya'yı ABD ve Çin'in jeopolitik ortağı olarak konumlandırmaya çalışan Putin, üç ülkenin uluslararası hukuk düzenini koruma ve güçlendirme sorumluluğunu paylaştığını da söyledi.

Şi ise üç ülkenin dünya barışını koruma konusunda ortak bir vizyona sahip olduğunu belirtti. Liderlerin küresel bir köyde özel sorumluluklar üstlendiğine dikkat çeken Çin Devlet Başkanı, soğuk Savaş zihniyetinden vazgeçilmesi çağrısında bulundu. Ancak Ukrayna'daki savaşa doğrudan değinmeyen Şi, “Tarih bize büyük güçler uyum içinde yaşadığında dünyada barışın hüküm sürdüğünü, çatıştıklarında ise dünyanın kaosa sürüklendiğini gösteriyor” dedi.

Toplantının ardından Şi görüşmeleri verimli olarak nitelendirirken Putin, görüşmenin açık ve samimi geçtiğini söyledi. Trump ise herhangi bir açıklama yapmadan ABD'ye dönmek üzere uçağına bindi.

Nükleer diyalog

Trump, nükleer silahsızlanmanın zirvenin ana gündem maddelerinden biri olmasında ısrar etti. ABD, Rusya ve Çin'in dünyadaki nükleer silahların sayısının azaltılması ve bu silahların kullanılma riskinin sınırlandırılması konusunda görüşmek için eşsiz bir konumda bulunduğunu belirten Trump, “Bu silahlardan vazgeçmek kolay değil” dedi.

Şi ise nükleer silahların tamamen yasaklanması ve bütünüyle imha edilmesi gerektiğini söyledi.

Ancak Trump'ın Moskova ve Pekin'i nükleer cephaneliklerini küçültmeye ikna etme girişimi, yalnızca diyalog başlatılması konusunda anlaşmayla sonuçlandı. Bildiride, “Üç ülke nükleer risklerin azaltılması ve nükleer silahların yayılmasının önlenmesi konusunda diyalog yürütecektir” ifadesi yer aldı.

Bu girişim, Washington ile Moskova arasındaki Yeni START anlaşmasının geçen şubat ayında sona ermesinin ardından gündeme geldi. Trump, Çin'i de kapsayacak yeni, geliştirilmiş ve modern bir anlaşma yapılmasını istiyor. Çin'in nükleer cephaneliğinde 600'den fazla savaş başlığı bulunurken ABD ve Rusya'nın her birinin 5 binden fazla nükleer başlığa sahip olduğu tahmin ediliyor.

Şi, bu konuda herhangi bir taviz vermekten kaçınırken kriz anlarında iletişim kurulmasını sağlayacak mekanizmaların oluşturulmasına açık kapı bıraktı. Üç ülkenin yanlış hesaplamaları en aza indirmek için kriz iletişimi ve önleme mekanizmalarına ihtiyaç duyduğunu söyledi.

Üç lider, Uluslararası Ceza Mahkemesi ve benzeri kurumların yetkilerini kötüye kullanmaması gerektiği konusunda da mutabık kaldı. Açıklamada, devletlerin rızası ilkesinin ve hükümet yetkililerinin sahip olduğu diplomatik dokunulmazlığın korunmasının büyük önem taşıdığı vurgulandı.

Trump, üç ülkenin Uluslararası Ceza Mahkemesi gibi kontrolden çıkmış küresel kuruluşlara karşı ülkelerinin egemenliğini korumanın yollarını ele alacağını söyledi.

Enerji konusunda ise üç ülke, rafine petrol ürünlerinin üretimini ve tedarikini artırmayı planladıklarını açıkladı. Ukrayna ve Ortadoğu'daki savaşların küresel enerji arzı üzerindeki baskıyı artırdığı bir dönemde, enerji akışının istikrarlı biçimde sürdürülmesinin önemine dikkat çekildi. Trump, İran savaşı sırasında saldırılar nedeniyle defalarca kapanan Hürmüz Boğazı üzerinden petrol taşınmasının Pekin ile Washington'ın ortak çıkarına olduğunu belirtti.

Karşılıklı övgüler

Üçlü zirveden önce Trump, Putin ile yaklaşık 40 dakika süren ikili bir görüşme gerçekleştirdi. Bu, iki liderin Ağustos 2025'teki Alaska Zirvesi'nden bu yana ilk yüz yüze buluşması oldu. Alaska'daki görüşme, Ukrayna konusunda herhangi bir anlaşma sağlanamadan sona ermişti.

Trump, Putin'i arkadaşım diye nitelendirerek, “Uzun yıllardır mükemmel bir ilişkimiz var. Birbirimizi uzun zamandır tanıyoruz. Bu görüşmeden pek çok harika şeyin çıkabileceğini, en azından bunların başlayabileceğini düşünüyorum” dedi.

Putin ise İngilizce olarak, “Sizinle görüşmek benim için bir onur karşılığını verdi.

Trump daha sonra Şi ile öğle yemeğinin de eşlik ettiği ikili bir görüşme yaptı. ABD Başkanı, Çinli mevkidaşına, “Aramızda son derece özel bir ilişki var. İkimiz görevde olduğumuz sürece hiçbir sorun yaşayacağımızı sanmıyorum. Hiçbir sorunla karşılaşmayacağız” dedi.

Şi ise Trump'ın görev süresi boyunca iki ülke arasındaki ilişkilerin genel olarak istikrarlı seyrettiğini ve iyileştiğini söyledi.

cdfvgth
ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Çin'in Şıncın kentindeki Qilin Sarayı'na giriş yaptı. (AFP)

Şarku’l Avsat’ın Xinhua'dan aktardığı habere göre Çin Devlet Başkanı, Tayvan konusunu da gündeme getirerek Washington yönetimine, ikili ilişkilerde ciddi gerilemeler yaşanmasını önlemek için doğru adımın atılması çağrısında bulundu.

Şi'nin Trump'ı havaalanında bizzat karşılaması da diplomatik protokolün dışına çıkan bir jest olarak değerlendirildi. Trump, bu karşılamaya ilişkin, “Bu büyük bir başkan. Çin'in gelmiş geçmiş en büyük başkanlarından biri. Daha önce hiç kimseyi karşılamak için havaalanına gitmemişti dedi.

Şi ve Putin hakkında ise Trump “Size bir şey söyleyeyim, ikisi de Trump'a hayran. Peki benden sonra ne olacak? Bunu size söyleyemem” ifadelerini kullandı.

Bununla birlikte Şi ile Putin arasındaki ilişkinin çok daha köklü olduğu görülüyor. İki lider çarşamba günü 50'nci kez bir araya geldi. Şi, Putin'i eski dostum diye karşılarken Rus lider de Çinli mevkidaşına sevgili dostum diye hitap etti.

Bu yakınlaşma, Washington ile Pekin arasında yapay zekâ çipleri, gümrük tarifeleri ve nadir toprak elementlerinin ihracatına yönelik kısıtlamalar nedeniyle gerilimin arttığı bir dönemde gerçekleşti.

Yeni Yalta

Moskova, üçlü zirveyi yeni ve modern bir Yalta olarak sunmaya çalıştı. Bu benzetme, ABD Başkanı Franklin Roosevelt, İngiltere Başbakanı Winston Churchill ve Sovyetler Birliği lideri Josef Stalin'in Avrupa'nın savaş sonrası bölünmesini şekillendirdiği Şubat 1945'teki Yalta Konferansı'na gönderme yapıyor.

Trump ile Şi'nin, aralık ayında Florida'da düzenlenecek G20 Zirvesi kapsamında yeniden bir araya gelmesi bekleniyor.



Trump, Şi ve Putin zirvesinde karşılıklı övgülere rağmen somut ilerleme sağlanamadı

ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Çin'deki Qilin Sarayı'nda yuvarlak masa etrafında bir araya geldi. (AP)
ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Çin'deki Qilin Sarayı'nda yuvarlak masa etrafında bir araya geldi. (AP)
TT

Trump, Şi ve Putin zirvesinde karşılıklı övgülere rağmen somut ilerleme sağlanamadı

ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Çin'deki Qilin Sarayı'nda yuvarlak masa etrafında bir araya geldi. (AP)
ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Çin'deki Qilin Sarayı'nda yuvarlak masa etrafında bir araya geldi. (AP)

ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ilk kez düzenlenen üçlü zirvenin ardından dün (Perşembe) Çin'den ayrıldı. Uluslararası düzene ilişkin farklı görüşlere sahip üç lider, görüşme boyunca karşılıklı övgü dolu ifadeler kullandı. Nükleer risklerin azaltılması ve anlaşmazlıkların çözümünü kapsayan bir Barış Bildirisi üzerinde duran liderler, ancak önemli bir ilerleme kaydedemedi. Ukrayna ve İran'daki savaşların sona erdirilmesine yönelik somut adımlar açıklanmadığı gibi Tayvan'ın geleceğine ilişkin herhangi bir belirleme de yapılmadı.

Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında Çin'in Şıncın kentinde düzenlenen üçlü görüşme, Kelin Villası'nda, göl kıyısındaki gözlerden uzak bir ortamda gerçekleştirildi. Basına kapalı toplantı 90 dakikadan kısa sürdü. Büyük, yuvarlak bir masa etrafında bir araya gelen üç lider, gazetecilerin salondan çıkarılmasından önce kısa açılış konuşmaları yaptı.

Üç liderin zirvesinden dört maddelik kısa bir bildiri çıktı. Beyaz Saray, Xinhua Haber Ajansı ve Kremlin'in yayımladığı bildiride BM reformu, devlet yetkililerinin UCM karşısındaki dokunulmazlıkları, petrol ürünleri arzının artırılması ve tedarik zincirlerinin korunması başlıkları öne çıktı. Bildiride ayrıca nükleer riskleri azaltmaya yönelik diyaloğun başlatılması konusunda mutabakata varıldığı belirtildi.

Bildirinin ilk maddesinde, “Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin daimi üyeleri olarak ABD, Rusya ve Çin, uluslararası barış ve güvenliği sağlama yönündeki temel misyonuna uygun biçimde, küresel sorunlara daha etkili yanıt verebilmesi için Birleşmiş Milletler'in reforme edilmesini taahhüt etmektedir” ifadelerine yer verildi.

İkinci maddede üç ülkenin tüm ülkelerin yararına rafine petrol ürünlerinin üretimini ve tedarikini artırmayı planladığı belirtilerek enerji akışının istikrarlı olmasının önemine dikkat çekildi.

Üçüncü maddede liderlerin, devletlerin rızası ilkesinin ve yetkililerinin dokunulmazlıklarına saygı gösterilmesinin önemini kabul ettikleri, Uluslararası Ceza Mahkemesi ve benzeri kurumların yetkilerini kötüye kullanmamaları gerektiği konusunda mutabık kaldıkları kaydedildi.

Dördüncü maddede ise “Nükleer bir savaş kazanılamaz ve asla başlatılmamalıdır. Üç ülke, nükleer risklerin azaltılması ve nükleer silahların yayılmasının önlenmesi konusunda diyalog yürütecektir” denildi.

Diplomaside yeni bir sayfa

Bildirideki genel ve kapsamı belirsiz ifadelerin aksine üç lider, açılış konuşmalarında ilişkilerdeki yakınlığa ve karşılıklı dostluğa vurgu yaptı.

Trump, açılış konuşmasında “Gerçekten tarih yazıyoruz” dedi. Üç liderin, rakiplerle diyaloğu dışlayan eski diplomasi anlayışından uzaklaştığını savunan Trump, “Hiçbir sorun, onu konuşmayı reddeden eski yöntemlerle çözülemedi. Diyalog ve iletişim olanaklarını azaltarak hiçbir zaman barış sağlanamadı. Birlikte farklı bir yol seçiyoruz” ifadelerini kullandı.

Putin ise üç liderin diplomasi tarihinde yeni bir sayfa açtığını söyledi. Ülkelerinin çıkarlarının Ukrayna'daki savaş da dahil olmak üzere bölgesel anlaşmazlıkların çözümünde örtüştüğünü belirten Putin, üç ülkenin uluslararası barış ve güvenliğin korunmasında ortak sorumluluk taşıdığını dile getirdi.

cdfrgthy
ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Çin'de üçlü zirve öncesinde bir arada. (EPA)

Rusya'yı ABD ve Çin'in jeopolitik ortağı olarak konumlandırmaya çalışan Putin, üç ülkenin uluslararası hukuk düzenini koruma ve güçlendirme sorumluluğunu paylaştığını da söyledi.

Şi ise üç ülkenin dünya barışını koruma konusunda ortak bir vizyona sahip olduğunu belirtti. Liderlerin küresel bir köyde özel sorumluluklar üstlendiğine dikkat çeken Çin Devlet Başkanı, soğuk Savaş zihniyetinden vazgeçilmesi çağrısında bulundu. Ancak Ukrayna'daki savaşa doğrudan değinmeyen Şi, “Tarih bize büyük güçler uyum içinde yaşadığında dünyada barışın hüküm sürdüğünü, çatıştıklarında ise dünyanın kaosa sürüklendiğini gösteriyor” dedi.

Toplantının ardından Şi görüşmeleri verimli olarak nitelendirirken Putin, görüşmenin açık ve samimi geçtiğini söyledi. Trump ise herhangi bir açıklama yapmadan ABD'ye dönmek üzere uçağına bindi.

Nükleer diyalog

Trump, nükleer silahsızlanmanın zirvenin ana gündem maddelerinden biri olmasında ısrar etti. ABD, Rusya ve Çin'in dünyadaki nükleer silahların sayısının azaltılması ve bu silahların kullanılma riskinin sınırlandırılması konusunda görüşmek için eşsiz bir konumda bulunduğunu belirten Trump, “Bu silahlardan vazgeçmek kolay değil” dedi.

Şi ise nükleer silahların tamamen yasaklanması ve bütünüyle imha edilmesi gerektiğini söyledi.

Ancak Trump'ın Moskova ve Pekin'i nükleer cephaneliklerini küçültmeye ikna etme girişimi, yalnızca diyalog başlatılması konusunda anlaşmayla sonuçlandı. Bildiride, “Üç ülke nükleer risklerin azaltılması ve nükleer silahların yayılmasının önlenmesi konusunda diyalog yürütecektir” ifadesi yer aldı.

Bu girişim, Washington ile Moskova arasındaki Yeni START anlaşmasının geçen şubat ayında sona ermesinin ardından gündeme geldi. Trump, Çin'i de kapsayacak yeni, geliştirilmiş ve modern bir anlaşma yapılmasını istiyor. Çin'in nükleer cephaneliğinde 600'den fazla savaş başlığı bulunurken ABD ve Rusya'nın her birinin 5 binden fazla nükleer başlığa sahip olduğu tahmin ediliyor.

Şi, bu konuda herhangi bir taviz vermekten kaçınırken kriz anlarında iletişim kurulmasını sağlayacak mekanizmaların oluşturulmasına açık kapı bıraktı. Üç ülkenin yanlış hesaplamaları en aza indirmek için kriz iletişimi ve önleme mekanizmalarına ihtiyaç duyduğunu söyledi.

Üç lider, Uluslararası Ceza Mahkemesi ve benzeri kurumların yetkilerini kötüye kullanmaması gerektiği konusunda da mutabık kaldı. Açıklamada, devletlerin rızası ilkesinin ve hükümet yetkililerinin sahip olduğu diplomatik dokunulmazlığın korunmasının büyük önem taşıdığı vurgulandı.

Trump, üç ülkenin Uluslararası Ceza Mahkemesi gibi kontrolden çıkmış küresel kuruluşlara karşı ülkelerinin egemenliğini korumanın yollarını ele alacağını söyledi.

Enerji konusunda ise üç ülke, rafine petrol ürünlerinin üretimini ve tedarikini artırmayı planladıklarını açıkladı. Ukrayna ve Ortadoğu'daki savaşların küresel enerji arzı üzerindeki baskıyı artırdığı bir dönemde, enerji akışının istikrarlı biçimde sürdürülmesinin önemine dikkat çekildi. Trump, İran savaşı sırasında saldırılar nedeniyle defalarca kapanan Hürmüz Boğazı üzerinden petrol taşınmasının Pekin ile Washington'ın ortak çıkarına olduğunu belirtti.

Karşılıklı övgüler

Üçlü zirveden önce Trump, Putin ile yaklaşık 40 dakika süren ikili bir görüşme gerçekleştirdi. Bu, iki liderin Ağustos 2025'teki Alaska Zirvesi'nden bu yana ilk yüz yüze buluşması oldu. Alaska'daki görüşme, Ukrayna konusunda herhangi bir anlaşma sağlanamadan sona ermişti.

Trump, Putin'i arkadaşım diye nitelendirerek, “Uzun yıllardır mükemmel bir ilişkimiz var. Birbirimizi uzun zamandır tanıyoruz. Bu görüşmeden pek çok harika şeyin çıkabileceğini, en azından bunların başlayabileceğini düşünüyorum” dedi.

Putin ise İngilizce olarak, “Sizinle görüşmek benim için bir onur karşılığını verdi.

Trump daha sonra Şi ile öğle yemeğinin de eşlik ettiği ikili bir görüşme yaptı. ABD Başkanı, Çinli mevkidaşına, “Aramızda son derece özel bir ilişki var. İkimiz görevde olduğumuz sürece hiçbir sorun yaşayacağımızı sanmıyorum. Hiçbir sorunla karşılaşmayacağız” dedi.

Şi ise Trump'ın görev süresi boyunca iki ülke arasındaki ilişkilerin genel olarak istikrarlı seyrettiğini ve iyileştiğini söyledi.

cdfvgth
ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Çin'in Şıncın kentindeki Qilin Sarayı'na giriş yaptı. (AFP)

Şarku’l Avsat’ın Xinhua'dan aktardığı habere göre Çin Devlet Başkanı, Tayvan konusunu da gündeme getirerek Washington yönetimine, ikili ilişkilerde ciddi gerilemeler yaşanmasını önlemek için doğru adımın atılması çağrısında bulundu.

Şi'nin Trump'ı havaalanında bizzat karşılaması da diplomatik protokolün dışına çıkan bir jest olarak değerlendirildi. Trump, bu karşılamaya ilişkin, “Bu büyük bir başkan. Çin'in gelmiş geçmiş en büyük başkanlarından biri. Daha önce hiç kimseyi karşılamak için havaalanına gitmemişti dedi.

Şi ve Putin hakkında ise Trump “Size bir şey söyleyeyim, ikisi de Trump'a hayran. Peki benden sonra ne olacak? Bunu size söyleyemem” ifadelerini kullandı.

Bununla birlikte Şi ile Putin arasındaki ilişkinin çok daha köklü olduğu görülüyor. İki lider çarşamba günü 50'nci kez bir araya geldi. Şi, Putin'i eski dostum diye karşılarken Rus lider de Çinli mevkidaşına sevgili dostum diye hitap etti.

Bu yakınlaşma, Washington ile Pekin arasında yapay zekâ çipleri, gümrük tarifeleri ve nadir toprak elementlerinin ihracatına yönelik kısıtlamalar nedeniyle gerilimin arttığı bir dönemde gerçekleşti.

Yeni Yalta

Moskova, üçlü zirveyi yeni ve modern bir Yalta olarak sunmaya çalıştı. Bu benzetme, ABD Başkanı Franklin Roosevelt, İngiltere Başbakanı Winston Churchill ve Sovyetler Birliği lideri Josef Stalin'in Avrupa'nın savaş sonrası bölünmesini şekillendirdiği Şubat 1945'teki Yalta Konferansı'na gönderme yapıyor.

Trump ile Şi'nin, aralık ayında Florida'da düzenlenecek G20 Zirvesi kapsamında yeniden bir araya gelmesi bekleniyor.


Trump: Nükleer silahları sınırlandıracak bir anlaşmaya varmak için çalışacağım

ABD Başkanı Donald Trump, Çin'in Guangdong eyaletine bağlı Şıncın kentinde düzenlenen Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile yaptığı görüşmede konuşuyor. (AP)
ABD Başkanı Donald Trump, Çin'in Guangdong eyaletine bağlı Şıncın kentinde düzenlenen Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile yaptığı görüşmede konuşuyor. (AP)
TT

Trump: Nükleer silahları sınırlandıracak bir anlaşmaya varmak için çalışacağım

ABD Başkanı Donald Trump, Çin'in Guangdong eyaletine bağlı Şıncın kentinde düzenlenen Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile yaptığı görüşmede konuşuyor. (AP)
ABD Başkanı Donald Trump, Çin'in Guangdong eyaletine bağlı Şıncın kentinde düzenlenen Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile yaptığı görüşmede konuşuyor. (AP)

ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in de katıldığı üçlü toplantı öncesinde bugün (Perşembe) bir saat süren görüşme gerçekleştirdi. Bu görüşme, iki liderin yılbaşından bu yana gerçekleştirdiği üçüncü yüz yüze buluşma oldu.

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ABD'li mevkidaşı Donald Trump'a Çin-ABD ilişkilerinin genel olarak istikrarlı seyrettiğini ve olumlu yönde ilerlediğini söyledi.

cdsfgthy
Trump ve Şi Cinping, Çin'in Şıncın kentindeki Kylin Villası'nda gerçekleştirdikleri ikili görüşme sırasında fotoğraf çektiriyor. (Reuters)

Şi, Çin'in güneyindeki Şıncın kentinde üçlü zirve öncesinde yaptığı açıklamada, "Çin ile ABD arasındaki ilişkiler genel olarak istikrarını korudu ve olumlu yönde gelişti. Bu durum iki ülke halklarına somut faydalar sağlarken dünyaya da istikrar ve güven getirdi" dedi. Şarku’l Avsat’ın Fransız Haber Ajansı AFP'den  aktardığı habere göre Şi, iki ülke arasındaki ilişkilerin mevcut seyrine dikkat çekti.

Trump ise Çin'den ABD tarım ürünlerine yönelik alımlarını artırmasını istedi. İki ülkenin İran'la ilgili meselelerin ele alınmasında iş birliği yapabileceğini belirten Trump, "Şi ile ben, Hürmüz Boğazı'ndan petrol akışının sürmesi gerektiği konusunda mutabık kaldık" dedi.

ABD Başkanı, iki ülkenin gümrük tarifeleri konusunda adil bir paylaşım gerçekleştirdiğini savunarak, "Tarifeleri son derece adil bir şekilde paylaştık ve düşürdük" ifadelerini kullandı. Önceki ABD başkanlarını eleştiren Trump, "Çin'le başlangıçtaki ilişkiler son derece dengesizdi" diye konuştu.

Trump, dış politika ve ticaret politikalarının temel araçlarından biri olarak gümrük tarifelerini kullanmayı sürdürdü. Ancak bu yaklaşım ABD içinde hukuki ve yargısal engellerle karşılaştı. Ekonomistler ve analistler de söz konusu politikanın enflasyonu artırabileceği ve daha geniş çaplı bir ticaret savaşını tetikleyebileceği uyarısında bulundu.

7kıl9
ABD Başkanı Donald Trump, Çin'in güneyindeki Guangdong eyaletinde bulunan Şıncın kentinde düzenlenen APEC Zirvesi'ne katılmak üzere Şıncın Bao'an Uluslararası Havalimanı'na gelişinin ardından Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in yanında selam veriyor. (AFP)

Şi, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi marjında bu yıl üçüncü kez bir araya geldiği Trump ile görüşmesinin başında, iki ülke arasındaki ilişkilerin istikrarlı olduğunu ve iyileşme gösterdiğini yineledi.

Çin lideri, "Stratejik istikrara dayalı, yapıcı bir Çin-ABD ilişkisi için yeni bir tanım ortaya koyduk. Bu ilişkiye saygı, adalet ve karşılıklılık ilkelerine dayanan yeni bir boyut kazandırdık" ifadelerini kullandı.

Ukrayna savaşı da gündemdeydi

Trump, Şi Cinping ile Şıncın kentinde gerçekleştirdiği ikili görüşmenin ardından Rusya-Ukrayna Savaşı'nın sona erdirilmesi konusunda iki liderin de yardımcı olmak istediğini söyledi.

dcfvgthyj
Trump ve Şi Cinping, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile gerçekleştirecekleri tarihi üçlü zirve öncesinde bir arada. (AFP)

Trump, "İkimiz de Rusya ile Ukrayna arasındaki savaş konusunda yardımcı olmaya çalışıyoruz. Bu savaşın sona ermesini istiyorum ve bu konuda ikimiz adına da konuşabileceğime inanıyorum" dedi.

Nükleer silahların sınırlandırılması zor olacak

Trump, Şi Cinping ve Vladimir Putin ile yaptığı görüşmelerin ardından Perşembe günü Reuters'a verdiği demeçte, nükleer silahları sınırlandıracak bir anlaşmaya varmanın zor olacağını ancak bu yöndeki çabalarını sürdüreceğini belirtti.

Nükleer silahlardan vazgeçmenin psikolojik açıdan da zor olduğunu ifade eden Trump, "Nükleer silahlardan vazgeçmek psikolojik olarak zor" değerlendirmesinde bulundu.


2027 seçimi öncesi Le Pen’den emeklilik hamlesi

Le Pen, Fransa'da en düşük emeklilik yaşını 60'a düşürme sözü verdi (Reuters)
Le Pen, Fransa'da en düşük emeklilik yaşını 60'a düşürme sözü verdi (Reuters)
TT

2027 seçimi öncesi Le Pen’den emeklilik hamlesi

Le Pen, Fransa'da en düşük emeklilik yaşını 60'a düşürme sözü verdi (Reuters)
Le Pen, Fransa'da en düşük emeklilik yaşını 60'a düşürme sözü verdi (Reuters)

Marine Le Pen, 2027 cumhurbaşkanlığı seçimini kazanması halinde Emmanuel Macron'un en önemli icraatlarından emeklilik reformunu bütünüyle yürürlükten kaldıracağını ve çalışma hayatına erken yaşta başlayan Fransızların 60 yaşında emekli olmalarına imkan tanıyacağını taahhüt etti.

Salı günü ekonomi programını açıklayan Ulusal Birlik'in cumhurbaşkanı adayı, partisinin işçi sınıfından seçmenlere yönelik temel vaatlerinden birini, Fransa'nın zaten zor durumdaki kamu maliyesini daha da kötüleştirmeden hayata geçirebileceği konusunda şüpheci tahvil piyasalarını ikna etmeye çalıştı.

Önerisinin merkezinde, Fransa'nın mevcut dağıtım esaslı emeklilik sisteminin yanı sıra bir nesil boyunca oluşturulacak 900 milyar euroluk yeni bir emeklilik fonu yer alıyor. Fon, işverenlerin ödediği mevcut sosyal güvenlik primlerinin bir bölümünün bu fona aktarılmasıyla finanse edilecek.

Gazetecilere konuşan Le Pen, "Ülkemizdeki son ayrıcalıklardan birini, yani bugün küçük bir azınlığı zenginleştiren finansal hizmetlere erişim ayrıcalığını ortadan kaldırırken, aynı zamanda ulusal ekonomimizin finansmanını da iyileştireceğiz" dedi.

Radikal sağcı lider, yüz binlerce kişinin, en düşük emeklilik yaşını kademeli olarak 62'den 64'e çıkaran Macron dönemi yasalarına kıyasla iki ila üç yıl daha erken emekli olabileceği sözünü verdi.

Fransa'da mevcut yasal emeklilik yaşı 62 yıl 9 ay. Ülkede yaşam beklentisi dünyanın en yüksekleri arasında olmasına rağmen bu sınır, diğer büyük ekonomilerdeki 65'le 67 yaş aralığının epey altında.

Le Pen, "Kendileri emekli olduğunda Fransız sosyal güvenlik modelinin hâlâ ayakta kalıp kalmayacağını merak edenlerin sesini duydum" dedi.

Bu reform, geleceğe yönelik bir vaat ve Fransız modeline duyulan inancın bir göstergesi. Yüz binlerce çalışan daha erken emekli olacak. [Macron'un] reformunun getirdiği şartlara kıyasla iki ila üç yıl kazanacaklar.

Cumhurbaşkanı Macron'un 2023'te hayata geçirdiği emeklilik düzenlemeleri, aylarca süren kitlesel grevlere ve sokak protestolarına yol açmıştı. Hükümet, bütçe konusunda Sosyalistlerin desteğini alabilmek için reformun uygulanmasını dondurmayı kabul etmişti.

Ancak emeklilik yaşını yükselten düzenlemenin, yeni cumhurbaşkanının göreve başlamasından kısa süre sonra, Ocak 2028'de yürürlüğe girmesi halen öngörülüyor.

cdfvgthyj
Macron'un emeklilik reformları geniş çaplı eleştirilere yol açmış ve geçen yıl kitlesel protestoları tetiklemişti (AFP)

Gelecek yıl 430 milyar eurodan fazla bir maliyete ulaşması öngörülen ve kamu bütçesine en büyük yükü getiren Fransa'nın cömert emeklilik sisteminin nasıl finanse edileceği, Ulusal Birlik partisinin ekonomik güvenilirliği için temel bir sınav haline geldi.

Le Pen, 2032'ye kadar kamu harcamalarında toplam 138 milyar euroluk kesintiye gitme taahhüdünde bulundu ve önerdiği köklü değişikliklerin uzun vadede yıllık 20 milyar euroya varan tasarruf sağlayacağını savundu.

Ekonomistler ve piyasa analistleri ise, Macron'un getirdiği yaş artışının geri alınması durumunda bu hesabın tutup tutmayacağı konusunda ikna olmuş değil.

Maliyetleri kontrol altında tutmak isteyen Ulusal Birlik, odak noktasını sabit bir yaş sınırından, sisteme prim ödenen toplam yıl sayısına kaydırıyor.

Çalışma hayatına erken yaşta başlayanlar, 40 ila 42 yıl prim ödedikten sonra 60'la 62 yaşları arasında emekli olmaya hak kazanırken, üniversite mezunlarının tam emekli maaşı alabilmesi için genellikle 60'lı yaşlarının ileri dönemlerine kadar çalışmaya devam etmesi gerekecek.

Independent Türkçe